← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί

Διά του Λόγου του Κυρίου, και Γεύσασθε και Ίδετε: Ψαλμοί 33 και 34

Ψαλμοί 33-34Υπόμνημα επί των Ψαλμών εκ Πρωτογόνων και Μεσαιωνικών Συγγραφέων (Neale & Littledale)20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Ο Ψαλμός 33 είναι ο μέγας ύμνος της δημιουργίας και της πρόνοιας, και ο Ψαλμός 34 είναι το άσμα της Θείας Ευχαριστίας· μαζί οδηγούν την ψυχή από την κατασκευή των ουρανών μέχρι τη γεύση του Κυρίου. «Τω λόγω του Κυρίου οι ουρανοί εστερεώθησαν, και τω πνεύματι του στόματος αυτού πάσα η δύναμις αυτών» — εδώ, οι Πατέρες λένε, βρίσκεται μία από τις σαφέστερες μαρτυρίες στην Παλαιά Διαθήκη για το μυστήριο της Αγίας Τριάδος: ο Πατήρ που ομιλεί, ο Λόγος διά του οποίου τα πάντα γίνονται, η Πνοή του στόματος αυτού που είναι το ζωοποιόν Πνεύμα. Και ο Ψαλμός 33 κλείνει με εμπιστοσύνη: «Ιδού ο οφθαλμός Κυρίου επί τους φοβουμένους αυτόν.» Ο Ψαλμός 34 αναλαμβάνει αυτόν τον φόβο και τον μετατρέπει σε γεύση: «Ευλογήσω τον Κύριον εν παντί καιρώ, διά παντός η αίνεσις αυτού εν τω στόματί μου»· «Μεγαλύνετε τον Κύριον μετ’ εμού, και υψώσωμεν το όνομα αυτού επί το αυτό»· και στην καρδιά του, ο στίχος που ψάλλεται στην Ανατολή σε κάθε Λειτουργία, «Γεύσασθε και ίδετε ότι χρηστός ο Κύριος.» Η Χριστιανική Ανατολή ψάλλει αυτούς τους Ψαλμούς γνωρίζοντας ότι ο Θεός που ομίλησε τους ουρανούς σε ύπαρξη είναι ο ίδιος Κύριος του οποίου η σάρξ είναι αληθώς βρώσις, και του οποίου η γλυκύτης μπορεί να γίνει γνωστή μόνο από εκείνους που γεύονται.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Ανάγνωσε τον Ψαλμό 33 ως πρόσκληση σε χαρούμενη δοξολογία βασισμένη στη δύναμη του Θεού. «Αγαλλιάσθε, δίκαιοι, εν τω Κυρίω· τοις ευθέσι πρέπει αίνεσις.» Ανεβαίνει στην πράξη της δημιουργίας: «Τω λόγω Κυρίου οι ουρανοί εστερεώθησαν... Συνάγων ως ασκόν ύδατα θαλάσσης, τιθείς εν θησαυροίς αβύσσους.» Μεταβαίνει από τη δημιουργία στην πρόνοια: «Κύριος διασκεδάζει βουλάς εθνών... η βουλή του Κυρίου εις τον αιώνα μένει.» Προειδοποιεί κατά της εμπιστοσύνης στη δύναμη: «Ου σώζεται βασιλεύς διά πολλήν δύναμιν... ψευδής ίππος εις σωτηρίαν.» Και αναπαύεται στο άγρυπνο βλέμμα του Θεού: «Ιδού ο οφθαλμός Κυρίου επί τους φοβουμένους αυτόν, και επί τους ελπίζοντας επί το έλεος αυτού· του ρύσασθαι εκ θανάτου τας ψυχάς αυτών, και του θρέψαι αυτούς εν λιμώ. Η ψυχή ημών υπέμεινε τω Κυρίω... Γενηθήτω το έλεός σου, Κύριε, εφ’ ημάς, καθάπερ ηλπίσαμεν επί σε.» Έπειτα ανάγνωσε τον Ψαλμό 34, το αλφάβητο της ευχαριστίας: «Εξεζήτησα τον Κύριον, και επήκουσέ μου... Προσέσχον αυτώ, και εφωτίσθησαν... Γεύσασθε και ίδετε ότι χρηστός ο Κύριος· μακάριος ο ανήρ ος ελπίζει επ’ αυτόν... Εγγύς Κύριος τοις συντετριμμένοις την καρδίαν... Κύριος φυλάσσει πάντα τα οστά αυτών, εν εξ αυτών ου συντριβήσεται.»
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Ψαλμός 33 λέει ότι ο Θεός «τιθείς εν θησαυροίς αβύσσους», και ο Μέγας Βασίλειος σταματά στην παραδοξότητά του — ότι οι άβυσσοι, που θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε απλή κενότητα, μιλούνται ως κάτι πολύτιμο. Παρατηρεί ότι ο Ψαλμωδός δεν λέει ότι ο Θεός αποθηκεύει τους θησαυρούς του στην άβυσσο, αλλά αποθηκεύει την ίδια την άβυσσο ως θησαυρό: αλλά νυν περί αυτών των αβύσσων ως περί τινος πολυτίμου και αξίου θείων θησαυρών λέγει. Οι ανεξιχνίαστες κρίσεις του Θεού, κρυμμένες και ακατάληπτες σε κανένα κτιστό νου, είναι αυτές ο θησαυρός, φυλαγμένος μόνο στη Θεία κατανόηση. Ο Βασίλειος στρέφει έπειτα την εικόνα στην ψυχή: συγκεντρώνοντας τη διδασκαλία του Ευαγγελίου για τους ασκούς, βλέπει στους νέους ασκούς εκείνους που ανανεώνονται καθημερινά. νέοι ασκοί καλούνται εν τω ευαγγελίω οι καθ’ ημέραν ανανεούντες την πνευματικήν ζωήν, και δεχόμενοι νέον οίνον εκ της αληθινής αμπέλου. Ο Θεός που αποθηκεύει την άβυσσο ως θησαυρό είναι ο ίδιος Θεός που κάνει μια ανανεωμένη ψυχή αγγείο ικανό να κρατήσει τον νέο οίνο της χάριτός του. Έτσι ο Ψαλμός της δημιουργίας είναι επίσης Ψαλμός της αναδημιουργίας της ψυχής: ο Λόγος που έκανε τους ουρανούς κάνει την καρδιά νέα.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Το «Γεύσασθε και ίδετε» του Ψαλμού 34 οι Πατέρες το ερμήνευσαν πρώτα απ’ όλα για τη Θεία Ευχαριστία, και ο Μέγας Βασίλειος εξηγεί γιατί ο Ψαλμωδός προστάζει να γευθούμε και όχι απλώς να ακούσουμε. Η γλυκύτης του Κυρίου δεν μπορεί να μεταδοθεί με επιχειρήματα· πρέπει να ληφθεί. ούτως ουδέ η γλυκύτης του ουρανίου λόγου δύναται φανερωθήναι διά λόγων ανθρωπίνης μαθήσεως, εάν μη δι’ ιδίας πείρας νοήσωμεν τι το τέρψις εκείνου του δείπνου. Πρέπει κανείς να έλθει στην τράπεζα για να γνωρίσει τη γλυκύτητά της. Ο Βασίλειος διδάσκει επίσης ότι η δοξολογία του Θεού, όταν ληφθεί αληθώς, γίνεται η μόνιμη συνήθεια της ψυχής: ορθώς εντυπωθείσα ως σφραγίς επί του νου, ει και μη πάντοτε εις έργον εκφέρεται, αλλ’ εν αληθεία αιτία γίνεται του διηνεκώς αινείν τον Θεόν. Και το γυμνό Όνομα του Χριστού είναι το ίδιο οχυρό: το καλείσθαι ημάς χριστιανούς, προς το υπερέχειν πάσης επιβουλής παντός εχθρού. Ο Θεοδώρητος ακούει στην τελική ικεσία του Ψαλμού μια τολμηρή πεποίθηση — ότι το μέτρο του ελέους του Θεού είναι το μέτρο της εμπιστοσύνης μας. Κραυγάζει, μέτρησόν σου το έλεος τη εμής πεποιθήσει. Γεύσου, και η γλυκύτης διδάσκει ό,τι κανένα επιχείρημα δεν μπορούσε· εμπιστεύσου, και το έλεος του Θεού απαντά στο ίδιο το πλάτος της εμπιστοσύνης σου.
Απαντήστε

Απόκριση

Ο Ψαλμός 33 ερωτά πού έχεις θέσει την εμπιστοσύνη σου. Όχι στο πλήθος στρατεύματος, όχι στη δύναμη ίππου, όχι σε καμία δική σου ισχύ — διότι «ο οφθαλμός Κυρίου επί τους φοβουμένους αυτόν, και επί τους ελπίζοντας επί το έλεος αυτού.» Ύψωσε τα μάτια σου από τους δικούς σου πόρους προς τον Λόγον διά του οποίου οι ουρανοί εποιήθησαν· Εκείνος που απέθεσε την άβυσσο ως θησαυρό μπορεί ασφαλώς να φυλάξει την ψυχή σου. Και ο Ψαλμός 34 ερωτά αν έχεις γευθεί. Μπορείς να ακούς για τη γλυκύτητα του Κυρίου όλη σου τη ζωή και ποτέ να μην τη γνωρίσεις, όπως μπορεί κανείς να διαβάζει αιωνίως για δείπνο και ποτέ να μην καθίσει να φάει. Έλα, λοιπόν, και γεύσου: πλησίασε με φόβο και ταπείνωση, διότι «εγγύς Κύριος τοις συντετριμμένοις την καρδίαν.» Ας σφραγισθεί η δοξολογία του Θεού επί του νου σου, ώστε ακόμη και εν σιωπή όλη σου η ζωή να είναι δοξολογία. Και όταν ο εχθρός σε επιβουλεύεται, θυμήσου τον λόγον του Βασιλείου — το ίδιο το Όνομα του Χριστού, το Όνομα διά του οποίου καλείσαι χριστιανός, σε καθιστά υπερέχοντα πάσης επιβουλής. Έπειτα κάνε την τολμηρή προσευχή του Θεοδωρήτου δική σου: ζήτησε από τον Θεό να μετρήσει το έλεός του κατά την πεποίθησή σου, και εμπιστεύσου Αυτόν χωρίς μέτρο.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Θεέ Πατέρα, διά του Λόγου του οποίου οι ουρανοί εποιήθησαν και διά της Πνοής του στόματος του οποίου πάσα η δύναμις αυτών εστερεώθη, ο οποίος αποθέτεις αυτήν την άβυσσον ως θησαυρόν της ανεξιχνιάστου σοφίας σου: κάμε τας ψυχάς ημών νέους ασκούς, ικανούς να δεχθούν τον νέον οίνον της χάριτός σου εκ Χριστού της Αληθινής Αμπέλου. Δεν θα εμπιστευθώμεν εις το πλήθος στρατεύματος ούτε εις καμίαν ιδίαν ισχύν, αλλά εις το έλεός σου, διότι ο οφθαλμός σου είναι επί τους φοβουμένους σε. Έλκυσον ημάς πλησίον να γευθώμεν και να ίδωμεν πόσον χρηστός εί, διότι η γλυκύτης του ουρανίου Λόγου σου δεν δύναται να γνωσθή μόνον διά της ακοής, αλλά διά της γεύσεως εν τη τραπέζη σου. Σφράγισον την αίνεσίν σου επί των νων ημών, ώστε όλη η ζωή ημών να σε αινή· και ας κάμη το Όνομα του Χριστού, διά του οποίου καλούμεθα, ημάς υπερέχοντας πάσης επιβουλής του εχθρού. Και καθώς εμπιστευόμεθα εις σε, μέτρησον το έλεός σου κατά την πεποίθησιν ημών, και γενηθήτω το έλεός σου εφ’ ημάς. Διότι συ είσαι η πηγή της ζωής, και εις σε, μετά του μονογενούς σου Υιού και του παναγίου και ζωοποιού σου Πνεύματος, δόξα, τιμή και προσκύνησις, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Υπόμνημα επί των Ψαλμών εκ Πρωτογόνων και Μεσαιωνικών Συγγραφέων (Neale & Littledale) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →