← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Β' Μακκαβαίων

Βʹ Μακκαβαίων 7-8 — βασιζόμενο στον Θωμά Ακινάτη (Σούμμα Ι ερ.45 αρ.2 δημιουργία εκ του μηδενός + Συμπλήρωμα ερ.75-79 ανάσταση + ΙΙ-ΙΙ ερ.124 μαρτύριο)

Β' Μακκαβαίων 7-8Άγιος Θωμάς Ακινάτης — Summa Theologiae + Catena Aurea + Υπόμνημα επί των Sententiarum22 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Η αφήγηση του Β' Μακκαβαίων 7-8 τοποθετεί τον αναγνώστη εν μέσω του Σελευκιδικού διωγμού, όπου η πιστότητα στον Νόμο συναντά συστηματική βία. Οι επτά αδελφοί και η μητέρα τους υπομένουν βασανιστήρια αντί να παραβιάσουν την διαθήκη, ενώ ο Ιούδας Μακκαβαίος αργότερα συγκεντρώνει δυνάμεις για να αποκαταστήσει τη δημόσια λατρεία. Ο Άγιος Θωμάς Ακινάτης πραγματεύεται το μαρτύριο στο II-II q.124 ως την υπέρτατη πράξη ανδρείας προσανατολισμένη στην ομολογία της θείας αλήθειας. Επίσης εξετάζει τη σωματική ανάσταση σε όλο το Συμπλήρωμα qq.75-79, δείχνοντας ότι η ίδια σάρκα που τώρα υποβάλλεται σε πάθη θα αποκατασταθεί από τη θεία δύναμη. Η δήλωση της μητέρας ότι ο Θεός δημιούργησε όλα τα πράγματα από το μηδέν (δημιουργία εκ του μηδενός, I q.45 a.2) παρέχει το μεταφυσικό θεμέλιο για την ελπίδα τους. Τα κεφάλαια αυτά λοιπόν απεικονίζουν πώς το δημιουργημένο ον, συντηρούμενο από τον Δημιουργό, μπορεί να υπομείνει τη διάλυση εν αναμονή της αποκατάστασης. Ο αναγνώστης καλείται να εξετάσει την ενότητα πίστης, πάθους και τελικής νίκης υπό την ίδια θεία αιτιότητα που πρώτα έφερε το σύμπαν στην ύπαρξη.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Ἀναγνῶτε τὸ Β' Μακκαβαίων ζ'-η' ἐν τῇ Δουάυ-Ρήμς ἢ τῇ Καθολικῇ Δημοσίᾳ Ἐκδόσει. Προσέξατε τὴν πρόοδον ἀπὸ τῆς ἰδιωτικῆς μαρτυρίας ἐπὶ Ἀντιόχου πρὸς τὴν δημοσίαν στρατιωτικὴν δρᾶσιν ἐπὶ Ἰούδα. Παρατηρήσατε τὴν ρητὴν ἔκκλησιν τῆς μητρὸς πρὸς τὴν ἐκ τοῦ μηδενὸς δημιουργίαν καὶ τὴν βεβαιότητά της ὅτι ὁ Δημιουργὸς δύναται νὰ ἀποκαταστήσῃ ζωὴν εἰς τοὺς νεκρούς. Προσέξατε τὰς διαδοχικὰς ἀρνήσεις τῶν ἀδελφῶν νὰ παραβῶσι τὸν Νόμον καὶ τὴν ἐκφρασθεῖσαν βεβαιότητά των ὅτι τὰ αὐτὰ σώματα τὰ νῦν διασπασθέντα θὰ ληφθῶσι πάλιν. Σημειώσατε τὴν ἐπιμονὴν τοῦ Ἰούδα ἐπὶ τῷ καθαρισμῷ τοῦ Ναοῦ καὶ τὴν ἐξάρτησίν του ἐπὶ τῇ θείᾳ βοηθείᾳ μᾶλλον ἢ ἐπὶ τοῖς ἀριθμοῖς μόνον. Σημειώσατε πῶς ὁ λόγος ἑκάστου μάρτυρος συνδέει τὸ παρὸν πάθος πρὸς τὴν μέλλουσαν δικαίωσιν ἄνευ ἐπικλήσεως οἱασδήποτε ἐνδιαμέσου καταστάσεως ἥτις θὰ ἐλάττωνε τὴν σωματικὴν ἀνάστασιν. Αὗται αἱ λεπτομέρειαι προετοιμάζουσι τὸν θεολογικὸν στοχασμὸν τὸν ἀκολουθοῦντα.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Άγιος Θωμάς διδάσκει στο II-II q.124 ότι το μαρτύριο είναι πράξη ανδρείας της οποίας το ίδιο αντικείμενο είναι η αλήθεια της πίστης· ο μάρτυρας δεν επιζητά τον θάνατο αλλά τον αποδέχεται αντί να αρνηθεί τον Θεό. Οι επτά αδελφοί το παραδειγματίζουν αυτό απορρίπτοντας την εντολή του βασιλιά να φάνε ακάθαρτη σάρκα, μαρτυρώντας έτσι ότι ο θείος νόμος δεσμεύει ακόμη και υπό απειλή βασανιστηρίου. Η μητέρα τους, στο Β' Μακκαβαίων 7:28, θεμελιώνει αυτή την σταθερότητα στο δόγμα της δημιουργίας εκ του μηδενός που διατυπώνει ο Ακινάτης στο I q.45 a.2: επειδή ο ίδιος Θεός που παρήγαγε το σύμπαν από απόλυτη ανυπαρξία μπορεί να αποκαταστήσει τα διασκορπισμένα μέλη του σώματος, ο θάνατος χάνει την οριστικότητά του. Το Συμπλήρωμα q.75 πραγματεύεται την ανάσταση ως θαυματουργικό έργο θείας δυνάμεως, όχι ως φυσική διαδικασία· q.75 a.1 ορίζει ότι το ίδιο σώμα που κάποτε φθάρηκε θα αναστηθεί, απαντώντας στην υπόσχεση της μητέρας ότι ο Θεός θα αποκαταστήσει ό,τι χάθηκε. Το Συμπλήρωμα q.79 διευκρινίζει περαιτέρω ότι το αναστημένο σώμα θα κατέχει λαμπρότητα, ευκινησία και απάθεια, όμως αυτές οι ιδιότητες προϋποθέτουν την προηγούμενη ταυτότητα της σάρκας που τώρα υφίσταται διάλυση. Έτσι η ελπίδα των μαρτύρων δεν είναι μια αόριστη αθανασία της ψυχής αλλά η επανασύνθεση και η δοξασμένη κατάσταση του ίδιου του σώματος που προσφέρθηκε σε θυσία. Η εκστρατεία του Ιούδα στο κεφάλαιο 8 επεκτείνει την ίδια λογική από την ιδιωτική ομολογία στο κοινό καλό: η αποκατάσταση της ναϊκής λατρείας προαναγγέλλει την οριστική νίκη επί του θανάτου που μόνο ο Δημιουργός μπορεί να επιτύχει. Ο Ακινάτης λοιπόν παρουσιάζει τους μάρτυρες ως μάρτυρες τόσο της ρευστότητας του δημιουργημένου όντος όσο και της προορισμένης συμμετοχής του στην αφθαρσία.
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Η αφήγηση αντιμετωπίζει τον αναγνώστη με τον ισχυρισμό ότι το σωματικό πάθος μπορεί να επενδυθεί με αιώνια σημασία ακριβώς επειδή ο Δημιουργός που έκανε όλα τα πράγματα από το μηδέν διατηρεί κυρίαρχη εξουσία πάνω σε κάθε μέρος. Αυτή η πεποίθηση απελευθερώνει τον πιστό από το να μετρά την πιστότητα με την άμεση επιτυχία και στρέφει την προσοχή αντίθετα στην ακεραιότητα της μαρτυρίας. Ο συλλογισμός της μητέρας δείχνει ότι η ελπίδα στην ανάσταση δεν προστίθεται στην πίστη ως επίμετρο· ρέει απευθείας από την αναγνώριση ότι η ίδια θεία αιτιότητα που ενεργεί στην αρχή του χρόνου παραμένει ενεργή σε κάθε επόμενη στιγμή. Συνεπώς, η απόφαση να υπομείνει κανείς τον ακρωτηριασμό αντί να αποστατήσει γίνεται κατανοητή ως πράξη λατρείας προσφερόμενη στον Δημιουργό της φύσης. Οι μεταγενέστερες στρατιωτικές προσπάθειες του Ιούδα δείχνουν ότι αυτή η εσωτερική προσήλωση μπορεί επίσης να εμψυχώσει την κοινή αποκατάσταση, όμως ο τελικός ορίζοντας παραμένει η ανάσταση που υποσχέθηκε σε κάθε πιστό Ισραηλίτη. Υπό αυτό το φως, οι παρούσες δοκιμασίες δεν είναι ούτε ανούσιες ούτε οριστικές· είναι η αρένα στην οποία το πλάσμα ανταποδίδει αγάπη για αγάπη στον Θεό που πρώτα έδωσε την ύπαρξη.
Απαντήστε

Απόκριση

Πώς διαμορφώνει η επίκληση της μητέρας στη δημιουργία από το μηδέν την κατανόησή σου για το παρόν πάθος; Σε ποια συγκεκριμένη περίσταση μπορεί το παράδειγμα των επτά αδελφών να διασαφηνίσει τη διάκριση μεταξύ ανδρείας και απλής υπομονής; Πού αντιλαμβάνεσαι την ίδια θεία δύναμη που ανέστησε τους μάρτυρες να εργάζεται σήμερα στη ζωή της Εκκλησίας;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ὦ Θεέ, ὁ ἐκ τοῦ μηδενὸς ἀγαγὼν πᾶσαν τὴν κτίσιν καὶ μόνος δυνάμενος ἀποκαταστῆσαι τὰ σώματα τῶν δικαίων, ἔπιδε ἐπὶ τὴν σταθερότητα τῶν ἁγίων σου μαρτύρων καὶ χάρισαι ἡμῖν τὴν αὐτὴν πίστιν εἰς τὸν νόμον σου. Ἐνίσχυσον ἡμᾶς ὁμολογεῖν τὴν ἀλήθειάν σου ἀσυμβιβάστως, πιστεύοντας ὅτι ἡ σὰρξ ἡ νῦν ὑποκειμένη εἰς ἀσθένειαν μίαν ἡμέραν μεθέξει τῆς δόξης τοῦ ἀναστάντος Χριστοῦ. Διὰ πρεσβειῶν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου καὶ τῆς κοινωνίας τῶν ἁγίων, διατήρησον τὴν Ἐκκλησίαν σου ἀκλόνητον ἐν πάσῃ γενεᾷ πρὸς ὑπεράσπισιν τοῦ νόμου τῆς ζωῆς καὶ ἀναμένειν μετὰ χαρμόσυνης ἐλπίδος τὴν ἀνάστασιν τῶν νεκρῶν. Ἀμήν.

Άγιος Θωμάς Ακινάτης — Summa Theologiae + Catena Aurea + Υπόμνημα επί των Sententiarum · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →