← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Α' Μακκαβαίων

Α' Μακκαβαίων 5-6 — Eterniseed (Καθολικό με δευτεροκανονικά)

Α' Μακκαβαίων 5-6Eterniseed Original — Φωνή Καθολική22 λεπ
Άνοιγμα
Τα πέμπτο και έκτο κεφάλαια της Α' Μακκαβαίων οδηγούν τον αναγνώστη από τον επανακαθιερωμένο ναό στον μακροχρόνιο αμυντικό πόλεμο που οι αδελφοί Μακκαβαίοι αναγκάστηκαν να διεξάγουν εναντίον των γύρω εθνών και στον θάνατο του ίδιου του Αντιόχου Επιφανούς στην μακρινή Περσία. Το βιβλίο διευρύνει εδώ τον φακό του: ο Ιούδας στρέφεται ανατολικά του Ιορδάνη για να διασώσει τις διάσπαρτες ιουδαϊκές κοινότητες στις εθνικές χώρες, ο Σίμων πηγαίνει βόρεια στη Γαλιλαία για τον ίδιο σκοπό, και ο Ιωσήφ και ο Αζαρίας παραβαίνουν τις εντολές του Ιούδα επιχειρώντας μια μη εγκεκριμένη εμπλοκή και ηττώνται στην Ιάμνεια. Η Εκκλησία δέχεται αυτά τα κεφάλαια ως νηφάλιο σχολείο των ορίων του ζήλου και ως υπενθύμιση ότι η τάξη της υπακοής αποτελεί η ίδια συστατικό στοιχείο του ιερού αγώνα. Το έκτο κεφάλαιο στρέφεται τότε στην απάντηση της αυτοκρατορίας: τον θάνατο του Αντιόχου του Τετάρτου στην Περσία, την αντιβασιλεία του Λυσία για τον ανήλικο Αντίοχο τον Πέμπτο Ευπάτορα, τη μεγάλη εισβολή στην Ιουδαία με ελέφαντες και πολεμικές μηχανές, την πολιορκία του φρουρίου του όρους του ναού, τον ηρωικό θάνατο του Ελεάζαρου που ονομαζόταν Αβαράν κάτω από τον ελέφαντα του βασιλιά τον οποίο η Εκκλησία έχει από καιρό διαβάσει ως προεικόνιση της χριστολογικής αυτοπροσφοράς, και τη συνθήκη που ανάγκασε τον βασιλιά να αναγνωρίσει την ιουδαϊκή θρησκεία. Διαβασμένα υπό το φως του σταυρού, αυτά τα κεφάλαια αποκαλύπτουν το μακροχρόνιο πρότυπο κατά το οποίο η απελευθέρωση της Εκκλησίας επιτελείται όχι από απλή νίκη στα όπλα αλλά από τη βαθύτερη νίκη της προσφερόμενης ζωής.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αναγνώστε τα κεφάλαια 5 και 6 της Α' Μακκαβαίων με προσοχή στη γεωγραφία και τις ηθικές υφές. Στο πέμπτο κεφάλαιο, προσέξτε την εχθρότητα των γύρω λαών προς τους Ιουδαίους που είχαν διασπαρεί στην Ιδουμαία, την Αμμών, τη Γαλαάδ και τη Γαλιλαία, και τις εκστρατείες διάσωσης που ανέλαβαν οι αδελφοί Μακκαβαίοι: ο Ιούδας και ο Ιωνάθαν ανατολικά στη Γαλαάδ, ο Σίμων βόρεια στη Γαλιλαία, ενώ ο Ιωσήφ και ο Αζαρίας αφέθηκαν να φυλάξουν την Ιουδαία αλλά παραβίασαν διατάζοντας επίθεση κατά της Ιάμνειας και υπέστησαν ήττα. Σημειώστε την προσεκτική κρίση του συγγραφέα: η ήττα στην Ιάμνεια αποδίδεται όχι σε έλλειψη θάρρους αλλά στην ανυπακοή του Ιωσήφ και του Αζαρία, οι οποίοι δεν ήταν από το σπέρμα εκείνων διά των οποίων δόθηκε η απελευθέρωση στον Ισραήλ. Στο έκτο κεφάλαιο, προσέξτε τον Αντίοχο Επιφανή στην Περσία που μαθαίνει τις ήττες και την επανακαθιέρωση του ναού, την ασθένειά του μέχρι θανάτου, τον θρήνο του στο νεκροκρέβατο ότι τα κακά που είχε επιφέρει στην Ιερουσαλήμ ήταν η αιτία της καταστροφής του, την αντιβασιλεία του Λυσία για τον ανήλικο βασιλιά Ευπάτορα, τον μεγάλο στρατό με τριάντα δύο πολεμικούς ελέφαντες που προελαύνει προς το όρος του ναού, την αναγνώριση από τον Ελεάζαρο Αβαράν του ελέφαντα που έφερε βασιλικά διακριτικά και την ορμή του κάτω από αυτόν που σκότωσε το θηρίο αν και ο ίδιος ο Ελεάζαρος συνθλίφθηκε κάτω από το πτώμα του, και τη συνθήκη με την οποία ο ιουδαϊκός νόμος επιτράπηκε τελικά να τηρείται.
Μελετήστε

Μελέτη

Οι εκστρατείες διάσωσης των Μακκαβαίων στο πέμπτο κεφάλαιο αποκαλύπτουν μια εντυπωσιακή και εύκολα παραλειπόμενη διάσταση της εξέγερσης. Οι αδελφοί Μακκαβαίοι δεν ασχολούνταν με επεκτατικό πόλεμο για τη διεύρυνση της επικράτειας της Ιουδαίας. Ασχολούνταν με τη διάσωση διάσπαρτων ιουδαϊκών κοινοτήτων που είχαν υπάρξει θύματα πογκρόμ από τους εθνικούς πληθυσμούς των γύρω περιοχών. Ο Ιούδας και ο Ιωνάθαν διέσχισαν τον Ιορδάνη στη Γαλαάδ για να εξαγάγουν τους Ιουδαίους της Βοσόρ, της Βεζέρ, της Μαγέδ, της Καρναΐμ και της Εφρών· ο Σίμων πήγε βόρεια στη Γαλιλαία για τον ίδιο σκοπό. Το κείμενο περιγράφει πώς έφεραν πίσω τους διασωθέντες άνδρες, γυναίκες και παιδιά πέρα από τον Ιορδάνη με μεγάλη χαρά και με ύμνους ευχαριστίας. Η Εκκλησία διαβάζει αυτό το επεισόδιο ως ιδιαίτερη μαρτυρία των παλαιοδιαθηκικών θεμελίων του χριστιανικού έργου ελέους που η μεσαιωνική θεολογία θα ονόμαζε αργότερα τη διάσωση αιχμαλώτων — οι Μερκεντάριοι του Αγίου Πέτρου Νολάσκο και οι Τρινιτάριοι του Αγίου Ιωάννου της Μάθα πήραν αυτό το επεισόδιο και την εκπλήρωσή του στην Καινή Διαθήκη στις ευαγγελικές παραβολές του χαμένου προβάτου ως τον ιδρυτικό χάρτη του έργου εξαγοράς τους στη Βόρεια Αφρική κατά τις επιδρομές δουλείας των Βαρβάρων. Η ηθική ετυμηγορία του κεφαλαίου για τον Ιωσήφ και τον Αζαρία είναι εξίσου εντυπωσιακή και διδακτική. Αφέθηκαν να φυλάξουν την Ιουδαία ενώ ο Ιούδας ήταν ανατολικά του Ιορδάνη· ανυπόμονοι ανέλαβαν επίθεση κατά της Ιάμνειας που ο Ιούδας δεν είχε διατάξει· ηττήθηκαν. Η κρίση του εμπνευσμένου αφηγητή είναι ακριβής: δεν ήταν από το σπέρμα εκείνων διά των οποίων δόθηκε η απελευθέρωση στον Ισραήλ, δηλαδή η ανυπακοή στην έννομη ηγεσία των Μακκαβαίων ήταν η ίδια η αιτία της ήττας τους. Η Εκκλησία έχει από καιρό διαβάσει αυτό το επεισόδιο ως σχολείο της αρετής της υπακοής υπό θρησκευτική εξουσία, και ως προειδοποίηση κατά του πειρασμού του προσωπικού ηρωισμού αποσυνδεδεμένου από την τάξη της έννομης εντολής. Ο Άγιος Βερνάρδος της Κλαιρβώ στην πραγματεία του περί ταπεινοφροσύνης και υπερηφάνειας επεξεργάζεται ακριβώς αυτόν τον πειρασμό ως το δεύτερο βήμα της υπερηφάνειας, με το οποίο η ψυχή μεταβαίνει από την αυτογνωσία στην αξίωση ανεξάρτητης δράσης. Ο θάνατος του Αντιόχου Επιφανούς στο έκτο κεφάλαιο καταγράφεται με θεολογική ακρίβεια. Ο βασιλιάς, έχοντας ηττηθεί στην περσική εκστρατεία του και έχοντας ακούσει για τον καθαρισμό του ναού και τις ήττες των στρατών του, έπεσε σε μεγάλη μελαγχολία από την οποία δεν ανέρρωσε ποτέ. Το κείμενο θέτει στα χείλη του έναν εντυπωσιακό θρήνο στο νεκροκρέβατο: 'τώρα θυμάμαι τα κακά που έκανα στην Ιερουσαλήμ, όταν αφαίρεσα όλο το ασήμι και τον χρυσό που ήταν σε αυτήν, και έστειλα να καταστρέψω τους κατοίκους της Ιουδαίας χωρίς αιτία· αντιλαμβάνομαι λοιπόν ότι για αυτή την αιτία αυτά τα κακά με βρήκαν, και ιδού αποθνήσκω από μεγάλη λύπη σε ξένη γη'. Οι Πατέρες διάβασαν αυτή την ανάμνηση στο νεκροκρέβατο ως μαρτυρία ακόμη και εντός της διωκτικής μορφής της τυπολογίας του αντίχριστου για τις λειτουργίες της συνείδησης και για την ηθική δομή του σύμπαντος που κανένας βασιλιάς δεν μπορεί τελικά να αποφύγει. Ο θάνατος του Ελεάζαρου Αβαράν κάτω από τον ελέφαντα είναι μία από τις πιο θεολογικά αντηχούσες σκηνές στο βιβλίο. Το κείμενο περιγράφει πώς ο Ελεάζαρος είδε έναν ελέφαντα που έφερε βασιλική πανοπλία και συμπέρανε ότι ο ανήλικος βασιλιάς Ευπάτορας πρέπει να ήταν πάνω του. Έτρεξε στο μέσο της φάλαγγας, σκότωσε τους άνδρες γύρω από τον ελέφαντα, και έτρεξε κάτω από αυτόν και ώθησε το ξίφος του προς τα πάνω στην κοιλιά του θηρίου, σκοτώνοντάς το. Ο ελέφαντας έπεσε πάνω στον Ελεάζαρο και τον συνέθλιψε. Η Εκκλησία έχει διαβάσει αυτή τη σκηνή από την πατερική περίοδο και εξής ως προεικόνιση της χριστολογικής αυτοπροσφοράς: η αναγνώριση του βασιλικού στόχου, η διάσπαση μέσα από την περιβάλλουσα φρουρά, η ώθηση προς τα πάνω που σκοτώνει το μεγάλο θηρίο, ο θάνατος του απελευθερωτή κάτω από το πτώμα βάρος. Ο Άγιος Κυπριανός στην πραγματεία του περί των έργων ελέους και ελεημοσύνης και ο Άγιος Αμβρόσιος στο έργο του περί των καθηκόντων των λειτουργών επικαλούνται και οι δύο τον Ελεάζαρο Αβαράν ως παλαιοδιαθηκικό τύπο της αγάπης αυτοπροσφοράς που ο Χριστός θα τελειοποιούσε στον Γολγοθά. Η συνθήκη στο τέλος του έκτου κεφαλαίου είναι ο ιστορικός άξονας της μακκαβαϊκής εξέγερσης. Ο ανήλικος βασιλιάς Ευπάτορας και ο αντιβασιλέας Λυσίας, έχοντας πιέσει την πολιορκία αλλά έχοντας αναγκαστεί από ειδήσεις πραξικοπήματος στην Αντιόχεια να την εγκαταλείψουν, παραχώρησαν στους Ιουδαίους το δικαίωμα να ζουν σύμφωνα με τους δικούς τους νόμους. Ο διωγμός καθαυτός τελείωσε· οι δυναστικοί και πολιτικοί αγώνες που θα κυριαρχούσαν στο υπόλοιπο του βιβλίου είχαν αρχίσει.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Στοχαστείτε τις εκστρατείες διάσωσης του Ιούδα και του Σίμωνα ως σχολείο του χριστιανικού έργου ελέους υπέρ διωκόμενων πληθυσμών. Οι αδελφοί Μακκαβαίοι δεν ανέλαβαν το ταξίδι πέρα από τον Ιορδάνη και στη Γαλιλαία για πολιτικό πλεονέκτημα· το ανέλαβαν για τις ζωές ομοεθνών Ιουδαίων τους οποίους οι γύρω εθνικοί πληθυσμοί είχαν επιτεθεί. Η Εκκλησία συνέχισε αυτό το έργο μέσω των θρησκευτικών ταγμάτων της και μέσω των επισκοπικών διακονιών της και μέσω της απλής φιλανθρωπίας των οικογενειών της επί δύο χιλιάδες χρόνια. Με ποιον τρόπο συμμετέχετε στη διάσωση εκείνων που διώκονται σήμερα; Οι διωκόμενοι χριστιανοί της Μέσης Ανατολής και τμημάτων της Αφρικής και της Ασίας, οι γυναίκες που διακινούνται και διασώζονται από καθολικές θρησκευόμενες αδελφές, οι πρόσφυγες που υποδέχονται οι Καθολικές Φιλανθρωπικές Οργανώσεις — αυτές είναι οι σύγχρονες μορφές της μακκαβαϊκής εκστρατείας. Στοχαστείτε επίσης την προειδοποίηση του Ιωσήφ και του Αζαρία στην Ιάμνεια. Ο πειρασμός να αναλάβει κανείς μια μη εγκεκριμένη εμπλοκή είναι διαχρονικός στην Εκκλησία. Η καθολική ηθική παράδοση διακρίνει μεταξύ υπακοής στην έννομη εξουσία και συνειδητής άρνησης άδικης εντολής· η διάκριση είναι λεπτή και εύκολα θολώνεται, και ο εμπνευσμένος αφηγητής είναι αυστηρός για τον Ιωσήφ και τον Αζαρία ακριβώς επειδή η πράξη τους δεν ήταν συνειδητή άρνηση αλλά προσωπικός ηρωισμός ακάλυπτος από τον μανδύα της υπακοής σε θρησκευτική υπόθεση. Πού στη δική σας ζωή έχετε πειραχθεί να υποκαταστήσετε τον προσωπικό ηρωισμό με την πιο σκληρή πειθαρχία της υπακοής στην έννομη εξουσία; Στοχαστείτε τέλος τον Ελεάζαρο Αβαράν κάτω από τον ελέφαντα. Η Εκκλησία έχει αγαπήσει αυτή την εικόνα επειδή τελειοποιεί στην Παλαιά Διαθήκη τη χειρονομία που ο Χριστός θα τελειοποιούσε στον σταυρό: η αναγνώριση του βαθύτερου εχθρού, η διάσπαση μέσα από τη φρουρά, η ώθηση προς τα πάνω, ο θάνατος κάτω από το πτώμα βάρος. Έχετε γίνει προσεκτικοί στη χριστολογική λογική κατά την οποία οι μακκαβαϊκοί μάρτυρες περνούν στην κοινωνία των αγίων, ή συνεχίζετε να τους διαβάζετε μόνο ως ήρωες της Παλαιάς Διαθήκης χωριστά από τον σταυρό;
Απαντήστε

Απόκριση

Ονομάστε μία κοινότητα χριστιανών ή άλλων διωκόμενων ανθρώπων της οποίας η κατάσταση είναι οξεία στην παρούσα στιγμή — την διωκόμενη Εκκλησία σε συγκεκριμένη χώρα, έναν πληθυσμό που διακινείται, μια κοινότητα προσφύγων εκτοπισμένη από πόλεμο — και προσφέρετε ένα Ροζάριο αυτή την εβδομάδα για την απελευθέρωσή τους. Εάν μπορείτε, βρείτε τον καθολικό οργανισμό που εργάζεται με αυτόν τον πληθυσμό (Βοήθεια στην Εκκλησία που έχει Ανάγκη, Καθολικές Υπηρεσίες Ανακούφισης, τα προγράμματα προσφύγων των Ιπποτών του Κολόμβου, μια θρησκευτική κοινότητα της οποίας το χάρισμα περιλαμβάνει αυτό το έργο) και συνεισφέρετε σύμφωνα με τα μέσα σας. Ας κοστίσει κάτι το δώρο.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Παντοδύναμε και αιώνιε Θεέ, ο οποίος στις ημέρες του Ιούδα και του Σίμωνα Μακκαβαίου έκανες της αδελφότητάς τους σχολείο της διάσωσης του διάσπαρτου λαού σου και ο οποίος στον θάνατο του Ελεάζαρου Αβαράν κάτω από τον μεγάλο ελέφαντα προεικόνισες τη βαθύτερη απελευθέρωση που ο Υιός σου θα επιτελούσε στο ξύλο του σταυρού, στήριξε στην Εκκλησία σου το θάρρος να διασώζει τους διωκόμενους σε κάθε εποχή. Όπου έχουμε υποκαταστήσει τον προσωπικό ηρωισμό με την πειθαρχία της υπακοής στην έννομη εξουσία, ανάκαλε μας στο πιο σκληρό πρότυπο του ιερού αγώνα· όπου έχουμε γίνει αδιάφοροι για τους διωκόμενους που είναι μακριά μας, ένωσε τις καρδιές μας με τις δικές τους μέσω της κοινωνίας των αγίων. Με τη μεσιτεία των μακκαβαϊκών μαρτύρων των οποίων η μαρτυρία προηγήθηκε της μαρτυρίας των αποστόλων, και της Μακαρίας Παρθένου Μαρίας, μητέρας κάθε μέλους του σώματος του Υιού της, δώσε μας την αδελφότητα του Ιούδα, τη φιλανθρωπία διάσωσης του Σίμωνα, την υπακοή που έλειπε από τον Ιωσήφ και τον Αζαρία, και την αυτοπροσφορά του Ελεάζαρου Αβαράν κάτω από το πτώμα βάρος. Διά του Χριστού του Κυρίου μας, ο οποίος ζει και βασιλεύει μαζί σου στην ενότητα του Αγίου Πνεύματος, ένας Θεός, εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Eterniseed Original — Φωνή Καθολική · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.