Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιωάννης
Οι Μονές, ο Μεσίτης και το Ενοικών Πνεύμα
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Στο Υπόμνημά του στο Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας αναπτύσσει τα λόγια του Κυρίου στο κεφάλαιο δεκατέσσερα με την ακρίβεια Αλεξανδρινού πατέρα που διατηρεί το μυστήριο του Ενσαρκωμένου Λόγου στο κέντρο κάθε στίχου. Γράφοντας εναντίον εκείνων που θα διαιρούσαν τον Υιό από την ουσία του Πατέρα, ο Κύριλλος δείχνει πώς οι υποσχέσεις του Χριστού για παρηγοριά, κατοίκηση και τον ερχόμενο Παράκλητο ρέουν όλες από μία αδιαίρετη θεία φύση. Η έκθεσή του προσκαλεί την Εκκλησία να διαβάζει αυτά τα κεφάλαια όχι ως απλή παρηγοριά αλλά ως αποκάλυψη της ομοουσιότητας του Υιού με τον Πατέρα και της αιώνιας εκπορεύσεως του Πνεύματος. Μέσα από τον Κύριλλο ο αναγνώστης μαθαίνει να βλέπει τον αποχαιρετιστήριο λόγο ως την ίδια την αρχιτεκτονική της σωτηρίας, στην οποία ο Υιός που είναι η Οδός προετοιμάζει επίσης τις μονές και αποστέλλει το Πνεύμα που τις καθιστά κατοικία μας.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ας αναγνωσθεί αργά και προσευχητικά το ιερό κείμενο του Κατά Ιωάννην δεκατέσσερα, επιτρέποντας σε κάθε υπόσχεση του Κυρίου να αντηχεί στην καρδιά. Ας προσέξουμε ιδιαιτέρως τα λόγια του Κυρίου για τις πολλές μονές, την οδό προς τον Πατέρα, τον ερχομό άλλου Παρακλήτου και την αμοιβαία ενοίκηση των θείων Προσώπων με εκείνους που τηρούν τις εντολές. Ας δεχθεί η ανάγνωση ως τη ζωντανή φωνή του Ενσαρκωμένου Λόγου που ακόμη ομιλεί στους μαθητές Του σήμερα.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Κύριλλος στρέφεται κατόπιν στην υπόσχεση πολλών μονών από τον Πατέρα.
Αφού είπε ότι δεν πρέπει καθόλου να ταραχθούν, αλλά αφού τους πρόσταξε να πιστεύουν και στον Θεό Πατέρα και στον Εαυτό Του, τότε, επιθυμώντας φανερά ήδη να δώσει παρηγοριά σε εκείνους με μικρό θάρρος, λέγει ότι δεν θα παραμείνουν έξω από την ιερή αυλή, αλλά θα κατοικήσουν στις μονές άνω, θα περάσουν την αιώνια ζωή στην εκκλησία των πρωτοτόκων και θα διαμείνουν στα άπειρα αγαθά. 'Πολλές,' λέγει, 'είναι οι μονές στον οίκο' του Πατέρα, διδάσκοντας ότι ο ουρανός έχει πολύ μεγάλη χωρητικότητα και ότι η δημιουργία που έγινε από Αυτόν δεν έχει ανάγκη καμιάς προσθήκης για να μπορέσει να δεχθεί εκείνους που Τον αγαπούν. Φαίνεται επίσης να θέλει να δείξει διάκριση τιμής όταν λέγει ότι υπάρχουν πολλές μονές, ώστε καθένας που επιθυμεί να περάσει τη ζωή εν αρετή να λάβει, ως να πούμε, ιδιαίτερο τόπο και δόξα αντίστοιχη προς τους αγώνες του. Επομένως, 'αν' δεν υπήρχαν 'πολλές μονές' με τον Θεό και Πατέρα, γι' αυτόν τον λόγο Αυτός, κατά τα λόγια Του, θα έπρεπε να είχε αποχωρήσει προηγουμένως, φανερά για να προετοιμάσει προηγουμένως τις κατοικίες των αγίων.Στην αξίωση του Κυρίου ότι είναι η οδός, ο Κύριλλος πιέζει το μυστήριο της μεσιτείας.
Διότι είναι Μεσίτης Θεού και ανθρώπων, ενώνοντας δι' Εαυτού και εν Εαυτώ το ανθρώπινο γένος με τον Θεό και Πατέρα· διότι όντας Λόγος και Απαύγασμα και Εικόνα, είναι ένα με τον Πατέρα, όντας ολόκληρος εν Αυτώ και έχοντας Αυτόν εν Εαυτώ· αλλά αφού έγινε άνθρωπος κατά την ομοίωσή μας, χωρίς την αμαρτία μας, ενώθηκε με εκείνους επί της γης και έγινε, ως να πούμε, σύνορο, συγκρατώντας εν Εαυτώ τα πράγματα που συνέτρεξαν προς ενότητα και φιλία. Κανείς λοιπόν δεν θα έλθει προς τον Πατέρα—δηλαδή δεν θα φανεί μέτοχος της θείας φύσεως—παρά μόνο δι' αυτού του Χριστού. Διότι αν δεν είχε μεσιτεύσει γινόμενος άνθρωπος, οι υποθέσεις μας δεν θα είχαν προχωρήσει προς αυτήν την μακαριότητα· αλλά ακόμη και αν έλθει κανείς προς τον Πατέρα δι' ενατενίσεως—δηλαδή εν πίστει και γνώσει κατά ευλάβεια—θα έλθει πάλι δι' Αυτού, του Σωτήρος ημών Χριστού. Διότι ό,τι είπα μόλις τώρα θα το πω πάλι: ο λόγος δεν δέχεται άλλη οδό.Ο Κύριλλος κατόπιν αναπτύσσει το δώρο άλλου Παρακλήτου που αποστέλλεται εν ονόματι του Υιού.
Ονομάζει το Πνεύμα 'άλλον Παράκλητον,' μη αποκλείοντάς τον από την ουσία του Θεού και Πατέρα, δηλαδή της ιδίας ουσίας του—διότι ο λόγος της ουσίας είναι ένας και στους δύο—αλλά ούτε τοποθετώντας τον έξω, αλλά παραχωρώντας ότι ο λόγος της ετερότητας νοείται μόνο στο ότι είναι και υπάρχει στην ιδία αυτού υπόσταση. Διότι το Πνεύμα δεν είναι ο Υιός, αλλά αληθώς και κυρίως είναι και υπάρχει ως εκείνο που δεχόμαστε εν πίστει: διότι είναι το Πνεύμα του Πατέρα και του Υιού. Γνωρίζοντας ότι και ο Ίδιος αληθώς ονομάζεται Παράκλητος και ονομάζεται έτσι στις ιερές γραφές, ονομάζει το Πνεύμα 'άλλον Παράκλητον,' όχι ως εάν γνώριζε ότι αυτό επιτελεί κάτι διαφορετικό στους αγίους από ό,τι θα επετέλει ο Ίδιος, του οποίου το Πνεύμα είναι και ονομάζεται. Ότι ο Υιός επίσης ονομάζεται και είναι Παράκλητος, ο Ιωάννης μαρτυρεί στα ίδια του τα συγγράμματα: 'Ταύτα γράφω υμίν,' λέγει, 'ίνα μη αμάρτητε. Και εάν τις αμάρτη, παράκλητον έχομεν προς τον Πατέρα, Ιησούν Χριστόν δίκαιον, και αυτός ιλασμός εστι περί των αμαρτιών ημών.'Τέλος δείχνει πώς ο Πατέρας και ο Υιός έρχονται και κάνουν την κατοικία τους με τον υπάκουο μαθητή.
Πρώτον, ορίζει σαφώς ποιος είναι αυτός που Τον αγαπά, δείχνοντας, ως μου φαίνεται ορθό να νομίζω, ότι η λήψη της χαρισματικής δωρεάς δεν παρέχεται σε όλους, αλλά μόνο σε εκείνους στους οποίους βρίσκεται η αξιοπρέπεια της εγγύτητας προς Αυτόν μέσω της τηρήσεως των εντολών. Έπειτα διακηρύττει με ποιον τρόπο θα λάμψει επ' αυτούς και πώς θα κατοικήσει εν αυτοίς, λέγοντας, 'Ο Πατήρ μου αγαπήσει αυτόν.' Διότι εκείνος που διά της πίστεώς του στον Υιό τιμά τον Πατέρα του Υιού θα έχει ως καρπό αυτού την αγάπη του Πατέρα προς αυτόν. Περαιτέρω, τι θα προκύψει από αυτό και τι όφελος θα αποκομίσει αυτός, το εκθέτει σαφώς στα λόγια, 'Ελευσόμεθα προς αυτόν,' Εγώ και ο Πατήρ, 'και μονήν παρ' αυτώ ποιήσομεν.' Μόλις ο Σωτήρ ημών Χριστός κατοικήσει εν ημίν διά του Αγίου Πνεύματος, ο Πατήρ Του θα είναι αναγκαστικά μαζί Του εν ημίν, διότι το Πνεύμα του Χριστού είναι επίσης το Πνεύμα του Πατέρα αυτού. Έτσι ο θείος Παύλος ονομάζει το Πνεύμα τώρα Πνεύμα του Πατέρα, τώρα Πνεύμα του Υιού, μη αντιφάσκων εαυτόν αλλά διακηρύττων την αλήθεια και στις δύο περιπτώσεις, διότι τοιούτος είναι κατά φύσιν.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Κύριλλος εκθέτει την κατά φύσιν ενοίκηση του Υιού στην ουσία του Πατέρα.
Για πράγματα που φέρθηκαν από το μη ον στο ον και ήλθαν σε ύπαρξη διά του Θεού, δεν είναι άραγε εντελώς αρμόζον για εμάς να νομίζουμε και να λέμε ότι είναι εν Θεώ—δηλαδή διά του Θεού; Αλλά για τον Υιό κατά φύσιν, τον Κύριο και Θεό και Δημιουργό των πάντων, δεν θεωρούμε αυτή την έκφραση εφαρμόσιμη με την κυρία και αληθή έννοιά της. Αυτός είναι κατά φύσιν εν τω Πατρί και διαμένει εν Αυτώ, και ο Ίδιος έχει τον Πατέρα εν Εαυτώ, διότι υπάρχει εν ταυτότητι ουσίας και δεν έχει τίποτε απολύτως παρεμβαλλόμενο και δεν χωρίζεται από φυσική διαφορά.Καταλήγει διευκρινίζοντας με ποια έννοια ο Πατέρας είναι μεγαλύτερος ενώ διατηρεί ισότητα τιμής.
Ονομάζει τον Πατέρα 'μείζονα' όχι ως εάν, όντας Θεός, καθόταν εκ δεξιών, αλλά διότι ήταν ακόμη με αυτούς—δηλαδή όμοιος με εμάς—έχοντας ακόμη τη μορφή δούλου, και διότι δεν είχε έλθει ακόμη ο καιρός που έπρεπε να αναληφθεί· γι' αυτό ομιλεί ούτως. Όθεν, αφού υπέστη τον τίμιο Σταυρό για χάρη μας, οι Ιουδαίοι Του πρόσφεραν ξύδι και χολή όταν διψούσε· και αφού ήπιε, είπε, 'Τετέλεσται' (Ιωάν. 19:30). Τότε πράγματι ο καιρός της ταπεινώσεως επληρώθη, και εσταυρώθη ως άνθρωπος. Αλλά ενίκησε την κυριότητα του θανάτου όχι ως άνθρωπος, αλλά μάλλον ως Θεός—ομιλώ σε σχέση με δύναμη και δόξα και ισχύ εν τη νίκη, όχι σε σχέση με τη σάρκα. Έτσι ο Πατέρας είναι 'μείζων,' καθόσον ο Υιός ήταν ακόμη δούλος και όμοιος με εμάς. Και όταν Τον ονομάζει Θεό Του, και αυτό το αναφέρει στην ανθρώπινη κατάστασή Του. Διότι αν πιστεύουμε ότι Εκενώθη και Εταπείνωσεν Εαυτόν, δεν πρέπει άραγε να είναι φανερό σε όλους ότι κατέβη από κάποια υπεροχή προς ταπεινότητα—μάλλον από ισότητα με τον Πατέρα προς ανισότητα;
Απαντήστε
Απόκριση
Πώς η βεβαιότητα προετοιμασμένων μονών στηρίζει την καρδιά όταν ανακύπτει φόβος δοκιμασίας; Με ποιον τρόπο η αναγνώριση του Υιού ως του μόνου Μεσίτη βαθαίνει την εμπιστοσύνη μας ότι καμία άλλη οδός δεν οδηγεί προς τον Πατέρα; Πού αισθανόμαστε το Πνεύμα να διαμορφώνει ήδη τη ζωή του Χριστού εντός μας μέσω της τηρήσεως του λόγου Του;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ὦ Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ ὢν ἡ Ὁδός, ἡ Ἀλήθεια καὶ ἡ Ζωή, ἑτοίμασον ἡμῖν μονὰς ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Πατρός, καὶ ἐξαπόστειλον τὸ Πνεῦμά Σου τὸ Ἅγιον κατοικεῖν ἐν ἡμῖν, ἵνα μένωμεν ἐν Σοὶ καὶ Σὺ ἐν ἡμῖν. Ὡς Μεσίτης ἡμῶν, συνδιαλλάξον ἡμᾶς τῷ Πατρὶ διὰ τοῦ τιμίου Σου αἵματος καὶ ποίησον ἡμᾶς ναοὺς ζῶντας τῆς ἀδιαιρέτου Τριάδος, ἵνα θεασώμεθα τὴν δόξαν Σου καὶ μεταμορφωθῶμεν ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν. Διὰ πρεσβειῶν τῆς Θεοτόκου καὶ πάντων τῶν Ἁγίων, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →