Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιερεμίας
Η Πόλη Πέφτει και ο Προφήτης Διατηρείται: Η Ευλάβεια Ανταμείβεται, η Ασέβεια Καταστρέφεται
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Η προ πολλού προφητευθείσα ημέρα φθάνει. Στο ενδέκατο έτος του Σεδεκία το τείχος παραβιάζεται, ο εχθρός εισβάλλει στα Ιεροσόλυμα, και ο βασιλιάς που δεν άκουσε τον λόγο φεύγει τη νύχτα — μόνο για να συλληφθεί στις πεδιάδες της Ιεριχώ, να οδηγηθεί ενώπιον του Ναβουχοδονόσορ και εκεί να δώσει λόγο για την επιορκία του. Ο μακάριος Θεοδώρητος ερμηνεύει την τρομερή καταδίκη ως ακριβή δικαιοσύνη: ο Σεδεκίας καταδικάζεται για παραβίαση των όρκων του, για κακή θέληση και αχαριστία προς αυτόν που τον ωφέλησε και τον ανέβασε στον θρόνο· οι γιοι του σφάζονται μπροστά στα μάτια του, και έπειτα τα μάτια του τυφλώνονται, ώστε το τελευταίο πράγμα που είδε να είναι ο καρπός της απιστίας του. Ωστόσο στο ίδιο κεφάλαιο, απέναντι στην καταστροφή του ασεβούς βασιλιά, ο Θεοδώρητος παραθέτει ένα ήσυχο θαύμα. Οι ξένοι — ο Ναβουχοδονόσορ ο κατακτητής και ο Αιθίοπας Αβδεμέλεχ — δείχνουν ευλάβεια στον προφήτη του Θεού, ενώ οι Ιουδαίοι, που τρέφονταν με προφητείες όλη τη ζωή τους, τον έριξαν σε λάκκο. Η παλαιά υπόσχεση του Θεού να κάνει τον Ιερεμία σιδερένιο στύλο και χάλκινο τείχος, ακαταμάχητο ακόμη κι αν όλοι πολεμούσαν εναντίον του, τηρείται κατά γράμμα: βγαίνει από τη φυλακή και ελευθερώνεται. Και ο Αβδεμέλεχ, που εμπιστεύθηκε τον Θεό, διασώζεται την ημέρα της καταστροφής της πόλης. Το τεσσαρακοστό κεφάλαιο αφήνει ακόμη και τον ειδωλολάτρη αιχμαλωτιστή να κηρύξει τη δικαιοσύνη του Θεού — ο Ναβουζαραδάν ομολογεί ότι ο Κύριος έφερε αυτό το κακό επειδή ο λαός αμάρτησε εναντίον Του. Η ευλάβεια ανταμείβεται· η ασεβεια καταστρέφεται· και ο λόγος του Θεού στέκεται.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αναγνώστε Ιερεμίας 39 — την πολιορκία από το ένατο έτος του Σεδεκία, και στο ενδέκατο έτος, την ένατη ημέρα του τετάρτου μηνός, την πόλη που διασπάται· τους άρχοντες του βασιλιά της Βαβυλώνας να κάθονται στην πύλη του μέσου· τον Σεδεκία και τους άνδρες του πολέμου να φεύγουν τη νύχτα, να συλλαμβάνονται στις πεδιάδες της Ιεριχώ και να οδηγούνται στον Ναβουχοδονόσορ στη Ριβλά της γης Χαμάθ, όπου δόθηκε κρίση εναντίον του· τη σφαγή των γιων του μπροστά στα μάτια του, και όλων των ευγενών της Ιουδαίας, και έπειτα την τύφλωση των ματιών του Σεδεκία, και τη δέσμευσή του με αλυσίδες για να μεταφερθεί στη Βαβυλώνα· το κάψιμο του οίκου του βασιλιά και των οίκων του λαού, και την κατεδάφιση των τειχών· τη μεταφορά του υπολοίπου από τον Ναβουζαραδάν, και την παραμονή των πτωχών με αμπέλια και χωράφια· την εντολή του βασιλιά της Βαβυλώνας για τον Ιερεμία, «Πάρε αυτόν, και φρόντισε καλά γι’ αυτόν, και μη του κάνεις κακό· αλλά κάνε σ’ αυτόν ό,τι σου πει»· την παράδοση του προφήτη στον Γοδολία και την κατοικία του ανάμεσα στον λαό· και τον λόγο προς τον Αβδεμέλεχ τον Αιθίοπα — «Θα σε ελευθερώσω εκείνη την ημέρα… και δεν θα παραδοθείς στο χέρι των ανθρώπων από τους οποίους φοβάσαι… επειδή εμπιστεύθηκες σε εμένα, λέγει ο Κύριος». Συνεχίστε στον Ιερεμίας 40 — τον λόγο του Ναβουζαραδάν προς τον προφήτη, «Ο Κύριος ο Θεός σου έχει κηρύξει αυτό το κακό εναντίον αυτού του τόπου… επειδή αμαρτήσατε εναντίον του Κυρίου, και δεν υπακούσατε στη φωνή του»· την προσφορά ελευθερίας από τον αρχηγό, να έρθει στη Βαβυλώνα και να φροντιστεί, ή να παραμείνει στη γη — «ιδού, όλη η γη είναι μπροστά σου: όπου φαίνεται καλό και συμφέρον να πας, εκεί πήγαινε»· την πορεία του προφήτη προς τον Γοδολία στη Μισπά· τη συγκέντρωση των διασκορπισμένων αρχηγών και του λαού που είχε φύγει στη Μωάβ, την Αμμών και την Εδώμ· τον όρκο του Γοδολία ότι δεν θα φοβηθούν τίποτε από τους Χαλδαίους, αλλά να μαζέψουν κρασί και καρπούς και να κατοικήσουν εν ειρήνη· και την κρυφή προειδοποίηση του Ιωανάν για τη συνωμοσία του Ισμαήλ να τον σκοτώσει, την οποία ο Γοδολίας δεν πίστεψε.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Θεοδώρητος κρατά ενωμένες δύο αντίθετες εικόνες σε αυτό το κεφάλαιο, και τις κάνει ένα μάθημα. Από τη μία πλευρά στέκονται οι ξένοι που τίμησαν τον προφήτη· από την άλλη, το ίδιο του το έθνος που τον κακομεταχειρίστηκε — και η αντίθεση είναι η ίδια κρίση:
Αν και ξένοι, έδειξαν ευλάβεια στον προφήτη· οι Ιουδαίοι, όμως, που τρέφονταν με προφητικούς λόγους, αρνήθηκαν ακόμη και να ακούσουν τα θεία λόγια και υπέβαλαν τους προφήτες σε κάθε είδους τιμωρία. Απέναντι στην καταστροφή του άπιστου βασιλιά, ο Θεοδώρητος παραθέτει την πιστότητα του Θεού στον δικό Του λόγο. Η υπόσχεση που δόθηκε στην πρώτη κλήση του προφήτη — ότι θα γινόταν ακατάλυτος, σαν σίδερο και χαλκό, αν και όλοι πολεμούσαν εναντίον του — τηρείται τώρα φανερά:
όταν διόρισε τον προφήτη, υποσχέθηκε να τον κάνει ακαταμάχητο, σαν σιδερένιο στύλο και χάλκινο τείχος, ώστε αν και θα πολεμούσαν εναντίον του δεν θα υπερίσχυαν. Και η διάσωση του Αιθίοπα ευνούχου διδάσκει την ίδια πιστότητα στα μικρά πράγματα όπως και στα μεγάλα — ότι καμία πράξη εμπιστοσύνης δεν διαφεύγει της προσοχής του Θεού:
τίποτε δεν παραμελείται ή δεν ανταμείβεται από Αυτόν. Ο Θεοδώρητος παραθέτει έπειτα τις δύο μοίρες δίπλα-δίπλα ως μία μόνο απόδειξη, σε ένα ερώτημα που απαντά στον εαυτό του:
Τι ωφέλησε το βασίλειο τον Σεδεκία; Τι έβλαψε η δουλεία τον Αβδεμέλεχ; Ο ένας υπέφερε όλα αυτά τα κακά εξαιτίας της ασεβείας· ο άλλος, εξαιτίας της ευλάβειας, δεν γνώρισε κακά. Ο βαθμός και η ελευθερία δεν ωφέλησαν τίποτε· η ευλάβεια και η ασεβεια αποφάσισαν τα πάντα.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Είναι παράξενο και ταπεινωτικό πράγμα ότι το αληθινότερο κήρυγμα για τη δικαιοσύνη του Θεού σε αυτά τα κεφάλαια εκφωνείται από ειδωλολάτρη. Ο Ναβουζαραδάν, ο αιχμαλωτιστής, λέει στον προφήτη καθαρά ότι ο Κύριος ο Θεός του είχε μιλήσει αυτό το κακό και το έφερε σε πέρας επειδή ο λαός αμάρτησε εναντίον Του και δεν ήθελε να υπακούσει στη φωνή Του. Ο Θεοδώρητος αρπάζει αυτή την ομολογία για να ξεδιπλώσει τον ευρύτερο σκοπό του Θεού σε όλη την ιστορία του Ισραήλ: ότι αυτός ο λαός εκλέχθηκε όχι μόνο για χάρη του ίδιου, αλλά για χάρη όλων των εθνών — ώστε τα θαύματα που έγιναν γι’ αυτούς, και οι κρίσεις που έπεσαν επάνω τους, να διδάξουν όλο τον κόσμο τον ένα αληθινό Θεό:
από την αρχή ο Θεός επέλεξε τον Ισραήλ για το όφελος των άλλων εθνών· διότι τα θαύματα που έγιναν υπέρ αυτών εξέπληξαν όλους, και φανερά δίδαξαν ότι ο Θεός αυτού του λαού μόνο είναι ο αληθινός Θεός. Έτσι ακόμη και η πτώση των Ιεροσολύμων γίνεται κήρυγμα προς τα έθνη: η δίκαιη απόφαση του Θεού, ομολογημένη από τον ίδιο τον στρατό που την εκτέλεσε. Έπειτα, όταν ο αρχηγός προσφέρει στον Ιερεμία την ελευθερία του — να πάει στη Βαβυλώνα και να τιμηθεί, ή να παραμείνει στη γη, όπου του φαίνεται καλό — ο Θεοδώρητος ακούει στην προσφορά μια βαθύτερη αλήθεια από ό,τι γνώριζε ο στρατιώτης. Ο προφήτης απελευθερώνεται από κάθε ανθρώπινη εξουσία ακριβώς επειδή είναι ολότελα υπό τη θεία:
Είσαι δικός σου κύριος, λέει· στέκεσαι έξω από την εξουσία μου, υπό τη θεία κυριαρχία· κάνε ό,τι θέλεις. Ο άνθρωπος που φοβόταν μόνο τον Θεό ήταν ο μόνος αληθινά ελεύθερος σε μια κατακτημένη γη. Και το κεφάλαιο τελειώνει με μια σοβαρή νότα που το υπόλοιπο βιβλίο θα σκοτεινιάσει: ο Γοδολίας, προειδοποιημένος για την προδοσία του Ισμαήλ, δεν θέλει να το πιστέψει, αποκαλώντας την αλήθεια συκοφαντία — μια τελευταία περίπτωση της άρνησης να ακούσει που διαπέρασε όλη την προφητεία.
Απαντήστε
Απόκριση
Βάλτε τους δύο άνδρες μπροστά σας και διαλέξτε. Ο Σεδεκίας είχε στέμμα και έχασε τα πάντα — τους γιους του, την όρασή του, την ελευθερία του — εξαιτίας της ασεβείας και ενός σπασμένου όρκου· ο Αβδεμέλεχ ήταν δούλος και ξένος, και διατηρήθηκε ασφαλής την ημέρα της καταστροφής επειδή εμπιστεύθηκε τον Θεό. «Τι ωφέλησε το βασίλειο τον Σεδεκία; Τι έβλαψε η δουλεία τον Αβδεμέλεχ;» Ο βαθμός σας, η ασφάλειά σας, οι ανέσεις σας δεν θα σας ωφελήσουν τίποτε αν η καρδιά σας είναι άπιστη· και καμία ταπεινότητα δεν μπορεί να σας βλάψει αν εμπιστεύεστε τον Κύριο. Ρωτήστε ποιος άνθρωπος γίνεστε. Και προειδοποιηθείτε από τη φοβερή δικαιοσύνη του επίορκου βασιλιά: τα μάτια που δεν ήθελαν να δουν την αλήθεια ενώ υπήρχε καιρός τυφλώθηκαν τελικά — ας ανοιχθούν τώρα τα δικά σας, ενώ είναι ημέρα. Προσέξτε επίσης πού βρέθηκε η ευλάβεια. Οι ξένοι τίμησαν τον προφήτη· ο ίδιος του ο λαός, που είχε κάθε πλεονέκτημα χάριτος, τον περιφρόνησε. Η οικειότητα με τα άγια πράγματα δεν εγγυάται άγια καρδιά· μπορείτε να καθίσετε στην Εκκλησία όλη σας τη ζωή και ακόμη να είστε αυτός που ρίχνει τον προφήτη στον λάκκο. Τέλος, μάθετε την ελευθερία του Ιερεμία, που στεκόταν «έξω» από κάθε ανθρώπινη εξουσία επειδή στεκόταν ολότελα υπό του Θεού. Αυτός που φοβάται μόνο τον Θεό είναι ο μόνος ελεύθερος άνθρωπος σε έναν αιχμάλωτο κόσμο. Εμπιστευθείτε Τον όπως ο Αβδεμέλεχ, και η ζωή σας θα σας δοθεί για λάφυρο, ακόμη και την ημέρα που τα τείχη πέφτουν.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε, πιστέ στον λόγο Σου, που έκανες τον προφήτη Σου σιδερένιο στύλο και χάλκινο τείχος, ώστε αν και πολέμησαν εναντίον του δεν μπόρεσαν να υπερισχύσουν, και τον διέσωσες την ημέρα που η πόλη έπεσε: διατήρησέ με ομοίως στην ώρα της καταστροφής, διότι τίποτε που γίνεται με εμπιστοσύνη προς Εσένα δεν παραμελείται ή δεν ανταμείβεται. Μη με αφήσεις να γίνω σαν τον Σεδεκία, τον οποίο ένα στέμμα δεν μπόρεσε να σώσει από τον καρπό της ασεβείας του και των σπασμένων όρκων του, αλλά σαν τον Αβδεμέλεχ, τον ταπεινό ξένο του οποίου η εμπιστοσύνη σε Εσένα έγινε η ασπίδα του. Άνοιξε τα μάτια της ψυχής μου ενώ είναι ακόμη ημέρα, ώστε να μη τυφλωθώ στο τέλος από την αλήθεια που δεν ήθελα να δω. Σώσε με από τη νέκρωση εκείνων που, τρεφόμενοι με άγιους λόγους όλη τη ζωή τους, ακόμη περιφρονούν τους αγγελιαφόρους Σου· και χάρισέ μου την ευλάβεια που βρήκες ακόμη και μεταξύ ξένων. Κάνε με ελεύθερο με την ελευθερία του προφήτη Σου, που στεκόταν έξω από κάθε ανθρώπινη εξουσία επειδή στεκόταν ολότελα υπό τη δική Σου· και ας μου δοθεί η ζωή μου για λάφυρο, επειδή εμπιστεύθηκα σε Εσένα. Σε Εσένα, Χριστέ ο Θεός μας, με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, δόξα τώρα και πάντοτε, και εις τους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →