← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Δευτερονόμιο

Δευτερονόμιο 15-16 — με τον Ιωάννη Καλβίνο

Δευτερονόμιο 15-16Υπομνήματα του John Calvin20 λεπ
Άνοιγμα
Στο σημερινό μάθημα στρεφόμαστε στις βαθιές γνώσεις του Ιωάννη Καλβίνου για τα κεφάλαια 15 και 16 του Δευτερονομίου. Η προσεκτική ερμηνεία του Καλβίνου φωτίζει τις εντολές του Θεού σχετικά με την απελευθέρωση, τη γενναιοδωρία προς τους φτωχούς και τις ιερές εορτές. Τα λόγια του μας προσκαλούν να στοχαστούμε πώς αυτοί οι αρχαίοι νόμοι δείχνουν βαθύτερες πνευματικές αλήθειες χάριτος και κοινότητας. Καθώς εμπλεκόμαστε με το σχόλιό του, ας ανοιχθούν οι καρδιές μας στις ευλογίες που ρέουν από την υπακοή και τη χαρά που βρίσκεται στην πρόνοια του Θεού για τον λαό του.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Προετοιμάστε την καρδιά σας καθώς διαβάζουμε από τα κεφάλαια 15 και 16 του Δευτερονομίου. Αυτά τα κεφάλαια περιγράφουν το έτος απελευθέρωσης, τη φροντίδα για τους ενδεείς και τις καθορισμένες εορτές. Ας πλυθούν τα λόγια της Γραφής πάνω σας, θέτοντας τη σκηνή για το διαφωτιστικό σχόλιο του Καλβίνου σχετικά με το πώς ο λαός του Θεού καλείται να ζει σε ελευθερία και γενναιοδωρία.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Καλβίνος ξεκινά απευθυνόμενος στην ειδική πράξη ανθρωπιάς που ορίζεται στον νόμο της απελευθέρωσης. 1. Στο τέλος κάθε επτά ετών. Μια ειδική πράξη ανθρωπιάς προς αλλήλους ορίζεται εδώ στους Ιουδαίους, ώστε κάθε επτά χρόνια ο αδελφός να απαλλάσσει τον αδελφό από ό,τι του οφειλόταν. Αλλά μολονότι δεν δεσμευόμαστε από αυτόν τον νόμο σήμερα και δεν θα ήταν ούτε συμφέρον να βρίσκεται σε χρήση, ωστόσο ο σκοπός προς τον οποίο έτεινε πρέπει ακόμη να διατηρείται, δηλαδή να μην είμαστε υπερβολικά αυστηροί στην απαίτηση των χρεών μας, ιδίως αν έχουμε να κάνουμε με τους άπορους, που καταπιέζονται από το βάρος της πενίας. Η κατάσταση του αρχαίου λαού, όπως είπα, ήταν διαφορετική. Κατήγονταν από μία μόνο φυλή· η γη της Χαναάν ήταν η κοινή τους κληρονομιά· η αδελφική ένωση έπρεπε να διατηρείται αμοιβαία μεταξύ τους, ακριβώς σαν να ήταν μία οικογένεια· και, εφόσον ο Θεός τους είχε απελευθερώσει μία φορά, το καλύτερο σχέδιο για να διατηρηθεί η ελευθερία τους για πάντα ήταν να διατηρείται μια κατάσταση μετριότητας, μήπως λίγα πρόσωπα με απέραντο πλούτο καταπιέσουν το γενικό σώμα. Εφόσον, λοιπόν, οι πλούσιοι, αν τους επιτρεπόταν να αυξάνουν συνεχώς τον πλούτο τους, θα τυραννούσαν τους υπόλοιπους, ο Θεός έθεσε με αυτόν τον νόμο ένα φραγμό στην υπερβολική δύναμη. Επιπλέον, όταν δόθηκε ανάπαυση στη γη και οι άνθρωποι αναπαύθηκαν από την καλλιέργειά της, ήταν δίκαιο ολόκληρος ο λαός, για χάρη του οποίου θεσπίστηκε το Σάββατο, να απολαύσει κάποια χαλάρωση. Ωστόσο η άφεση που αναφέρεται εδώ ήταν, κατά τη γνώμη μου, απλώς προσωρινή. Μερικοί, πράγματι, υποθέτουν ότι όλα τα χρέη ακυρώνονταν τότε εντελώς· σαν να κατέστρεφε το έτος του Σαββάτου όλους τους λογαριασμούς οφειλέτη και πιστωτή· αλλά αυτό αντικρούεται από το συμφραζόμενο, διότι όταν πλησιάζει το έτος του Σαββάτου ο Θεός τους προστάζει να δανείζουν ελεύθερα, ενώ η σύμβαση θα ήταν γελοία, αν δεν ήταν νόμιμο να ζητηθεί η αποπληρωμή στον κατάλληλο χρόνο. Βεβαίως, αν δεν ακολουθούσε ποτέ πληρωμή, θα απαιτούνταν απλώς να δίνουν· διότι τι θα ωφελούσε η κενή μορφή του δανεισμού αν τα χρήματα που προκαταβλήθηκαν δεν επέστρεφαν ποτέ στον ιδιοκτήτη τους; Αλλά ο Θεός απαιτούσε να παύσουν όλες οι αγωγές για εκείνο το έτος, ώστε κανείς να μην ενοχλεί τον οφειλέτη του· και, επειδή σε εκείνο το έτος ελευθερίας και απαλλαγής δεν υπήρχε ελπίδα να λάβει πίσω τα χρήματα, ο Θεός προβλέπει την αντίρρηση και απαγορεύει να είναι φιλάργυροι, μολονότι η καθυστέρηση μπορεί να προκαλέσει κάποια ταλαιπωρία. Πρώτα απ’ όλα, λοιπόν, τους προστάζει να κάνουν άφεση στο έβδομο έτος, δηλαδή να απέχουν από την απαίτηση των χρεών τους και να παραχωρήσουν στους φτωχούς, καθώς και στη γη, μια ανακωχή ή διακοπή. Για αυτόν τον λόγο ο Ησαΐας ελέγχει τους Ιουδαίους ότι τηρούν ακατάλληλα το Σάββατο, όταν απαιτούν τα χρέη τους και «νηστεύουν για φιλονικία και διαμάχη». (Ησαΐας 58:3, 4.) Προστίθεται η μορφή της άφεσης, ότι κανείς δεν πρέπει να ενοχλεί τον πλησίον του στο έτος κατά το οποίο διακηρύσσεται η άφεση του Θεού. Ο Καλβίνος επιβεβαιώνει τη δήλωση ανεβαίνοντας από το μερικό στο γενικό σύμφωνο. 6. Διότι ο Κύριος ο Θεός σου σε ευλογεί. Επιβεβαιώνει την προηγούμενη δήλωση, αλλά ανεβαίνει από το μερικό στο γενικό· διότι, αφού δίδαξε ότι μπορούσαν να περιμένουν από την ευλογία του Θεού πολύ περισσότερα από όσα έχουν δώσει στους φτωχούς, τώρα επαναφέρει την προσοχή τους στο ίδιο το Σύμφωνο, σαν να λέει ότι ό,τι έχουν προέρχεται από εκείνη την αρχική πηγή της χάριτος του Θεού, όταν τους έκανε κληρονόμους της γης της Χαναάν. Ο Θεός τους υπενθυμίζει επίσης ότι τότε τους υποσχέθηκε άφθονη παραγωγή· και έτσι δείχνει ότι, αν ήταν μικροπρεπείς και φιλάργυροι, θα έκαναν τη γη άγονη. Όταν λέει ότι θα δάνειζαν σε όλα τα έθνη, μιλάει κατά τρόπον επαυξήσεως· και επίσης στην επόμενη φράση, ότι θα βασίλευαν επί των εθνών· από όπου έπεται ότι αν υπήρχε κάποιος σε ανάγκη μεταξύ τους, αυτό θα προερχόταν από την κακία και τη διαφθορά του ίδιου του λαού. Ο Καλβίνος στρέφεται έπειτα στην εντολή για την ανακούφιση του φτωχού αδελφού. 7. Αν υπάρξει μεταξύ σας φτωχός άνθρωπος. Χρησιμοποιείται η ίδια λέξη εβυόν, που είδαμε ακριβώς παραπάνω, εδάφιο 4· ούτε υπάρχει αντίφαση όταν τους προστάζει να ανακουφίζουν τους ζητιάνους, τους οποίους είχε προηγουμένως απαγορεύσει να υπάρχουν μεταξύ του λαού Του· διότι ο σκοπός της απαγόρευσης ήταν, αν κάποιος μειωνόταν σε ζητιανιά, να μην απορριφθεί και εγκαταλειφθεί. Τώρα, όμως, εξηγεί τον τρόπο πρόληψης αυτού, δηλαδή ότι τα χέρια των πλουσίων πρέπει να είναι ανοιχτά για να τους βοηθούν. Για να τους κλίνει προς τη συμπόνια, τους υπενθυμίζει ξανά την κοινή αδελφότητα και θέτει ενώπιόν τους, ως σημείο και ενέχυρο, τη γη στην οποία κατοικούν μαζί με την καλοσύνη του Θεού. Πάλι, για να είναι πρόθυμοι και έτοιμοι στην ανθρωπιά τους, τους απαγορεύει να σκληρύνουν την καρδιά τους, σημαίνοντας έτσι ότι η φιλαργυρία είναι πάντοτε σκληρή. Τέλος, εφαρμόζει αυτήν την εντολή στο έτος της άφεσης, δηλαδή ότι πρέπει αμέσως να ανακουφίζουν τους φτωχούς αδελφούς τους προς την αρχή εκείνου του έτους, ακριβώς σαν να επρόκειτο να λάβουν πίσω σε λίγες ημέρες τα χρήματα που ο φτωχός θα κρατούσε μέχρι το τέλος του.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Ο Καλβίνος στοχάζεται την συνεχιζόμενη πραγματικότητα της φτώχειας ως θεία δοκιμασία γενναιοδωρίας. 11. Διότι οι φτωχοί δεν θα παύσουν ποτέ από τη γη. Η ιδέα [147] εκείνων είναι μακρινή που υποθέτουν ότι θα υπήρχαν πάντα φτωχοί μεταξύ τους, επειδή δεν θα τηρούσαν τον νόμο, και συνεπώς η γη θα ήταν άγονη εξαιτίας της αδικίας τους. Παραδέχομαι ότι αυτό είναι αληθές· αλλά ο Θεός δεν αποδίδει εδώ στα αμαρτήματά τους το ότι θα υπήρχαν πάντα κάποιοι ζητιάνοι μεταξύ τους, αλλά μόνο τους υπενθυμίζει ότι δεν θα έλειπε ποτέ ύλη για τη γενναιοδωρία τους, επειδή θα δοκίμαζε τι υπήρχε στις καρδιές τους θέτοντας τους φτωχούς ενώπιόν τους. Διότι, (όπως παρατήρησα παραπάνω,) αυτός είναι ο λόγος που οι πλούσιοι και οι φτωχοί συναντώνται μαζί, και ο Κύριος είναι ο δημιουργός όλων τους· επειδή διαφορετικά τα καθήκοντα της φιλανθρωπίας δεν θα τηρούνταν εκτός αν τα έθεταν σε άσκηση βοηθώντας ο ένας τον άλλον. Γι' αυτό ο Θεός, για να διεγείρει την αδράνεια των πλουσίων, δηλώνει ότι δεν ορίζει τίποτε άλλο παρά ό,τι θα απαιτεί η συνεχής ανάγκη.
Απαντήστε

Απόκριση

Πώς η αρχή της απελευθέρωσης προκαλεί την προσέγγισή σας στα χρέη και τη γενναιοδωρία σήμερα; Με ποιους τρόπους μπορείτε να καλλιεργήσετε ένα ανοιχτό χέρι προς εκείνους που έχουν ανάγκη γύρω σας; Πώς οι εορτές σας υπενθυμίζουν την απελευθέρωση του Θεού και σας καλούν σε χαρά ενώπιόν του;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Πάτερ φιλάνθρωπε, ὁ ἐν τῇ διαθηκικῇ σου πιστότητι τάξας καιροὺς ἀφέσεως καὶ ἐντειλάμενος ἀνοικτόχερη γενναιοδωρία πρὸς τοὺς πτωχούς, δώρησαι ἡμῖν χάριν ὥστε νὰ ἀντανακλῶμεν τὴν ἰδικήν σου ἔλεος, χαλαρώνοντες πᾶσαν ἀπαίτησιν καὶ ἀνοίγοντες τὰς χεῖράς μας ἐλευθέρως. Διὰ τοῦ Πνεύματός σου ποίησον ἡμᾶς νὰ εὐφραινώμεθα ἐνώπιόν σου ἐν ταῖς ἑορταῖς τῆς προνοίας σου, ἐνθυμούμενοι τὴν κραταιὰν ἀπελευθέρωσίν σου ἐκ τῆς δουλείας, καὶ νὰ περιπατῶμεν ὡς λαὸς χαρακτηριζόμενος ὑπὸ συμπόνιας πηγάζουσας ἐκ τῆς κυριάρχου χάριτός σου. Διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Λυτρωτοῦ ἡμῶν προσευχόμεθα, Ἀμήν.

Υπομνήματα του John Calvin · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →