Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιάκωβος
Ιακώβου 2 — με το Καθολικό Σχόλιο του Χέιντοκ
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Καλώς ήρθατε σε αυτό το καθημερινό μάθημα που εστιάζει στο Καθολικό Οικογενειακό Σχόλιο της Βίβλου του Χέιντοκ για το κεφάλαιο 2 της επιστολής του Ιακώβου. Αυτή η σεβάσμια συλλογή συγκεντρώνει τις γνώσεις Καθολικών ερμηνευτών για να φωτίσει την επείγουσα πρόσκληση του αποστόλου να ζούμε την πίστη μέσα από αμερόληπτη αγάπη και συγκεκριμένες πράξεις. Καθώς διατρέχουμε αυτούς τους στίχους, οι σημειώσεις του Χέιντοκ μας βοηθούν να κατανοήσουμε πώς η προσωποληψία έρχεται σε αντίθεση με τον βασιλικό νόμο της αγάπης και γιατί η γνήσια πίστη πρέπει να καρποφορεί σε έργα ελέους. Το σχόλιο αντλεί από την Αγία Γραφή και την παράδοση για να δείξει ότι η σωτηρία απαιτεί περισσότερα από διανοητική συγκατάθεση. Ας μας οδηγήσουν αυτές οι σκέψεις βαθύτερα στην αυθεντική μαθητεία σήμερα.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αφιερώστε λίγες ήσυχες στιγμές για να διαβάσετε αργά και προσευχητικά το κεφάλαιο 2 της επιστολής του Ιακώβου. Προσέξτε πώς ο απόστολος μεταβαίνει από τις προειδοποιήσεις κατά της μεροληψίας υπέρ των πλουσίων στη ζωτική σύνδεση μεταξύ πίστης και έργων. Αφήστε το κείμενο να μιλήσει στις δικές σας καθημερινές συναντήσεις με άλλους. Κάντε παύση μετά από κάθε ενότητα για να αφήσετε τις λέξεις να εγκατασταθούν στην καρδιά σας. Ζητήστε από το Άγιο Πνεύμα να ανοίξει τον νου σας στις πρακτικές απαιτήσεις της χριστιανικής αγάπης που παρουσιάζονται εδώ.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Χέιντοκ αρχίζει αντιμετωπίζοντας την καταδίκη της προσωποληψίας στις συνάξεις.
Σχόλιο Καθολικής Βίβλου Χέιντοκ Με προσωποληψία. Αυτή η μερική προσωποληψία καταδικάζεται πολλές φορές τόσο στην Παλαιά όσο και στην Καινή Διαθήκη. Ο Άγιος Ιάκωβος εδώ μιλά γι’ αυτή όπως διαπράττεται στις συνάξεις, τις οποίες πολλοί εννοούν ως τις συναθροίσεις των χριστιανών, σε συναγωγές και τόπους όπου τελούσαν τη θεία λατρεία, ή συναντιούνταν για να τηρήσουν το φιλανθρωπικό δείπνο, καλούμενο Αγάπη. Άλλοι το ερμηνεύουν για συναντήσεις όπου κρίνονταν υποθέσεις. Αν εννοείται για εκκλησιαστικές συναθροίσεις, ο απόστολος θα είχε ακόμη μεγαλύτερο λόγο να καταδικάσει τέτοια μερικότητα εκείνη την εποχή παρά σήμερα· διότι όταν ο φτωχότερος λαός, από τον οποίο ήταν ο μεγαλύτερος αριθμός των προσηλυτισμένων, έβλεπε τον εαυτό του τόσο παραμελημένο και περιφρονημένο, και οποιονδήποτε πλούσιο όταν ερχόταν εκεί τόσο περιποιημένο και τιμημένο, αυτό θα μπορούσε να αποδειχθεί αποθάρρυνση για το ταπεινότερο είδος ανθρώπων, και εμπόδιο στη μεταστροφή τους. Αλλά αν το ερμηνεύσουμε για συναντήσεις όπου κρίνονταν υποθέσεις μεταξύ των πλουσίων και άλλων κατώτερης κατάστασης, (ερμηνεία που το κείμενο φαίνεται να ευνοεί) το σφάλμα θα μπορούσε να είναι ακόμη μεγαλύτερο, όταν οι κριτές έδιναν απόφαση υπέρ μεγάλων και πλουσίων ανδρών, επηρεασμένοι προς τούτο από την άδικη εκτίμηση που είχαν για άνδρες πλουσίους και ισχυρούς. Αυτό ήταν παράβαση του νόμου· (Λευιτικόν ιθ΄ 15.) Μην προσέξεις το πρόσωπο του πτωχού, ούτε τιμήσεις την όψη του ισχυρού. Αλλά κρίνε τον πλησίον σου κατά δικαιοσύνη. Δες επίσης Δευτερονόμιον α΄ 17. (Ουίθαμ) --- Προσωποληψία, κ.λπ. Το νόημα είναι, ότι σε ζητήματα σχετικά με την πίστη, τη χορήγηση των μυστηρίων και άλλες πνευματικές λειτουργίες στην Εκκλησία του Θεού, δεν πρέπει να υπάρχει προσωποληψία· αλλά ότι οι ψυχές των πτωχών πρέπει να θεωρούνται τόσο όσο και εκείνες των πλουσίων. ([Δευτερονόμιον;] Κεφ. α΄ 17) (Σαλλόνερ)Το σχόλιο εξετάζει στη συνέχεια το νόημα του να γίνεται κανείς ένοχος όλων παραβαίνοντας μία εντολή.
Έγινε ένοχος όλων. Είναι βέβαιο ότι αυτές οι λέξεις δεν πρέπει να λαμβάνονται απλώς κατά γράμμα, ούτε με την έννοια που φαίνεται αρχικά να αντιπροσωπεύουν, σαν να παραβαίνοντας κάποιος μία εντολή του νόμου παρέβαινε και έσπαζε όλες τις υπόλοιπες· αυτό φαίνεται από τον αμέσως επόμενο στίχο, ότι κάποιος μπορεί να διαπράξει φόνο σκοτώνοντας άλλον, και να μην διαπράξει μοιχεία. Και είναι βέβαιο, όπως παρατηρεί ο Άγιος Αυγουστίνος, ότι όλες οι αμαρτίες δεν είναι ίσες, όπως ισχυρίζονταν οι Στωικοί φιλόσοφοι. Δες Άγιο Αυγουστίνο, Επιστολή κλα΄ (νέα έκδ. τόμ. 2, σελ. 595) όπου συμβουλεύεται τον Άγιο Ιερώνυμο για αυτό ακριβώς το χωρίο από τον Άγιο Ιάκωβο, και μας λέει ότι τέτοιος άνθρωπος μπορεί να ειπωθεί ένοχος όλων, διότι με μία θανάσιμη αμαρτία ενεργεί κατά της αγάπης,[3] (που είναι η αγάπη του Θεού και του πλησίον) από την οποία εξαρτάται ολόκληρος ο νόμος και όλες οι εντολές του· ώστε παραβαίνοντας μία εντολή, χάνει την έξη της αγάπης, και καθιστά την τήρηση, ή μη παράβαση όλων των υπολοίπων, άχρηστη γι’ αυτόν. Δεύτερον, μπορεί να προστεθεί, ότι όλες οι εντολές του νόμου πρέπει να θεωρούνται ως ένα σύνολο και πλήρης νόμος, και σαν αλυσίδα εντολών, όπου σπάζοντας έναν κρίκο αυτής της αλυσίδας σπάζει ολόκληρη η αλυσίδα, ή η ακεραιότητα του νόμου, που συνίσταται σε συλλογή εντολών. Τρίτον, μπορεί να λεχθεί, ότι αυτός που παραβαίνει οποιαδήποτε μία εντολή, καταφρονεί την αυθεντία του νομοθέτη, που τις επέβαλε όλες, και υπό ποινή αιώνιου αποκλεισμού από την όραση και την απόλαυσή Του. Ένας αμαρτωλός, επομένως, με βαρύ παράπτωμα κατά οποιασδήποτε μίας εντολής, χάνει την ουράνια κληρονομία του, καθίσταται υπόχρεος αιωνίων τιμωριών, σαν να είχε παραβεί όλες τις υπόλοιπες· όχι όμως ότι οι τιμωρίες στην κόλαση θα είναι μεγαλύτερες κατά εκείνων που υπήρξαν μεγαλύτεροι αμαρτωλοί, όπως μεγαλύτερη θα είναι η ανταμοιβή στον ουρανό για εκείνους που έζησαν με μεγαλύτερη αγιότητα και τελειότητα. (Ουίθαμ) --- Ένοχος, κ.λπ. Δηλαδή γίνεται παραβάτης του νόμου με τέτοιο τρόπο, ώστε η τήρηση όλων των άλλων σημείων δεν θα τον ωφελήσει για σωτηρία· διότι καταφρονεί τον νομοθέτη, και παραβιάζει τη μεγάλη και γενική εντολή της αγάπης, ακόμη και με μία θανάσιμη αμαρτία. (Σαλλόνερ)Ο Χέιντοκ προχωρεί στη συνέχεια στην ανασκευή της ιδέας ότι η πίστη μόνη αρκεί για σωτηρία.
Θα μπορέσει η πίστη να τον σώσει; Έρχεται τώρα σε ένα από τα κύρια σημεία αυτής της επιστολής, για να δείξει κατά του μαθητή του Σίμωνα του μάγου, ότι η πίστη μόνη δεν θα σώσει κανέναν. Μπορούμε να προσέξουμε πρώτα ότι ο Άγιος Ιάκωβος σε αυτόν ακριβώς τον στίχο, υποθέτει ότι κάποιος μπορεί να έχει πίστη, αληθινή πίστη χωρίς καλά έργα. Αυτό προκύπτει επίσης από τον στίχο 19. όπου λέει· Πιστεύεις ότι υπάρχει ένας Θεός· καλώς ποιείς. Και το ίδιο είναι φανερό από τα λόγια Ιωάννης ιβ΄ 42. όπου λέγεται, ότι πολλοί από τους άρχοντες επίσης πίστεψαν σε Αυτόν, (τον Χριστό)....αλλά δεν το ομολόγησαν, για να μην εκβληθούν από τη συναγωγή. Ότι όμως η πίστη μόνη δεν αρκεί για να σώσει κάποιον, ο Άγιος Ιάκωβος το δηλώνει με αυτό το παράδειγμα· Αν κάποιος πει στον πτωχό και γυμνό, πήγαινε εν ειρήνη, θερμάνσου και χόρτασε, και δεν τους δώσει τίποτε, τι θα ωφελήσει; Έτσι και η πίστη, αν δεν έχει έργα, είναι νεκρή, κ.λπ. δηλαδή τέτοια πίστη, αν και δεν χάνεται και δεν καταστρέφεται, παραμένει όμως σε ψυχή που είναι πνευματικά νεκρή, όταν δεν συνοδεύεται από αγάπη και χάρη, που είναι η ζωή της ψυχής, και χωρίς την οποία η πίστη δεν μπορεί ποτέ να μας οδηγήσει στην αιώνια ζωή. Με αυτή την έννοια πρέπει να νοηθούν οι στίχοι 20 και 26 αυτού του κεφαλαίου, όταν η πίστη λέγεται πάλι νεκρή χωρίς καλά έργα. Αυτή είναι επίσης η διδασκαλία του Αγίου Παύλου, όταν μας λέει ότι σωτήρια πίστη είναι πίστη που ενεργεί διά της αγάπης, Γαλάτας ε΄ 6. Όταν λέει, ότι αν και η πίστη ήταν αρκετά ισχυρή για να μετακινήσει όρη, ο άνθρωπος είναι τίποτε χωρίς αγάπη. (Α΄ Κορινθίους ιγ΄ 2.) Όταν μας διδάσκει πάλι, ότι όχι οι ακροατές του νόμου είναι δίκαιοι ενώπιον του Θεού, αλλά οι ποιητές του νόμου θα δικαιωθούν. [Ρωμαίους β΄ 13.] Ο Άγιος Ιωάννης διδάσκει το ίδιο (Α΄ Ιωάννης γ΄ 14.) Εκείνος που δεν αγαπά, παραμένει εν θανάτω. Αλλά γι’ αυτό αλλού. (Ουίθαμ) --- Ένοχος, κ.λπ. Δηλαδή γίνεται παραβάτης του νόμου με τέτοιο τρόπο, ώστε η τήρηση όλων των άλλων σημείων δεν θα τον ωφελήσει για σωτηρία· διότι καταφρονεί τον νομοθέτη, και παραβιάζει τη μεγάλη και γενική εντολή της αγάπης, ακόμη και με μία θανάσιμη αμαρτία. (Σαλλόνερ)
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Ο Χέιντοκ εξετάζει το παράδειγμα του Αβραάμ για να απεικονίσει τη δικαίωση από έργα που συνεργάζονται με την πίστη.
Δεν δικαιώθηκε ο Αβραάμ....από έργα; Μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι ο άγιος Ιάκωβος εδώ φέρνει ακριβώς τα ίδια παραδείγματα του Αβραάμ και της Ραάβ, τα οποία είναι πιθανό ότι ήξερε πως κάποιοι είχαν παρερμηνεύσει στον άγιο Παύλο, σαν ο μεγάλος απόστολος των εθνών να είχε διδάξει ότι η πίστη μόνη ήταν επαρκής για τη σωτηρία. Αλλά ο άγιος Παύλος ούτε αποκλείει τα καλά έργα που γίνονται από πίστη, όταν επαινεί την πίστη, αποκλείοντας μόνο τα έργα του νόμου του Μωυσή, ως ανεπαρκή για αληθινή δικαίωση. Δες Ρωμ. γ΄ 27. Και ο άγιος Ιάκωβος απαιτώντας καλά έργα δεν αποκλείει την πίστη, αλλά διδάσκει μόνο ότι η πίστη μόνη δεν αρκεί. Αυτό είναι που εκφράζει σαφώς εδώ στον στ. 22 και στον στ. 24. Ο άνθρωπος, λέει, δικαιώνεται, και όχι μόνο από την πίστη. Και (στ. 22.) βλέπεις ότι η πίστη συνεργάστηκε με τα έργα του Αβραάμ, και από τα έργα η πίστη έγινε τέλεια. Τελικά, πρέπει να προσέξουμε ότι όταν ο άγιος Ιάκωβος εδώ φέρνει παράδειγμα του Αβραάμ που πρόσφερε τον γιο του Ισαάκ, για να δείξει ότι δικαιώθηκε από έργα, το νόημά του δεν είναι ότι ο Αβραάμ τότε άρχισε πρώτα να δικαιώνεται, αλλά ότι τότε έλαβε αύξηση της δικαιοσύνης του. Δικαιώθηκε τουλάχιστον από την πρώτη κλήση του, και άρχισε τότε να πιστεύει και να κάνει καλά έργα. Είναι αλήθεια ότι η πίστη του έγινε τέλεια, και η δικαιοσύνη του αυξήθηκε, όταν ήταν πρόθυμος να θυσιάσει τον γιο του. (Ουίθαμ)
Απαντήστε
Ανταπόκριση
Πώς εμφανίζεται η μεροληψία προς τους επιδραστικούς στις καθημερινές μου αλληλεπιδράσεις ή στην ενοριακή ζωή; Με ποιους συγκεκριμένους τρόπους καλείται η πίστη μου να εκφραστεί μέσω έργων ελέους αυτή την εβδομάδα; Πού μπορεί να πειραστώ να διαχωρίσω την πίστη από τον βασιλικό νόμο της αγάπης που τονίζει ο Ιάκωβος;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε Ιησού, χάρισε μας τη χάρη να ζούμε την πίστη που ομολογούμε χωρίς προσωποληψία. Μόρφωσε τις καρδιές μας σύμφωνα με τον βασιλικό νόμο της αγάπης ώστε να βλέπουμε κάθε πλησίον ως εξίσου αγαπημένο από εσένα. Ενίσχυσε την πίστη μας ώστε να καρποφορεί σε γενναιόδωρα έργα που αντανακλούν το έλεός σου. Ας μην αρκεστούμε ποτέ σε πίστη που παραμένει αδρανής, αλλά ας συνεργαστεί με την αγάπη μέχρι να φτάσει στην τελειότητα. Μέσω της μεσιτείας του αγίου Ιακώβου, βοήθησέ μας να δείξουμε έλεος ώστε και εμείς να λάβουμε έλεος την ημέρα της κρίσεως. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →