Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Λουκάς
Λουκάς 18 — με το Καθολικό Σχόλιο του Χέιντοκ
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Καλώς ήρθατε σε αυτό το καθημερινό μάθημα που αντλείται από το Καθολικό Οικογενειακό Σχόλιο της Αγίας Γραφής του Χέιντοκ στο κεφάλαιο 18 του Λουκά. Σε αυτούς τους στίχους ο Ιησούς διδάσκει τους μαθητές του για την επίμονη προσευχή, τη ταπεινή μετάνοια και την απροσδόκητη αντιστροφή των ανθρώπινων προσδοκιών. Η συλλογή του Χέιντοκ συγκεντρώνει γνώσεις από Πατέρες της Εκκλησίας και παλαιότερους καθολικούς ερμηνευτές για να φωτίσει κάθε σκηνή. Καθώς προχωρούμε μέσα από τον άδικο κριτή, τον τελώνη και τον Φαρισαίο, το σχόλιο τονίζει τόσο την αναγκαιότητα της συνεχούς προσευχής όσο και τους κινδύνους της αυτοπεποίθησης. Ας καθοδηγήσουν οι προσεκτικές σημειώσεις του Χέιντοκ την ανάγνωσή σας σήμερα.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αφιερώστε λίγες ήσυχες στιγμές για να διαβάσετε αργά και προσευχητικά το κεφάλαιο 18 του Λουκά. Προσέξτε τη χήρα που αρνείται να εγκαταλείψει, τον τελώνη που στέκεται μακριά και τον τυφλό που κραυγάζει για έλεος. Αφήστε τα λόγια να εγκατασταθούν πριν στραφείτε στο σχόλιο του Χέιντοκ για βαθύτερη κατανόηση της διδασκαλίας του Κυρίου για την προσευχή και την ταπείνωση.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Χέιντοκ ξεκινά εξηγώντας την παραβολή του άδικου κριτή.
Λκ 18:2 κριτής, που δεν φοβόταν τον Θεό ούτε νοιαζόταν για τον άνθρωπο, όμως υποχώρησε στην επιμονή της χήρας, αντιπροσωπεύει την απόλυτη και κυρίαρχη δύναμη του Θεού. Αλλά δεν πρέπει να υποθέσουμε ότι ο Παντοδύναμος έχει κανένα από τα ελαττώματα που βλέπουμε σε αυτόν τον άδικο κριτή. Οι συγκρίσεις δεν προορίζονται να ισχύουν σε κάθε λεπτομέρεια. Το μόνο συμπέρασμα που πρέπει να εξαχθεί από την παρούσα παραβολή είναι αυτό: αν ένας άνθρωπος, που δεν έχει ούτε ευσέβεια ούτε τρυφερότητα για τους συνανθρώπους του, υποχωρεί στην επιμονή μιας χήρας, η οποία δεν κουράζεται να επαναλαμβάνει τις ικεσίες της· πόσο περισσότερο ο Θεός, που είναι γεμάτος γενναιοδωρία και τρυφερότητα προς τον άνθρωπο, και μόνο αναζητά ευκαιρίες να του χορηγήσει τα δώρα του, θα ακούσει τις προσευχές των θερμών και θα γεμίσει με ευλογίες τον ικέτη, ο οποίος μπορεί να συνεχίσει όπως η χήρα να επιμένει στην παρέμβασή του και να ικετεύει χωρίς νωθρότητα ή αποθάρρυνση; (Καλμέτ)Το σχόλιο στη συνέχεια προσδιορίζει τρία διακριτά παραδείγματα προσευχής μέσα στο κεφάλαιο.
Λκ 18:9 σε αυτό το κεφάλαιο έχουμε τρία παραδείγματα προσευχής: ένα της επίμονης χήρας· ένα άλλο του φτωχού τελώνη, ο οποίος ζητά το θείο έλεος με την ομολογία των εγκλημάτων του· και το τρίτο του υπερήφανου Φαρισαίου, ο οποίος πηγαίνει μόνο στον ναό για να εκφωνήσει τον δικό του πανηγυρικό και να προβεί σε κατηγορία του ταπεινού γείτονά του, του οποίου η καρδιά του είναι άγνωστη. (Καλμέτ)Ο Χέιντοκ εξετάζει στη συνέχεια τη στάση και την υπερηφάνεια του Φαρισαίου στην προσευχή του.
Λκ 18:11 Φαρισαίος στεκόμενος. Το ελληνικό είναι, στεκόμενος μόνος του, δηλαδή χωρισμένος από τους άλλους. Κάποιοι κατανοούν αυτόν τον όρο, στεκόμενος, σαν σε αντίθεση με το γονυπετής ή το προσκυνητός, που υποθέτουν ότι είναι η γενική στάση στην οποία οι Ιουδαίοι πρόσφεραν τις προσευχές τους, και αυτή του ταπεινού τελώνη. Οι Χριστιανοί δανείστηκαν αυτή την πρακτική από αυτούς. Βλέπουμε τους αποστόλους και τους μαθητές να προσεύχονται γονατιστοί: Πράξεις ζ΄ 59, θ΄ 40, κ΄ 36. Στην Παλαιά Διαθήκη, βλέπουμε το ίδιο να τηρείται. Ο Σολομών, (Γ΄ Βασιλειών η΄ 54.) ο Δανιήλ, (στ΄ 10.) και ο Μιχαίας, (στ΄ 6.) προσευχήθηκαν σε αυτή τη στάση. Άλλοι όμως, νομίζουν ότι ο λαός γενικά προσευχόταν όρθιος, καθώς δεν υπήρχαν ούτε πάγκοι ούτε καρέκλες στον ναό. (Καλμέτ) --- Υπάρχουν τέσσερις τρόποι με τους οποίους οι άνθρωποι είναι ένοχοι υπερηφάνειας: 1ος, νομίζοντας ότι έχουν κάποιο αγαθό από τον εαυτό τους· 2ος, νομίζοντας ότι παρόλο που το έλαβαν από πάνω, τους δόθηκε ως οφειλόμενο στις δικές τους αξίες· 3ος, καυχώμενοι για το αγαθό που δεν κατέχουν· και τέταρτον, επιθυμώντας να θεωρούνται οι μόνοι που κατέχουν τις καλές ιδιότητες για τις οποίες έτσι υπερηφανεύονται. Η υπερηφάνεια του Φαρισαίου φαίνεται να συνίστατο στο να αποδίδει στον εαυτό του μόνο τις ιδιότητες για τις οποίες καυχιόταν. (Άγιος Γρηγόριος, ηθ. βιβλ. κγ΄, κεφ. 4.) --- Αυτός που είναι ένοχος δημόσιας ομιλίας κατά του γείτονά του, είναι επίσης αιτία πολλής βλάβης στον εαυτό του και στους άλλους. 1ος, βλάπτει τον ακροατή· επειδή αν είναι αμαρτωλός, χαίρεται να βρει συνεργό· αν είναι δίκαιος, πειράζεται σε ματαιοδοξία, βλέποντας τον εαυτό του απαλλαγμένο από τα εγκλήματα με τα οποία κατηγορούνται οι άλλοι. 2ος, βλάπτει την Εκκλησία, εκθέτοντάς την σε προσβολή για τα ελαττώματα των μελών της. 3ος, προκαλεί το όνομα του Θεού να βλασφημηθεί· γιατί, όπως ο Θεός δοξάζεται από τις καλές πράξεις μας, έτσι ατιμάζεται από την αμαρτία. 4ος, καθίσταται ο ίδιος ένοχος, αποκαλύπτοντας αυτό που ήταν καθήκον του να μην έχει αναφέρει. (Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος, Ομιλ. περί Φαρ. και Τελ.)
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Ο Χέιντοκ στοχάζεται περαιτέρω για τον χρόνο και τον σκοπό των απαντήσεων του Θεού στην επίμονη προσευχή.
Και δεν ήθελε για πολύ καιρό. Ο Παντοδύναμος δεν μας ακούει πάντα μόλις το επιθυμούμε, ούτε με τον τρόπο που φαίνεται καλύτερος σε εμάς· αλλά αν δεν ακουγόμαστε πάντα σύμφωνα με τις επιθυμίες μας, ακουγόμαστε πάντα όσο είναι ωφέλιμο για τη σωτηρία μας. Μερικές φορές καθυστερεί, για να ασκήσει την υπομονή μας και να αυξήσει τον ζήλο μας: μερικές φορές χορηγεί, στην οργή του, αυτό που, στο έλεός του, θα αρνιόταν. Ας προσευχόμαστε λοιπόν πάντα, ας επιθυμούμε πάντα, ας αγαπούμε πάντα. Επιθυμείτε πάντα, και προσεύχεστε πάντα. Αυτή είναι η συνεχής φωνή της προσευχής, την οποία ο Παντοδύναμος απαιτεί από εσάς. Σιωπάτε, όταν παύετε να αγαπάτε. Η ψύξη της αγάπης, είναι η σιωπή της καρδιάς. (Άγιος Αυγουστίνος, εις Ψαλμόν λζ΄.) (Ουίθαμ)Το σχόλιο εξετάζει την αναγκαιότητα της πίστης που πρέπει να συνοδεύει κάθε επίμονη ικεσία.
Λκ 18:8 το ελληνικό, αν και υποφέρει προς το παρόν τους εκλεκτούς να καταπιέζονται. (Βίβλος της Βενς) --- Ο θείος Λυτρωτής μας προσθέτει, αυτό, για να δείξει ότι η πίστη πρέπει απαραίτητα να συνοδεύει τις προσευχές μας. Διότι όποιος προσεύχεται για αυτό που δεν πιστεύει ότι θα λάβει, θα προσευχηθεί μάταια· ας παρακαλέσουμε λοιπόν τον Πατέρα των ελέων να μας χορηγήσει τη χάρη της προσευχής και τη σταθερότητα στην πίστη· γιατί η πίστη παράγει προσευχή, και η προσευχή παράγει σταθερότητα της πίστης. (Άγιος Αυγουστίνος, περί ρημ. Κυρ. Ομιλ 36.) --- Αλλά από αυτό έχει μείνει λίγο στη γη, και θα υπάρχει ακόμη λιγότερο κατά τη δεύτερη έλευση του Υιού του Θεού.
Απαντήστε
Απόκριση
Πού στην ίδια σας τη ζωή προσευχής κινδυνεύετε να αποθαρρυνθείτε όπως η χήρα πριν λάβετε απάντηση; Πώς μπορεί η απλή ειλικρίνεια του τελώνη να αναδιαμορφώσει τον τρόπο που προσεγγίζετε τον Θεό σήμερα; Σε ποια κρυφή στάση αυτοπεποίθησης σας προσκαλεί το παράδειγμα του Φαρισαίου να αναζητήσετε μεγαλύτερη ταπείνωση;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, χάρισέ μας τὴν ἐπιμονὴ τῆς χήρας ποὺ ἔκραζε ἡμέρα καὶ νύχτα, γιὰ νὰ προσευχόμαστε πάντοτε καὶ νὰ μὴ χάνουμε τὸ θάρρος μας. Γέμισε τὶς καρδιές μας μὲ τὴν ταπεινὴ ἐμπιστοσύνη τοῦ τελώνη, φυλάσσοντάς μας ἀπὸ κάθε ὑπερηφάνεια, ὥστε νὰ σὲ πλησιάζουμε μὲ εἰλικρινῆ ἀνάγκη καὶ νὰ λαμβάνουμε τὸ ἔλεός σου. Διὰ πρεσβειῶν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου καὶ πάντων τῶν Ἁγίων, ἐνίσχυσε τὴν πίστη μας νὰ προσφέρουμε κάθε αἴτημα μὲ πεποίθηση στὴν ἀκατάπαυστη ἀγάπη σου. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →