← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Δευτερονόμιο

Δευτερονόμιο 21-22 — με τον Ιωάννη Καλβίνο

Δευτερονόμιο 21-22Υπομνήματα του John Calvin20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Η προσεκτική ερμηνεία του Ιωάννη Καλβίνου στο Δευτερονόμιο αποκαλύπτει την καρδιά του νόμου του Θεού ως οδηγού για άγια ζωή. Στα κεφάλαια 21 και 22, ο Καλβίνος δείχνει πώς οι αρχαίοι νόμοι αποκαλύπτουν τη μέριμνα του Θεού για δικαιοσύνη, καθαρότητα και συμπόνια. Η ερμηνεία του κατά στίχο μας προσκαλεί να δούμε αυτές τις εντολές όχι ως μακρινές διατάξεις αλλά ως ζωντανές εκφράσεις της πιστότητας στη διαθήκη. Μέσα από τον Καλβίνο μαθαίνουμε ότι κάθε λεπτομέρεια του νόμου του Ισραήλ δείχνει σε βαθύτερες πνευματικές πραγματικότητες. Το σχόλιό του καλεί τους σύγχρονους αναγνώστες να εξετάσουν πώς η αγιότητα του Θεού διαμορφώνει την καθημερινή συμπεριφορά και τη ζωή της κοινότητας. Σήμερα ακούμε ξανά τις γνώσεις του Καλβίνου για αυτά τα κεφάλαια.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Στρεφόμαστε τώρα στο Δευτερονόμιο 21 και 22. Αυτά τα κεφάλαια περιέχουν νόμους για άλυτο φόνο, μεταχείριση αιχμαλώτων, δικαιώματα κληρονομιάς, απείθαρχα παιδιά και φροντίδα για τη δημιουργία. Καθώς διαβάζετε, παρατηρήστε πώς κάθε διάταξη προστατεύει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και φυλάττει την καθαρότητα της διαθήκης. Αφήστε το κείμενο να μιλήσει για τη δικαιοσύνη και το έλεος του Θεού. Προετοιμάστε την καρδιά σας να δεχθεί την ερμηνεία του Καλβίνου για αυτούς τους στίχους.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Καλβίνος ξεκινά αντιμετωπίζοντας την περίπτωση άγνωστου δολοφόνου. 1. Αν βρεθεί κάποιος σκοτωμένος στη γη. Αυτό το συμπλήρωμα είναι μικτού χαρακτήρα, σχετιζόμενο εν μέρει με τον αστικό και εν μέρει με τον ποινικό νόμο. Μας πληροφορεί πόσο πολύτιμη είναι για τον Θεό η ζωή του ανθρώπου· διότι, αν είχε διαπραχθεί φόνος από άγνωστο πρόσωπο, απαιτεί να γίνει εξιλέωση, με την οποία οι γειτονικές πόλεις θα καθαριστούν από τη μόλυνση του εγκλήματος. Από αυτό φαίνεται ότι η γη μολύνεται τόσο από ανθρώπινο αίμα, ώστε όσοι ενθαρρύνουν τον φόνο με ατιμωρησία εμπλέκονται και αυτοί στην ενοχή. Το ζήτημα εδώ αφορά μυστικό έγκλημα, η ενοχή του οποίου βαρύνει τις γειτονικές πόλεις, μέχρις ότου, με τη διενέργεια επιμελούς έρευνας, μπορούν να μαρτυρήσουν ότι ο δράστης δεν βρέθηκε· πόσο λιγότερο συγγνωστοί, λοιπόν, θα είναι, αν επιτρέψουν σε έναν δολοφόνο να διαφύγει ατιμώρητος; Η συνταγή είναι να πάρουν οι πρεσβύτεροι της πλησιέστερης πόλης μια δαμάλα που δεν είχε υποζύγιο και να τη φέρουν σε μια πετρώδη και άγονη κοιλάδα, να κόψουν τον λαιμό της με τη βοήθεια των ιερέων, να πλύνουν τα χέρια τους και να μαρτυρήσουν ότι τα χέρια και τα μάτια τους είναι καθαρά, ως μη γνωρίζοντες τον ένοχο. Ο Θεός επέλεξε δαμάλα χωρίς ζυγό, ώστε η ικανοποίηση που γίνεται με αθώο αίμα να απεικονιστεί πιο ζωντανά· ενώ έπρεπε να σφαγιαστεί σε έρημο τόπο, για να απομακρυνθεί η μόλυνση από τις καλλιεργημένες γαίες. Διότι, αν το αίμα της δαμάλας είχε χυθεί στη μέση της αγοράς της πόλης ή σε κατοικημένο σημείο, η οικειότητα με την όψη του αίματος θα είχε σκληρύνει τις καρδιές τους στην απανθρωπιά. Για τον σκοπό, λοιπόν, της αφύπνισης φρίκης, οδηγήθηκε σε μοναχικό και ακαλλιέργητο τόπο, ώστε έτσι να συνηθίσουν να αποστρέφονται τη σκληρότητα. Αλλά μολονότι, κυριολεκτικά, αυτό δεν ήταν θυσία που μπορούσε να προσφερθεί πουθενά αλλού εκτός από το αγιαστήριο, πλησίαζε πολύ τη φύση θυσίας, επειδή οι Λευίτες ήταν παρόντες και γινόταν επίσημη ικεσία· εντούτοις, δεν χρησιμοποιούνταν μόνο ως λειτουργοί του θυσιαστηρίου, αλλά και ως κριτές, διότι το αξίωμά τους εκφράζεται με τα λόγια ότι «εξελέγησαν για να υπηρετούν τον Θεό, να ευλογούν τον λαό και να εκφέρουν κρίση για κάθε πλήγμα». Ο Καλβίνος στρέφεται έπειτα στους κανονισμούς για τον γάμο με αιχμάλωτες γυναίκες. 10. Όταν εξέλθεις σε πόλεμο. Το ίδιο πράγμα διατάσσεται τώρα για τις γυναίκες όπως παραπάνω για τα φαγητά. Όσον αφορά τους Χαναναίους, που ήταν προορισμένοι και αφιερωμένοι στην καταστροφή, είδαμε ότι οι Ισραηλίτες απαγορεύτηκε να πάρουν τις γυναίκες τους για σύζυγο, μήπως αυτή η σχέση γίνει δέλεαρ στην αμαρτία· αλλά ο Μωυσής προχωρεί τώρα περισσότερο, δηλαδή ότι οι Ισραηλίτες, αφού νίκησαν άλλα έθνη, δεν πρέπει να παντρευτούν καμία από τις αιχμάλωτες γυναίκες, εκτός αν καθαριστούν με επίσημη τελετή. Αυτό, λοιπόν, είναι το σύνολο, ότι οι Ισραηλίτες δεν πρέπει να μολυνθούν με βέβηλους γάμους, αλλά και σε αυτό το σημείο να διατηρηθούν καθαροί και αδιάφθοροι, επειδή είχαν χωριστεί από άλλους λαούς, για να είναι ο ιδιαίτερος λαός του Θεού. Ήταν καλύτερα, βεβαίως, να απέχουν εντελώς από τέτοιους γάμους· όμως ήταν δύσκολο να συγκρατήσουν τόσο τη λαγνεία τους ώστε να μην αποκλίνουν από την αγνότητα ούτε στον ελάχιστο βαθμό· και από αυτό μαθαίνουμε πόση άδεια επιτρέπουν στους εαυτούς τους οι κατακτητές στον πόλεμο, ώστε δεν υπάρχει χώρος για τέλεια καθαρότητα σε αυτούς. Γι’ αυτό ο Θεός μετριάζει την επιείκειά Του έτσι ώστε οι Ισραηλίτες, θυμούμενοι την υιοθεσία με την οποία τους είχε τιμήσει, να μην ατιμάζονται, αλλά μέσα στον ίδιο τον πυρετό της λαγνείας τους να διατηρούν κάποια θρησκευτική στοργή. Αλλά το ζήτημα εδώ δεν είναι παράνομη αρπαγή, αλλά ο Μωυσής μιλά μόνο για γυναίκες που έχουν γίνει αιχμάλωτες κατά το δίκαιο του πολέμου, διότι γνωρίζουμε ότι οι κατακτητές τις κακοποιούσαν ατιμώρητα, επειδή τις είχαν υπό την εξουσία και την κυριαρχία τους. Αλλά επειδή πολλοί παρασύρονται από τις κολακείες των συζύγων τους, ο Θεός εφαρμόζει θεραπεία, δηλαδή ότι η αποκήρυξη της προηγούμενης ζωής τους πρέπει να προηγηθεί του γάμου τους· και ότι κανείς δεν επιτρέπεται να παντρευτεί ξένη σύζυγο μέχρι να έχει πρώτα απαρνηθεί το δικό της έθνος. Σε αυτό αναφέρεται η τελετή, ότι η γυναίκα πρέπει να ξυρίσει το κεφάλι της, να κόψει τα νύχια της, να αλλάξει τα ρούχα της και να θρηνήσει τον πατέρα και την οικογένειά της για ολόκληρο μήνα, δηλαδή ώστε να απαρνηθεί την προηγούμενη ζωή της και να περάσει σε άλλο λαό. Μερικοί ραβίνοι στρεβλώνουν τα λόγια σε διαφορετική σημασία, σαν ο Θεός να ήθελε να σβήσει την αγάπη στις καρδιές των συζύγων παραμορφώνοντας τις γυναίκες· διότι το ξύρισμα του κεφαλιού αφαιρεί πολύ από την ομορφιά και την κομψότητα της γυναίκας· και «να κάνει τα νύχια», όπως κυριολεκτικά σημαίνουν τα λόγια, το κατανοούν ως να τα αφήσει να μεγαλώσουν· και η παράταση των νυχιών έχει αηδιαστική όψη. Αλλά η ερμηνεία τους αναιρείται από το πλαίσιο, στο οποίο διατάσσεται να βγάλει τα ρούχα της αιχμαλωσίας της. Αλλά δεν αμφιβάλλω ότι ο μήνας πένθους τους, το ξυρισμένο κεφάλι και τα άλλα σημεία προορίζονται από τον Θεό για την ανανέωσή τους, ώστε να συνηθίσουν σε διαφορετικές συνήθειες. Και με τον ίδιο σκοπό διατάσσονται να θρηνήσουν τους γονείς τους σαν νεκρούς, ώστε να αποχαιρετήσουν τον δικό τους λαό. Σε αυτό φαίνεται να αναφέρεται ο Προφήτης στον Ψαλμό 45:10, όταν λέει, «Άκουσε, θυγατέρα, και σκέψου, και κλίνε το αυτί σου· λησμόνησε επίσης τον δικό σου λαό και τον οίκο του πατέρα σου·» διότι υπονοεί ότι διαφορετικά ο γάμος ξένης γυναίκας με τον Σολομώντα δεν θα ήταν καθαρός και νόμιμος, εκτός αν απαρνιόταν τις δεισιδαιμονίες της και αφοσιωνόταν στην υπηρεσία του Θεού. Ούτε ήταν περιττό ο Θεός να απαιτήσει από τους Ισραηλίτες να προσέχουν επιμελώς μήπως πάρουν συζύγους που είναι ακόμη ξένες προς τη μελέτη της αληθινής θρησκείας, αφού η πείρα δείχνει άφθονα πόσο μοιραία παγίδα είναι. Αλλά μολονότι δεν δεσμευόμαστε τώρα σε αυτή την τήρηση, εντούτοις ο κανόνας παραμένει ισχυρός ότι οι άνδρες δεν πρέπει να συμμαχούν απερίσκεπτα με γυναίκες που είναι ακόμη αφοσιωμένες σε πονηρές δεισιδαιμονίες. [51] Έπειτα, ο Καλβίνος εξετάζει τον νόμο σχετικά με απείθαρχους γιους. 18. Αν ένας άνθρωπος έχει πεισματάρη. Αυτό που ο Θεός είχε προηγουμένως αναφέρει σε δύο ρήσεις, το περιλαμβάνει τώρα σε γενικό νόμο, διότι δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι με απείθαρχα παιδιά εννοούνται όλοι όσοι είναι υβριστικοί ή προσβλητικοί προς τον πατέρα και τη μητέρα τους. Διότι αν είναι κεφαλαιώδες έγκλημα η ανυπακοή προς τους γονείς, πολύ περισσότερο είναι να τους χτυπάς ή να τους δέρνεις και να τους προσβάλλεις με υβριστικά λόγια. Συνοπτικά, ο Μωυσής δηλώνει ότι είναι άξιοι θανάτου όσοι έχουν τόσο πεισματάρικη και αδάμαστη διάθεση ώστε να απορρίπτουν την εξουσία του πατέρα και της μητέρας τους και να τους περιφρονούν. Από αυτό επίσης συμπεραίνουμε τι σημαίνει να τιμούμε τον πατέρα και τη μητέρα μας, διότι η τιμωρία αναγγέλλεται μόνο για την παράβαση της Εντολής. Όταν, λοιπόν, ο νόμος παραδίδει στον θάνατο όλους όσοι επαναστατούν πεισματικά κατά της πειθαρχίας των γονέων τους, έπεται ότι αρνήθηκαν την οφειλόμενη τιμή τους. Ένα θαυμαστό μέσο, όμως, μετρίασης της αυστηρότητας του νόμου εισάγεται, όταν ο Θεός απαιτεί η υπόθεση να κρίνεται με τη μαρτυρία του πατέρα και της μητέρας· και διατάσσει να ακουστεί δημόσια, ώστε κανείς να μην καταδικάζεται κατά τη θέληση ιδιωτών. Κατά τον ρωμαϊκό νόμο η εξουσία ζωής και θανάτου επί των παιδιών του δόθηκε στον πατέρα, επειδή δεν ήταν πιθανό οι πατέρες να παρασυρθούν από τόση παράλογη απανθρωπιά ώστε να φερθούν σκληρά στα ίδια τους τα σπλάχνα· αλλά, αφού μερικές φορές βρίσκονται πατέρες που δεν διαφέρουν από άγρια θηρία, και τα παραδείγματα μας δείχνουν ότι πολλοί, τυφλωμένοι από μίσος ή απληστία, δεν λυπήθηκαν τα ίδια τους τα παιδιά, αυτή η παραχώρηση του ρωμαϊκού νόμου δικαίως πρέπει να απορριφθεί. Επιτρέπω, βεβαίως, ότι όσοι επιθυμούσαν να επιβάλουν τιμωρία στα παιδιά τους καλούσαν τους φίλους τους σε συμβούλιο· αλλά, επειδή οι τοίχοι μιας ιδιωτικής κατοικίας κρύβουν πολλά αίσχη, ο Θεός επέβαλε πολύ καλύτερο περιορισμό στους γονείς όταν δεν τους επέτρεψε να προχωρήσουν πέρα από το να καταθέσουν την πληροφορία και να δώσουν τη μαρτυρία τους. Διότι, μολονότι θα έδινε πίστη στη μαρτυρία τους, εντούτοις, όταν τα παιδιά οδηγούνταν στο δικαστήριο των κριτών, ακολουθούσε αναμφίβολα νόμιμη δίκη· και αυτή η μορφή διαδικασίας ορίζεται, δηλαδή ότι ο πατέρας και η μητέρα πρέπει να φέρουν τον γιο τους και να κάνουν την καταγγελία τους ενώπιον των κριτών για την αδιόρθωτη πεισματικότητά του. Είναι αλήθεια ότι η απόφαση ακολουθεί αμέσως· εντούτοις πρέπει να συμπεράνουμε ότι οι κριτές την εξέφεραν πριν ο εγκληματίας λιθοβοληθεί, αλλιώς θα ήταν γελοίο να κάθονται εκεί σαν μηδενικά. Η ίδια η αναφορά δίκης, λοιπόν, υπονοεί ότι ο γιος ακούστηκε στην υπεράσπισή του, ώστε να αθωωθεί από το έγκλημα, αν δεν ήταν ένοχος: διότι, ας υποθέσουμε ότι η κακεντρέχεια του πατέρα και της μητέρας ήταν γνωστή· ή ότι ο πατέρας κατηγόρησε τον γιο με υποκίνηση μητριάς· ή ότι ανακαλύφθηκε κάποια ανάξια κακεντρέχεια· ή ότι ο πατέρας και η μητέρα είχαν συνωμοτήσει να καταστρέψουν τον γιο τους σε κρίση πάθους: η υπεράσπιση της υπόθεσης, λοιπόν, υπονοείται στο επίρρημα τότε, διότι θα ήταν περισσότερο από παράλογο ο γιος να καταδικαστεί χωρίς να ακουστεί. Ιδιαίτερα, όταν επρόκειτο να λιθοβοληθεί από όλο τον λαό, ήταν απαραίτητο να καταδικαστεί πρώτα· και για αυτόν τον λόγο οδηγήθηκε δημόσια, ώστε να του επιτραπεί να υπερασπιστεί την υπόθεσή του. Αλλά μολονότι καταδικάζονταν όσοι ήταν εθισμένοι και σε άλλες κακίες, ο Μωυσής αναφέρει ρητά τους λαιμαργούς και τους μέθυσους, για να δείξει ότι, μολονότι δεν προβαλλόταν κεφαλαιώδες έγκλημα, η άσωτη ασωτία ήταν αρκετή, αν ο γιος δεν μπορούσε να διορθωθεί από τους γονείς του· διότι είναι φανερό ότι βρίσκονται σε απελπιστική κατάσταση όσοι έχουν αποβάλει την υπακοή και την ντροπή ώστε να μην ωφελούνται από τις νουθεσίες των γονέων τους. Από το τέλος του στίχου συμπεραίνουμε ότι ο διπλός σκοπός της τιμωρίας ήταν — να καθαριστεί η γη από τις αμαρτίες με τις οποίες μολυνόταν κατά κάποιον τρόπο, και ο θάνατος εκείνου που είχε παραβεί να γίνει παράδειγμα για όλους.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Ο Καλβίνος συνδέει την κατάρα πάνω στον κρεμασμένο με το λυτρωτικό έργο του Χριστού. Ο σκοπός αυτής της εντολής ήταν να εξορίσει την απανθρωπιά και τη βαρβαρότητα από τον εκλεκτό λαό, και επίσης να εμφυσήσει σε αυτούς φρίκη ακόμη και για μια δίκαιη εκτέλεση. Και σίγουρα το σώμα ενός ανθρώπου κρεμασμένου σε σταυρό είναι θλιβερό και αποτρόπαιο θέαμα· διότι τα δικαιώματα ταφής ορίζονται για τον άνθρωπο, τόσο ως ενέχυρο και σύμβολο της ανάστασης, όσο και για να γλιτώσουν τα μάτια των ζωντανών, μήπως μολυνθούν από την όψη τόσο φρικτού πράγματος. Ο Μωυσής δεν μιλά εδώ γενικά, αλλά μόνο για εκείνους τους κακοποιούς που είναι ανάξιοι της τιμής της ταφής· εντούτοις το δημόσιο καλό λαμβάνεται υπόψη στην ταφή ακόμη και τέτοιων, μήπως οι άνθρωποι συνηθίσουν στη σκληρότητα και έτσι γίνουν πιο πρόθυμοι να διαπράξουν φόνο. Επιπλέον, για να προσέχουν περισσότερο σε αυτό το θέμα, δηλώνει ότι η γη θα μολυνόταν, αν το πτώμα αφεθεί κρεμασμένο στον σταυρό, αφού τέτοια απανθρωπιά μολύνει και ατιμάζει τη γη. Και αυτό ήταν πιο αφόρητο στην Ιουδαία, την οποία ο Θεός είχε δώσει ως κληρονομιά στον εκλεκτό λαό Του, ώστε να λατρεύεται εκεί με σεβασμό και καθαρότητα, αποκλειομένης κάθε βεβήλωσης. Ο άνθρωπος που κρεμάστηκε έτσι ονομάζεται «κατάρα του Θεού», επειδή αυτό το είδος τιμωρίας είναι απεχθές από μόνο του. Ο Θεός, βεβαίως, δεν απαγορεύει να σταυρώνονται ή να κρεμιούνται σε αγχόνη εγκληματίες, αλλά μάλλον δίνει την έγκρισή Του σε αυτόν τον τρόπο τιμωρίας· μόνο, με το δικό Του παράδειγμα, προτρέπει τους Ισραηλίτες να αποστρέφονται κάθε θηριωδία. Μολονότι, λοιπόν, δεν αποδοκιμάζει την τιμωρία, λέει ότι αποστρέφεται εκείνους που κρεμιούνται σε δέντρο, ώστε το σκάνδαλο να απομακρυνθεί αμέσως· ούτε τους αποκαλεί καταραμένους σαν να πρέπει να απελπιστεί η σωτηρία τους, αλλά επειδή η κρεμάλα ήταν σημάδι της κατάρας Του. Αυτό το χωρίο ο Παύλος το εφαρμόζει στον Χριστό, για να μας διδάξει ότι έγινε κατάρα για εμάς, ώστε να μας ελευθερώσει από την κατάρα του Νόμου. (Γαλάτας 3:13.) Διότι, αφού όλοι είναι ένοχοι παράβασης, και έτσι ολόκληρο το γένος των ανθρώπων εμπλέκεται στην κατάρα, δεν υπήρχε άλλος τρόπος ελευθερίας, εκτός αν ο Χριστός αντικαθιστούσε τον εαυτό Του στη θέση μας. Ούτε ο Θεός λησμόνησε την απόφασή Του, όταν υπέφερε τον μονογενή Του Υιό να σταυρωθεί. Από αυτό έπεται ότι υπέταξε τον εαυτό Του στην κατάστασή μας, ώστε να λάβουμε την ευλογία του Θεού· αφού ήταν
Απαντήστε

Απόκριση

Πώς η μεταχείριση αυτών των νόμων από τον Καλβίνο βαθαίνει την άποψή σας για τη δικαιοσύνη του Θεού; Με ποιους τρόπους οι αρχές που τονίζει ο Καλβίνος μπορεί να διαμορφώσουν τη φροντίδα σας για τους άλλους σήμερα; Πού αισθάνεστε ότι ο Θεός σας προσκαλεί σε μεγαλύτερη καθαρότητα ή συμπόνια στη ζωή σας;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ θέσας τὰ δίκαια διατάγματά Σου ἐν τῷ Δευτερονομίῳ πρὸς διατήρησιν τῆς ἁγιότητος τῆς ζωῆς καὶ πρὸς τάξιν τοῦ λαοῦ τῆς διαθήκης Σου ἐν καθαρότητι καὶ δικαιοσύνῃ, δὸς ἡμῖν χάριν ἵνα περιπατῶμεν ἐν ταύταις ταῖς ὁδοῖς μετὰ καρδιῶν τρυφερῶν πρὸς τοὺς εὐάλωτους καὶ ἐλευθέρων ἀπὸ σκληρότητος ἢ ἀνταρσίας. Στήριξον ἡμᾶς διὰ τοῦ κυρίαρχου Πνεύματός Σου, ἵνα τὸ ἔλεος καὶ ἡ πίστις ἃ ἐπέδειξας ἐν Χριστῷ διαμορφώσωσιν τὰς οἰκίας ἡμῶν καὶ τὰς συναλλαγάς, εἰς ἔπαινον τοῦ ἐνδόξου ὀνόματός Σου. Ἀμήν.

Υπομνήματα του John Calvin · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →