← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Γένεσις

Γένεσις 13-14 — με τον Ιωάννη Καλβίνο

Γένεσις 13-14Υπομνήματα του John Calvin20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Η προσεκτική ερμηνεία του Ιωάννη Καλβίνου στη Γένεση 13-14 μας καλεί να παρακολουθήσουμε πώς η πίστη ανταποκρίνεται όταν η αφθονία και η σύγκρουση πιέζουν από κάθε πλευρά. Ο Καλβίνος δείχνει τον Αβραάμ να κινείται μέσα από τον πλούτο της Αιγύπτου, τον οδυνηρό χωρισμό με τον Λωτ και τον νέο λόγο της επαγγελίας που ακολουθεί. Το σχόλιό του επιστρέφει συνεχώς στην ίδια αλήθεια: ο λόγος του Θεού μόνο σταθεροποιεί την καρδιά όταν τα επίγεια αγαθά απειλούν να διαιρέσουν ή να αποσπάσουν. Καθώς ακούμε τον Καλβίνο σήμερα, καλούμαστε να αφήσουμε τον ίδιο λόγο να διαμορφώσει τις δικές μας προσκολλήσεις και ελπίδες. Είθε το Πνεύμα να ανοίξει αυτές τις αρχαίες σκηνές ώστε τα βήματά μας, όπως του Αβραάμ, να παραμένουν τακτοποιημένα από την επαγγελία και όχι από την κατοχή.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Πάρτε τη Βίβλο σας και διαβάστε τη Γένεση 13-14 αργά. Παρατηρήστε πόσο γρήγορα ο πλούτος δημιουργεί ένταση μεταξύ του Αβραάμ και του Λωτ, πώς ο Αβραάμ παραχωρεί την επιλογή και πώς ο Κύριος συναντά τον Αβραάμ ξανά με λόγο επαγγελίας μετά τον χωρισμό. Αφήστε την αφήγηση να εγκατασταθεί πριν στραφείτε στις σκέψεις του Καλβίνου για τα ίδια κεφάλαια.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Καλβίνος αρχίζει το κεφάλαιο ανιχνεύοντας την επιστροφή του Αβραάμ από την Αίγυπτο. 1. Και ο Αβραάμ ανέβηκε από την Αίγυπτο. Στην αρχή του κεφαλαίου, ο Μωυσής μνημονεύει την καλοσύνη του Θεού στην προστασία του Αβραάμ· από όπου συνέβη ώστε όχι μόνο επέστρεψε με ασφάλεια, αλλά πήρε μαζί του μεγάλο πλούτο. Αυτή η περίσταση πρέπει επίσης να σημειωθεί, ότι όταν έφευγε από την Αίγυπτο, αφθονώντας σε ζώα και θησαυρούς, του επιτράπηκε να συνεχίσει το ταξίδι του εν ειρήνη· διότι είναι εκπληκτικό ότι οι Αιγύπτιοι θα επέτρεπαν ό,τι ο Αβραάμ είχε αποκτήσει μεταξύ τους, να μεταφερθεί αλλού. Ο Μωυσής δείχνει στη συνέχεια ότι ο πλούτος δεν αποτέλεσε επαρκές εμπόδιο για να εμποδίσει τον Αβραάμ να έχει συνεχώς σεβασμό προς τον προτεινόμενο σκοπό του και να κινείται προς αυτόν με αδιάκοπο βήμα. Γνωρίζουμε πόσο πολύ ακόμη και ένα μέτριο μερίδιο πλούτου εμποδίζει πολλούς να υψώσουν τα κεφάλια τους προς τον ουρανό· ενώ εκείνοι που πραγματικά κατέχουν αφθονία, όχι μόνο παραμένουν νωθροί στην αδράνεια, αλλά είναι εντελώς θαμμένοι στη γη. Γι' αυτό, ο Μωυσής τοποθετεί την αρετή του Αβραάμ σε αντίθεση με την κοινή κακία των άλλων· όταν αφηγείται ότι δεν επρόκειτο να εμποδιστεί από κανένα εμπόδιο, από το να ζητήσει ξανά τη γη της Χαναάν. Διότι θα μπορούσε (όπως πολλοί άλλοι) να είχε κολακευτεί με κάποια δίκαιη πρόφαση: όπως, ότι αφού ο Θεός, από τον οποίο είχε λάβει εξαιρετικές ευλογίες, ήταν ευνοϊκός και ευγενικός μαζί του στην Αίγυπτο, ήταν σωστό για αυτόν να παραμείνει εκεί. Αλλά δεν ξεχνά τι του είχε διαταχθεί θεϊκά· και, επομένως, ως αδέσμευτος, σπεύδει στον τόπο όπου καλείται. Γι' αυτό, οι πλούσιοι στερούνται κάθε δικαιολογίας, αν είναι τόσο ριζωμένοι στη γη, ώστε να μην παρακολουθούν την κλήση του Θεού. Δύο άκρα, ωστόσο, πρέπει να φυλαχθούν εδώ. Πολλοί τοποθετούν την αγγελική τελειότητα στη φτώχεια· σαν να ήταν αδύνατο να καλλιεργήσουν την ευσέβεια και να υπηρετήσουν τον Θεό, εκτός αν απορριφθούν τα πλούτη. Λίγοι πράγματι μιμούνται τον Κράτη τον Θηβαίο, που έριξε τους θησαυρούς του στη θάλασσα· επειδή δεν πίστευε ότι μπορούσε να σωθεί αν δεν χαθούν. Ωστόσο, πολλοί φανατικοί απομακρύνουν τους πλούσιους από την ελπίδα της σωτηρίας· σαν η φτώχεια να ήταν η μόνη πύλη του ουρανού· η οποία, ωστόσο, μερικές φορές, εμπλέκει τους ανθρώπους σε περισσότερα εμπόδια από τα πλούτη. Αλλά ο Αυγουστίνος μας διδάσκει σοφά, ότι οι πλούσιοι και οι φτωχοί συγκεντρώνονται μαζί στην ίδια κληρονομιά της ζωής· επειδή ο φτωχός Λάζαρος έγινε δεκτός στον κόλπο του πλούσιου Αβραάμ. Από την άλλη πλευρά, πρέπει να φυλαχθούμε από το αντίθετο κακό· μήπως ο πλούτος ρίξει εμπόδιο στον δρόμο μας, ή μας βαρύνει, ώστε να προχωρήσουμε λιγότερο πρόθυμα προς τη βασιλεία των ουρανών. Ο Καλβίνος εξετάζει στη συνέχεια τη διαμάχη που προέκυψε μεταξύ των βοσκών. 5. Και ο Λωτ επίσης, που πήγαινε με τον Αβραάμ. Ακολουθεί το εμπόδιο που υπέφερε ο Αβραάμ μέσω του πλούτου του: δηλαδή, ότι αποσπάστηκε από τον ανιψιό του, τον οποίο αγαπούσε τρυφερά, σαν να ήταν από τα ίδια του τα σπλάχνα. Σίγουρα αν του είχε δοθεί η επιλογή θα προτιμούσε να πετάξει τα πλούτη του, παρά να χωριστεί από αυτόν τον οποίο είχε κρατήσει στη θέση μοναδικού γιου: όμως δεν βρήκε άλλη μέθοδο για να αποφύγει τις διαμάχες. Θα αποδώσουμε αυτό το κακό στην υπερβολική του δυστροπία ή στην προπέτεια του ανιψιού του; Υποθέτω, ωστόσο, ότι πρέπει μάλλον να εξετάσουμε τον σκοπό του Θεού. Υπήρχε κίνδυνος ο Αβραάμ να ευχαριστηθεί υπερβολικά με την επιτυχία του εφόσον η ευημερία τυφλώνει πολλούς. Επομένως ο Θεός απαλύνει την γλυκύτητα του πλούτου με πικρότητα· και δεν επιτρέπει στο νου του υπηρέτη του να γοητευτεί υπερβολικά από αυτόν. Και όποτε μια ψευδής εκτίμηση των πλούτων μας ωθεί να τους επιθυμούμε υπερβολικά, επειδή δεν αντιλαμβανόμαστε τα μεγάλα μειονεκτήματα που φέρνουν μαζί τους· ας ωφελήσει η ανάμνηση αυτής της ιστορίας για να συγκρατήσει μια τέτοια υπερβολική προσκόλληση σε αυτούς. Περαιτέρω, όσο συχνά οι πλούσιοι βρίσκουν οποιοδήποτε πρόβλημα να προκύπτει από τον πλούτο τους· ας μάθουν να καθαρίζουν το νου τους με αυτό το φάρμακο, ώστε να μην γίνουν υπερβολικά εθισμένοι στα αγαθά της παρούσας ζωής. Και αληθινά, εκτός αν ο Κύριος έθετε περιστασιακά το χαλινάρι στους ανθρώπους, σε ποια βάθη δεν θα έπεφταν, όταν υπερχειλίζουν με ευημερία; Από την άλλη πλευρά, αν στενοχωριόμαστε από τη φτώχεια, ας γνωρίζουμε ότι, με αυτή τη μέθοδο επίσης, ο Θεός διορθώνει τα κρυμμένα κακά της σάρκας μας. Τέλος, ας θυμούνται εκείνοι που αφθονούν, ότι περιβάλλονται από αγκάθια και πρέπει να προσέχουν μήπως τρυπηθούν· και ας γνωρίζουν εκείνοι των οποίων οι υποθέσεις είναι περιορισμένες και μπερδεμένες, ότι ο Θεός φροντίζει γι' αυτούς, ώστε να μην εμπλακούν σε κακά και βλαβερά δίκτυα. Αυτός ο χωρισμός ήταν θλιβερός για τον νου του Αβραάμ· αλλά ήταν κατάλληλος για τη διόρθωση πολλού λανθάνοντος κακού, ώστε ο πλούτος να μην πνίξει την πανοπλία του ζήλου του. Αλλά αν ο Αβραάμ είχε ανάγκη από ένα τέτοιο αντίδοτο, ας μην απορούμε, αν ο Θεός, επιβάλλοντας κάποιο πλήγμα, καταστέλλει τις υπερβολές μας. Διότι δεν περιμένει πάντα μέχρι οι πιστοί να έχουν πέσει· αλλά προσβλέπει γι' αυτούς στο μέλλον. Έτσι δεν διορθώνει πραγματικά την απληστία ή την υπερηφάνεια του υπηρέτη του Αβραάμ: αλλά, με ένα προληπτικό φάρμακο, προκαλεί ώστε ο Σατανάς να μην μολύνει τον νου του με κανένα από τα δελεάσματά του. Στο εδάφιο 8 ο Καλβίνος στρέφεται στα λόγια του Αβραάμ προς τον Λωτ. 8. Και ο Αβραάμ είπε στον Λωτ. Ο Μωυσής δηλώνει πρώτα, ότι ο Αβραάμ μόλις αντιλήφθηκε τις διαμάχες που είχαν προκύψει, εκπλήρωσε το καθήκον ενός καλού οικοδεσπότη, προσπαθώντας να αποκαταστήσει την ειρήνη μεταξύ των οικιακών του· και ότι αργότερα, με τη μετριοπάθειά του, προσπάθησε να θεραπεύσει το κακό αφαιρώντας το. Και παρόλο που μόνο οι υπηρέτες διαφιλονικούσαν, δεν λέει μάταια, Ας μην υπάρχει διαμάχη μεταξύ εμού και σου: επειδή ήταν σχεδόν αδύνατο να μην φτάσει η μόλυνση της διαμάχης από τους οικιακούς στους κυρίους τους, αν και σε άλλες περιπτώσεις ήταν απόλυτα σύμφωνοι. Προέβλεψε επίσης ότι η φιλία τους δεν μπορούσε να παραμείνει ακέραιη για πολύ, εκτός αν προσπαθούσε, εγκαίρως, να θεραπεύσει το ύπουλο κακό. Επιπλέον, θυμάται τον δεσμό της συγγένειας μεταξύ τους· όχι επειδή αυτός μόνο θα έπρεπε να ισχύει για την προώθηση της αμοιβαίας ειρήνης, αλλά για να μπορέσει πιο εύκολα να κάμψει και να μαλακώσει τον νου του ανιψιού του. Διότι όταν ο φόβος του Θεού είναι λιγότερο αποτελεσματικός μαζί μας από ό,τι θα έπρεπε· είναι χρήσιμο να καλέσουμε και άλλες βοήθειες, που μπορεί να μας κρατήσουν στο καθήκον μας. Τώρα όμως αφού όλοι μας υιοθετούμαστε ως γιοι του Θεού, με τον όρο που προστίθεται, ότι θα πρέπει να είμαστε αμοιβαία αδελφοί ο ένας στον άλλον: αυτός ο ιερός δεσμός εκτιμάται λιγότερο από εμάς από ό,τι θα έπρεπε, αν δεν αποδεικνύεται επαρκής για να καταπραΰνει τις διαμάχες μας. Ο Καλβίνος δείχνει στη συνέχεια πώς ο Κύριος απευθύνεται στον Αβραάμ μετά τον χωρισμό. 14. Και ο Κύριος είπε στον Αβραάμ. Ο Μωυσής αφηγείται τώρα ότι αφού ο Αβραάμ χωρίστηκε από τον ανιψιό του, χορηγήθηκε θεϊκή παρηγοριά για την κατευνασμό του νου του. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πληγή που προκλήθηκε από αυτόν τον χωρισμό ήταν πολύ σοβαρή, αφού ήταν υποχρεωμένος να απομακρύνει κάποιον που δεν ήταν λιγότερο αγαπητός σε αυτόν από την ίδια του τη ζωή. Όταν λέγεται, επομένως, ότι ο Κύριος μίλησε, η περίσταση του χρόνου απαιτεί να σημειωθεί· σαν να είχε πει, ότι το φάρμακο του λόγου του Θεού φέρθηκε τώρα για να απαλύνει τον πόνο του. Και έτσι μας διδάσκει, ότι το καλύτερο φάρμακο για την ανακούφιση και τη θεραπεία της λύπης, βρίσκεται στον λόγο του Θεού.
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Ο Καλβίνος εξηγεί τον ευρύτερο σκοπό πίσω από την αναχώρηση του Λώτ. Ύψωσον νυν τους οφθαλμούς σου. Βλέποντες ότι ο Κύριος υπόσχεται την γην εις το σπέρμα του Αβραάμ, αντιλαμβανόμεθα τον θαυμαστόν σκοπόν του Θεού, εις την αναχώρησιν του Λώτ. Είχεν αποδώσει την γην εις τον Αβραάμ μόνον· εάν ο Λώτ είχε παραμείνει μετ’ αυτού, τα τέκνα αμφοτέρων θα είχον αναμιχθή μεταξύ των. Η αιτία της διαφωνίας αυτών ήτο πράγματι υπαίτιος· αλλά ο Κύριος, κατά την άπειρον σοφίαν αυτού, μεταστρέφει αυτήν εις αγαθήν έκβασιν, ώστε η απογονή του Λώτ να μη κατέχη ουδεμίαν μερίδα της κληρονομίας. Αύτη είναι η αιτία διά την οποίαν λέγει Πάσαν την γην η οποία είναι ενώπιόν σου, αποδίδω εις σε και εις το σπέρμα σου. Διά τούτο, δεν υπάρχει λόγος διά τον οποίον συ, εις τον οποίον μέλλει να δοθή τηλικούτον εξαίρετον αντάλλαγμα, να λυπήσαι υπερβαλλόντως και να ταράττεσαι ένεκα της μοναξιάς ταύτης και της στερήσεως.’ Διότι αν και το αυτό πράγμα είχεν ήδη υποσχεθή εις τον Αβραάμ· όμως ο Θεός προσαρμόζει νυν την υπόσχεσιν αυτού προς την ανακούφισιν της παρούσης λύπης. Και ούτω πρέπει να ενθυμούμεθα ότι ουχί μόνον επανελήφθη εδώ μία υπόσχεσις η οποία ηδύνατο να θρέψη και να στηρίξη την πίστιν του Αβραάμ· αλλά ότι εδόθη εν ειδικόν χρησμολόγημα εκ του οποίου ο Αβραάμ ηδύνατο να μάθη, ότι τα συμφέροντα του ιδίου αυτού σπέρματος έμελλον να προαχθώσι, διά του χωρισμού του Λώτ απ’ αυτού. Η θεωρία του Λουθήρου ενταύθα (ως και εις άλλας θέσεις) δεν έχει στερεότητα· δηλαδή ότι ο Θεός ελάλησε διά τινος προφήτου. Υπισχνούμενος την γην «εις τον αιώνα», δεν δηλοί απλώς την αιωνιότητα· αλλά εκείνην την περίοδον η οποία έληξεν υπό της ελεύσεως του Χριστού. Περί της σημασίας της λέξεως βλμ (ολάμ), οι Ιουδαίοι αγνοούντως φιλονεικούσι· αλλά επειδή λαμβάνεται εις ποικίλας εννοίας εν τη Γραφή, περιλαμβάνει ενταύθα (ως υπηνίξθην προσφάτως) ολόκληρον την περίοδον του νόμου· καθότι η διαθήκη την οποίαν ο Κύριος συνέστησε μετά του αρχαίου αυτού λαού, εις πολλάς θέσεις, καλείται αιωνία· διότι ήτο έργον του Χριστού διά της ελεύσεως αυτού να ανακαινίση τον κόσμον. Αλλά η μεταβολή την οποίαν εισήγαγεν ο Χριστός δεν ήτο η κατάργησις των παλαιών υποσχέσεων, αλλά μάλλον η επιβεβαίωσις αυτών. Βλέποντες, λοιπόν, ότι ο Θεός δεν έχει νυν ένα ιδιαίτερον λαόν εις την γην της Χαναάν, αλλά λαόν διασκορπισμένον καθ’ όλην την γην· τούτο δεν αντιφάσκει προς την διαβεβαίωσιν, ότι η αιωνία κατοχή της γης εδόθη δικαίως εις το σπέρμα του Αβραάμ, μέχρι της μελλούσης ανακαινίσεως.
Απαντήστε

Απόκριση

Πού στη ζωή σας η αφθονία δημιούργησε απροσδόκητη ένταση ή απόσταση; Πώς η προθυμία του Αβραάμ να παραχωρήσει προκαλεί τις δικές σας ενστικτώδεις τάσεις προς την αυτοπροστασία; Ποια επαγγελία από τον Θεό χρειάζεται περισσότερο για να σας σταθεροποιήσει μετά από μια πρόσφατη απώλεια ή χωρισμό;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε Πατέρα, ὁ ἀνανεώσας τὴν διαθήκην Σου μετὰ τοῦ Ἄβραμ ἀφοῦ παρεχώρησε τὴν ἐκλογὴν τῆς γῆς εἰς τὸν Λώτ, χάρισόν ἡμῖν χάριν νὰ κρατῶμεν τὰ ἐπίγεια ἀγαθὰ μὲ ἀνοικτὰς χεῖρας καὶ νὰ ἐπιδιώκωμεν εἰρήνην μεταξὺ ἀδελφῶν. Διὰ τοῦ Πνεύματός Σου, ἐνίσχυσον ἡμᾶς νὰ ἐμπιστευώμεθα τὸν ἀψευδῆ λόγον Σου ὅταν ἀνακύπτῃ ἔρις, ἔχοντες τὰ ὄμματά μας προσηλωμένα εἰς τὰς ὑποσχέσεις αἱ ὁποῖαι διαρκοῦν πέραν πάσης διαιρέσεως καὶ ἀναπαύονται ἐν τῇ κληρονομίᾳ τῇ ἐξασφαλισθείσῃ διὰ τοῦ Χριστοῦ μόνου. Ἀμήν.

Υπομνήματα του John Calvin · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →