← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Α' Σαμουήλ

Έως Τούτου Ο Κύριος Μας Βοήθησε: Το Θυσιαστήριο του Σαμουήλ και η Λατρεία με Όλη την Καρδιά

Α' Σαμουήλ 7-8Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed)21 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Μετά από είκοσι χρόνια πένθους, ο Ισραήλ επιστρέφει στον Κύριο· ο Σαμουήλ τους συγκεντρώνει στη Μασσηφά, απομακρύνουν τους ξένους θεούς τους, νηστεύουν και ομολογούν, και όταν οι Φιλισταίοι ανεβαίνουν εναντίον τους ο Θεός βροντά από τον ουρανό και διασκορπίζει τον εχθρό. Τότε ο Σαμουήλ στήνει μια πέτρα και την ονομάζει Εβενέζερ — «Έως τούτου εβοήθησεν ημίν ο Κύριος». Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου σταματά σε ένα μικρότερο ζήτημα: ο Σαμουήλ, Λευίτης και κριτής, χτίζει θυσιαστήριο, μολονότι ο Νόμος πρόσταζε να λατρεύεται ο Θεός σε έναν τόπο και ο ναός δεν είχε ακόμη οικοδομηθεί. Γιατί επιτράπηκε αυτό, και μάλιστα επαινέθηκε; Ο Θεοδώρητος απαντά με τη φροντίδα του Αντιοχέα για τον σκοπό πίσω από την εντολή. Το ενιαίο ιερό, διδάσκει, ήταν φράχτης που έθεσε ο Θεός επειδή προέβλεπε την ετοιμότητα του λαού να πέσει στην ειδωλολατρία· ο νόμος περιόρισε τη λατρεία σε έναν τόπο για να φυλάξει ένα αδύναμο και πλανώμενο έθνος από το να σκορπιστεί πίσω από ψεύτικους θεούς. Αλλά ο περιορισμός ήταν φάρμακο για την αδυναμία, όχι η καρδιά του ζητήματος. Για όσους ήταν αληθινά ευσεβείς και κατανοούσαν την πρόθεση του νόμου, κάθε τόπος ήταν ήδη αφιερωμένος στη λατρεία του Θεού — όπως ο Ηλίας, ακόμη και αφού στάθηκε ο ναός, πρόσφερε θυσία στο όρος Κάρμηλος. Έτσι το θυσιαστήριο του Σαμουήλ αυτή την ώρα δεν είναι παράβαση αλλά σημείο αληθινής ευλάβειας: η λατρεία που γεμίζει οποιονδήποτε τόπο επειδή γεμίζει την καρδιά. Και πάνω του στέκει η λίθος μνήμης, η ομολογία ενός λαού που έμαθε επιτέλους να αποδίδει κάθε απελευθέρωση στην πηγή της — τον Κύριο που βοηθά τον λαό Του, και που στον πλήρωμα του χρόνου θα ανέστησε τον αληθινό Βοηθό και πιστό Κριτή, Χριστό τον Θεό μας.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αναγνώστε Α' Σαμουήλ 7. Η κιβωτός αναπαύθηκε στην Καριαθιαρείμ, και «πας ο οίκος Ισραήλ εκλαύθη οπίσω Κυρίου». Ο Σαμουήλ είπε: «Εάν επιστρέφητε προς Κύριον εν όλη καρδία υμών, αποστήσατε τους θεούς τους αλλοτρίους και τας Ασταρώθ εξ υμών… και λατρεύετε αυτώ μόνω». Έτσι απομάκρυναν τους Βααλείμ και τας Ασταρώθ και ελάτρευσαν τον Κύριον. Συγκεντρωμένοι στη Μασσηφά, «ήντλησαν ύδωρ και εξέχεαν ενώπιον Κυρίου, και ενήστευσαν… και είπαν, ημάρτομεν τω Κυρίω». Όταν οι Φιλισταίοι ανέβηκαν για μάχη, ο Σαμουήλ «εβόησε προς Κύριον υπέρ Ισραήλ· και εισήκουσεν αυτού ο Κύριος… και εβρόντησε Κύριος εν φωνή μεγάλη εν τη ημέρα εκείνη επί τους Φιλισταίους, και συνετάραξεν αυτούς· και ετρώθησαν ενώπιον Ισραήλ». Τότε «έλαβε Σαμουήλ λίθον και έστησεν αυτόν αναμέσον Μασσηφά και Σεν, και εκάλεσε το όνομα αυτού Εβενέζερ, λέγων, έως τούτου εβοήθησεν ημίν ο Κύριος». Οι Φιλισταίοι υποτάχθηκαν, και «η χειρ Κυρίου ήν επί τους Φιλισταίους πάσας τας ημέρας Σαμουήλ». Και ο Σαμουήλ έκρινε τον Ισραήλ πάσας τας ημέρας αυτού, πορευόμενος ενιαυτόν κατ' ενιαυτόν εις Βαιθήλ, Γαλγάλα και Μασσηφά· «και η επιστροφή αυτού εις Ραμά· εκεί γαρ η οικία αυτού… και εκεί ωκοδόμησε θυσιαστήριον τω Κυρίω».
Μελετήστε

Μελέτη

Γιατί ο Σαμουήλ έχτισε θυσιαστήριο στη Ραμά, όταν ο νόμος περιόριζε τη θυσία σε έναν μόνο τόπο; Ο Θεοδώρητος σημειώνει την φαινομενική ένταση και απαντά από τον ίδιο τον σκοπό του νόμου: Μολονότι ο θείος νόμος πρόσταζε να λατρεύεται ο Θεός σε έναν τόπο, ο Σαμουήλ ωκοδόμησε θυσιαστήριον. Το ενιαίο ιερό, εξηγεί, ήταν φρουρά που έθεσε ο Θεός επειδή γνώριζε πόσο εύκολα αυτός ο λαός γλιστρούσε προς την αθεΐα: Αλλά και από τούτο μανθάνομεν ότι ο Θεός, βλέπων την ετοιμότητα του λαού να πέση εις αθεΐαν, περιώρισε την θείαν λατρείαν εις ένα τόπον. Αλλά η εντολή ήταν φράχτης για τους αδύναμους, όχι όριο στην παρουσία του Θεού· οι αληθινά ευσεβείς γνώριζαν ότι η αγιότητα δεν περιορίζεται σε τόπο: Διότι εις τους ευσεβείς και νοούντας τον σκοπόν του νόμου, πας τόπος ήτο αφιερωμένος εις την λατρείαν του Θεού. Έτσι το θυσιαστήριο του Σαμουήλ δεν είναι παράβαση αλλά μαρτυρία — η λατρεία εκείνου που υπηρετούσε τον Θεό με κατανόηση, για τον οποίο κάθε τόπος ήταν ήδη άγιο έδαφος.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Η διάκριση του Θεοδώρητου — ο νόμος περιορίζει τη λατρεία για να φυλάξει τους αδύναμους, όμως για τον ευσεβή κάθε τόπος είναι αφιερωμένος — φθάνει μέχρι την ίδια τη ρήση του Χριστού στο πηγάδι: «έρχεται ώρα, ότε ούτε εν τω όρει τούτω ούτε εν Ιεροσολύμοις προσκυνήσετε τω Πατρί… αλλ' αληθινοί προσκυνηταί προσκυνήσουσι τω Πατρί εν πνεύματι και αληθεία». Το ενιαίο ιερό ήταν παιδαγωγός για την παιδική ηλικία του Ισραήλ, φράχτης εναντίον των ειδώλων που γέμιζαν κάθε άλσος και λόφο· αλλά η καρδιά της λατρείας ήταν πάντα η όλη καρδιά στραμμένη προς τον ένα Θεό, και αυτή η λατρεία δεν ήταν ποτέ δεμένη σε τόπο. Ο Θεοδώρητος προσφέρει το αποφασιστικό προηγούμενο — προφήτης που θυσιάζει μακριά από τον ναό και απαντάται με πυρ από τον ουρανό: Αυτός ο Ηλίας, παραδείγματος χάριν, μολονότι υπήρχεν ο ναός, προσήνεγκεν θυσίαν εν τω όρει Καρμήλω. Ο Σαμουήλ είχε πει το ίδιο πριν τη μάχη: «Εάν επιστρέφητε προς Κύριον εν όλη καρδία υμών, αποστήσατε τους θεούς τους αλλοτρίους… και λατρεύετε αυτώ μόνω». Η προϋπόθεση της νίκης δεν ήταν τόπος αλλά καρδιά καθαρισμένη από είδωλα. Και έτσι ολόκληρο το κεφάλαιο συνδέεται: ένας λαός που απομάκρυνε τους ψεύτικους θεούς του, που νήστεψε και ομολόγησε και υπηρετεί τον Κύριο μόνο, βοηθείται από τον Κύριο που βροντά από τον ουρανό· και πάνω από την απελευθέρωσή τους ο Σαμουήλ υψώνει την πέτρα Εβενέζερ — «έως τούτου εβοήθησεν ημίν ο Κύριος» — και στη Ραμά θυσιαστήριο, το σημείο λατρείας που γεμίζει κάθε τόπο επειδή γεμίζει την καρδιά. Σε όλα αυτά ο Σαμουήλ είναι τύπος του Χριστού, του αληθινού Κριτή και πιστού μεσίτη, που «εβόησε προς Κύριον υπέρ Ισραήλ» και εισακούσθηκε· διότι ο Κύριος ημών ζει πάντοτε για να μεσιτεύει, και Αυτός είναι ο ίδιος ο Βοηθός προς τον οποίο δείχνει κάθε Εβενέζερ. Το ενιαίο ιερό έδωσε τη θέση του στη λατρεία εν πνεύματι και αληθεία, και η λίθος μνήμης στέκει στο στόμα της Εκκλησίας ως αδιάλειπτη ευχαριστία: μέχρι εδώ, και σε κάθε βήμα, ο Κύριος μας βοήθησε.
Απαντήστε

Απόκριση

Ξεκινήστε από εκεί που ξεκίνησε ο Ισραήλ — με την απομάκρυνση των ειδώλων. Ο Σαμουήλ έθεσε αυτό ως όλη την προϋπόθεση: επιστρέψτε με όλη την καρδιά σας, απομακρύνετε τους ξένους θεούς, και υπηρετήστε τον Κύριο μόνο. Δεν υπάρχει βοήθεια από τον ουρανό για διχασμένη καρδιά που κρατά τις Ασταρώθ της σε πίσω δωμάτιο. Έτσι ερευνήστε και καταστρέψτε ό,τι υπηρετήσατε πλάι στον Θεό, και στραφείτε προς Αυτόν ολοκληρωτικά· τότε δείτε πόσο πρόθυμα βοηθά. Και μάθετε από το θυσιαστήριο του Σαμουήλ ότι η λατρεία δεν είναι κλεισμένη σε κτίριο. Η ευσεβής ψυχή γνωρίζει ότι κάθε τόπος είναι αφιερωμένος στον Θεό: ο χώρος εργασίας, το κρεβάτι του ασθενούς, ο δρόμος, η κουζίνα — όπου υψώνετε την καρδιά σας, εκεί είναι η Μασσηφά και ο Κάρμηλός σας. Μην περιμένετε ιερή ώρα ή ιερό τόπο για να προσευχηθείτε· αγιάστε τον τόπο που στέκεστε. Πάνω απ' όλα, στήστε το δικό σας Εβενέζερ. Πάρτε μια πέτρα, ως είχε, και ονομάστε τις απελευθερώσεις σας· κρατήστε μνήμη των καιρών που ο Κύριος σας βοήθησε, μήπως ξεχάσετε στην επόμενη δοκιμασία τι έκανε στην προηγούμενη. «Έως τούτου εβοήθησεν ημίν ο Κύριος» είναι η ομολογία που μετατρέπει μια ματιά προς τα πίσω σε θάρρος προς τα εμπρός: ο Θεός που σας έφερε μέχρι εδώ είναι ο ίδιος που περιμένει μπροστά. Υψώστε την πέτρα, δώστε ευχαριστία, και προχωρήστε — λατρεύοντας εν πνεύματι και αληθεία τον ένα Θεό που βοηθά τον λαό Του και τον ένα Βοηθό, τον Χριστό, που μεσιτεύει για σας ακόμη.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Κύριε που εβρόντησας από τον ουρανό για τον λαό Σου όταν απομάκρυναν τα είδωλά τους και επέστρεψαν σε Σένα με όλη την καρδιά τους: καθάρισε την καρδιά μου από κάθε ξένο θεό, ώστε να υπηρετώ Σε μόνο. Δίδαξέ με, με τον μακάριο Σαμουήλ, ότι κανένας τόπος δεν είναι πολύ κοινός για τη λατρεία Σου και κανένα θυσιαστήριο πολύ μακριά από τα Ιεροσόλυμα όταν υψώνεται εν πίστει· ας αγιάσω τον τόπο όπου στέκομαι, και ας υψώσω την προσευχή μου προς Σε εν πνεύματι και αληθεία, στο εργαστήριο και στον δρόμο όπως και στον οίκο Σου. Βοήθησέ με να θυμάμαι τη βοήθειά Σου — να στήνω το Εβενέζερ μου και να λέω με ευγνώμονα καρδιά, «Έως τούτου εβοήθησεν ημίν ο Κύριος», ώστε η μνήμη των παρελθόντων ελέων να με οπλίσει για τις δοκιμασίες που έρχονται. Και όπως ο Σαμουήλ εβόησε προς Σε υπέρ του Ισραήλ και εισακούσθηκε, έτσι ας εμπιστευθώ τον ένα αληθινό Κριτή και πιστό Μεσίτη, Χριστό τον Θεό μου, που ζει πάντοτε για να πρεσβεύει υπέρ εμού και είναι ο ίδιος ο Βοηθός προς τον οποίο δείχνει κάθε λίθος μνήμης. Σε Σένα, ω Χριστέ ο Θεός ημών, τον Βοηθό και Υπερασπιστή μας, μετά του Πατρός και του παναγίου Πνεύματος, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →