← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Β' Σαμουήλ

Πώς Έπεσαν οι Ισχυροί: Ο Δαβίδ Πενθεί τον Διώκτη Του

Β' Σαμουήλ 1-2Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed)22 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Το βιβλίο της βασιλείας ανοίγει όχι με στέψη αλλά με θρήνο. Έρχεται λόγος στον Δαβίδ ότι ο Σαούλ και ο Ιωνάθαν έπεσαν στο όρος Γελβουέ, και ο άνθρωπος που για χρόνια κυνηγούσε τον Δαβίδ στην έρημο είναι νεκρός — όμως ο Δαβίδ δεν χαίρεται. Σχίζει τα ενδύματά του, κλαίει, νηστεύει μέχρι το βράδυ, και χύνει το πιο τρυφερό από όλα τα άσματα του Ισραήλ: «Πώς έπεσαν οι ισχυροί!» Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου, ο νηφάλιος Αντιοχέας που διαβάζει την ιστορία των βασιλειών με σταθερό βλέμμα, μας προτρέπει να θαυμάσουμε και όχι να κατηγορήσουμε τον προφήτη-βασιλιά σε αυτό. Διότι ο Δαβίδ πένθησε τη σφαγή ενός εχθρικού ανθρώπου· αυτός που δεν θα χαιρόταν όσο ζούσε ο Σαούλ τον ελεούσε ακόμη περισσότερο τώρα που ήταν νεκρός. Και απέναντι σε αυτό το πένθος ο Θεοδώρητος αντιπαραθέτει τη χαιρεκακία του Αμαληκίτη αγγελιαφόρου, ο οποίος ψεύδεται ότι ο ίδιος σκότωσε τον χρισμένο του Κυρίου — άνθρωπος του ίδιου του έθνους που βρισκόταν υπό την αρχαία καταδίκη του Θεού — και βρήκε στον Δαβίδ όχι ανταμοιβή αλλά κριτή. Τα ίδια τα όρη Γελβουέ ο Δαβίδ τα καταράστηκε, τόσο έντονη ήταν η αθυμία του· και την αγάπη του για τον Ιωνάθαν την παρομοίασε με την αγάπη που ενώνει δύο ψυχές σε μία. Εδώ η πραότητα του μελλοντικού βασιλιά είναι η πραότητα του Υιού του Δαβίδ, ο οποίος από τον Σταυρό δεν έκλαψε για τους δικούς Του πόνους αλλά για την πόλη που Τον απέρριψε, και προσευχήθηκε για εκείνους που Τον λόγχισαν. Η βασιλεία του Δαβίδ, και η Βασιλεία του Χριστού, θεμελιώνεται όχι στην εκδίκηση αλλά σε μια αγάπη που πενθεί ακόμη και για τους εχθρούς της.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αναγνώστε Β' Σαμουήλ 1–2. Ένας άνθρωπος έρχεται τρέχοντας από το στρατόπεδο του Ισραήλ, με τα ρούχα του σχισμένα και χώμα στο κεφάλι του, και λέει στον Δαβίδ ότι ο Σαούλ και ο Ιωνάθαν είναι νεκροί — ισχυριζόμενος ότι ο ίδιος, ένας Αμαληκίτης, τελείωσε τον Σαούλ με διαταγή του ίδιου του βασιλιά. Ο Δαβίδ και οι άνδρες του «πένθησαν, και έκλαψαν, και νήστεψαν μέχρι το βράδυ, για τον Σαούλ, και για τον Ιωνάθαν τον υιό του, και για τον λαό του Κυρίου, και για τον οίκο του Ισραήλ». Τότε ο Δαβίδ στρέφεται προς τον αγγελιαφόρο: «Πώς δεν εφοβήθης να εκτείνεις το χέρι σου για να καταστρέψεις τον χρισμένο του Κυρίου;» και διατάζει να τον θανατώσουν, «διότι το στόμα σου μαρτύρησε εναντίον σου». Και ο Δαβίδ υψώνει τον θρήνο του: «Η ωραιότητα του Ισραήλ εφονεύθη επί των υψηλών σου: πώς έπεσαν οι ισχυροί! Μη το αναγγείλετε στη Γεθ, μη το δημοσιεύσετε στους δρόμους της Ασκάλωνος… Υμείς όρη Γελβουέ, ας μη γένηται δρόσος, μήτε ας γένηται βροχή επάνω σας… Ο Σαούλ και ο Ιωνάθαν ήσαν αγαπητοί και ευάρεστοι εν τη ζωή αυτών… ήσαν ταχύτεροι των αετών, ήσαν ισχυρότεροι των λεόντων… Εθλίβην διά σε, αδελφέ μου Ιωνάθαν: πολύ ευάρεστος υπήρξας εις εμέ: η αγάπη σου προς εμέ ήτο θαυμαστή». Έπειτα ο Δαβίδ ερωτά τον Κύριο και ανεβαίνει στη Χεβρών, «και εκεί έχρισαν τον Δαβίδ βασιλέα επί τον οίκον του Ιούδα».
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Θεοδώρητος αρχίζει εκεί όπου αρχίζει η ιστορία: με το πένθος του Δαβίδ, το οποίο πρέπει να θαυμαστεί παρά να επικριθεί. Διότι ο βασιλιάς δεν χάρηκε για την πτώση εκείνου που τον είχε διώξει· πένθησε τη σφαγή ενός εχθρικού ανθρώπου, Διότι ακούγοντας τη σφαγή ενός εχθρικού ανθρώπου, πένθησε· και όχι μόνο πένθησε, αλλά και θρήνησε πικρά. Την κατάρα των ορέων Γελβουέ ο Θεοδώρητος δεν την ερμηνεύει ως δεισιδαιμονία αλλά ως υπερχείλιση μιας αφόρητης λύπης, όπως ένας άνθρωπος σε οξύ πόνο χτυπά τους ίδιους τους τοίχους γύρω του: ώστε ο θείος εκείνος άνθρωπος, φλεγόμενος από τη μεγάλη αθυμία του, καταράστηκε τα άψυχα όρη. Και τον λόγο του Δαβίδ για τον Ιωνάθαν — ότι η αγάπη του ξεπερνούσε την αγάπη των γυναικών — ο Θεοδώρητος τον υπερασπίζεται ενάντια στους χλευαστές, διότι σκοπός του ήταν να δείξει τη θέρμη και την ειλικρίνεια μιας στοργής που, όπως μια νόμιμη ένωση, κάνει δύο σε ένα: η διάθεση εκείνων που αγαπούν με ειλικρίνεια κάνει τις ψυχές τους μία. Έπειτα, καθώς ο θρήνος τελειώνει, η βασιλεία αρχίζει· και ο Θεοδώρητος σημειώνει γιατί ο Θεός πρώτα στέλνει τον Δαβίδ στη Χεβρών, τη μητρόπολη του Ιούδα, τη φυλή που τον αγαπούσε ως συγγενή της, και την πόλη όπου οι πατριάρχες ήταν θαμμένοι.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Τοποθετήστε τους δύο άνδρες δίπλα-δίπλα, όπως κάνει ο Θεοδώρητος, και βλέπετε όλο το ηθικό δίδαγμα του κεφαλαίου. Ο Αμαληκίτης αγγελιαφόρος χαιρεκακεί για έναν πεσμένο βασιλιά και εφευρίσκει καύχημα ότι τον σκότωσε· ο Δαβίδ, αδικημένος για χρόνια από τον ίδιο βασιλιά, κλαίει και νηστεύει και δεν αφήνει ούτε τις θυγατέρες των Φιλισταίων να ακούσουν τα νέα με χαρά. Ο Θεοδώρητος διαβάζει σε αυτό το ίδιο το σημάδι μιας ευγενούς ψυχής, ότι αυτός που δεν έδειξε κακία στον Σαούλ εν ζωή τον ελεούσε ακόμη περισσότερο στον θάνατο: Διότι αυτός που δεν χάρηκε όταν ο Σαούλ ζούσε, τον ελεούσε ακόμη περισσότερο τώρα που ήταν νεκρός. Και δεν είναι τυχαίο ότι ο θρήνος δίνει αμέσως τη θέση του σε στέψη στον Ιούδα, διότι ο βασιλιάς που πένθησε τον διώκτη του ήταν ο συγγενής τον οποίο εκείνη η φυλή αγαπούσε — ο θειότατος Δαβίδ ήταν από τη φυλή του Ιούδα, τη φυλή του λέοντος από την οποία θα προερχόταν και ο Λέων του Ιούδα. Αυτός που δεν ωφελήθηκε τίποτε από τη σκληρότητα συναντά ταχεία κρίση· αυτός που είχε κάθε επίγειο λόγο για εκδίκηση συναντά τον θάνατο του εχθρού του με δάκρυα. Αυτή είναι η πραότητα που ο Υιός του Δαβίδ θα έφερνε στην τελείωσή της. Διότι όταν ο Κύριός μας πλησίασε την Ιερουσαλήμ — την πόλη που θα φώναζε για το αίμα Του — δεν την καταράστηκε αλλά έκλαψε γι' αυτήν: «Εάν εγνώριζες… τα πράγματα που ανήκουν εις την ειρήνην σου!» (Λουκάς 19:42). Και επί του Σταυρού, από τα χέρια εκείνων που Τον χλεύαζαν όπως ο αγγελιαφόρος του Δαβίδ χλεύαζε τον Σαούλ, προσευχήθηκε: «Πάτερ, συγχώρησον αυτούς· διότι δεν γνωρίζουσι τι πράττουσι» (Λουκάς 23:34). Ο βασιλιάς που δεν θα άπλωνε το χέρι του κατά του χρισμένου του Κυρίου, και που πενθούσε όταν άλλος το έκανε, είναι αληθινός τύπος του Βασιλιά που δεν ήλθε να καταστρέψει τις ζωές των ανθρώπων αλλά να τις σώσει. Ο θρήνος του Δαβίδ διδάσκει την καρδιά της βασιλείας του Χριστού: ότι το μεγαλείο φαίνεται όχι στον θρίαμβο επί πεσμένου εχθρού, αλλά σε μια αγάπη αρκετά ισχυρή για να τον πενθήσει. Οι «ισχυροί» που πέφτουν ελεούνται· η βασιλεία που δεν θα υψωθεί πάνω στην εκδίκηση είναι η βασιλεία που διαμένει.
Απαντήστε

Απόκριση

Κοιτάξτε ειλικρινά πώς δέχεστε την πτώση εκείνων που σας αδίκησαν. Ο κόσμος λέει να χαιρόσαστε όταν ένας εχθρός σκοντάφτει, να δημοσιεύετε τα νέα στους δρόμους, να παίρνετε την κρυφή ικανοποίηση του Αμαληκίτη που νομίζει ότι θα ευχαριστηθεί γι' αυτό. Ο Δαβίδ σας δείχνει έναν άλλο δρόμο, και ο Θεοδώρητος σας προτρέπει να τον θαυμάσετε: ο άνθρωπος που δεν θα χαιρόταν όσο ζούσε ο Σαούλ τον ελεούσε ακόμη περισσότερο όταν ήταν νεκρός. Όταν κάποιος που σας πλήγωσε υποφέρει απώλεια, αρνηθείτε τη χαιρεκακία της δικής σας καρδιάς· αφήστε να αναδυθεί αντί αυτής ένα πένθος που είναι η αρχή της αγάπης. Αυτό δεν είναι αδυναμία αλλά η δύναμη του Πνεύματος, η ίδια η πραότητα του Υιού του Δαβίδ, ο οποίος έκλαψε για την πόλη που Τον απέρριψε και συγχώρησε από τον Σταυρό. Φυλάξτε επίσης τη γλώσσα σας: «Μη το αναγγείλετε στη Γεθ». Μην είστε αυτός που μεταφέρει τα κακά νέα της πτώσης άλλου με απόλαυση. Και μάθετε από τη φιλία του Δαβίδ με τον Ιωνάθαν πώς να αγαπάτε με αγάπη που κάνει δύο ψυχές μία — ειλικρινή, θερμή, απεριόριστη, τέτοια που πενθεί τον αγαπημένο χωρίς ντροπή. Έτσι θα λάβει σχήμα μέσα σας η βασιλεία του Χριστού: μια καρδιά που δεν θα υψωθεί από την καταστροφή άλλου, αλλά μόνο από την αγάπη που πενθεί ακόμη και για τους εχθρούς της, και προσεύχεται γι' αυτούς, και παραδίδει όλη την εκδίκηση στον Θεό.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Κύριε ο Θεός ημών, ο οποίος ανέστησες τον δούλο Σου Δαβίδ για να κλαύσει τον διώκτη του και να πενθήσει τους ισχυρούς που έπεσαν, και ο οποίος εν τη πραότητι του Υιού Σου έκλαυσες για την πόλη που Σε απέρριψε και συγχώρησες εκείνους που Σε λόγχισαν: αφαίρεσε από την καρδιά μου κάθε χαιρεκακία για την πτώση εκείνων που με αδίκησαν. Δίδαξέ με, όπως τον Δαβίδ, να ελεώ παρά να χαίρομαι, να πενθώ παρά να καυχώμαι, και να φυλάττω τη γλώσσα μου από το να μεταφέρει τα νέα της πτώσης άλλου. Κάνε τις φιλίες μου ειλικρινείς και θερμές, ώστε η αγάπη να κάνει από δύο ψυχές μία· και κάνε όλη τη ζωή μου άρνηση να υψωθώ από την καταστροφή οποιουδήποτε ανθρώπου. Συ είσαι ο Υιός του Δαβίδ, ο Βασιλιάς που δεν ήλθε να καταστρέψει αλλά να σώσει· βασίλευε Συ εν εμοί με την ίδια εκείνη πραότητα, μέχρις ότου η εκδίκηση παραδοθεί ολοκληρωτικά εις τας χείρας Σου και η καρδία μου παραδοθεί ολοκληρωτικά εις την αγάπην Σου. Εις Σε, ω Χριστέ ο Θεός ημών, μετά του Πατρός και του παναγίου Πνεύματος, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →