Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιωάννης
Ιωάννης 9 — Eterniseed (Καθολική με δευτεροκανόνια)
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Στην καρδιά της πορείας της Εκκλησίας κατά τη Σαρακοστή το ένατο κεφάλαιο του Ευαγγελίου κατά Ιωάννην ανοίγει σαν ζωντανή εικόνα μυστηριακής χάριτος. Εδώ ο Λόγος που έγινε σάρκα συναντά έναν άνθρωπο του οποίου τα μάτια δεν είδαν ποτέ το φως της ημέρας και μέσω απλών γήινων σημείων ο Κύριος αποκαλύπτει τον εαυτό του ως το αληθινό Φως που φωτίζει κάθε ψυχή. Η παράδοση πάντοτε ερμήνευσε αυτό το χωρίο ως βαθιά θεώρηση του βαπτισματικού φωτισμού: ο πηλός που πλάστηκε από τα ίδια τα χέρια του Κυρίου θυμίζει την αρχική δημιουργία της ανθρωπότητας ενώ το πλύσιμο στη δεξαμενή του Σιλωάμ προτυπώνει τη καθαρτική κολυμβήθρα όπου οι βαπτισμένοι λαμβάνουν και όραση και υιοθεσία. Η σταδιακή πορεία του ανθρώπου από τη σωματική θεραπεία στην τολμηρή ομολογία πίστεως αντικατοπτρίζει την πορεία του κατηχουμένου μέσω των ερευνών προς τα πασχαλινά μυστήρια. Σε αυτή την αφήγηση η Εκκλησία αναγνωρίζει τη δική της ιστορία γιατί κάθε πιστός καλείται να περάσει από το σκοτάδι της αμαρτίας και της άγνοιας στην ακτινοβόλο κοινωνία των αγίων. Η αυξανόμενη εχθρότητα των Φαρισαίων υπογραμμίζει το κόστος της αληθινής όρασης όμως η σταθερή μαρτυρία του ανθρώπου προεικονίζει το θάρρος των μαρτύρων και ομολογητών που υπερασπίστηκαν το φως που έλαβαν στη κολυμβήθρα. Έτσι το κεφάλαιο στέκεται τόσο ως ιστορική αφήγηση όσο και ως ζωντανή πρόσκληση να εισέλθουμε βαθύτερα στο μυστήριο του Χριστού που συνεχίζει να ανοίγει μάτια στη λειτουργία και τα μυστήρια της Νύμφης του.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Πάρτε το Ευαγγέλιο κατά Ιωάννην και διαβάστε ολόκληρο το ένατο κεφάλαιο αργά και προσευχητικά. Προσέξτε πώς η αφήγηση μετακινείται από το ήσυχο έργο του Ιησού στο πλάι του δρόμου στις δημόσιες αντιπαραθέσεις στη συναγωγή και τέλος στη στενή δεύτερη συνάντηση μεταξύ του θεραπευμένου ανθρώπου και του Κυρίου. Προσέξτε τις επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις για την αμαρτία και την ευθύνη τις μυστηριακές πράξεις του σάλιου και του πηλού την εντολή να πλυθεί και τη σταθερή αύξηση του ανθρώπου στην αναγνώριση του ποιος είναι ο Ιησούς. Παρατηρήστε την αντίθεση μεταξύ της σωματικής όρασης που δόθηκε και της πνευματικής τύφλωσης που σκληραίνει μεταξύ των θρησκευτικών ηγετών. Αφήστε το κείμενο να σας τοποθετήσει δίπλα στον άνθρωπο καθώς ερωτάται καθώς ομολογεί και καθώς προσκυνά. Αφήστε το αρχαίο ένστικτο της Εκκλησίας να καθοδηγήσει την ανάγνωσή σας ώστε η δεξαμενή του Σιλωάμ να γίνει για σας σημείο των βαπτισματικών υδάτων στα οποία εσείς ο ίδιος φωτιστήκατε.
Μελετήστε
Μελέτη
Το κεφάλαιο ξεδιπλώνεται ως ένα ενιαίο δραματικό τόξο στο οποίο ο Ιησούς δηλώνει ότι ούτε ο τυφλός ούτε οι γονείς του αμάρτησαν με τρόπο που προκάλεσε την πάθηση μάλλον η κατάσταση του ανθρώπου υπάρχει ώστε τα έργα του Θεού να φανερωθούν σε αυτόν. Αυτή η δήλωση μετατοπίζει αμέσως την προσοχή από την εικαστική ενοχή στον θετικό σκοπό της θείας δόξας. Ο Ιησούς τότε εκτελεί μια σκόπιμη ακολουθία πράξεων: φτύνει στο έδαφος πλάθει πηλό αλείφει τα μάτια του ανθρώπου και τον στέλνει να πλυθεί στη δεξαμενή της οποίας το όνομα σημαίνει «απεσταλμένος». Η θεραπεία λοιπόν συμβαίνει μέσω υπάκουης επαφής με έναν τόπο και ένα όνομα που δείχνουν πέρα από τον εαυτό τους στον Απεσταλμένο από τον Πατέρα. Όταν ο άνθρωπος επιστρέφει ικανός να βλέπει οι γείτονες και έπειτα οι Φαρισαίοι τον υποβάλλουν σε επαναλαμβανόμενη ανάκριση. Κάθε ανταλλαγή αναγκάζει τον άνθρωπο να αρθρώσει τι συνέβη και οι απαντήσεις του γίνονται ολοένα και πιο θεολογικές. Πρώτα ταυτοποιεί τον θεραπευτή του απλώς ως «τον άνθρωπο που ονομάζεται Ιησούς» έπειτα τον αποκαλεί προφήτη έπειτα ομολογεί ότι πρέπει να είναι από τον Θεό επειδή ανοίγει τα μάτια των τυφλών και τέλος αφού εκδιώχθηκε πέφτει σε προσκύνηση όταν ο Ιησούς αποκαλύπτεται ως ο Υιός του Ανθρώπου. Η αφήγηση έτσι ιχνηλατεί μια μικρογραφία κατηχητικής πορείας στην οποία η σωματική όραση οδηγεί σε πνευματική ομολογία και λειτουργική προσκύνηση. Η άρνηση των Φαρισαίων να αναγνωρίσουν το σημείο αποκαλύπτει την βαθύτερη τύφλωση που ο Ιησούς αναγγέλλει ως κρίση: εκείνοι που ισχυρίζονται ότι βλέπουν γίνονται ένοχοι ακριβώς επειδή απορρίπτουν το φως που στέκεται ενώπιόν τους. Σε όλο το κεφάλαιο η παράδοση αντιλαμβάνεται την κρυφή ενέργεια των μυστηρίων. Ο πηλός που πλάστηκε από γη και σάλιο θυμίζει τόσο τη δημιουργία του Αδάμ όσο και τη χρίση με μύρο που ακολουθεί το βάπτισμα. Το πλύσιμο στη δεξαμενή προτυπώνει το βαπτισματικό λουτρό στο οποίο ο υποψήφιος πεθαίνει στο σκοτάδι και ανασταίνεται στο φως του Χριστού. Η εκδίωξη του ανθρώπου από τη συναγωγή προεικονίζει το κόστος της βαπτισματικής πίστεως όταν συγκρούεται με κοσμικές ή θρησκευτικές εξουσίες όμως η αποκατάστασή του στον Ιησού έξω από τη συναγωγή δείχνει ότι η αληθινή κοινωνία βρίσκεται στο πρόσωπο του Κυρίου και όχι μόνο στην θεσμική έγκριση. Το κεφάλαιο λοιπόν παρουσιάζει τη ζωή της Εκκλησίας: τα μυστήρια πραγματοποιούν αυτό που σημαίνουν και όσοι τα λαμβάνουν εισάγονται σε μια ολοένα βαθύτερη ομολογία πίστεως που μπορεί να τους αποχωρίσει από προηγούμενες συμμαχίες αλλά τους ενώνει με τη λατρεύουσα σύναξη ουρανού και γης.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Η αφήγηση του Ιωάννη αντηχεί με προγενέστερα γραφικά πρότυπα στα οποία ο Θεός φέρνει φως από το σκοτάδι και όραση στους τυφλούς από την πρώτη ημέρα της δημιουργίας έως τις υποσχέσεις του Ησαΐα ότι ο Δούλος θα ανοίξει τυφλά μάτια. Το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται στις συνοπτικές θεραπείες του Βαρτιμαίου και των δύο τυφλών όμως ο Ιωάννης μόνο τοποθετεί το θαύμα μέσα σε εκτεταμένο διάλογο που εκθέτει την πνευματική τύφλωση των θρησκευτικών αρχών. Η αρχαία Εκκλησία ερμήνευσε τη δεξαμενή του Σιλωάμ ως τύπο του βαπτίσματος συνδέοντας το πλύσιμο του ανθρώπου με τη κολυμβήθρα όπου οι κατηχούμενοι βυθίζονται και αναδύονται φωτισμένοι. Αυτή η μυστηριακή ανάγνωση ενισχύεται από τη λειτουργική χρήση του χωρίου κατά τις ερευνές των Εκλεκτών στη Σαρακοστή όταν η Εκκλησία προσεύχεται ώστε όσοι πρόκειται να βαπτιστούν να λάβουν το φως της πίστεως. Η ομολογία του ανθρώπου «Κύριε πιστεύω» και η προσκύνησή του αντηχούν την ομολογία πίστεως που γίνεται σε κάθε βάπτισμα και στην Πασχαλινή Αγρυπνία ενώ η εκδίωξή του από τη συναγωγή προεικονίζει τη μαρτυρία των αγίων που υπέφεραν αποκλεισμό για πιστότητα στον Χριστό. Στην κοινωνία των αγίων ο θεραπευμένος άνθρωπος στέκεται δίπλα σε όλους όσοι πέρασαν από το σκοτάδι στο θαυμαστό φως μέσω των υδάτων που ρέουν από την πλευρά του σταυρωμένου και αναστημένου Κυρίου.
Απαντήστε
Απόκριση
Πού στη δική σας ζωή βιώνετε ακόμη περιοχές πνευματικής τύφλωσης που το φως του Χριστού περιμένει να θεραπεύσει μέσω των μυστηρίων; Πώς η σταθερή ομολογία πίστεως του ανθρώπου σας προκαλεί να μιλήσετε για όσα ο Κύριος έκανε για σας ακόμη και όταν άλλοι αμφισβητούν ή αντιτίθενται στη μαρτυρία σας; Με ποιον συγκεκριμένο τρόπο μπορείτε να επιτρέψετε στη χάρη που λάβατε στο βάπτισμα να διαμορφώσει την καθημερινή σας όραση ώστε να αναγνωρίζετε και να προσκυνάτε πιο εύκολα τον Υιό του Ανθρώπου παρόντα στη λειτουργία και στον πλησίον σας;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε Ιησού αληθινό Φως που έλαμψες στον άνθρωπο γεννημένο τυφλό άνοιξε ξανά τα μάτια μας στη δόξα του Πατέρα που έγινε ορατή στο πρόσωπό σου. Μέσω των μυστηριακών σημείων που καθιέρωσες — νερού ελαίου και λόγου αληθείας — συνέχισε να μας πλάθεις από τον πηλό της ανθρωπότητάς μας και να μας πλένεις στα ζωντανά ύδατα που ρέουν από την τρυπημένη πλευρά σου. Χάρισε ώστε όπως ο άνθρωπος που στάλθηκε στον Σιλωάμ να υπακούσουμε στον λόγο σου να επιστρέψουμε βλέποντες και να προχωρήσουμε από τη δειλή αναγνώριση στην πλήρη προσκύνηση στα πόδια σου. Κράτησέ μας σταθερούς όταν ο κόσμος ή οι εξουσίες του επιδιώκουν να σιγήσουν την ομολογία μας. Ας μας συνοδεύσει η Μαρία Μητέρα της Εκκλησίας και πρότυπο φωτεινής πίστεως καθώς πορευόμαστε στο φως που λάβαμε. Μέσω της μεσιτείας όλων των αγίων που πέρασαν από το σκοτάδι στην όραση της δόξας σου φέρε μας επιτέλους σε εκείνη την αιώνια ημέρα όπου θα σε δούμε πρόσωπο προς πρόσωπο και θα σε προσκυνήσουμε χωρίς τέλος. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.