Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Α' Βασιλείς
Μια Καρδιά που Μπορεί να Ακούει: Το Δώρο της Σοφίας και η Μητέρα που Δίνει Ζωή
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Στα Γαβαών ο Κύριος εμφανίζεται στον νεαρό βασιλιά σε όνειρο και λέει: 'Ζήτησε τι να σου δώσω'. Ο Σολομών θα μπορούσε να ζητήσει μακροζωία, ή πλούτη, ή τον θάνατο των εχθρών του· αντίθετα ομολογεί τον εαυτό του μικρό παιδί που δεν γνωρίζει την έξοδο και την είσοδό του, τεθειμένο πάνω σε λαό υπερβολικά μεγάλο για να αριθμηθεί, και ζητά μόνο ένα πράγμα — μια καρδιά που μπορεί να ακούει και να κρίνει εν δικαιοσύνη, για να διακρίνει μεταξύ καλού και κακού. Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου θαυμάζει τα λόγια αυτής της προσευχής: σε αυτήν ο βασιλιάς δείχνει την αδυναμία της φύσεώς του, την ανωριμότητα της ηλικίας του, το μέγεθος της αποστολής του, τον κίνδυνο της χρίσεώς του, την αναγκαιότητα της φρονήσεως και τη νοημοσύνη του αιτήματος. Και επειδή επέλεξε τη σοφία πάνω από όλα, ο Δωρητής μεγάλων δώρων την απένειμε σ' αυτόν, και πρόσθεσε τα υπόλοιπα — πλούτο και δύναμη και βασιλεία εν ειρήνη, ώστε η φήμη του να διατρέξει όλο τον κόσμο. Ο Θεοδώρητος ακούει εδώ τον ίδιο τον κανόνα που ο Κύριος θα έθετε αργότερα στο Ευαγγέλιο: 'Ζητείτε πρώτον την βασιλείαν του Θεού και την δικαιοσύνην αυτού, και ταύτα πάντα προστεθήσεται υμίν'. Έπειτα η περίφημη κρίση των δύο πόρνων επιδεικνύει το δώρο εν ενεργεία: με τη δοκιμασία του ζωντανού παιδιού η ψεύτικη μητέρα αποκαλύπτεται και η αληθινή μητέρα φανερώνεται, διότι η αγάπη η ίδια ρίχνει την αποφασιστική ψήφο. Η σοφία του Σολομώντος — που μιλά για δέντρα και θηρία, υπερβαίνοντας όλους τους σοφούς της Ανατολής — εορτάζεται ως θαύμα της εποχής. Ωστόσο η Εκκλησία διαβάζει πέρα από τον Σολομώντα στη Σοφία του Θεού του ιδίου, τον αιώνιο Λόγο στον οποίο κρύβονται όλοι οι θησαυροί της σοφίας και της γνώσεως, και στη διάκριση που δίνει ζωή: διότι η αληθινή Μητέρα, που δεν αφήνει το παιδί να διαιρεθεί, είναι η εικόνα της αγάπης που επιλέγει τη ζωή, και της Εκκλησίας που γεννά τα τέκνα της ολόκληρα.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ανάγνωσε Γ' Βασιλειών 3–4 — στα Γαβαών 'εφάνη Κύριος τω Σολομώντι κατ' όναρ νυκτός· και είπεν ο Θεός· Αίτησαι τι δώσω σοι'. Ο Σολομών αποκρίνεται: 'Εγώ παιδάριον μικρόν ειμί· ουκ οίδα την έξοδόν μου και την είσοδόν μου… Δος ουν τω δούλω σου καρδίαν ακούουσαν του κρίνειν τον λαόν σου, του διακρίνειν αναμέσον αγαθού και κακού'. 'Και ήρεσεν ενώπιον Κυρίου ότι ητήσατο Σολομών τούτο το πράγμα. Και είπεν αυτώ ο Θεός· Ανθ' ων ητήσω το πράγμα τούτο, και ουκ ητήσω σεαυτώ ημέρας πολλάς… ιδού πεποίηκα κατά τον λόγον σου… και δεδώκα σοι και α ουκ ητήσω, πλούτον και δόξαν'. Τότε οι δύο γυναίκες στέκονται ενώπιόν του, η καθεμία διεκδικώντας το ζωντανό παιδί· και ο βασιλιάς λέει: 'Διέλετε το παιδίον το ζων το δίχα, και δότε το ήμισυ τη μια και το ήμισυ τη ετέρα'. Η αληθινή μητέρα κραυγάζει: 'Δότε αυτή το παιδίον το ζων, και θανάτω μη θανατώσητε αυτό'· η άλλη λέει: 'Μήτε εμοί μήτε σοι έστω, διέλετε αυτό'. Και ο βασιλιάς αποκρίνεται: 'Δότε αυτή το παιδίον το ζων… αυτή η μήτηρ αυτού. Και ήκουσεν πας Ισραήλ την κρίσιν ην έκρινεν ο βασιλεύς, και εφοβήθησαν τον βασιλέα, ότι είδον ότι σοφία Θεού εν αυτώ του ποιείν κρίσιν'. Η σοφία του Σολομώντος 'υπερέβαλεν την σοφίαν πάντων των υιών ανατολών… και ελάλησε περί των ξύλων, από της κέδρου της εν τω Λιβάνω έως της υσσώπου'.
Μελετήστε
Μελέτη
Γιατί ο Θεός αντάμειψε τόσο πολύ αυτό το μοναδικό αίτημα; Επειδή, λέει ο Θεοδώρητος, ο Σολομών επέλεξε τη σοφία πάνω από κάθε άλλο αγαθό αυτής της ζωής, και έτσι ο Δωρητής του απάντησε πέρα από το αίτημά του. Η ανταμοιβή ταιριάζει με την επιλογή:
ο Δωρητής μεγάλων δώρων απένειμε σ' αυτόν τη χάρη της σοφίας, όση μπορούσε να δεχθεί η φύση του, και πρόσθεσε πλούτο και δύναμη και βασιλεία εν ειρήνη. Και γιατί ο ιστορικός κατέγραψε την παράξενη ιστορία των δύο πόρνων; Ο Θεοδώρητος απαντά ότι είναι εκεί για να δείξει τη σοφία που ο Θεός είχε δώσει:
Ηθέλησε να επιδείξει τη σοφία του βασιλέως. Διότι το γνώρισμα ενός αληθώς σοφού νου είναι να φέρνει τα κρυμμένα πράγματα στο φως με μια δοκιμασία που η ίδια η φύση αποφασίζει:
είναι αληθώς γνώρισμα σοφωτάτου νου το να αποκαλύπτει τα κρυμμένα, να φανερώνει τα συγκεκαλυμμένα. Το ξίφος που τέθηκε πάνω στο παιδί δεν ήταν σκληρότητα αλλά δοκιμασία της καρδιάς, αφήνοντας την αγάπη να μιλήσει από μόνη της:
να εφαρμόσει τη δοκιμασία στην ίδια τη φύση, και να επιτρέψει στη φύση να ρίξει την αποφασιστική ψήφο στη δίκη. Και έτσι, χωρίς μάρτυρα ή περαιτέρω έρευνα, η αλήθεια δήλωσε τον εαυτό της:
Διότι αμέσως η μία φάνηκε ότι είναι η μητέρα, και η άλλη αποδείχθηκε ότι δεν είναι η μητέρα.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Θεοδώρητος ακούει σε αυτό το επεισόδιο την ίδια τη διδασκαλία του Ευαγγελίου. Επειδή ο Σολομών ζήτησε πρώτα σοφία και όχι για τον εαυτό του, ο Θεός του έδωσε σοφία και όλα τα υπόλοιπα εκτός από αυτό — και αυτό, σημειώνει ο Θεοδώρητος, ο Κύριος το έκανε αργότερα νόμο: 'Ζητείτε την βασιλείαν του Θεού και την δικαιοσύνην αυτού, και τα λοιπά πάντα προστεθήσεται υμίν'. Η αναζήτηση της σοφίας από τον Θεό, με τα υπόλοιπα αφημένα στα χέρια Του, είναι ο δρόμος της βασιλείας. Ωστόσο η Εκκλησία διαβάζει πέρα από το δώρο στον Δωρητή. Η σοφία του Σολομώντος, που υπερέβη όλους τους υιούς της Ανατολής και μίλησε για την κέδρο και την ύσσωπο, ήταν αληθινή χάρη — αλλά ήταν σκιά της Σοφίας του Θεού του ιδίου, του αιωνίου Λόγου, 'εν ω εισί πάντες οι θησαυροί της σοφίας και της γνώσεως' (Κολ 2:3), 'Χριστός Θεού δύναμις και Θεού σοφία' (Α' Κορ 1:24). Η καρδιά που ακούει την οποία ζήτησε ο Σολομών, που διακρίνει μεταξύ καλού και κακού, δίνεται πληρότητα σ' Αυτόν που είναι η Σοφία ενσαρκωμένη. Και η κρίση των δύο πόρνων ανοίγεται σε ακόμη βαθύτερο μυστήριο. Η ψεύτικη μητέρα αρκείται να δει το παιδί διαιρεμένο· η αληθινή μητέρα θα προτιμούσε να χάσει το παιδί παρά να το δει σκοτωμένο, διότι η αγάπη επιλέγει τη ζωή. Έτσι η διάκριση, στη σοφία του Θεού, είναι πάντοτε με το μέρος της ζωής — δεν θα διαιρέσει, δεν θα καταστρέψει, αλλά δίνει το ζωντανό παιδί ολόκληρο. Οι πατέρες βλέπουν εδώ μια εικόνα της Εκκλησίας, της αληθινής μητέρας που γεννά τα τέκνα της στη ζωή και δεν θέλει να τα διασπαστούν· και μια εικόνα της ιδίας της σοφίας του Κυρίου, που κρίνει όχι για να θανατώσει αλλά για να σώσει, και δίνει ζωή στους ζωντανούς.
Απαντήστε
Απόκριση
Κάνε την προσευχή του Σολομώντος δική σου. Και συ είσαι τεθειμένος πάνω από ό,τι μπορείς να διαχειριστείς — μια ψυχή, ένα νοικοκυριό, μια κλήση — και συ επίσης, αν είσαι ειλικρινής, δεν γνωρίζεις την έξοδο ή την είσοδό σου. Ζήτα λοιπόν, πριν από οτιδήποτε άλλο, μια καρδιά που ακούει: τη σοφία να διακρίνεις μεταξύ καλού και κακού, να κρίνεις ορθά, να πορεύεσαι φρονίμως. Ο Θεοδώρητος σου υπενθυμίζει ότι αυτό είναι ακριβώς το πράγμα που ο Κύριος σε προστάζει να ζητήσεις πρώτο· ζήτα το από τον Θεό, και εμπιστεύσου σ' Αυτόν να προσθέσει ό,τι άλλο χρειάζεσαι. Μην σπαταλήσεις το μοναδικό σου αίτημα, όπως θα μπορούσες, σε μακροζωία ή πλούτη ή την πτώση εκείνων που σε αντιτίθενται· ζήτα το καλύτερο πράγμα, και τα υπόλοιπα θα ακολουθήσουν στο μέτρο τους. Και μάθε από την αληθινή μητέρα πώς μοιάζει η σοφία όταν ενεργεί. Η δική της ήταν η αγάπη που θα προτιμούσε να υποφέρει απώλεια παρά να δει το παιδί να βλάπτεται — η αγάπη που επιλέγει τη ζωή. Ας έχει η δική σου διάκριση αυτό το σχήμα: ποτέ γρήγορη να διαιρέσει, να πληγώσει, να καταστρέψει, αλλά πάντοτε κεκλιμένη προς ό,τι δίνει ζωή και τη διατηρεί ολόκληρη. Όταν πρέπει να κρίνεις, κρίνε όπως κρίνει η σοφία του Θεού — για να σώσει, όχι για να θανατώσει. Και πάνω απ' όλα, ζήτα τη Σοφία που είναι Πρόσωπο: τον Χριστό, στον οποίο κρύβονται όλοι οι θησαυροί της σοφίας. Η καρδιά που ακούει την οποία ποθείς είναι το δώρο Του, και η ενοίκησή Του· ζήτα Τον να κατοικήσει μέσα σου, και Αυτός θα σε κάνει σοφό προς ζωή.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Θεέ που εφάνης στον νεαρό δούλο Σου και τον προσκάλεσες να ζητήσει ό,τι ήθελε, και ευαρεστήθης όταν δεν ζήτησε μακροζωία ούτε πλούτη αλλά καρδιά που μπορούσε να ακούει και να διακρίνει μεταξύ καλού και κακού: δος μου και εμένα αυτή την καρδιά που ακούει. Ομολογώ τον εαυτό μου μικρό παιδί που δεν γνωρίζει πώς να εξέρχεται ή να εισέρχεται, τεθειμένο πάνω από ό,τι μπορώ να κυβερνήσω· δίδαξέ με να ζητώ πρώτα τη βασιλεία Σου και τη δικαιοσύνη Σου, και να εμπιστεύομαι Σε για όλα τα υπόλοιπα. Κάνε με σοφό όπως έκανες τον Σολομώντα σοφό, αλλά σοφότερο ακόμη στη σοφία που είναι ο Χριστός, στον οποίο κρύβονται όλοι οι θησαυροί της σοφίας και της γνώσεως. Δος μου τη διάκριση της αληθινής μητέρας, της οποίας η αγάπη επέλεξε τη ζωή και δεν άφησε το παιδί να διαιρεθεί· ας είναι οι κρίσεις μου πάντοτε με το μέρος της ζωής, ποτέ γρήγορες να πληγώσουν ή να καταστρέψουν, αλλά στραμμένες προς το να σώζουν και να διατηρούν ολόκληρο. Κατοίκησε μέσα μου, ω Σοφία του Πατρός, και τάξε την καρδιά μου και τις πράξεις μου κατά το φως Σου. Σε Σένα, ω Χριστέ ο Θεός ημών, η Δύναμις και η Σοφία του Θεού, μετά του Πατρός και του παναγίου Πνεύματος, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →