← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Γένεσις

Γεν 45-46 — με τον Ματθαίο Χένρι

Γένεσις 45-46Υπόμνημα του Matthew Henry επί της Αγίας Γραφής20 λεπ
Άνοιγμα
Το σχόλιο του Ματθαίου Χένρι στη Γένεση 45–46 ξεδιπλώνει τη στιγμή κατά την οποία το κρυμμένο έλεος ξεσπά στο φως. Οι σκέψεις του ιχνηλατούν τα δάκρυα του Ιωσήφ, την υποδοχή του Φαραώ και το ταξίδι του Ιακώβ με το βλέμμα του ποιμένα στην πρόνοια και τη συμφιλίωση. Σε αυτά τα κεφάλαια ο Χένρι δείχνει πώς ο Θεός μετατρέπει την προδοσία σε διαφύλαξη και τον φόβο σε ανανεωμένη υπόσχεση διαθήκης. Το σημερινό μάθημα μας καλεί να σταθούμε εκεί όπου στάθηκε ο Χένρι, αφήνοντας την αρχαία ιστορία να στηρίξει τις δικές μας ελπίδες. Θα διαβάσουμε το κείμενο, θα μελετήσουμε τις παραγράφους που επέλεξε ο Χένρι, θα εξετάσουμε την ευρύτερη εμβέλειά τους, θα απαντήσουμε με προσωπικό στοχασμό και θα κλείσουμε με προσευχή.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Καθίστε στη Γένεση 45 και 46. Ακούστε την ξαφνική κραυγή «Εγώ είμαι ο Ιωσήφ», τα άρματα που στάλθηκαν από την Αίγυπτο και το νυχτερινό όραμα στη Βηρσαβεέ. Αφήστε την αφήγηση να προχωρήσει με τον δικό της ρυθμό· παρατηρήστε πώς η χαρά και ο φόβος, η εντολή και η υπόσχεση, ταξιδεύουν μαζί. Διαβάστε αρκετά αργά ώστε να ακούσετε τόσο τις ανθρώπινες φωνές όσο και το σταθερό χέρι του Θεού που καθοδηγεί κάθε βήμα.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Χένρι αρχίζει σημειώνοντας την εντολή του Ιωσήφ να αποχωρήσουν όλοι οι παρευρισκόμενοι. Ι. Ο Ιωσήφ διέταξε όλους τους υπηρέτες του να αποχωρήσουν, εδ. 1. Οι ιδιωτικές συνομιλίες των φίλων είναι οι πιο ελεύθερες. Όταν ο Ιωσήφ ήθελε να φορέσει την αγάπη, έβγαζε την εξωτερική μεγαλοπρέπεια, και δεν ήταν σωστό οι υπηρέτες του να γίνουν μάρτυρες αυτού. Έτσι ο Χριστός φανερώνει με χάρη τον εαυτό του και την αγαθοσύνη του στον λαό του, μακριά από το βλέμμα και την ακοή του κόσμου. Ο Χένρι στη συνέχεια σταματά στα δάκρυα που προηγούνται της αποκάλυψης. ΙΙ. Τα δάκρυα ήταν ο πρόλογος ή η εισαγωγή στον λόγο του, εδ. 2. Είχε φράξει αυτό το ρεύμα για πολύ καιρό και με μεγάλη δυσκολία· τώρα όμως φούσκωσε τόσο πολύ που δεν μπορούσε πλέον να το συγκρατήσει, αλλά έκλαψε δυνατά, ώστε εκείνοι που είχε απαγορεύσει να τον δουν δεν μπορούσαν παρά να τον ακούσουν. Αυτά ήταν δάκρυα τρυφερότητας και ισχυρής στοργής, και με αυτά απέβαλε την αυστηρότητα με την οποία είχε συμπεριφερθεί μέχρι τότε προς τους αδελφούς του· γιατί δεν μπορούσε πλέον να το αντέξει. Αυτό παριστάνει τη θεία ευσπλαχνία προς τους μετανοούντες που επιστρέφουν, τόσο όσο και εκείνη του πατέρα του ασώτου, Λουκ. ιε΄ 20· Ωσηέ ιδ΄ 8, 9. Ο Χένρι ακολουθεί έπειτα τα λόγια παρηγοριάς του Ιωσήφ προς τους αδελφούς του. ΙV. Προσπαθεί να καταπραΰνει τη λύπη τους για τις αδικίες που του είχαν κάνει, δείχνοντάς τους ότι ό,τι εκείνοι σχεδίαζαν ο Θεός το προόριζε για καλό και είχε βγάλει πολύ καλό από αυτό (εδ. 5): Μη λυπάστε ούτε να θυμώνετε με τον εαυτό σας. Οι αμαρτωλοί πρέπει να λυπούνται και να θυμώνουν με τον εαυτό τους για τις αμαρτίες τους· ναι, ακόμη κι αν ο Θεός με τη δύναμή του βγάζει καλό από αυτές, γιατί καμία ευγνωμοσύνη δεν οφείλεται στον αμαρτωλό γι’ αυτό· αλλά οι αληθινοί μετανοούντες πρέπει να επηρεάζονται βαθιά όταν βλέπουν τον Θεό να βγάζει έτσι καλό από το κακό, τροφή από τον τρώγοντα. Αν και δεν πρέπει με αυτή τη σκέψη να μειώνουμε τις δικές μας αμαρτίες και έτσι να αφαιρούμε την οξύτητα της μετάνοιάς μας, όμως μπορεί να είναι καλό έτσι να μειώνουμε τις αμαρτίες των άλλων και έτσι να αφαιρούμε την οξύτητα των θυμωμένων δυσαρεσκειών μας. Έτσι κάνει εδώ ο Ιωσήφ· οι αδελφοί του δεν χρειαζόταν να φοβούνται ότι θα τους εκδικηθεί για μια αδικία που η πρόνοια του Θεού είχε κάνει να στραφεί τόσο πολύ προς όφελός του και της οικογένειάς του. Τώρα τους λέει πόσο καιρό θα διαρκούσε πιθανότατα η πείνα—πέντε χρόνια· όμως (εδ. 6) σε τι ικανότητα βρισκόταν να είναι καλός προς τους συγγενείς και τους φίλους του, που είναι η μεγαλύτερη ικανοποίηση που μπορεί να δώσει ο πλούτος και η εξουσία σε έναν καλό άνθρωπο, εδ. 8. Δείτε με τι ευνοϊκό χρώμα βάφει την αδικία που του είχαν κάνει: Ο Θεός με έστειλε μπροστά σας, εδ. 5, 7. Σημειώστε, 1. Ο Ισραήλ του Θεού είναι η ιδιαίτερη φροντίδα της πρόνοιας του Θεού. Ο Ιωσήφ λογάριαζε ότι η προαγωγή του δεν σχεδιάστηκε τόσο πολύ για να σώσει ένα ολόκληρο βασίλειο Αιγυπτίων όσο για να διαφυλάξει μια μικρή οικογένεια Ισραηλιτών· γιατί το μερίδιο του Κυρίου είναι ο λαός του· ό,τι κι αν γίνει με τους άλλους, αυτοί θα διασφαλιστούν. 2. Η πρόνοια κοιτάζει πολύ μπροστά και έχει μεγάλη εμβέλεια. Ακόμη και πολύ πριν από τα χρόνια της αφθονίας, η πρόνοια προετοίμαζε την τροφοδοσία του οίκου του Ιακώβ στα χρόνια της πείνας. Ο ψαλμωδός δοξάζει τον Θεό γι’ αυτό (Ψαλμ. 105, 17): Έστειλε έναν άνθρωπο μπροστά τους, τον Ιωσήφ. Ο Θεός βλέπει το έργο του από την αρχή μέχρι το τέλος, εμείς όμως όχι, Εκκλ. γ΄ 11. Πόσο θαυμαστά είναι τα σχέδια της πρόνοιας! Πόσο μακρινές οι τάσεις της! Τι τροχοί υπάρχουν μέσα σε τροχούς, και όμως όλοι κατευθύνονται από τα μάτια στους τροχούς και το πνεύμα του ζωντανού πλάσματος! Ας μην κρίνουμε λοιπόν τίποτε πριν από τον καιρό. 3. Ο Θεός συχνά εργάζεται με αντιθέσεις. Ο φθόνος και η διαμάχη των αδελφών απειλούν την καταστροφή των οικογενειών, όμως σε αυτή την περίπτωση αποδεικνύονται η αφορμή για τη διαφύλαξη της οικογένειας του Ιακώβ. Ο Ιωσήφ δεν θα μπορούσε ποτέ να γίνει ο ποιμένας και ο λίθος του Ισραήλ αν οι αδελφοί του δεν τον είχαν ρίξει βέλη και δεν τον είχαν μισήσει· ακόμη και εκείνοι που είχαν πωλήσει πονηρά τον Ιωσήφ στην Αίγυπτο ωφελήθηκαν από το καλό που ο Θεός έβγαλε από αυτό· όπως εκείνοι που έβαλαν τον Χριστό σε θάνατο σώθηκαν πολλοί από αυτούς με τον θάνατό του. 4. Ο Θεός πρέπει να έχει όλη τη δόξα για τις εύκαιρες διαφυλάξεις του λαού του, με όποιο τρόπο κι αν γίνονται. Δεν ήσασταν εσείς που με στείλατε εδώ, αλλά ο Θεός, εδ. 8. Όπως, από τη μία πλευρά, δεν πρέπει να θυμώνουν γι’ αυτό, επειδή τελείωσε τόσο καλά, έτσι από την άλλη δεν πρέπει να υπερηφανεύονται γι’ αυτό, επειδή ήταν έργο του Θεού και όχι δικό τους. Εκείνοι σχεδίαζαν, πουλώντας τον στην Αίγυπτο, να ματαιώσουν τα όνειρά του, αλλά ο Θεός σχεδίαζε έτσι να τα εκπληρώσει. Ησ. ι΄ 7, Πλην αυτός δεν το εννοεί έτσι.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Ο Χένρι ολοκληρώνει τη σκηνή ιχνηλατώντας το ίδιο έλεος προς τα έξω, στο σπιτικό του Φαραώ και στα άρματα που στάλθηκαν για τον Ιακώβ. Εδώ είναι, 1. Η καλοσύνη του Φαραώ προς τον Ιωσήφ και προς τους συγγενείς του για χάρη του: υποδέχθηκε τους αδελφούς του (εδ. 16), αν και ήταν καιρός σπανιότητας και ήταν πιθανό να γίνουν βάρος του. Μάλιστα, επειδή άρεσε στον Φαραώ, άρεσε και στους υπηρέτες του, τουλάχιστον προσποιούνταν ότι αρέσκονται επειδή ο Φαραώ αρεσκόταν. Διέταξε τον Ιωσήφ να στείλει να κατεβάσουν τον πατέρα του στην Αίγυπτο και υποσχέθηκε να τους εφοδιάσει με όλες τις ανέσεις τόσο για τη μετακίνησή του εκεί όσο και για την εγκατάστασή του εκεί. Αν το καλό όλης της γης της Αιγύπτου (καθώς δεν ήταν καλύτερα εφοδιασμένη από οποιαδήποτε άλλη γη, χάρη στον Ιωσήφ, υπό τον Θεό) αρκούσε γι’ αυτόν, ήταν ευπρόσδεκτος σε όλο αυτό, ήταν όλο δικό του, ακόμη και το πάχος της γης (εδ. 18), ώστε να μην χρειάζεται να νοιάζονται για τα υπάρχοντά τους, εδ. 20. Ό,τι είχαν στη Χαναάν το λογάριαζε μόνο ως πράγματα, σε σύγκριση με ό,τι είχε για αυτούς στην Αίγυπτο· και γι’ αυτό αν αναγκάζονταν να αφήσουν μερικά από αυτά πίσω τους, ας μην δυσαρεστούνται· η Αίγυπτος θα τους πρόσφερε αρκετά για να αναπληρώσουν τις απώλειες της μετακίνησής τους. Έτσι, εκείνοι για τους οποίους ο Χριστός προορίζει μερίδια στη δική του ουράνια δόξα δεν πρέπει να νοιάζονται για τα πράγματα αυτού του κόσμου: Τα καλύτερα από τα απολαύσματά του δεν είναι παρά πράγματα, παρά άχρηστα αντικείμενα· δεν μπορούμε να τα εξασφαλίσουμε όσο είμαστε εδώ, πολύ λιγότερο μπορούμε να τα πάρουμε μαζί μας· ας μην ανησυχούμε λοιπόν γι’ αυτά ούτε να στρέφουμε τα μάτια ή την καρδιά μας σε αυτά. Υπάρχουν καλύτερα πράγματα που μας έχουν φυλαχθεί σε εκείνη την ευλογημένη γη όπου ο Ιωσήφ μας έχει πάει να ετοιμάσει τόπο.
Απαντήστε

Απάντηση

Πού στην ιστορία σας έχει περιμένει κρυμμένο έλεος τη σωστή στιγμή για να αποκαλυφθεί; Πώς μπορεί ο ευρύτερος σκοπός του Θεού να μαλακώσει οποιαδήποτε εναπομείνασα δυσαρέσκεια που ακόμη κουβαλάτε; Ποιο «άρμα» προμήθειας βρίσκεται ήδη καθ’ οδόν και δεν το έχετε ακόμη αναγνωρίσει;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Πάτερ φιλάνθρωπε, σε αἰνοῦμεν διὰ τὴν κυρίαρχον ἔλεος τὴν ἐπιδειχθεῖσαν ἐν τῇ ἱστορίᾳ τοῦ Ἰωσήφ, ὅπου κρυφοὶ σκοποὶ συμφιλιώσεως καὶ διατηρήσεως ἦλθον εἰς φῶς διὰ τῆς χειρός σου. Δίδαξον ἡμᾶς νὰ περιμένωμεν τὸν καιρόν σου ὅταν ἡ ἀποκατάστασις φαίνεται ἀδύνατος, καὶ δώρησον ἡμῖν θάρρος διὰ τοῦ Πνεύματός σου νὰ λαλοῦμεν τὴν ἀλήθειαν μετὰ πραότητος ἐνῷ τὴν δεχόμεθα μετὰ ταπεινοφροσύνης. Καθὼς κατέβης μετὰ τοῦ Ἰακὼβ εἰς Αἴγυπτον, ἔλθε μεθ' ἡμῶν εἰς πάντα ἄγνωστον τόπον, στερεώνοντας τοὺς ὀφθαλμοὺς ἡμῶν εἰς τὸν μείζονα Ἰωσὴφ ὁ ὁποῖος ἑτοιμάζει τόπον δι' ἡμᾶς καὶ μίαν ἡμέραν θὰ ἐξαλείψῃ πᾶν δάκρυον. Μετάτρεψον τοὺς φόβους ἡμῶν εἰς πίστιν καὶ τὰς διαιρέσεις ἡμῶν εἰς ἑνότητα πρὸς δόξαν σου. Ἀμήν.

Υπόμνημα του Matthew Henry επί της Αγίας Γραφής · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →