← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Παροιμίες

Πιστές Είναι οι Πληγές του Φίλου: Ο Ποιμένας που Γνωρίζει το Ποίμνιό Του

Παροιμίες 27-28Catena επί των Παροιμιών (Migne PG 87, αποδιδομένη εις τον Προκόπιον Γάζης· η απόδοσις αμφισβητουμένη) — αποδοθείσα εκ του δημοσίου ελληνικού κειμένου υπό της Eterniseed22 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Το κεφάλαιο είκοσι επτά δίνει μία από τις πιο αγαπημένες ρήσεις της Γραφής για τη φιλία και την διόρθωση: 'Καλύτερη είναι η ανοιχτή επίπληξη από την κρυφή αγάπη. Πιστές είναι οι πληγές του φίλου, αλλά τα φιλιά του εχθρού είναι απατηλά.' Η αλυσίδα ερμηνεύει πρώτα τις πιστές πληγές ως τα τολμηρά λόγια ενός αληθινού φίλου, τα οποία, ακόμη κι αν προκαλούν οξύ πόνο ξύνοντας το πύον της κακίας, είναι καλύτερα από μια αγάπη υπερβολικά δειλή για να διορθώσει, και έπειτα, βαθύτερα, ως τις παιδαγωγίες του ίδιου του Θεού — διότι ο Κύριος δεν επιθυμεί τον θάνατο του αμαρτωλού αλλά να επιστρέψει και να ζήσει, και οι ακούσιες δοκιμασίες που επιτρέπει για τον καθαρισμό μας είναι πιο σίγουρο να εμπιστευθούμε από τα κολακευτικά φιλιά του δαίμονα που επιθυμεί την καταστροφή μας. Το κεφάλαιο ανέρχεται σε μια εικόνα του ποιμένα των ψυχών — 'Να είσαι επιμελής να γνωρίζεις την κατάσταση των ποιμνίων σου' — τον οποίο η αλυσίδα επιφορτίζει να γνωρίζει όχι μόνο τις εξωτερικές συνήθειες αλλά τις κρυμμένες διαθέσεις των μαθητών του, και να τρέφει τον καθένα σύμφωνα με το μέτρο του: τους αρχάριους με το γάλα της ηθικής διδασκαλίας, τους προοδεύοντες με τη φυσική θεωρία, και τους τέλειους με τον Θεό Λόγο που κατέβηκε από τον ουρανό ως πνευματική τροφή. Το κεφάλαιο είκοσι οκτώ θέτει έπειτα τη τολμηρή συνείδηση των δικαίων, οι οποίοι 'είναι τολμηροί ως λέων', απέναντι στην φοβισμένη φυγή των ενόχων, προτιμά τον πτωχό που πορεύεται εν αληθεία από τον πλούσιο ψεύτη, και στεφανώνει τις ρήσεις ελέους με την υπόσχεση ότι αυτός που δίνει στους πτωχούς δεν θα στερηθεί — λαμβάνοντας, λέει η αλυσίδα, εκατονταπλάσια από τον Θεό.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Ανάγνωσε Παροιμίαι 27–28 — 'Μη καυχάσαι εαυτώ εις την αύριον, διότι ου γινώσκεις τι τέξεται η ημέρα. Ας σε αινέση άλλος και μη το στόμα σου.' 'Καλύτερα είναι η ανοιχτή επίπληξη από την κρυφή αγάπη. Πιστές είναι οι πληγές του φίλου, αλλά τα φιλιά του εχθρού είναι απατηλά.' 'Σίδηρος σίδηρον οξύνει, και άνθρωπος οξύνει το πρόσωπο του φίλου αυτού.' 'Ο φρόνιμος βλέπει το κακόν και κρύπτεται.' 'Γίνου επιμελής γινώσκων την κατάστασιν των ποιμνίων σου, και πρόσεχε καλώς τας αγέλας σου. Διότι ο πλούτος δεν είναι εις τον αιώνα.' Έπειτα το κεφάλαιο είκοσι οκτώ: 'Ο ασεβής φεύγει μηδενός διώκοντος, ο δε δίκαιος ως λέων θαρρεί.' 'Καλύτερος ο πτωχός ο πορευόμενος εν αληθεία αυτού, ή ο διεστραμμένος εν ταις οδοίς αυτού, πλούσιος ων.' 'Ο αποστρέφων το ους αυτού από του ακούειν τον νόμον, και η προσευχή αυτού βδέλυγμα.' 'Ο καλύπτων τας αμαρτίας αυτού ουκ ευοδωθήσεται, ο δε εξαγγέλλων και αφιείς αυτάς ελεηθήσεται.' 'Ο διδούς πτωχοίς ουκ ενδεηθήσεται, ο δε αποστρέφων τον οφθαλμόν αυτού πολλήν κατάραν έξει.'
Μελετήστε

Μελέτη

Γιατί οι πληγές του φίλου είναι πιστές; Η αλυσίδα τις ερμηνεύει πρώτα ως ειλικρινή επίπληξη — τολμηρά λόγια χάριν της αληθείας — και έπειτα ως τις ίδιες τις παιδαγωγίες του Θεού, ο οποίος πληγώνει μόνο για να θεραπεύσει: Καλύτεροι είναι οι λόγοι που λέγονται με τόλμη χάριν της αληθείας, οι οποίοι, ακόμη και προκαλώντας οξύ πόνο, διαλύουν την ομίχλη της αγνοίας και φέρνουν τις πληγές της ψυχής ενώπιον των οφθαλμών μας για θεραπεία. Και η βαθύτερη ερμηνεία φθάνει στην ίδια την χείρα του Θεού: οι ακούσιες δοκιμασίες που επιτρέπει είναι περισσότερο να εμπιστευθούμε από τις κολακείες του εχθρού, διότι έρχονται από αγάπη: αι παιδαγωγίαι του Θεού του αγαπώντος ημάς και μη θέλοντος τον θάνατον του αμαρτωλού, αλλά το επιστρέψαι και ζήσαι αυτόν. Το κεφάλαιο είκοσι οκτώ ζυγίζει έπειτα τον αληθινό πλούτο απέναντι στον ψευδή. Ο πτωχός που πορεύεται εν αληθεία είναι καλύτερος από τον πλούσιο ψεύτη, και η αλυσίδα το θεμελιώνει στον λόγο του Αποστόλου — ότι η πράξη υπερτερεί της απλής γνώσεως: διότι η γυμνή γνώσις φυσιοί, η δε αγάπη οικοδομεί, κατά τον μέγαν Απόστολον. Και την υπόσχεση του κεφαλαίου προς τον ελεήμονα η αλυσίδα την καθιστά πλουσιοπάροχη, την ίδια την αριθμητική του Ευαγγελίου: Ο αδιστάκτως διανέμων χρήματα και διδασκαλίαν εις τους ενδεείς ουδενός τούτων ενδεηθήσεται, λαμβάνων παρά του Θεού εκατονταπλάσια ων εις ετέρους εδωρήσατο.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Τα κεφάλαια αυτά αφορούν το ποιον μπορεί να εμπιστευθούμε — και η απάντηση της αλυσίδας ανατρέπει το ένστικτο του κόσμου. Ο φίλος που πληγώνει είναι πιστός, ο εχθρός που φιλεί είναι απατηλός. Η τολμηρή επίπληξη χάριν της αληθείας, ακόμη και όταν τσούζει, είναι έλεος: ξύνει το πύον της κακίας και φέρνει τις κρυμμένες πληγές της ψυχής στο φως για θεραπεία, ενώ μια αγάπη υπερβολικά μαλακή για να διορθώσει αφήνει τον αγαπημένο απεριποίητο. Και η βαθύτερη από αυτές τις πιστές πληγές είναι η ίδια η παιδαγωγική χείρ του Θεού — αι παιδαγωγίαι του Θεού του αγαπώντος ημάς και μη θέλοντος τον θάνατον του αμαρτωλού, αλλά το επιστρέψαι και ζήσαι αυτόν — ώστε οι ακούσιες δοκιμασίες που επιτρέπει για τον καθαρισμό μας είναι να εμπιστευθούμε περισσότερο από κάθε κολακευτική ηδονή που προσφέρει ο εχθρός για την καταστροφή μας. Από αυτό πηγάζει η εντολή του ποιμένα — να γνωρίζει όχι μόνο τις εξωτερικές συνήθειες αλλά την κρυμμένη κατάσταση κάθε ψυχής, και να τρέφει τον καθένα την οικεία τροφή: γάλα για τον αρχάριο, τον Λόγο που κατέβηκε από τον ουρανό για τον τέλειο. Το κεφάλαιο είκοσι οκτώ επαναζυγίζει έπειτα όλον τον πλούτο: ο πτωχός που πορεύεται εν αληθεία υπερτερεί του πλουσίου ψεύτη, διότι 'η γυμνή γνώσις φυσιοί, η δε αγάπη οικοδομεί.' Η τολμηρή συνείδηση των δικαίων, ακατάκριτη εντός, είναι άφοβη ως λέων, ενώ οι ένοχοι φεύγουν αδίωκτοι. Και ο ελεήμων είναι ο αληθώς πλούσιος: αυτός που δίνει στους πτωχούς δεν θα στερηθεί, λαμβάνων παρά του Θεού εκατονταπλάσια ων εις ετέρους εδωρήσατο. Εμπιστεύου την πληγή που θεραπεύει, την δοκιμασία που καθαρίζει, την δόση που πλουτίζει.
Απαντήστε

Απόκριση

Υποδέχου την πιστή πληγή. Όταν ένας αληθινός φίλος σε επιπλήττει χάριν της αληθείας, μη δυσανασχετείς με το τσίμπημα, η αλυσίδα σου λέει ότι εκείνα τα τολμηρά λόγια ξύνουν το πύον της κακίας και φέρνουν τις κρυμμένες πληγές σου στο φως, όπου μόνο μπορούν να θεραπευθούν — και μια αγάπη υπερβολικά δειλή για να σε διορθώσει σε έχει αφήσει απεριποίητο. Περισσότερο: όταν η ίδια η χείρ του Θεού σε παιδαγωγεί, εμπιστεύου αυτήν. Δεν επιθυμεί τον θάνατό σου αλλά να επιστρέψεις και να ζήσεις, και οι δοκιμασίες που επιτρέπει για τον καθαρισμό σου είναι πιο σίγουρες από κάθε κολακευτική ηδονή που κρεμά ο εχθρός για την καταστροφή σου. Λοιπόν δέξου την πληγή που θεραπεύει και δυσπιστείς στο φιλί που κολακεύει. Εάν ποιμαίνεις άλλους — ως γονέας, διδάσκαλος, οδηγός — μάθε την κρυμμένη κατάσταση κάθε ψυχής, όχι μόνο την εξωτερική επίδειξη, και τρέφε τον καθένα την οικεία τροφή: γάλα για τον αρχάριο, το ισχυρό βρώμα του Λόγου για τον ώριμο. Και λογάριαζε τον πλούτο σου όπως τον λογαριάζει η αλυσίδα. Ο πτωχός που πορεύεται εν αληθεία είναι πλουσιότερος από τον πλούσιο ψεύτη, διότι αυτό που ΚΑΝΕΙΣ υπερτερεί αυτού που απλώς γνωρίζεις — 'η γυμνή γνώσις φυσιοί, η δε αγάπη οικοδομεί.' Κράτα συνείδηση ακατάκριτη, και θα είσαι τολμηρός ως λέων όπου οι ένοχοι φεύγουν αδίωκτοι. Και δίδε. Αυτός που δίνει στους πτωχούς — χρήματα στους ενδεείς, διδασκαλία στους αγνοούντες — δεν θα στερηθεί, αλλά λαμβάνει από τον Θεό εκατονταπλάσια, το έλεος είναι η μίμησις του θείου.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Κύριε ο αγαπών ημάς και μη θέλων τον θάνατον του αμαρτωλού αλλά το επιστρέψαι και ζήσαι αυτόν: δος μοι να υποδεχθώ τας πιστάς πληγάς φίλου και τας παιδαγωγίας της ιδίας Σου χειρός, γινώσκων ότι πληγώνεις μόνον ίνα θεραπεύσης και δοκιμάζεις με μόνον ίνα καθαρίσης. Μη απατηθώ υπό των κολακευτικών φιλιών του εχθρού, ο οποιος με καθησυχάζει προς την καταστροφήν, αλλά κάμε με να εμπιστεύωμαι τον τολμηρόν λόγον λεγόμενον υπέρ της αληθείας και την ακούσιον δοκιμασίαν αποσταλείσαν διά τον καθαρισμόν μου. Εάν μοι έδωκας ψυχάς να ποιμάνω, δίδαξόν με να γινώσκω ουχί μόνον τας εξωτερικάς αυτών συνηθείας αλλά την κρυμμένην κατάστασιν αυτών, και να τρέφω έκαστον το πρέπον — γάλα τω αρχαρίω, και τω τελείω Σεαυτόν, τον Λόγον κατελθόντα εξ ουρανού, ως πνευματικήν τροφήν. Κάμε την συνείδησίν μου ακατάκριτον, ίνα θαρρώ ως λέων ενώπιόν Σου, και μη φεύγω ως οι ένοχοι ουδενός διώκοντος. Δίδαξόν με ότι ο πτωχός ο πορευόμενος εν αληθεία είναι πλουσιότερος του πλουσίου ψεύτου, διότι η αγάπη οικοδομεί όπου η γυμνή γνώσις μόνον φυσιοί, και άνοιξον την χείρα μου προς τους πτωχούς, ίνα διδούς χρήματα τοις ενδεέσι και διδασκαλίαν τοις αγνοούσι, μηδενός στερηθώ, αλλά λάβω παρά Σου εκατονταπλάσια, γινόμενος ελεήμων εν μιμήσει Σου. Σοι, ω Χριστέ ο Θεός ημών, μετά του Πατρός και του παναγίου Πνεύματος, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Catena επί των Παροιμιών (Migne PG 87, αποδιδομένη εις τον Προκόπιον Γάζης· η απόδοσις αμφισβητουμένη) — αποδοθείσα εκ του δημοσίου ελληνικού κειμένου υπό της Eterniseed · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →