Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Λουκάς
Κατά Λουκάν 1 — με το Καθολικό Σχόλιο του Χέιντοκ
Άνοιγμα
Στις ήσυχες στιγμές της περισυλλογής στρεφόμαστε στα ιερά κείμενα με τη βοήθεια του Καθολικού Σχολίου του Χέιντοκ ενός θησαυρού πατερικής σοφίας επί του Ευαγγελίου του Λουκά. Αυτός ο αρχαίος οδηγός φωτίζει τα μυστήρια του Ευαγγελισμού και της πρώιμης ζωής του Χριστού προσκαλώντας μας να διαλογιστούμε βαθιά το θείο σχέδιο που αποκαλύπτεται στην ιστορία. Καθώς εγκαινιάζουμε αυτό το μάθημα των έξι κτύπων είθε οι γνώσεις από αιώνες πιστής ερμηνείας να εμπλουτίσουν την κατανόησή μας και να μας φέρουν εγγύτερα στην καρδιά της πίστεως.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Προετοίμασε την καρδιά σου για να συναντήσεις το πρώτο κεφάλαιο του Ευαγγελίου του Λουκά. Άσε τα λόγια του ευαγγελιστή να σε περιλούσουν αργά, παρατηρώντας τις υποσχέσεις που δόθηκαν στον Ζαχαρία και τη Μαρία. Άφησε την αφήγηση της θείας επίσκεψης να εγκατασταθεί στη σιωγή πριν προχωρήσεις με προσευχητική προσοχή.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Χέιντοκ ξεκινά με λεπτομερή περιγραφή της ζωής και της συγγραφής του Αγίου Λουκά.
Ο Άγιος Λουκάς ήταν ιατρός, ιθαγενής της Αντιοχείας, της μητροπόλεως της Συρίας, και πολύ έμπειρος στην ελληνική γλώσσα, όπως τα συγγράμματά του αποδεικνύουν επαρκώς. Σε ορισμένα αρχαία χειρόγραφα αποκαλείται Λούκιος και Λουκανός. Μερικοί εικάζουν ότι αρχικά ήταν εθνικός και ειδωλολάτρης και προσηλυτίστηκε με το κήρυγμα του Αγίου Παύλου στην Αντιόχεια· άλλοι ότι ήταν αρχικά Ιουδαίος και ένας από τους εβδομήντα δύο μαθητές. Οι Άγιοι Ιππόλυτος και Επιφάνιος λέγουν ότι ακούγοντας από τον Κύριό μας αυτά τα λόγια, όποιος δεν τρώγει την σάρκα μου και δεν πίνει το αίμα μου δεν είναι άξιος μου, απομακρύνθηκε και εγκατέλειψε τον Σωτήρα μας, αλλά επέστρεψε στην πίστη με το κήρυγμα του Αγίου Παύλου. Αλλά για να αφήσουμε ό,τι είναι αβέβαιο, ο Άγιος Λουκάς ήταν ο μαθητής, ο συνοδοιπόρος και ο συνεργάτης του Αγίου Παύλου. Γι’ αυτόν ο Άγιος Παύλος υποτίθεται ότι μιλά: (Β΄ Κορινθίους η΄ 18.) Απεστείλαμεν επίσης μαζί του (Τίτον) τον αδελφόν, του οποίου ο έπαινος είναι εν τω ευαγγελίω δια πασών των εκκλησιών· και πάλι, ο Λουκάς ο πολυαγαπημένος ιατρός σας χαιρετά· (Κολοσσαείς δ΄) και, μόνον ο Λουκάς είναι μαζί μου. (Β΄ Τιμόθεον δ΄.) Μερικοί είναι της γνώμης ότι όποτε ο Άγιος Παύλος στις επιστολές του λέγει κατά το ευαγγέλιόν μου, μιλά για το ευαγγέλιο του Αγίου Λουκά. Αυτός ο ευαγγελιστής δεν έμαθε το ευαγγέλιό του μόνο από τον Άγιο Παύλο (ο οποίος δεν είχε ποτέ συναντήσει τον Κύριό μας εν σαρκί) αλλά και από τους άλλους αποστόλους, όπως ο ίδιος μας πληροφορεί στην αρχή του ευαγγελίου του, όταν λέγει, καθώς παρέδωσαν σε εμάς αυτοί που από την αρχή ήσαν αυτόπται και υπηρέται του λόγου. Το ευαγγέλιό του λοιπόν το έγραψε όπως το άκουσε· αλλά τις Πράξεις των Αποστόλων από τις δικές του παρατηρήσεις· και αμφότερα, όπως πιστεύουν μερικοί, περίπου την ίδια εποχή κατά την οποία η ιστορία των Πράξεων τελειώνει, προς το έτος του Χριστού 63. Αλλά η τώρα δεκτή γνώμη είναι ότι ο Άγιος Λουκάς έγραψε το ευαγγέλιό του στην Αχαΐα το έτος 53, δέκα χρόνια προηγουμένως από τη συγγραφή των Πράξεων, σκοπίμως για να αντικρούσει τις μυθώδεις διηγήσεις σχετικά με τον Ιησού Χριστό, τις οποίες αρκετοί άνθρωποι είχαν προσπαθήσει να επιβάλουν στον κόσμο. Δεν φαίνεται, όπως παρατηρεί ο Καλμέ, ότι είχε ποτέ διαβάσει τα ευαγγέλια του Αγίου Ματθαίου και του Αγίου Μάρκου. … Επιμένει κυρίως στο ευαγγέλιό του σε ό,τι αφορά την ιερατική διακονία του Χριστού· γι’ αυτό οι αρχαίοι απέδωσαν, από τις τέσσερις συμβολικές παραστάσεις που αναφέρονται στον Ιεζεκιήλ, εκείνη του βοός ή μοσχαριού στον Άγιο Λουκά, ως έμβλημα θυσιών. Έζησε ογδόντα τέσσερα χρόνια στην κατάσταση της αγαμίας, σταυρώθηκε στην Ελαία της Πελοποννήσου κοντά στην Αχαΐα και ενταφιάστηκε στην εκκλησία των αποστόλων στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία πόλη τα λείψανά του μεταφέρθηκαν μαζί με εκείνα του Αγίου Ανδρέα και του Αγίου Τιμοθέου το έτος 357 με διαταγή του αυτοκράτορα Κωνσταντίου. Όταν αυτή η εκκλησία επισκευάστηκε με διαταγή του Ιουστινιανού, οι κτίστες βρήκαν τρία ξύλινα κιβώτια στα οποία είχαν ενταφιαστεί τα σώματα αυτών των αγίων. Ο Βαρόνιος αναφέρει ότι το κεφάλι του Αγίου Λουκά μεταφέρθηκε από τον Άγιο Γρηγόριο από την Κωνσταντινούπολη στη Ρώμη το έτος του Χριστού 586. Ο Άγιος Λουκάς γράφει καθαρότερα ελληνικά από οποιονδήποτε άλλον αγιογράφο· όμως πολλές συριακές λέξεις και τρόποι εκφράσεων εμφανίζονται τόσο στο ευαγγέλιό του όσο και στις Πράξεις των Αποστόλων· μερικές επίσης που μιμούνται το ιδίωμα της λατινικής γλώσσας. Παραθέτει την Γραφή σύμφωνα με τους Εβδομήκοντα και όχι μετά το εβραϊκό κείμενο. Ο Άγιος Παύλος στις επιστολές του γενικά παραθέτει το ευαγγέλιο με τρόπο τον πλέον σύμφωνο προς τον Άγιο Λουκά, όπως φαίνεται στα εξής παραδείγματα· Α΄ Κορινθίους ια΄ 23 και 24, ιε΄ 5. Οι Μαρκιωνίτες θα δεχόντουσαν μόνο το ευαγγέλιο του Αγίου Λουκά και από αυτό απέκοψαν τα πρώτα δύο κεφάλαια σχετικά με τη γέννηση του Ιησού Χριστού και δέχθηκαν μόνο δέκα από τις επιστολές του Αγίου Παύλου, όπως έχουν παρατηρήσει ο Τερτυλλιανός και ο Άγιος Επιφάνιος. Ο Μαρκίων ασπάστηκε τα σφάλματα του Κέρδωνος· σε αυτά πρόσθεσε άλλα, απόγονα του ιδίου του μυαλού του. Άρχισε να διαδίδει τις νεωτεριστικές του απόψεις στη Ρώμη περί το έτος του Χριστού 144. Δεν μπορούσε να πεισθεί πώς ένα πνεύμα, όπως η ανθρώπινη ψυχή, θα μπορούσε να κλειστεί σε σώμα, να υποβληθεί σε άγνοια, αδυναμία, πόνο· ούτε με ποιον τρόπο ή για ποιο σκοπό ο μέγας και αγαθός Κύριος, ο Δημιουργός των πνευμάτων, θα μπορούσε να τους έχει έτσι υποβιβάσει. Η Αποκάλυψη, η οποία μας διδάσκει την πτώση του πρώτου ανθρώμου, δεν φαινόταν στους Μαρκιωνίτες να λύνει τη δυσκολία, αφού ο πρώτος άνθρωπος αποτελούνταν από πνευματική ψυχή και επίγειο σώμα· επιπλέον φαντάζονταν ότι ένας πανάγαθος, παντοδύναμος Θεός όφειλε να είχε αποτρέψει την πτώση του ανθρώπου. Δεν είναι λοιπόν παράξενο ότι αρνήθηκαν να υιοθετήσουν τα πρώτα δύο κεφάλαια του Αγίου Λουκά, τα οποία περιέχουν τις θαυματουργικές γεννήσεις του Ιησού και του προδρόμου του [Ιωάννου του Βαπτιστού]· καθώς και διάφορα κείμενα από τα πολύ λιγοστά τμήματα των ιερών Γραφών που το κόμμα τους επέλεξε να διατηρήσει. Αλλά τι δείχνει αυτό; ότι η παράδοση, κατά πρώτο λόγο, πρέπει να γίνει δεκτή για να μας πληροφορήσει τι είναι αυθεντική γραφή· και, δεύτερον, μια αλάθητη εκκλησιαστική αυθεντία για να μας πληροφορήσει ποια είναι η γνήσια ερμηνεία του γνήσιου κειμένου. Χωρίς τη βοήθεια της αποστολικής παραδόσεως και της εκκλησιαστικής αυθεντίας, θα μπορούσε οποιοσδήποτε Ζητητής (ακόμη και με τη βοήθεια της Αυτοερμηνευόμενης Βίβλου του Μπράουν σε 2 τόμους 4το) να είναι βέβαιος ότι κατανοούσε ορθώς τα αμφισβητούμενα σημεία της ιερής γραφής· ότι η δική του, και καμία άλλη ερμηνεία, ήταν η γνήσια έννοια αυτών των μυστηριωδών λέξεων, όταν πληροφορούνταν ότι κατά πολύ το μεγαλύτερο μέρος των λογίων εταιρειών και λογίων ατόμων έδινε ευρέως διαφορετική ερμηνεία στα ίδια κείμενα. Αυτή η ελευθερία ερμηνείας της Γραφής με αβοήθητο λόγο και ιδιωτικό πνεύμα ήταν το πρώτο βλάστημα της καθημερινά αυξανόμενης εξάπλωσης αιρέσεων και σχισμάτων· αυτός είναι ο πυρήνας, ο οποίος αφού περιβάλλει τον εαυτό του όπως ο κομήτης με πολλή νεφελώδη αοριστία, καταλήγει σε πύρινη ουρά, τερατώδους μεγέθους, οι ολέθριες συνέπειες της οποίας μπορούν να αποτραπούν μόνο με ταχεία επιστροφή στις πρώτες αρχές, την αποστολική παράδοση και την εκκλησιαστική αυθεντία.Σχετικά με τον χαιρετισμό του αγγέλου, το υπόμνημα εξετάζει τον τίτλο πλήρης χάριτος.
Χαίρε, πλήρης χάριτος·[5] με το μεγαλύτερο μερίδιο θείων χαρίτων που δόθηκε σε οποιοδήποτε πλάσμα. Αυτή η μετάφραση, εγκεκριμένη από τους αρχαίους Πατέρες, συμφωνεί με τις αρχαίες συριακές και αραβικές εκδοχές. Δεν υπήρχε λοιπόν ανάγκη να την αλλάξουμε σε χαριτωμένη, με τον Έρασμο· σε ελεύθερα αγαπημένη, με τον Βέζα· σε υψηλά ευνοημένη, με τους προτεστάντες μεταφραστές. Διότι αν επτά διάκονοι (Πράξεις στ΄ 3.) λέγονται πλήρεις Αγίου Πνεύματος, όπως λέγεται πάλι για τον Άγιο Στέφανο (Πράξεις ζ΄ 55.) και επίσης για τον ίδιο τον Άγιο Στέφανο (Πράξεις στ΄ στ. 8.) ότι ήταν πλήρης χάριτος (όπως ο λόγιος Δρ. Ουέλς το μεταφράζει στις διορθώσεις που έκανε στην προτεσταντική μετάφραση), γιατί να προσβληθεί κανείς από αυτόν τον χαιρετισμό που δόθηκε στη μακαρία μητέρα του Θεού· η οποία δεν θα είχε υψωθεί σε αυτή την υψηλότερη αξιοπρέπεια, αν η ψυχή της δεν είχε πρώτα προετοιμαστεί γι’ αυτό με το μεγαλύτερο μερίδιο θείων χαρίτων; --- Ο Κύριος είναι μαζί σου, με τις εσωτερικές του χάριτες· και τώρα, αυτή τη στιγμή, πρόκειται να σου απονείμει την υψηλότερη από όλες τις αξιοπρέπειες, κάνοντάς σε αληθινά μητέρα του Θεού. (Ουίθαμ) --- Η Καθολική Εκκλησία κάνει συχνή χρήση αυτών των λέξεων που μεταφέρθηκαν από τον αρχάγγελο από τον ουρανό, τόσο για να τιμήσει τον Ιησού Χριστό και την παρθένο μητέρα του, όσο και επειδή ήταν τα πρώτα χαρμόσυνα νέα της ενσαρκώσεως του Χριστού και της σωτηρίας του ανθρώπου· και αποτελούν την ίδια την περίληψη και το άθροισμα ολοκλήρου του ευαγγελίου. Στην Ελληνική Εκκλησία χρησιμοποιούνται καθημερινά στη Λειτουργία [τη Θεία Λειτουργία]. Βλέπε τη Λειτουργία του Αγίου Ιακώβου και εκείνη του Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου.Ο Χέιντοκ στη συνέχεια πραγματεύεται το ερώτημα της Μαρίας σχετικά με την παρθενία της.
Πώς θα γίνει αυτό; Ρωτά μόνο για τον τρόπο. --- Διότι δεν γνωρίζω άνδρα.[6] Αυτή η απάντηση, όπως παρατηρεί ο Άγιος Αυγουστίνος, δεν θα είχε κανένα νόημα, αν δεν είχε κάνει τάγμα στον Θεό να ζει πάντοτε παρθένος. (Ουίθαμ) --- Άκουσε τα λόγια αυτής της καθαρής Παρθένου. Ο άγγελος της λέγει ότι θα συλλάβει· αλλά αυτή επιμένει στην παρθενία της, θεωρώντας την καθαρότητά της υψηλότερη από την υποσχεθείσα αξιοπρέπεια. (Άγιος Γρηγόριος Νύσσης.) --- Δεν αμφέβαλε για την αλήθεια όσων είπε ο άγγελος (όπως ισχυριζόταν ασεβώς ο Καλβίνος) αλλά ευχόταν να μην συμβεί αυτό εις βάρος της οφειλόμενης παρθενίας της. (Άγιος Αμβρόσιος, Άγιος Αυγουστίνος, Βενέδικτος Βέδας, Θεοφύλακτος κ.λπ. κ.λπ.)
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Χέιντοκ συνδέει αυτό με το μυστήριο της ενσάρκωσης.
Το Άγιο Πνεύμα θα έρθει επάνω σου, κ.λπ. Με τη θεία δύναμη θα γεννήσεις, και όμως θα παραμείνεις πάντα καθαρή παρθένος. --- Και επομένως επίσης ο Άγιος που θα γεννηθεί από σένα, θα ονομαστεί (θα είναι) ο Υιός του Θεού. Το δεύτερο πρόσωπο της αιώνια ευλογημένης Τριάδας, ενωμένο με την ανθρώπινη φύση μας, παραμένοντας αμετάβλητα ο ίδιος Θεός, και γεννημένος από την Παρθένο Μαρία· πρέπει να είναι αληθές να πούμε ότι ο Θεός γεννήθηκε, ότι ο Θεός υπέφερε και πέθανε για εμάς· και κατά συνέπεια ότι η ευλογημένη Παρθένος Μαρία ήταν αληθώς η μητέρα του Θεού, ή αυτού που είναι αληθώς Θεός· αν και όχι μητέρα της Θεότητας: όπως η Καθολική Εκκλησία διακήρυξε στη σύνοδο της Εφέσου, (431) κατά του αιρετικού Νεστορίου. (Ουίθαμ) --- Μην αναζητάς φυσική τάξη σε πράγματα που υπερβαίνουν τη φύση. Ρωτάς, πώς θα γίνει αυτό, αφού δεν γνωρίζεις άνδρα; Αυτή, η άγνοιά σου για τον άνδρα, είναι ο ακριβής λόγος για τον οποίο αυτό θα συμβεί μέσα σου. Διότι αν δεν ήσουν καθαρή, ποτέ δεν θα είχες κριθεί άξια ενός τόσο μεγάλου μυστηρίου. Όχι επειδή ο γάμος είναι κακός, αλλά επειδή η παρθενία είναι πολύ πιο εξαιρετική. Ο κοινός Κύριος όλων πρέπει κατά τη γέννησή του να έχει κάτι κοινό με όλη την ανθρωπότητα, και ακόμα κάτι διαφορετικό. Συνελήφθη και γεννήθηκε στη μήτρα όπως οι υπόλοιποι της ανθρωπότητας, αλλά διέφερε από αυτούς στο ότι γεννήθηκε από παρθένο. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, μθ΄. εις Γένεσιν.)
Απαντήστε
Απόκριση
Πώς η προσοχή του σχολίου στη συγγραφή διαμορφώνει την εμπιστοσύνη σου στην αφήγηση του Ευαγγελίου; Με ποιον τρόπο ο χαιρετισμός προς τη Μαρία σε προσκαλεί να δεχτείς τη χάρη πιο βαθιά σήμερα; Πού μπορεί το μυστήριο της ενσάρκωσης να σε καλέσει σε μεγαλύτερη παράδοση;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Θεέ μου, που έστειλες τον Γαβριήλ να αναγγείλει το μυστήριο της Ενσάρκωσης στην Παρθένο Μαρία, γέμισε τις καρδιές μας με την ίδια ταπεινή εμπιστοσύνη και χαρούμενη υπακοή στον λόγο σου. Με τη μεσιτεία της και όλων των αγίων, ας καρποφορήσουν οι υποσχέσεις που ειπώθηκαν στο Ευαγγέλιο του Λουκά στη ζωή μας ως αγάπη και ειρήνη. Το ζητούμε αυτό μέσω του Χριστού του Κυρίου μας. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →