← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιεζεκιήλ

Η Επιθυμία των Οφθαλμών Αυτού: Η Θλίψη του Θεού για μια Άπιστη Πόλη

Ιεζεκιήλ 23-24Παλαιοδιαθηκικόν Υπόμνημα του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed)22 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Το κεφάλαιο εικοστό τρίτο είναι από τα δυσκολότερα στον προφήτη — η αλληγορία δύο αδελφών, της Οολά και της Οολιβά, της Σαμάρειας και της Ιερουσαλήμ, των οποίων την απιστία ο Θεός αποκαλύπτει χωρίς έλεος. Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου το ερμηνεύει νηφάλια και ευλαβικά, χωρίς να εμμένει στην αισχρή εικόνα αλλά πάντοτε ανεβάζοντάς την στο νόημά της: αυτή είναι η ιστορία μιας ψυχής που κάποτε ήταν αφιερωμένη στον Θεό και τον εγκαταλείπει για την παρέα των ειδώλων και ξένων συμμαχιών, και τις πικρές συνέπειες που η ίδια επισύρει επάνω της. Η πορνεία είναι η ειδωλολατρία· οι εραστές είναι οι δαίμονες και τα έθνη που η Ιούδα φλέρταρε αντί του Θεού της. Είναι, στην ουσία, μια κλήση επιστροφής — ένα πορτρέτο προδοσίας ζωγραφισμένο ώστε η προδότρια να δει τον εαυτό της και να επιστρέψει. Έπειτα το κεφάλαιο εικοστό τέταρτο φέρνει το πιο τρυφερό και τρομερό σημείο σε όλο τον Ιεζεκιήλ. Την ίδια ημέρα που αρχίζει η πολιορκία της Βαβυλώνας, ο Θεός παίρνει από τον προφήτη «την επιθυμία των οφθαλμών αυτού» — την ίδια του τη σύζυγο — με ένα μόνο χτύπημα, και του απαγορεύει να πενθήσει. Ο Θεοδώρητος ερμηνεύει τη σιωπηλή θλίψη του προφήτη ως τύπο της ίδιας της θλίψης του Θεού για την Ιερουσαλήμ: μια παιδαγωγία που φέρνει παρά τη θέλησή Του, επειδή δεν επιθυμεί τον θάνατο του αμαρτωλού αλλά να επιστρέψει και να ζήσει.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Ανάγνωσε Ιεζεκιήλ 23–24 — τις δύο αδελφές, θυγατέρες μιας μητέρας, «Σαμάρεια είναι η Οολά, και Ιερουσαλήμ η Οολιβά»· την πρεσβύτερη που «επιπόθησε τους εραστές αυτής, τους Ασσυρίους», και τη νεότερη που «διεφθάρη περισσότερον… από την αδελφήν αυτής»· την απόφαση, «Θέλω αναβιβάσει επ' αυτάς συνάθροισιν, και θέλω παραδώσει αυτάς εις αιχμαλωσίαν και αρπαγήν»· και το τέλος, «θέλουσιν αποδώσει την ακολασίαν σου επάνω σου… και θέλετε γνωρίσει ότι εγώ είμαι Κύριος ο Θεός». Έπειτα το κεφάλαιο εικοστό τέταρτο: η βρασμένη χύτρα, «Ουαί εις την πόλιν των αιμάτων, εις την χύτραν της οποίας η σκωρία είναι εντός αυτής»· ο λόγος του Κυρίου, «Υιέ ανθρώπου, ιδού, αφαιρώ από σου την επιθυμίαν των οφθαλμών σου με πληγήν· όμως ούτε θέλεις πενθήσει ούτε θέλεις κλαύσει»· η σύζυγος του προφήτη που αποθνήσκει το εσπέρας· «ούτω ελάλησα προς τον λαόν το πρωί· και το εσπέρας απέθανεν η γυνή μου· και εποίησα το πρωί καθώς προσετάχθην»· και ο λαός που πληροφορείται, «Ο Ιεζεκιήλ είναι εις εσάς σημείον· κατά πάντα όσα εποίησεν αυτός θέλετε ποιήσει».
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Θεοδώρητος διατηρεί την σκληρή αλληγορία σταθερά στο πνευματικό της έδαφος: η πορνεία που θρηνεί το κεφάλαιο είναι η αποστασία της ψυχής από τον Θεό. Δηλώνει σαφώς την εικόνα — διότι ψυχαί ηνωμέναι και αφιερωμέναι εις τον Θεόν, έπειτα εγκαταλείπουσαι Αυτόν και ασπαζόμεναι την παρέαν των δαιμόνων, δικαίως ονομάζονται μοιχαλίδες. Το «ποτήριον» που πρέπει να πιει η αδελφή το ερμηνεύει όχι ως σκληρότητα αλλά ως την νάρκη της συμφοράς που ακολουθεί την εγκατάλειψη του Θεού: διότι ωνόμασε την τιμωρίαν ποτήριον, ως προξενών ύπνον και μέθην εις τους πίνοντας αυτό. Και για να μη σκανδαλισθεί κανείς από την ανθρώπινη γλώσσα που χρησιμοποιεί ο προφήτης για τον Θεό — την «ψυχήν» Του που απομακρύνεται από αυτήν — ο Θεοδώρητος φυλάττει ακόμη και εδώ την θεία υπερβατικότητα: αλλά ανθρωπίνως και κατά ανθρώπινον τρόπον ομιλεί, συγκαταβαίνων εις την ασθένειαν των ανθρώπων. Έτσι η νηφάλια ερμηνεία διατηρείται: ένας Θεός υπεράνω πάσης παθούς, ομιλών με τα δικά μας λόγια, θρηνών για μια ψυχή που τον εγκατέλειψε, και εννοών ακόμη και την τιμωρία της προς όφελός της.
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Η καρδιά αυτών των κεφαλαίων είναι το σημείον της συζύγου του προφήτη. Ο Θεός την παίρνει — «την επιθυμίαν των οφθαλμών αυτού» — και απαγορεύει στον Ιεζεκιήλ να κλαύσει, και ο Θεοδώρητος ερμηνεύει τη βεβιασμένη, σιωπηλή θλίψη του προφήτη ως ζωντανή εικόνα της ίδιας της καρδιάς του Θεού προς την Ιερουσαλήμ: Ο προφήτης εκπληροί τινά τύπον του Θεού των πάντων. Διότι η παιδαγωγία που έρχεται, τρομερή καθώς είναι, φέρεται απρόθυμα από έναν Θεό που δεν ευαρεστείται σε αυτήν: διότι δεν θέλει τον θάνατον του αμαρτωλού, αλλά να επιστρέψει και να ζήσει. Ο σιωπηλός στεναγμός του προφήτη, λοιπόν, είναι η εικόνα ενός θρηνούντος Θεού — Ενός που πρέπει να τιμωρήσει και όμως θρηνεί να το κάνει: και Αυτός παρά την θέλησιν Αυτού υπομένει τας συμφοράς τας επερχομένας επί τον λαόν, έχων πολλήν αγαθότητα και δι' αυτής κλίνων εις φιλανθρωπίαν, αλλά αναγκαζόμενος να τιμωρήση ένεκα της υπερβολής της ανομίας. Και ακόμη και η φοβερή αλληγορία του κεφαλαίου εικοστού τρίτου αποσκοπεί στο έλεος στο τέλος, διότι ολόκληρος ο σκοπός της παιδαγωγίας είναι να γνωρίσουν οι παιδαγωγούμενοι τον Θεό τους: εκ της τιμωρίας θέλεις αποκομίσει το μέγιστον όφελος — την αναγνώρισιν της δεσποτείας Μου.
Απαντήστε

Απόκριση

Άκουσε, κάτω από τα σκληρά λόγια αυτών των κεφαλαίων, μια αγάπη που θρηνεί. Οι δύο αδελφές είναι προειδοποίηση κατά της αργής, χαμογελαστής αποστασίας που ανταλλάσσει τον ζωντανό Θεό με κατώτερες αγάπες — τα είδωλα και τις συμμαχίες και τις ασφάλειες στις οποίες τρέχουμε όταν δεν θέλουμε να εμπιστευθούμε Αυτόν. Ρώτησε πού το έκανες αυτό: ποιους «εραστές» φλέρταρες αντί του Ενός στον οποίο η ψυχή σου ήταν αφιερωμένη. Αλλά μην διαβάζεις την κρίση ως οργή μιας αδιάφορης εξουσίας. Ο Θεός που παίρνει «την επιθυμίαν των οφθαλμών» και απαγορεύει στον προφήτη να πενθήσει σου δείχνει τη δική Του θλίψη — παιδαγωγεί παρά τη θέλησή Του, με πολλή αγαθότητα κλίνουσα εις φιλανθρωπίαν, μη θέλων τον θάνατό σου αλλά την επιστροφή σου. Ας κάνουν λοιπόν οι ίδιοι οι πόνοι που επιτρέπει το τρυφερό τους έργο: ας σπάσουν τη μέθη του ποτηρίου και ας σε ξυπνήσουν στην αναγνώριση της δεσποτείας Του, την οποία ο Θεοδώρητος ονομάζει το μέγιστον όφελος που μπορεί να αποκομίσει ο παιδαγωγούμενος. Επίστρεψε στον Θεό που ποτέ δεν έπαψε να θρηνεί για σένα, και ζήσε.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Θεέ που είσαι υπεράνω πάσης παθούς, όμως συγκαταβαίνεις να ομιλείς με ημάς κατά ανθρώπινον τρόπον διά την ασθένειαν των ανθρώπων: εγώ εστάθην άπιστος, εγκαταλείψας Σε εις τον οποίον η ψυχή μου ήτο αφιερωμένη, και φλερτάρων κατώτερας αγάπας. Συγχώρησόν με, και επίστρεψόν με πριν πίω μέχρι τρυγός το ποτήριον της ιδίας μου πλάνης. Δίδαξόν με να βλέπω εις την παιδαγωγίαν Σου όχι την οργήν αδιαφόρου εξουσίας αλλά την θλίψιν Πατρός, ο οποίος παρά την θέλησιν Αυτού υπομένει να τιμωρή, έχων πολλήν αγαθότητα και κλίνων εις φιλανθρωπίαν, μη θέλων τον θάνατόν μου αλλά να επιστρέψω και να ζήσω. Καθώς εποίησας τον προφήτην Σου σημείον της ιδίας Σου σιωπηλής θλίψεως, ποίησον τας θλίψεις μου μέσον της επιστροφής μου· ας σπάσουν την νάρκην μου και ας με ξυπνήσουν εις την αναγνώρισιν της δεσποτείας Σου, η οποία είναι το μέγιστον όφελος που μπορεί να αποκομίσει ψυχή παιδαγωγουμένη. Δέξαι με οίκαδε, Κύριε, και μη με κάμης να σε θλίψω πλέον. Εις Σε, Χριστέ ο Θεός ημών, μετά του Πατρός και του παναγίου Πνεύματος, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Παλαιοδιαθηκικόν Υπόμνημα του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →