Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Λευιτικόν
Οι Δύο Τράγοι και ο Αποπομπαίος Τράγος: Ο Ένας Σφαγμένος, Ο Άλλος Σταλμένος Μακριά Φέρνοντας τις Αμαρτίες του Λαού
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Αυτά τα κεφάλαια μεταβαίνουν από τους νόμους της σωματικής εκκρίσεως στην υψηλότερη ημέρα του έτους του Ισραήλ, την Ημέρα του Εξιλασμού, όταν ο αρχιερέας μόνος μπορούσε να εισέλθει μία φορά μέσα στο καταπέτασμα. Ο Μακάριος Θεοδώρητος Κύρου ερμηνεύει πρώτα τους κατώτερους νόμους με τη συνήθη εγκράτειά του — ότι καμία από τις φυσικές ροές δεν είναι αληθώς ακάθαρτη, αλλά ότι ο Νόμος τις χρησιμοποιεί για να διδάξει τη σοβαρότητα των πραγμάτων της θελήσεως, τη μετριοπάθεια ακόμη και της νομίμου ενώσεως, και τη φυγή από τις απαγορευμένες επιθυμίες. Έπειτα έρχεται στη μεγάλη τελετή. Επί του ιλαστηρίου, λέγει, ο Θεός έκανε τη δική Του επιφάνεια — ορατή όχι στο σκοτάδι και τον καπνό και τη φωτιά όπως επί Σινά, αλλά σε ένα φωτοφόρο νέφος — και ο αρχιερέας πρέπει να προσεγγίσει το εσωτερικό ιερό με ορισμένες θυσίες: έναν μόσχο και έναν κριό για τον εαυτό του, και για τον λαό δύο τράγους για αμαρτία και έναν κριό για ολοκαύτωμα. Οι δύο τράγοι διαιρούνται με κλήρο· ο ένας σφάζεται, και ο άλλος, ο τράγος «για τον Αζαζέλ», στέλνεται ζωντανός στην έρημο, φέρνοντας επάνω του τις ανομίες του λαού. Μερικοί, σημειώνει ο Θεοδώρητος, φαντάστηκαν ανοήτως ότι ο δεύτερος τράγος στέλνεται σε δαίμονα· αλλά δείχνει από το κείμενο ότι και οι δύο τράγοι προσφέρθηκαν στον Θεό — ο απελευθερωμένος τράγος ο ίδιος «παρουσιάζεται ζωντανός ενώπιον του Κυρίου» — και ότι η λέξη σημαίνει μόνο «τον τράγο που στέλνεται στην έρημο». Και έπειτα ονομάζει το μυστήριο που ομολογεί ολόκληρη η Εκκλησία: όπως με τα δύο πτηνά του λεπρού, έτσι εδώ οι δύο τράγοι είναι τύπος του Δεσπότου Χριστού, όχι δύο πρόσωπα αλλά δύο φύσεις. Ο ένας σφαγμένος προτυπώνει την παθητότητα της σαρκός· ο απελευθερωμένος, την απάθεια της θεότητας. Έτσι ο αποπομπαίος τράγος που έφερε μακριά τις αμαρτίες του λαού στην αδιάβατη έρημο είναι η εικόνα Εκείνου που έφερε τις αμαρτίες μας και «έπαθε έξω από την πύλη» (Εβρ 13:11–12), και ο αρχιερέας που περνούσε μία φορά τον χρόνο μέσα στο καταπέτασμα είναι η σκιά του Χριστού του μεγάλου Αρχιερέως μας, που εισήλθε στα αληθινά Άγια των Αγίων για εμάς.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αναγνώστε Λευιτικόν 15–16 — τους νόμους καθαρότητας για τις σωματικές εκκρίσεις, ώστε ο λαός «να μη αποθάνει εν τη ακαθαρσία αυτών, όταν μολύνωσι την σκηνήν μου την εν μέσω αυτών»· και έπειτα την μεγάλη Ημέρα του Εξιλασμού. Ο Κύριος προειδοποιεί ότι ο Ααρών «μη εισέρχεσθαι πάσαν ώραν εις τον άγιον τόπον εντός του καταπετάσματος έμπροσθεν του ιλαστηρίου… ίνα μη αποθάνη· διότι εν νεφέλη οφθήσομαι επί του ιλαστηρίου». Πρέπει να φέρει «μόσχον νέον περί αμαρτίας, και κριόν εις ολοκαύτωμα» για τον εαυτό του, και «εκ της συναγωγής των υιών Ισραήλ… δύο χιμάρους αιγών περί αμαρτίας, και κριόν εις ολοκαύτωμα». Έπειτα «ο Ααρών ριπτέτω κλήρους επί τους δύο χιμάρους· κλήρος εις Κύριον, και κλήρος εις τον αποπομπαίον». Ο τράγος στον οποίο έπεσε ο κλήρος του Κυρίου προσφέρεται «περί αμαρτίας»· αλλά ο τράγος για τον αποπομπαίον «παρασταθήσεται ζων ενώπιον Κυρίου, του εξιλάσασθαι επ’ αυτού, και αποστείλαι αυτόν εις τον αποπομπαίον εις την έρημον». Ο Ααρών επιθέτει και τα δύο χέρια του επί της κεφαλής του και εξομολογείται «πάσας τας ανομίας των υιών Ισραήλ… επιτιθείς αυτάς επί την κεφαλήν του χιμάρου», και τον αποστέλλει «διά χειρός ανθρώπου ετοίμου εις την έρημον· και ο χίμαρος λήψεται επ’ αυτού πάσας τας ανομίας αυτών εις γην άβατον». Άπαξ του έτους γίνεται αυτός ο εξιλασμός· «και έσται νόμιμον αιώνιον υμίν».
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Θεοδώρητος πρώτα απομακρύνει ένα σφάλμα. Μερικοί, διαβάζοντας «κλήρος εις Κύριον, και κλήρος εις τον Αζαζέλ», φαντάστηκαν ότι ο δεύτερος τράγος αποστέλλεται σε δαίμονα· αλλά απαντά από το ίδιο το κείμενο ότι και οι δύο τράγοι ανήκουν στον Θεό, διότι ο απελευθερωμένος τράγος «παρασταθήσεται ζων ενώπιον Κυρίου» για να κάνει εξιλασμό, και η Γραφή λέγει γι’ αυτόν μόνο ότι
Και ο χίμαρος λήψεται επ’ αυτού τας ανομίας αυτών εις γην άβατον.Το όνομα δεν σημαίνει τίποτε περισσότερο από τον τράγο που αποδιώκεται στην έρημο· και οι δύο προσφέρθηκαν στον Θεό,
ο μεν θυόμενος, ο δε τας αμαρτίας του λαού λαβών αποστελλόμενος εις την έρημον.Έπειτα ο Θεοδώρητος ανυψώνει την τελετή στο αληθινό της ύψος. Όπως με τα δύο πτηνά του καθαρισθέντος λεπρού, έτσι οι δύο τράγοι σκιαγραφούν τον ένα Χριστό στις δύο φύσεις Του — διότι κανένας μεμονωμένος τράγος, όντας μόνο θνητός, δεν μπορούσε να εικονίσει τόσο την πάθηση όσο και την αθανασία του Σωτήρος:
Ταύτα πάλιν τύποι του Δεσπότου Χριστού· τα δύο ζώα ουκ ως δύο πρόσωπα λαμβανόμενα, αλλά ως δύο φύσεις.Η διαίρεση του έργου μεταξύ των τράγων είναι η διαίρεση μεταξύ εκείνου που έπαθε και εκείνου που δεν μπορούσε να πάθει στον ένα Κύριο.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Γιατί δύο τράγοι, και όχι ένας; Διότι, εξηγεί ο Θεοδώρητος, ένα μόνο θνητό ζώο δεν μπορούσε να απεικονίσει τόσο τον θάνατο όσο και την αθανασία του Δεσπότου Χριστού· έτσι ο σφαγμένος τράγος και ο αποσταλμένος τράγος διαιρούν μεταξύ τους όλο το μυστήριο του Προσώπου Του:
ώστε ο μεν θυόμενος προτυποίη την παθητότητα της σαρκός· ο δε απολυόμενος δείξη την απάθεια της θεότητος.Και η έρημος στην οποία οδηγείται ο ζων τράγος είναι η ίδια σημείο, διότι ο τόπος έξω από το στρατόπεδο όπου έφερε μακριά τις αμαρτίες είναι η εικόνα του θανάτου:
Η έρημος τύπος του θανάτου.Μήπως νομίσει κανείς ανάξιο ότι ένας τράγος — το ζώο που τίθεται «εκ των αριστερών» με τους αμαρτωλούς — προτυπώνει τον Σωτήρα, ο Θεοδώρητος απαντά ότι αυτή ακριβώς η καταλληλότητα είναι το σημείο, διότι ο Χριστός έδωσε τον Εαυτό Του για τους αδίκους:
προσήνεγκεν εαυτόν ου μόνον υπέρ δικαίων αλλά και υπέρ αμαρτωλών.Εδώ η Προς Εβραίους Επιστολή στέκεται κοντά στον Θεοδώρητο. Τα σώματα των θυμάτων περί αμαρτίας «καίονται έξω του στρατοπέδου»· «διό και Ιησούς, ίνα αγιάση τον λαόν διά του ιδίου αίματος, έπαθεν έξω της πύλης» (Εβρ 13:11–12). Ο αποπομπαίος τράγος που έφερε τις ανομίες του Ισραήλ στη γη την ακατοίκητη είναι η σκιά του Αμνού του Θεού «του αίροντος την αμαρτίαν του κόσμου» — Εκείνου στον οποίο ο Πατήρ «έθεσε την ανομίαν πάντων ημών» (Ησ 53:6), ο οποίος έφερε τις αμαρτίες μας στο σώμα Του στον αδιάβατο τόπο του θανάτου και τις άφησε εκεί. Και ο αρχιερέας που μόνος, άπαξ του έτους, περνούσε μέσα στο καταπέτασμα με αίμα είναι η εικόνα «αρχιερέως των μελλόντων αγαθών», ο οποίος «διά του ιδίου αίματος εισήλθεν άπαξ εις τα άγια, αιωνίαν λύτρωσιν ευράμενος ημίν» (Εβρ 9:11–12) — ο Χριστός εισήλθε, όχι σε αγιαστήριο χειροποίητο, αλλά εις αυτόν τον ουρανόν, τα αληθινά Άγια των Αγίων, για να εμφανισθεί ενώπιον του Θεού υπέρ ημών.
Απαντήστε
Απόκριση
Σταθείτε στην Ημέρα του Εξιλασμού και παρατηρήστε τους δύο τράγους, και γνωρίστε ότι και οι δύο είναι ο Χριστός, και και οι δύο είναι για εσάς. Ο ένας σφάγηκε — και αυτό είναι το τίμημα της αμαρτίας σας, ο θάνατος που απαιτούσε η δικαιοσύνη, πληρωμένος όχι από εσάς αλλά από Αυτόν. Ο άλλος οδηγήθηκε ζωντανός στην έρημο, οι ανομίες του λαού τεθειμένες με εξομολόγηση επί της κεφαλής του, και τις μετέφερε σε γη όπου κανείς δεν κατοικεί, και δεν φάνηκαν πλέον. Αυτό υπόσχεται το Ευαγγέλιο σε εσάς: όχι ότι οι αμαρτίες σας συγχωρούνται, αλλά ότι μεταφέρονται μακριά. Ο Χριστός «έπαθεν έξω της πύλης», λαμβάνοντας τις ανομίες σας επάνω Του, μεταφέροντάς τες στον αδιάβατο τόπο του θανάτου, και αφήνοντάς τες εκεί. Έτσι μη σύρετε πίσω από την έρημο τις αμαρτίες που ο Θεός απέστειλε μακριά. Όταν ο εχθρός θα σας κατηγορούσε για ό,τι έχει εξομολογηθεί και συγχωρεθεί, απαντήστε ότι ο αποπομπαίος τράγος έχει ήδη μεταφέρει εκείνο όπου δεν μπορεί να βρεθεί. Και σηκώστε τα μάτια σας προς το καταπέτασμα. Άπαξ, μόνο ο αρχιερέας μπορούσε να περάσει μέσα, άπαξ του έτους, με τρόμο και με αίμα. Αλλά ο Αρχιερέας σας έχει εισέλθει ενώπιόν σας, όχι με αίμα τράγων αλλά με το ίδιο Του, στα αληθινά Άγια των Αγίων, και έχει σχίσει το καταπέτασμα από πάνω μέχρι κάτω. Πλησιάστε, λοιπόν, «με αληθινή καρδία εν πληροφορία πίστεως», διότι η οδός προς τα άγια είναι ανοικτή, και Εκείνος που έφερε μακριά τις αμαρτίες σας τώρα στέκεται εντός αυτής, εμφανιζόμενος ενώπιον του Θεού υπέρ υμών.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε Θεέ του εξιλασμού ημών, ο οποίος επί του ιλαστηρίου εποίησας την επιφάνειάν Σου όχι εν πυρί και σκότει αλλά εν νεφέλη φωτός, και διέταξας αι αμαρτίαι του λαού Σου να τεθούν επί του τράγου και να μεταφερθούν μακριά εις την αδιάβατον έρημον: ευλογώ Σε ότι εν τη τελετή ταύτη προετύπωσας τον Χριστόν τον Σωτήρα μου, τον μεν σφαγέντα υπέρ του οφειλομένου θανάτου μου, τον δε αποσταλέντα φέροντα τας ανομίας μου όπου δεν δύνανται να ευρεθούν. Οι δύο τράγοι δεν ήσαν δύο κύριοι αλλά δύο φύσεις του ενός Χριστού — ο μεν προτυπών την παθητότητα της σαρκός Αυτού, ο δε την απάθειαν της θεότητος Αυτού — διότι προσέφερεν Εαυτόν ου μόνον υπέρ δικαίων αλλά και υπέρ αμαρτωλών, και εγώ είμαι μεταξύ αυτών. Έπαθεν έξω της πύλης ίνα μεταφέρει τας αμαρτίας μου εις την έρημον του θανάτου και αφήσει αυτάς εκεί· ας μη τας ανακαλέσω ποτέ, αλλά πιστεύω ότι μεταφέρονται μακριά. Και ως ο αρχιερέας εισήλθεν άπαξ εντός του καταπετάσματος μετά αίματος, ούτως ο Χριστός ο Αρχιερεύς μου εισήλθεν μετά του ιδίου αίματος εις αυτόν τον ουρανόν, τα αληθινά Άγια των Αγίων, ίνα εμφανισθή ενώπιόν Σου υπέρ εμού· δός μοι παρρησίαν να πλησιάσω διά της νέας και ζώσης οδού την οποίαν ηνέωξεν. Εις Σε, ω Χριστέ ο Θεός ημών, τον σφαγέντα Αμνόν και τον μέγαν Αρχιερέα τον αίροντα τας αμαρτίας ημών μακριά, μετά του Πατρός και του παναγίου Πνεύματος, η δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →