Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Α' Σαμουήλ
Ο Άρτος της Προθέσεως και η Ρομφαία: Ο Δαβίδ στη Νοβ και το Αίμα των Ιερέων
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Φεύγοντας από το δόρυ του Σαούλ, ο Δαβίδ έρχεται μόνος στη Νοβ, προς τον Αχιμέλεχ τον ιερέα, και δεν υπάρχουν ψωμιά πρόχειρα παρά ο άγιος άρτος της Παρουσίας — αφιερωμένος για τους ιερείς και όχι νόμιμος για τους κοινούς ανθρώπους να τον φάνε. Ο ιερέας τον δίνει παρ’ όλα αυτά· ο Δαβίδ τρώει, παίρνει την ίδια τη ρομφαία του Γολιάθ, και συνεχίζει τον δρόμο του. Παρακολουθώντας τα πάντα είναι ο Δωήκ ο Εδωμίτης, «κρατούμενος ενώπιον του Κυρίου», ο οποίος θα μεταφέρει την ιστορία στον Σαούλ. Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου — ο νηφάλιος Αντιοχειανός ερμηνευτής που διαβάζει την ιστορία με ακρίβεια και ευλάβεια — απαντά στα δύσκολα σημεία αυτών των κεφαλαίων με προσοχή. Διακρίνει το «βεβηλωμένο» από το ακάθαρτο: ο άρτος της προθέσεως δεν ήταν μολυσμένος, μόνο μη ιερός, κοινός για τους λαϊκούς· και ακούει στα ίδια τα λόγια του Δαβίδ («θα αγιασθεί δια των σκευών μου») την ομολογία ενός ανθρώπου που, αν και δεν είναι ιερέας, έχει λάβει τη χάρη της προφητείας. Διαβάζει την παραμονή του Δωήκ στη σκηνή ως έργο δαίμονα ή ασθένειας που τον κράτησε εκεί, και έπειτα τη φρίκη που ακολούθησε: όταν μόνο η οργή του Σαούλ διεγέρθηκε, αυτός σκότωσε τους ιερείς του Κυρίου και παρέδωσε την πόλη τους στο ξίφος, άνδρα και βρέφος και γυναίκα μαζί — μια αιματοχυσία που ο Θεοδώρητος κρίνει πιο ασεβή από όλες τις άλλες αμαρτίες του βασιλιά. Ωστόσο σημειώνει το έλεος που κρύβεται ακόμη και εδώ: οι ίδιοι οι σωματοφύλακες του Σαούλ αρνήθηκαν να λερώσουν τα χέρια τους με το αίμα των ιερέων. Ο ίδιος ο Κύριος αργότερα θα σφράγιζε το νόημα αυτού του άρτου της προθέσεως, επικαλούμενος τον εναντίον των Φαρισαίων: «Ουκ ανεγνώσατε τι εποίησε Δαβίδ… πώς εισήλθεν εις τον οίκον του Θεού, και τους άρτους της προθέσεως έφαγεν, ους ουκ εξόν ην αυτώ φαγείν;» Το έλεος, διδάσκει ο Κύριος, υψώνεται πάνω από την τελετουργία· και η διωκόμενη ιερωσύνη στη Νοβ είναι σκιά του Ιερέα που θα ριχνόταν ο ίδιος έξω και θα θανατωνόταν.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ανάγνωση Α΄ Βασιλειών 21–22 — Ο Δαβίδ έρχεται στη Νοβ, προς τον Αχιμέλεχ τον ιερέα, ο οποίος τρέμει στη συνάντησή του. Δεν υπάρχει κοινό ψωμί, μόνο «τους άρτους της προθέσεως, που είχαν αφαιρεθεί από ενώπιον του Κυρίου», και ο ιερέας τους δίνει στον Δαβίδ και στους νέους που ήταν μαζί του, αφού είχαν διατηρήσει τον εαυτό τους καθαρό. Ο Δαβίδ ζητά επίσης όπλο, γιατί έφυγε βιαστικά· και ο ιερέας απαντά: «Η ρομφαία του Γολιάθ του Φιλισταίου, τον οποίο εφόνευσες στην κοιλάδα της Ηλά, ιδού, είναι εδώ τυλιγμένη σε ύφασμα… δεν υπάρχει άλλη εκτός αυτής εδώ.» Και ο Δαβίδ λέει: «Δεν υπάρχει όμοια με αυτήν· δώσε μου αυτήν.» Αλλά ο Δωήκ ο Εδωμίτης, «κρατούμενος ενώπιον του Κυρίου», είναι εκεί και βλέπει. Ο Δαβίδ φεύγει προς τον Αγχούς βασιλιά της Γεθ, και βρίσκοντας τον εαυτό του γνωστό ως τον φονέα του πρωταθλητή τους, «άλλαξε τη συμπεριφορά του ενώπιόν τους, και προσποιήθηκε τρελός στα χέρια τους», και έτσι διαφεύγει. Τότε ο Σαούλ, ακούγοντας ότι ο ιερέας είχε βοηθήσει τον Δαβίδ, συγκαλεί τον Αχιμέλεχ και όλο τον οίκο του πατέρα του, τους ιερείς του Κυρίου στη Νοβ· και όταν οι ίδιοι οι υπηρέτες του δεν θέλουν να σηκώσουν χέρι εναντίον των ιερέων του Κυρίου, ο Δωήκ ο Εδωμίτης πέφτει επάνω τους και τους φονεύει, και πατάσσει τη Νοβ, την πόλη των ιερέων, με το στόμα του ξίφους. Ένας γιος του Αχιμέλεχ, ο Αβιάθαρ, διαφεύγει και φεύγει προς τον Δαβίδ.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Θεοδώρητος αρχίζει καθαρίζοντας μια παρερμηνεία του άρτου της προθέσεως. Όταν ο Δαβίδ ζητά «κοινό» ψωμί, η Γραφή δεν εννοεί ακάθαρτο ψωμί αλλά ψωμί που δεν είναι ιερό — ό,τι έχει αφιερωθεί για τους ιερείς είναι άγιο, ό,τι έχει δοθεί στους υπόλοιπους είναι κοινό:
Δεν χρησιμοποίησε τη λέξη «βεβηλωμένο» για το ακάθαρτο, αλλά για το μη ιερό. Διότι ό,τι έχει αφιερωθεί για τους ιερείς είναι και ιερό και άγιο, ενώ ό,τι έχει δοθεί σε όλους τους υπόλοιπους είναι βεβηλωμένο.Και παρόλο που ο Δαβίδ δεν είναι ιερέας, ο Θεοδώρητος ακούει στα λόγια του την ομολογία ενός ανθρώπου που έχει λάβει χάρη προφητείας, του οποίου τα ίδια τα όπλα είναι πνευματικά:
Διότι τα σκεύη του και η πλήρης πανοπλία του είναι το πνευματικό χάρισμα.Έπειτα η σκοτεινή μορφή του Δωήκ. Γιατί ήταν «κρατούμενος ενώπιον του Κυρίου»; Ο Θεοδώρητος διαβάζει καταναγκασμό, όχι ευλάβεια — έναν άνθρωπο κρατημένο από κάποιον δαίμονα ή ασθένεια ακριβώς στη σκηνή, ο οποίος θα γινόταν πληροφοριοδότης και σφαγέας:
Είναι σαφές, λοιπόν, ότι ο Δωήκ ταράχθηκε από κάποιον δαίμονα ή κρατήθηκε από ασθένεια, και γι’ αυτόν τον λόγο παρέμενε στη θεία σκηνή.Από εκείνη την παραμονή προήλθε η χειρότερη φρίκη ολόκληρης της βασιλείας του Σαούλ — η σφαγή των ιερέων του Κυρίου.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Ο Θεοδώρητος ζυγίζει εκείνη την αιματοχυσία έναντι όλων των άλλων αμαρτιών του Σαούλ και τη βρίσκει τη χειρότερη:
Αυτή η αιματοχυσία του Σαούλ είναι πιο ασεβής από όλες τις άλλες αμαρτίες του.Δεν θα αφήσει την ωμότητα του βασιλιά να αμβλυνθεί, όμως βρίσκει φως ακόμη και στο σκοτάδι. Όταν ο Θεός διέταξε τον Σαούλ να καταστρέψει τον Αμαλήκ ολοκληρωτικά, ο βασιλιάς εφείσθη όσων άξιζε να εφεισθεί· αλλά όταν τίποτε δεν διακυβευόταν παρά μόνο η πληγωμένη υπερηφάνειά του, δεν εφείσθη τίποτε καθόλου — και ο Θεοδώρητος σημειώνει την τρομερή αντίθεση ενός ανθρώπου ελεήμονα εκεί που ο Θεός είπε «πάταξε» και ανελέητου εκεί που ο Θεός είπε «εφείσθη»:
Αλλά όταν μόνο η οργή του διεγέρθηκε, όχι μόνο σφάγιασε τους ιερείς αλλά και κατέστρεψε την πόλη τους, άνδρα και όλα· διέταξε να μη φεισθούν ούτε νεαρού, ούτε βρέφους, ούτε γυναίκας.Ενάντια σε εκείνη τη φρίκη ο Θεοδώρητος αντιπαραθέτει την ήσυχη πιστότητα των κοινών στρατιωτών που φοβήθηκαν τον Θεό περισσότερο από τον βασιλιά:
Άξιοι επαίνου, όμως, είναι οι σωματοφύλακες του Σαούλ· διότι, αν και ο βασιλιάς το είχε διατάξει, απέφυγαν να λερώσουν τα χέρια τους με τον φόνο των ιερέων.Εδώ το μάτι του Αντιοχεινού για την απλή ιστορία ανοίγεται στο Ευαγγέλιο. Διότι ο ίδιος ο Κύριος πήρε αυτόν ακριβώς τον άρτο της προθέσεως για να ελέγξει τους Φαρισαίους που θα κατέκριναν τους μαθητές Του επειδή έκοβαν στάχυα το Σάββατο: «Ουκ ανεγνώσατε τι εποίησε Δαβίδ, όταν πείνασε… πώς εισήλθεν εις τον οίκον του Θεού, και τους άρτους της προθέσεως έφαγεν, ους ουκ εξόν ην αυτώ φαγείν, ουδέ τοις μετ’ αυτού, ει μη μόνοις τοις ιερεύσι;» (Ματθ 12:3–4). Το έλεος, διδάσκει ο Κύριος εκεί, υψώνεται πάνω από το γράμμα της τελετουργίας· «Έλεος θέλω και όχι θυσία.» Και η διωκόμενη ιερωσύνη της Νοβ — οι ιερείς του Κυρίου κατασφαγμένοι από την κακία τυράννου, ένας γιος μόνο διαφεύγων για να φέρει τη γενιά μπροστά — είναι σκιά του μεγάλου Αρχιερέα που θα ριχνόταν έξω από τους άρχοντες και θα θανατωνόταν, όμως από την πληγωμένη πλευρά Του η αληθινή ιερωσύνη της νέας διαθήκης θα μεταφερόταν ασφαλώς έξω.
Απαντήστε
Απόκριση
Μάθε από τον Αχιμέλεχ το θάρρος του ελέους. Ο ιερέας είχε ψωμί αφιερωμένο για ιερή χρήση, και έναν πεινασμένο, κυνηγημένο άνθρωπο μπροστά του· ζύγισε το γράμμα της τελετουργίας έναντι της ζωής του φυγάδα, και έδωσε το ψωμί. Αιώνες αργότερα ο Κύριος θα επαινούσε ακριβώς αυτή την πράξη και θα την έκανε έλεγχο κάθε ψυχρής και κατακριτικής καρδιάς: «Έλεος θέλω και όχι θυσία.» Έτσι όταν η επιλογή πέφτει σε σένα ανάμεσα στο γράμμα που θα άφηνε έναν αδελφό να χαθεί και στο έλεος που θα τον έσωζε, θυμήσου τον Δαβίδ στη Νοβ και διάλεξε το έλεος — διότι έτσι ο ίδιος ο Κύριος σε δίδαξε να διαβάζεις τον νόμο. Μάθε επίσης την προειδοποίηση του Σαούλ. Δες πώς ένας άνθρωπος μπορεί να είναι σχολαστικός εκεί που ο Θεός ζητά αυστηρότητα και άγριος εκεί που ο Θεός ζητά εγκράτεια — φειδόμενος του Αγάγ και των λαφύρων που έπρεπε να χαθούν, σφάζοντας τους ιερείς που έπρεπε να τιμηθούν. Η αταξία της καρδιάς πάντα φείδεται του λάθους πράγματος και πλήττει το λάθος πράγμα· μόνο η καρδιά υποταγμένη στον Θεό φείδεται και πλήττει ορθά. Και πάρε θάρρος από τους στρατιώτες που δεν ήθελαν να σηκώσουν χέρι εναντίον των ιερέων του Κυρίου, αν και ο βασιλιάς το διέταξε. Υπάρχει ιερότερος φόβος από τον φόβο των βασιλέων. Όταν η εξουσία σε διατάζει να κάνεις ό,τι ο Θεός απαγορεύει, στάσου με εκείνους τους ανώνυμους φρουρούς που φοβήθηκαν τον Κύριο περισσότερο, και κράτα τα χέρια σου καθαρά από αθώο αίμα. Ο τύραννος βρήκε τον σφαγέα του στον Δωήκ· ας μη βρει κανείς τον σφαγέα του σε σένα.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε ο Θεός μας, που εν τω ελέει Σου επέτρεψες στον δούλο Σου Δαβίδ, φεύγοντα και πεινασμένο, να φάει τον άγιο άρτο που δεν ήταν νόμιμος γι’ αυτόν, και του οποίου ο Υιός πήρε ακριβώς αυτή την πράξη για να μας διδάξει ότι θέλεις έλεος και όχι θυσία: γράψε στην καρδιά μου τον νόμο του ελέους, ώστε ποτέ να μην αφήσω το γράμμα ενός κανόνα να γίνει ξίφος εναντίον της ζωής του αδελφού μου. Φύλαξέ με από την αταξία του Σαούλ, ο οποίος εφείσθη όσων του προσέταξες να πατάξει και πάταξε όσα σου προσέταξες να εφεισθεί· τάξε τον φόβο μου ορθά, ώστε να φείδομαι των αθώων και να αντιστέκομαι μόνο στο κακό που είναι μέσα μου. Όταν η εξουσία με διατάζει να λερώσω τα χέρια μου με ό,τι απαγορεύεις, δώσε μου την ιερή πείσμαν εκείνων των σωματοφυλάκων που δεν ήθελαν να αγγίξουν τους ιερείς Σου, ώστε να Σε φοβούμαι περισσότερο από οποιονδήποτε βασιλιά. Και όπως μετέφερες έναν γιο των σφαγιασμένων ιερέων ασφαλώς έξω από τη Νοβ για να διατηρήσεις την ιερωσύνη ζωντανή, έτσι μετέφερες την Εκκλησία Σου μέσα από κάθε διωγμό δια της χειρός του Χριστού του μεγάλου Αρχιερέα μας, ριχθέντος έξω και σφαγιασμένου όμως ζώντος αιωνίως. Σε Αυτόν, ω Θεέ, μαζί Σου τον Πατέρα και το πανάγιο Πνεύμα, δόξα τώρα και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →