Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιώβ
Ιώβ 31-32 — με τον Μάθιου Χένρι
Άνοιγμα
Η προσεκτική ερμηνεία του Μάθιου Χένρι για τον Ιώβ 31–32 μας προσκαλεί σε μια σοβαρή εξέταση της προσωπικής ακεραιότητας. Σε αυτά τα κεφάλαια ο Ιώβ υπερασπίζεται τη ζωή του ενώπιον του Θεού και των ανθρώπων με άφοβη λεπτομέρεια. Ο Χένρι καθοδηγεί τους αναγνώστες μέσα από τις διαμαρτυρίες του πατριάρχη, δείχνοντας πώς η αληθινή ευσέβεια φυλάει τόσο την εξωτερική συμπεριφορά όσο και τα εσωτερικά κίνητρα. Το σχόλιό του τονίζει την αρχαία πεποίθηση ότι η αγιότητα πρέπει να φτάνει στα μάτια, στα χέρια και στην καρδιά. Καθώς ακολουθούμε τις γνώσεις του Χένρι, μας υπενθυμίζεται ότι κάθε πιστός καλείται στην ίδια διαφανή πορεία. Είθε αυτή η μελέτη να ενισχύσει την απόφασή μας να ζούμε με καθαρή συνείδηση ενώπιον του παντεπόπτη Θεού.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Καθίστε σε ένα ήσυχο μέρος και διαβάστε αργά τα κεφάλαια 31 και 32 του Ιώβ. Ακούστε τις επαναλαμβανόμενες εκκλήσεις του Ιώβ προς τον Θεό ως μάρτυρα και κριτή. Προσέξτε τον λεπτομερή κατάλογο αμαρτιών που αρνείται και τους λόγους που δίνει για την καθαρότητά του. Αφήστε το βάρος των λόγων του να ερευνήσει την καρδιά σας. Κάντε παύση μετά από κάθε ενότητα για να σκεφτείτε πώς μια τέτοια ακεραιότητα μπορεί να φαίνεται στην καθημερινή ζωή σήμερα.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Χένρι ξεκινά περιγράφοντας τις συγκεκριμένες περιπτώσεις της ακεραιότητας του Ιώβ.
Ο Ιώβ είχε συχνά διαμαρτυρηθεί για την ακεραιότητά του γενικά· εδώ το κάνει σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όχι με τρόπο επαίνου (γιατί δεν διακηρύττει εδώ τις καλές του πράξεις), αλλά με τη δίκαιη και αναγκαία υπεράσπισή του, για να καθαρίσει τον εαυτό του από εκείνα τα εγκλήματα με τα οποία οι φίλοι του τον είχαν ψευδώς κατηγορήσει, που είναι χρέος που οφείλει κάθε άνθρωπος στη δική του φήμη. Οι φίλοι του Ιώβ είχαν γίνει συγκεκριμένοι στα άρθρα κατηγορίας εναντίον του, και επομένως είναι και αυτός συγκεκριμένος στη διαμαρτυρία του, η οποία φαίνεται να αναφέρεται ιδιαίτερα σε όσα ο Ελιφάζ τον είχε κατηγορήσει, κεφ. κβ΄ 6 κ.εξ. Δεν είχαν παρουσιάσει μάρτυρες εναντίον του, ούτε μπορούσαν να αποδείξουν τα πράγματα για τα οποία τον κατηγορούσαν τώρα, και επομένως μπορεί κάλλιστα να γίνει δεκτός να καθαρίσει τον εαυτό του με όρκο, τον οποίο κάνει πολύ επίσημα, και με πολλές φοβερές επικλήσεις της οργής του Θεού αν ήταν ένοχος αυτών των εγκλημάτων. Αυτή η διαμαρτυρία επιβεβαιώνει τον χαρακτηρισμό του Θεού γι' αυτόν, ότι δεν υπήρχε όμοιός του στη γη. Ίσως μερικοί από τους κατηγόρους του δεν τολμούσαν να ενωθούν μαζί του· γιατί όχι μόνο απαλλάσσει τον εαυτό του από εκείνες τις χονδροειδείς αμαρτίες που είναι ανοιχτές στο μάτι του κόσμου, αλλά και από πολλές μυστικές αμαρτίες που, αν ήταν ένοχος γι' αυτές, κανείς δεν θα μπορούσε να τον κατηγορήσει, επειδή θα αποδείξει ότι δεν είναι υποκριτής. Ούτε διατηρεί μόνο την καθαρότητα των πρακτικών του, αλλά δείχνει επίσης ότι σε αυτές προχωρούσε με καλές αρχές, ότι ο λόγος που απέφευγε το κακό ήταν επειδή φοβόταν τον Θεό, και η ευσέβειά του ήταν η βάση της δικαιοσύνης και της ελεημοσύνης του· και αυτό στεφανώνει την απόδειξη της ειλικρίνειάς του. Ι. Οι αμαρτίες από τις οποίες απαλλάσσει τον εαυτό του εδώ είναι, 1. Ακολασία και ακαθαρσία καρδιάς, εδ. 1-4. 2. Απάτη και αδικία στο εμπόριο, εδ. 4-8. 3. Μοιχεία, εδ. 9-12. 4. Αλαζονεία και σκληρότητα προς τους υπηρέτες του, εδ. 13-15. 5. Έλλειψη ελέους προς τους φτωχούς, τις χήρες και τα ορφανά, εδ. 16-23. 6. Εμπιστοσύνη στον εγκόσμιο πλούτο του, εδ. 24, 25. 7. Ειδωλολατρία, εδ. 26-28. 8. Εκδίκηση, εδ. 29-31. 9. Παράλειψη φροντίδας για τους φτωχούς ξένους, εδ. 32. 10. Υποκρισία στο να κρύβει τις δικές του αμαρτίες και δειλία στο να ανέχεται τις αμαρτίες των άλλων, εδ. 33, 34. 11. Καταπίεση, και η βίαιη εισβολή στα δικαιώματα άλλων ανθρώπων, εδ. 38-40. Και προς το τέλος, κάνει έκκληση στην κρίση του Θεού σχετικά με την ακεραιότητά του, εδ. 35-37. Τώρα, ΙΙ. Σε όλα αυτά μπορούμε να δούμε, 1. Την αίσθηση της πατριαρχικής εποχής σχετικά με το καλό και το κακό και τι καταδικαζόταν τόσο παλιά ως αμαρτωλό, δηλαδή και μισητό και βλαβερό. 2. Ένα ευγενές παράδειγμα ευσέβειας και αρετής που προτείνεται σε εμάς για μίμηση, το οποίο, αν η συνείδησή μας μπορεί να μαρτυρήσει για εμάς ότι συμμορφωνόμαστε με αυτό, θα είναι η χαρά μας, όπως ήταν του Ιώβ την ημέρα του κακού.Ο Χένρι εξετάζει στη συνέχεια τις αποφάσεις που πήρε ο Ιώβ σχετικά με την καθαρότητα.
1. Ποιες ήταν οι αποφάσεις που, σε αυτό το θέμα, κράτησε (εδ. 1): Έκανα συμφωνία με τα μάτια μου, δηλαδή 'παρακολουθούσα ενάντια στις αφορμές της αμαρτίας· γιατί λοιπόν να σκέφτομαι για μια παρθένα;' δηλαδή 'με αυτόν τον τρόπο, μέσω της χάριτος του Θεού, κράτησα τον εαυτό μου από το πρώτο βήμα προς αυτήν.' Τόσο μακριά ήταν από ασελγείς διασκεδάσεις, ή οποιαδήποτε πράξη ακολασίας, ώστε, (1.) Δεν θα δεχόταν ούτε ένα ασελγές βλέμμα. Έκανε μια συμφωνία με τα μάτια του, έκανε αυτή τη συμφωνία μαζί τους, ότι θα τους επέτρεπε την ευχαρίστηση να βλέπουν το φως του ήλιου και τη δόξα του Θεού που λάμπει στην ορατή δημιουργία, υπό τον όρο ότι δεν θα προσκολλώνταν ποτέ σε κανένα αντικείμενο που θα μπορούσε να προκαλέσει ακάθαρτες φαντασιώσεις, πολύ λιγότερο ακάθαρτες επιθυμίες, στο νου του· και υπό αυτή την ποινή, ότι, αν το έκαναν, θα έπρεπε να πληρώσουν γι' αυτό με μετανοητικά δάκρυα. Σημείωσε, Όσοι θα κρατούσαν την καρδιά τους καθαρή πρέπει να φυλάγουν τα μάτια τους, που είναι και οι έξοδοι και οι είσοδοι της ακαθαρσίας. Γι' αυτό διαβάζουμε για ασελγή μάτια (Ησ. γ΄ 16) και μάτια γεμάτα μοιχεία, Β΄ Πέτρ. β΄ 14. Η πρώτη αμαρτία άρχισε στο μάτι, Γεν. γ΄ 6. Αυτό με το οποίο δεν πρέπει να ανακατευόμαστε δεν πρέπει να το επιθυμούμε· και αυτό που δεν πρέπει να επιθυμούμε δεν πρέπει να το κοιτάζουμε· ούτε τον απαγορευμένο πλούτο (Παρ. κγ΄ 5), ούτε το απαγορευμένο κρασί (Παρ. κγ΄ 31), ούτε την απαγορευμένη γυναίκα, Ματθ. ε΄ 28. (2.) Δεν θα επέτρεπε ούτε μια ασελγή σκέψη: 'Γιατί λοιπόν να σκέφτομαι για μια παρθένα με κάποια ακάθαρτη φαντασία ή επιθυμία προς αυτήν;' Η ντροπή και η αίσθηση τιμής μπορεί να τον συγκρατούσαν από το να ζητήσει τη σωφροσύνη μιας όμορφης παρθένου, αλλά μόνο η χάρη και ο φόβος του Θεού θα τον συγκρατούσαν από το να σκέφτεται καν γι' αυτό. Δεν είναι σώφρονες εκείνοι που δεν είναι έτσι στο πνεύμα όσο και στο σώμα, Α΄ Κορ. ζ΄ 34. Δείτε πώς η ερμηνεία του Χριστού για την έβδομη εντολή συμφωνεί με την αρχαία αίσθησή της, και πόσο καλύτερα την καταλάβαινε ο Ιώβ από τους Φαρισαίους, αν και κάθονταν στην έδρα του Μωυσή.Ο Χένρι προχωρά στη συζήτηση της αποστροφής του Ιώβ για τη μοιχεία και τις συνέπειές της.
Ι. Ότι είχε πολύ μεγάλη αποστροφή για την αμαρτία της μοιχείας. Όπως δεν αδικούσε το δικό του γαμήλιο κρεβάτι κρατώντας παλλακίδα (δεν σκεφτόταν ούτε για παρθένα, εδ. 1), έτσι ήταν προσεκτικός να μην προσφέρει καμία αδικία στο γαμήλιο κρεβάτι του γείτονά του. Ας δούμε εδώ, 1. Πόσο καθαρός ήταν από αυτή την αμαρτία, εδ. 9. (1.) Δεν επιθυμούσε ούτε τη γυναίκα του γείτονά του· γιατί ακόμη και η καρδιά του δεν εξαπατήθηκε από γυναίκα. Η ομορφιά της γυναίκας άλλου άνδρα δεν άναψε μέσα του καμία ακάθαρτη επιθυμία, ούτε κινήθηκε ποτέ από τα δελεάσματα μιας μοιχαλίδας γυναίκας, όπως περιγράφεται, Παρ. ζ΄ 6 κ.εξ. Δείτε την αρχή όλων των μολύνσεων της ζωής· έρχονται από μια εξαπατημένη καρδιά. Κάθε αμαρτία είναι απατηλή, και καμία περισσότερο από την αμαρτία της ακαθαρσίας. (2.) Ποτέ δεν σχεδίασε ή φαντάστηκε κανένα ακάθαρτο σχέδιο. Ποτέ δεν παραμόνευε στην πόρτα του γείτονά του, για να βρει ευκαιρία να διαφθείρει τη γυναίκα του απουσία του, όταν ο καλός άνθρωπος δεν ήταν στο σπίτι, Παρ. ζ΄ 19. Δείτε κεφ. κδ΄ 15. 2. Τι φόβο είχε για αυτή την αμαρτία, και τι τρομερές αντιλήψεις είχε σχετικά με την κακία της—ότι ήταν βαρύ έγκλημα (εδ. 11), μία από τις μεγαλύτερες και πιο άθλιες αμαρτίες που μπορεί να είναι ένοχος ένας άνθρωπος, πολύ προκλητική προς τον Θεό, και καταστροφική για την ευημερία της ψυχής. Σχετικά με την κακότητα της και την τιμωρία που άξιζε, παραδέχεται ότι, αν ήταν ένοχος αυτού του βαρύ εγκλήματος, (1.) Η οικογένειά του θα μπορούσε δικαίως να γίνει άτιμη στον υψηλότερο βαθμό (εδ. 10): Ας αλέθει η γυναίκα μου για άλλον. Ας γίνει δούλη (λένε μερικοί), πόρνη, λένε άλλοι. Ο Θεός συχνά τιμωρεί τις αμαρτίες του ενός με την αμαρτία του άλλου, τη μοιχεία του συζύγου με τη μοιχεία της συζύγου, όπως στην περίπτωση του Δαβίδ (Β΄ Βασ. ιβ΄ 11), που δεν δικαιολογεί καθόλου την προδοσία της μοιχαλίδας συζύγου· αλλά, όσο άδικη κι αν είναι αυτή, ο Θεός είναι δίκαιος. Δείτε Ωσ. δ΄ 13, Οι σύζυγοί σας θα διαπράξουν μοιχεία. Σημείωσε, Όσοι δεν είναι δίκαιοι και πιστοί στις σχέσεις τους δεν πρέπει να θεωρούν παράξενο αν οι σχέσεις τους είναι άδικες και απίστους προς αυτούς. (2.) Ο ίδιος θα μπορούσε δικαίως να γίνει δημόσιο παράδειγμα: Γιατί είναι ανομία που τιμωρείται από τους κριτές· ναι, ακόμη και αν εκείνοι που είναι ένοχοι γι' αυτή είναι οι ίδιοι κριτές, όπως ήταν ο Ιώβ. Σημείωσε, Η μοιχεία είναι έγκλημα για το οποίο ο πολιτικός άρχοντας οφείλει να λάβει γνώση και να τιμωρήσει: έτσι κρίθηκε ακόμη και στην πατριαρχική εποχή, πριν ο νόμος του Μωυσή το κάνει θανατηφόρο. Είναι κακό έργο, στο οποίο το ξίφος της δικαιοσύνης οφείλει να είναι τρόμος. (3.) Θα μπορούσε δικαίως να γίνει η καταστροφή της περιουσίας του· μάλιστα, ήξερε ότι θα ήταν έτσι (εδ. 12): Είναι φωτιά. Η επιθυμία είναι φωτιά στην ψυχή: εκείνοι που την επιτρέπουν λέγεται ότι καίγονται. Καταναλώνει ό,τι είναι καλό εκεί (τις πεποιθήσεις, τις παρηγοριές), και αφήνει τη συνείδηση έρημη. Ανάβει τη φωτιά της οργής του Θεού, η οποία, αν δεν σβηστεί από το αίμα του Χριστού, θα καεί μέχρι τον κατώτατο άδη. Θα καταναλώσει ακόμη και αυτή την αιώνια καταστροφή. Καταναλώνει το σώμα, Παρ. ε΄ 11. Καταναλώνει την ουσία· ξεριζώνει όλη την αύξηση. Οι φλεγόμενες επιθυμίες φέρνουν φλεγόμενες κρίσεις. Ίσως αναφέρεται στην καύση των Σοδόμων, η οποία προοριζόταν ως παράδειγμα για εκείνους που θα ζούσαν αργότερα, με παρόμοιο τρόπο, ασεβώς.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Χένρι καταλήγει αναλογιζόμενος την μεταχείριση του Ιώβ προς τους υπηρέτες του.
ΙΙ. Ότι είχε πολύ μεγάλη τρυφερότητα προς τους υπηρέτες του και τους κυβερνούσε με ήπιο χέρι. Είχε μεγάλο οίκο και τον διαχειριζόταν καλά. Με αυτό αποδείκνυε την ειλικρίνειά του ότι είχε χάρη να κυβερνά το πάθος του καθώς και την όρεξή του· και εκείνος που σε αυτά τα δύο έχει την κυριαρχία του πνεύματός του είναι καλύτερος από τον ισχυρό, Παρ. ιστ΄ 32. Εδώ παρατήρησε, 1. Ποιες ήταν οι συγκαταβάσεις του Ιώβ προς τους υπηρέτες του (εδ. 13): Δεν περιφρόνησε την υπόθεση του ανδρόδουλου του, ούτε της δούλης του, όταν αντέλεγαν προς αυτόν. Αν τον αντέκρουαν σε κάτι, ήταν πρόθυμος να ακούσει τους λόγους τους. Αν τον είχαν προσβάλει, ή τον κατηγορούσαν προς αυτόν, θα άκουγε υπομονετικά τι είχαν να πουν για τον εαυτό τους, προς υπεράσπιση ή δικαιολογία τους. Μάλιστα, αν παραπονιούνταν για κάποια σκληρότητα που τους επέβαλε, δεν τους επέπληττε και δεν τους πρόσταζε να σωπάσουν, αλλά τους άφηνε να διηγηθούν την ιστορία τους, και επανόρθωνε τα παράπονά τους όσο φαινόταν ότι είχαν δίκιο με το μέρος τους. Ήταν τρυφερός προς αυτούς, όχι μόνο όταν τον υπηρετούσαν και τον ευχαριστούσαν, αλλά ακόμη και όταν αντέλεγαν προς αυτόν. Σε αυτό ήταν μεγάλο παράδειγμα προς τους κυρίους, να δίνουν στους υπηρέτες τους αυτό που είναι δίκαιο και ίσο· μάλιστα, να κάνουν τα ίδια πράγματα προς αυτούς που περιμένουν από αυτούς (Κολ. δ΄ 1, Εφ. στ΄ 9), και να μην τους κυβερνούν με αυστηρότητα, και να φέρονται με υψηλό χέρι. Πολλοί από τους υπηρέτες του Ιώβ σκοτώθηκαν στην υπηρεσία του (κεφ. α΄ 15-17)· οι υπόλοιποι ήταν αχάριστοι και ανυπάκουοι προς αυτόν, και περιφρόνησαν την υπόθεσή του, αν και αυτός ποτέ δεν περιφρόνησε τη δική τους (κεφ. ιθ΄ 15, 16)· αλλά είχε αυτή την παρηγοριά ότι στην ευημερία του είχε συμπεριφερθεί καλά προς αυτούς. Σημείωσε, Όταν οι σχέσεις είτε απομακρύνονται από εμάς είτε πικραίνονται προς εμάς, η μαρτυρία της συνειδήσεώς μας ότι έχουμε κάνει το καθήκον μας προς αυτούς θα είναι μεγάλη υποστήριξη και παρηγοριά για εμάς. 2. Ποια ήταν τα κίνητρα που τον ώθησαν να μεταχειριστεί τους υπηρέτες του έτσι ευγενικά. Είχε, σε αυτό, το βλέμμα του προς τον Θεό, τόσο ως Κριτή του όσο και ως Δημιουργό τους. (1.) Ως Κριτή του. Στοχάστηκε, «Αν ήμουν αυταρχικός και αυστηρός με τους υπηρέτες μου, τι τότε θα κάνω όταν ο Θεός αναστηθεί;» Στοχάστηκε ότι είχε έναν Κύριο στον ουρανό, προς τον οποίο ήταν υπόλογος, ο οποίος θα αναστηθεί και θα επισκεφθεί· και μας αφορά να στοχαστούμε τι θα κάνουμε την ημέρα της επισκέψεώς του (Ησ. ι΄ 3), και, στοχαζόμενοι ότι θα ήμασταν χαμένοι αν ο Θεός ήταν τότε αυστηρός και σκληρός μαζί μας, οφείλουμε να είμαστε πολύ ήπιοι και ευγενείς προς όλους με τους οποίους έχουμε να κάνουμε. Στοχάσου τι θα γινόταν με εμάς αν ο Θεός ήταν ακραίος στο να σημειώνει ό,τι κάνουμε λάθος, αν έπαιρνε όλα τα πλεονεκτήματα εναντίον μας και επέμενε σε όλες τις δίκαιες απαιτήσεις του από εμάς — αν επισκεπτόταν κάθε παράπτωμα, και έπαιρνε κάθε κατάσχεση — αν πάντα επέπληττε, και κρατούσε την οργή του για πάντα. Και ας μην είμαστε αυστηροί με τους κατώτερους. Στοχάσου τι θα γινόταν με εμάς αν είμαστε σκληροί και ανελεήμονες προς τους αδελφούς μας. Οι κραυγές των αδικημένων θα ακουστούν· οι αμαρτίες των αδικούντων θα τιμωρηθούν. Εκείνοι που δεν έδειξαν έλεος δεν θα βρουν κανένα· και τι θα κάνουμε τότε; (2.) Ως Δημιουργό του και των υπηρετών του, εδ. 15. Όταν πειραζόταν να είναι σκληρός με τους υπηρέτες του, να τους αρνείται το δίκιο τους και να γυρίζει κωφό αυτί στις λογικές τους, αυτή η σκέψη ήρθε πολύ εύκαιρα στο νου του, «Δεν έκανε αυτός που με έπλασε στην κοιλιά και αυτόν; Είμαι πλάσμα όπως και αυτός, και η ύπαρξή μου είναι παράγωγη και εξαρτημένη όπως και η δική του. Μετέχει της ίδιας φύσεως που έχω εγώ και είναι έργο του ίδιου χεριού: Δεν έχουμε όλοι έναν Πατέρα;» Σημείωσε, Όποια διαφορά και αν υπάρχει μεταξύ των ανθρώπων στην εξωτερική τους κατάσταση, στην ικανότητα του νου, ή στη δύναμη του σώματος, ή στη θέση στον κόσμο, αυτός που έκανε τον έναν έκανε και τον άλλον, που είναι καλός λόγος γιατί δεν πρέπει να χλευάζουμε τις φυσικές αδυναμίες των ανθρώπων, ούτε να καταπατούμε εκείνους που είναι με οποιονδήποτε τρόπο κατώτεροί μας, αλλά, σε όλα, να κάνουμε όπως θα θέλαμε να γίνει σε εμάς. Είναι κανόνας δικαιοσύνης, Πάριουμ παρ σιτ ράτιο — Ας είναι ίση η αναλογία για τους ίσους· και επομένως αφού υπάρχει τόσο μεγάλη ισότητα μεταξύ των ανθρώπων, όντας όλοι φτιαγμένοι από το ίδιο καλούπι, από την ίδια δύναμη, για τον ίδιο σκοπό, παρά την ανισότητα της εξωτερικής μας κατάστασης, είμαστε υποχρεωμένοι τόσο πολύ να θέσουμε τον εαυτό μας στο ίδιο επίπεδο με εκείνους με τους οποίους συναλλασσόμαστε ώστε να κάνουμε προς αυτούς, σε όλα τα θέματα, όπως θα θέλαμε να κάνουν προς εμάς.
Απαντήστε
Απόκριση
Πού στη ζωή σας αισθάνεστε την ανάγκη για μια νέα συμφωνία με τα μάτια σας; Πώς μπορεί η προθυμία του Ιώβ να εξεταστεί από τον Θεό να προκαλέσει τη δική σας αίσθηση ευθύνης; Με ποιον πρακτικό τρόπο μπορείτε να επεκτείνετε την ίδια δικαιοσύνη σε εκείνους υπό τη φροντίδα σας που έδειξε ο Ιώβ στους υπηρέτες του;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Άγιε Θεέ, Σε ευχαριστούμε για το παράδειγμα της διαφανούς ακεραιότητας του Ιώβ που διατηρήθηκε για την καθοδήγησή μας. Δώσε μας χάρη να κάνουμε και να κρατάμε συμφωνίες που φυλάγουν τα μάτια και τις καρδιές μας από κάθε μορφή ακαθαρσίας. Δίδαξέ μας να μεταχειριζόμαστε κάθε πρόσωπο με την αξιοπρέπεια που του έχεις δώσει, θυμούμενοι ότι ο ίδιος Δημιουργός μας έπλασε όλους. Όταν πειραζόμαστε να κρύψουμε ή να δικαιολογήσουμε το κακό, θύμισέ μας ότι τα μάτια Σου βλέπουν κάθε βήμα. Είθε οι ζωές μας να φέρουν την ίδια καθαρή μαρτυρία που πρόσφερε ο Ιώβ, ώστε την ημέρα της δοκιμασίας η συνείδησή μας να είναι σε ανάπαυση. Ενίσχυσέ μας να περπατάμε δικαίως, να αγαπάμε το έλεος, και να ζούμε ταπεινά ενώπιόν Σου. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →