Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιερεμίας
Ιερεμίας 3-4 — με τον Ιωάννη Καλβίνο
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Στο σημερινό μάθημα καθόμαστε με τον Ιωάννη Καλβίνο καθώς ανοίγει τον πλούσιο σχολιασμό στα κεφάλαια 3 και 4 του Ιερεμία. Η προσεκτική προσοχή του Καλβίνου στην εικόνα του προφήτη για τον γάμο και τη διαθήκη μας εισάγει στην καρδιά των συναλλαγών του Θεού με τον αποστατημένο λαό του. Μέσα από την έκθεσή του καλούμαστε να ανιχνεύσουμε τόσο τη σφοδρότητα της θείας επίπληξης όσο και το εκπληκτικό εύρος του θείου ελέους. Είθε το Πνεύμα να χρησιμοποιήσει τα λόγια του Καλβίνου για να αφυπνίσει νέα μετάνοια και ανανεωμένη εμπιστοσύνη στον Κύριο που καλεί τη νύφη του πίσω στον εαυτό του.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Πάρτε το κείμενο των κεφαλαίων 3 και 4 του Ιερεμία και διαβάστε αργά, επιτρέποντας στις ισχυρές εικόνες του προφήτη για την απιστία και την επίμονη κλήση του Κυρίου να βυθιστούν βαθιά στην καρδιά. Προσέξτε την επαναλαμβανόμενη κίνηση από την κατηγορία στην πρόσκληση. Ζητήστε από το Πνεύμα να σας προετοιμάσει να ακούσετε την έκθεση του Καλβίνου με ταπεινοφροσύνη και ελπίδα.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Καλβίνος ανοίγει διευκρινίζοντας πώς ο στίχος 1 εισάγει ένα νέο θέμα.
Πολλοί θεωρούν αυτόν τον στίχο συνδεδεμένο με τον προηγούμενο και έτσι τους διαβάζουν ενωμένους «Ο Θεός μισεί τις ψευδείς εμπιστοσύνες επειδή λέγει» κ.λπ. Αλλά αυτό δεν μου φαίνεται κατάλληλο διότι ο Ιερεμίας παρουσιάζει εδώ ένα νέο θέμα ότι ο Θεός επιζητεί να συμφιλιωθεί με τον λαό Του σύμφωνα με ό,τι κάνει ένας σύζυγος ο οποίος επιθυμεί να δεχθεί ξανά σε εύνοια μια άπιστη σύζυγο και είναι έτοιμος να της χορηγήσει πλήρη συγχώρηση και να την λάβει πάλι ως αγνή και πιστή σύζυγο. Αυτός ο στίχος λοιπόν δεν μπορεί να συνδεθεί με τον προηγούμενο στον οποίο όπως είδαμε ο λαός καταδικάζεται. Η φράση λσμρ λαμερ σημαίνει το ίδιο κατά τη γνώμη μου με ό,τι λέμε στα γαλλικά παρ μανιέρ ντε ντιρ ή όπως λέγεται συνήθως «Ας υποθέσουμε μια περίπτωση». Διότι ο προφήτης δεν εισάγει εδώ τον Θεό ως ομιλητή αλλά μας παρουσιάζει ένα κοινό θέμα με αυτή την εισαγωγή λεμερ λαμερ δηλαδή «Ας είναι έτσι ότι ένας άνδρας αποδιώχνει τη σύζυγό του και αυτή ενώνεται με άλλον σύζυγο μπορεί να επιστρέψει πάλι στον πρώτο σύζυγο; Αυτό συνήθως δεν γίνεται αλλά εγώ θα υπερβώ όποια καλοσύνη υπάρχει μεταξύ ανθρώπων διότι είμαι έτοιμος να σε δεχθώ αρκεί στο μέλλον να τηρείς συζυγική πιστότητα και να αποχωρισθείς τις μοιχείες και τους μοιχούς σου». [72]Ο Καλβίνος προχωρεί στην ανάπτυξη της σύγκρισης μεταξύ ανθρώπινου διαζυγίου και θείας ευσπλαχνίας.
Ως προς το κύριο σημείο δεν υπάρχει εδώ καμία ασάφεια διότι ο Θεός δείχνει ότι θα συμφιλιωνόταν με τους Ιουδαίους αρκεί αυτοί να μην προχωρούσαν πεισματικά στις αμαρτωλές πορείες τους. Αλλά για να παρουσιάσει πληρέστερα το έλεός Του χρησιμοποιεί μια σύγκριση η οποία πρέπει να εξετασθεί λίγο προσεκτικότερα. Είχε πει προηγουμένως ότι κατείχε τη θέση συζύγου ότι ο λαός κατείχε τη θέση συζύγου και έπειτα παραπονέθηκε για την άθλια απιστία του λαού ο οποίος τον είχε εγκαταλείψει και είπε ότι είχαν ενεργήσει όπως μια σύζυγος η οποία αφού περιφρόνησε τον σύζυγό της παραδόθηκε σε όποιους μοιχούς τύχαινε να συναντήσει αλλά τώρα προσθέτει «Ιδού αν ένας άνδρας αποπέμψει τη σύζυγό του και αυτή γίνει σύζυγος άλλου ποτέ δεν θα την δεχθεί πάλι». Και αυτό απαγορευόταν από τον νόμο. «Αλλά εγώ είμαι έτοιμος» λέγει «να σε δεχθώ μολονότι δεν σου είχα δώσει το συνήθες διαζύγιο κατά την ευαρέσκειά μου όπως συνηθίζουν οι σύζυγοι που αποπέμπουν τις συζύγους τους όταν υπάρχει κάτι δυσάρεστο σε αυτές». Δεν είναι απλή σύγκριση όπως νομίζουν πολλοί (δεν γνωρίζω αν όλοι το νομίζουν διότι δεν έχω διαβάσει κανέναν που να φαίνεται να κατανοεί την αληθινή σημασία) διότι ο Θεός δεν συγκρίνει απλώς τον εαυτό Του με σύζυγο ο οποίος έχει αποπέμψει τη σύζυγό του για μοιχεία αλλά όπως είπα ήδη υπάρχουν εδώ δύο μέρη. Οι Ιουδαίοι τότε συνήθιζαν να αποπέμπουν τις συζύγους τους ακόμη και για μικρές αιτίες και χωρίς καμία αιτία.Ο Καλβίνος αναπτύσσει έπειτα τον διπλό χαρακτήρα της σύγκρισης.
Ο Θεός λοιπόν δεν εννοεί σε αυτό το σημείο ότι είχε αποπέμψει τον λαό διότι αυτό θα ήταν άδικο και παράνομο και δεν θα μπορούσε να συμφωνεί με τον χαρακτήρα του Θεού. Αλλά όπως είπα ήδη υπάρχει εδώ μια διπλή σύγκριση. «Μολονότι ένας σύζυγος θα απέπεμπε με υπεροψία τη σύζυγό του και αυτή εξαιτίας του δικού του σφάλματος θα οδηγούνταν να συνάψει άλλον γάμο και να γίνει σύντροφος άλλου σαν να τον περιφρονούσε αυτός δύσκολα θα ανεχόταν ποτέ αυτή την προσβολή και θα συμφιλιωνόταν μαζί της αλλά εσείς δεν αποπέμφθηκατε από εμένα αλλά είστε σαν άπιστη γυναίκα η οποία ντροπιαστικά παραδίδεται σε όλους όσους τυχόν συναντήσει και όμως εγώ είμαι έτοιμος να σας δεχθώ και να λησμονήσω όλη την άθλια συμπεριφορά σας». Τώρα λοιπόν κατανοούμε το νόημα των λόγων.Στο επιχείρημα από το μικρότερο προς το μεγαλύτερο ο Καλβίνος γράφει:
Στο δεύτερο μέρος γίνεται σύγκριση από το μικρότερο προς το μεγαλύτερο. Διότι η επιστροφή στην εύνοια θα ήταν ευκολότερη αν η αποπεμφθείσα σύζυγος είχε γίνει έπειτα αποδεκτή από αυτόν μολονότι είχε γίνει σύζυγος άλλου αλλά όταν μια μοιχαλίδα βρίσκει τον σύζυγό της τόσο πρόθυμο από μόνος του και έτοιμο να χορηγήσει ελεύθερη συγχώρηση είναι σίγουρα ένα παράδειγμα που δεν συναντάται μεταξύ θνητών. Έτσι βλέπουμε ότι ο Θεός με ένα επιχείρημα από το μικρότερο προς το μεγαλύτερο υψώνει την αγαθότητά Του προς τον λαό ώστε να καταστήσει τους Ιουδαίους λιγότερο δικαιολογημένους για την απόρριψη τόσο πεισματικά μιας χάριτος που τους προσφέρεται ελεύθερα.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Ο Καλβίνος στρέφεται για να εξετάσει την ίδια την ελεήμονα πρόσκληση του Θεού να επιστρέψει.
Ο Θεός, αφού εξέθεσε την κακία του λαού του, και τους επέπληξε αυστηρά όπως άξιζαν, τώρα τους προσκαλεί ευγενικά σε μετάνοια, Δεν θα πεις σε εμένα στο εξής, λέει, Πατέρα μου! Κάποιοι εσφαλμένα αποδίδουν τα λόγια, «Θα πεις σε εμένα, Πατέρα μου,» σαν ο Θεός να απέρριπτε αυτό που έλεγαν: και δίνουν την έννοια, — ότι οι Ιουδαίοι θα ενεργούσαν ανέντιμα δοξάζοντας έτσι το όνομα του Θεού, από τον οποίο ήταν τόσο αποξενωμένοι. Αλλά πολύ διαφορετική είναι η έννοια του Προφήτη: διότι ο Θεός μετριάζει τη σφοδρότητα της επίπληξης που παρατηρήσαμε, και δείχνει ότι θα ήταν έτοιμος να συμφιλιωθεί μαζί τους, αν μετανόησαν: μάλιστα, δεν περιμένει τη μετάνοιά τους, αλλά από μόνος του συναντά και δελεάζει αυτούς τους άπιστους αποστάτες: «Τι!» λέει ο Θεός, «δεν θα υπάρχει πλέον καμία ένωση μεταξύ μας;» Διότι ο Θεός εκφράζει εδώ το συναίσθημα ενός που πενθεί και θρηνεί, όταν είδε τον λαό να χάνεται· και φαίνεται ανήσυχος, αν είναι δυνατόν, να τους αποκαταστήσει.Ο Καλβίνος περαιτέρω στοχάζεται στον αμετάβλητο χαρακτήρα του ελέους του Θεού.
Ο Θεός δείχνει ότι ήταν το σφάλμα των Ιουδαίων, που δεν τους δέχθηκε σε εύνοια. Και εδώ παίρνει το επιχείρημα από τη δική του φύση, και μιλάει για τον εαυτό του στο τρίτο πρόσωπο· και είναι το ίδιο σαν ο Προφήτης να είχε παρεμβάλει αυτόν τον συλλογισμό, «Ο Θεός δεν είναι ανένδοτος, διότι είναι τόσο έτοιμος να συγχωρήσει όσο είναι μακρόθυμος: τώρα, λοιπόν, τι σας εμποδίζει να ζήσετε ευτυχισμένοι ξανά υπό την κυβέρνησή του; διότι θα σας φεισθεί, υπό τον όρο ότι βρίσκει σε εσάς γνήσια μετάνοια.» Τώρα λοιπόν βλέπουμε, τι εννοεί εδώ ο Προφήτης: διότι καθώς ο Θεός είχε ευγενικά προτρέψει τον λαό σε μετάνοια, ο Προφήτης μιλάει τώρα γενικά για τη φύση του ίδιου του Θεού, — ότι δεν κρατά για πάντα, ούτε διατηρεί αιωνίως
Απαντήστε
Απόκριση
Πού στη ζωή μου έχω αντιμετωπίσει την αγάπη της διαθήκης του Θεού ως συνηθισμένη ή εύκολα αντικαταστάσιμη; Πώς η έμφαση του Καλβίνου στην ετοιμότητα του Κυρίου να συγχωρήσει προκαλεί οποιαδήποτε εναπομείνασα απιστία μέσα μου; Ποιο συγκεκριμένο βήμα μετάνοιας με προτρέπει το Πνεύμα να κάνω σήμερα;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ὦ Δέσποτα Κύριε, ὁ ἐν διαθηκικῇ ἐλέει καλῶν τὸν ἀποπλανηθέντα λαόν σου ἐπιστρέφειν καὶ ὑπισχνούμενος μὴ τηρεῖν ὀργὴν εἰς τὸν αἰῶνα, δώρησαι ἡμῖν μετανοίας καρδίας καὶ πίστιν προσκολλᾶσθαι τῷ Χριστῷ τῷ Ἀνδρὶ ἡμῶν μόνῳ. Διὰ τοῦ Πνεύματός σου, σύνδεσον ἡμᾶς ἐκ νέου τῇ ἀμεταβλήτῳ σου πιστότητι, ἵνα περιπατῶμεν ἐνώπιόν σου ἐν τῇ χάριτι ἣν ἐξησφάλισας. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →