← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Γένεσις

Γένεσις 35-36 — με τον Ιωάννη Καλβίνο

Γένεσις 35-36Υπομνήματα του John Calvin20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Το ταξίδι της πίστης συχνά περνά μέσα από σκιώδεις κοιλάδες και ξαφνικά ελέη. Το σχόλιο του Ιωάννη Καλβίνου στη Γένεση μας προσκαλεί να ακολουθήσουμε την αμετάβλητη φροντίδα του Θεού για τον λαό του μέσα από τις γενεές. Σε αυτά τα κεφάλαια παρακολουθούμε τον Ιακώβ να επιστρέφει στη Βαιθήλ, να αντιμετωπίζει τα οικιακά είδωλα και να λαμβάνει ανανεωμένες υποσχέσεις που εκτείνονται πολύ πέρα από τη δική του ζωή. Η προσεκτική έκθεση του Καλβίνου μας βοηθά να δούμε πώς κάθε δοκιμασία και απελευθέρωση υπηρετεί τη μεγαλύτερη ιστορία της χάριτος της διαθήκης. Καθώς ανοίγουμε αυτούς τους στίχους μαζί, ο ίδιος Θεός που μίλησε στον Ιακώβ ας μιλήσει ξανά σε εμάς, αγκυρώνοντας την ελπίδα μας στον πιστό λόγο του.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αφιερώστε χρόνο τώρα για να διαβάσετε τα κεφάλαια 35 και 36 της Γενέσεως αργά και προσευχητικά. Προσέξτε τις επανειλημμένες εμφανίσεις του Κυρίου, τις απαντήσεις του Ιακώβ και την εξελισσόμενη οικογενειακή ιστορία που μεταφέρει τη διαθήκη μπροστά. Αφήστε το κείμενο να εγκατασταθεί στην καρδιά σας πριν στραφείτε στις σκέψεις του Καλβίνου.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Καλβίνος ανοίγει το σχόλιό του σε αυτά τα κεφάλαια. 1. Και ο Θεός είπε στον Ιακώβ. Ο Μωυσής διηγείται ότι όταν ο Ιακώβ είχε φτάσει στην έσχατη ανάγκη, ο Θεός ήρθε σε βοήθειά του την κατάλληλη στιγμή και στην κρίσιμη καμπή. Και έτσι δείχνει, στο πρόσωπο ενός ανθρώπου, ότι ο Θεός ποτέ δεν εγκαταλείπει την Εκκλησία του που έχει αγκαλιάσει μία φορά, αλλά θα εξασφαλίσει τη σωτηρία της. Πρέπει, ωστόσο, να παρατηρήσουμε την τάξη της διαδικασίας του· διότι ο Θεός δεν εμφανίστηκε αμέσως στον υπηρέτη του, αλλά τον άφησε πρώτα να βασανιστεί από λύπη και υπερβολικές φροντίδες, ώστε να μάθει υπομονή, αναβάλλοντας την παρηγοριά του για τον καιρό της έσχατης ανάγκης. Σίγουρα η κατάσταση του Ιακώβ ήταν τότε πιο άθλια. Διότι όλοι, από κάθε πλευρά, μπορεί να είχαν εξοργιστεί εναντίον του ώστε να περιβάλλεται από τόσους θανάτους όσες ήταν οι γειτονικές φυλές· και δεν ήταν τόσο ανόητος ώστε να μην αισθάνεται τον κίνδυνο. Ο Θεός άφησε τον άγιο άνθρωπο να ταλαιπωρείται έτσι με φροντίδες και να βασανίζεται με προβλήματα, μέχρι που, με ένα είδος ανάστασης, τον αποκατέστησε, ως μισοπεθαμένο. Κάθε φορά που διαβάζουμε αυτό και παρόμοια χωρία, ας σκεφτούμε ότι η πρόνοια του Θεού φροντίζει για τη σωτηρία μας, ακόμη και όταν φαίνεται περισσότερο να κοιμάται. Ο Μωυσής δεν λέει πόσο καιρό ο Ιακώβ κρατήθηκε σε ανησυχία, αλλά μπορούμε να συμπεράνουμε από το πλαίσιο ότι είχε πολύ μεγάλη σύγχυση, όταν ο Κύριος τον αναζωογόνησε έτσι. Επιπλέον, πρέπει να παρατηρήσουμε ότι το κύριο φάρμακο με το οποίο αποκαταστάθηκε περιεχόταν στην έκφραση, Ο Κύριος μίλησε. Γιατί ο Θεός δεν τον μετέφερε με θαύμα σε κάποιο άλλο μέρος και έτσι δεν τον αφαίρεσε αμέσως από κάθε κίνδυνο; Γιατί δεν άπλωσε ούτε, χωρίς λόγο, το χέρι πάνω του και δεν καταπίεσε την αγριότητα όλων, ώστε κανείς να μην προσπαθήσει να τον βλάψει; Αλλά ο Μωυσής δεν επιμένει σε αυτό το σημείο μάταια. Διότι με αυτό διδασκόμαστε από πού πρέπει να αναζητείται η μεγαλύτερη παρηγοριά μας στις θλίψεις μας· και επίσης, ότι είναι η κύρια υπόθεση της ζωής μας, να εξαρτόμαστε από τον λόγο του Θεού, ως εκείνοι που είναι βέβαια πεπεισμένοι ότι, όταν έχει υποσχεθεί σωτηρία, θα φερθεί καλά σε εμάς, ώστε να μην διστάσουμε να περπατήσουμε μέσα από θανάτους. Ένας άλλος λόγος για το όραμα ήταν, ώστε ο Ιακώβ να μην αντιληφθεί μόνο αληθινά ότι ο Θεός ήταν ο απελευθερωτής του· αλλά, προειδοποιημένος από τον λόγο του, να μάθει να αποδίδει στον Θεό ό,τι ακολούθησε μετά. Διότι βλέποντας ότι είμαστε αργοί και αμβλείς, η γυμνή εμπειρία δεν αρκεί καθόλου για να μαρτυρήσει την εύνοια του Θεού προς εμάς, εκτός αν προστεθεί η πίστη που προέρχεται από τον λόγο. Συνεχίζει να συζητά την υπακοή του Ιακώβ στη θεία εντολή. Ανέβα στη Βαιθήλ. Αν και είναι σχέδιο του Θεού να αναστήσει τον υπηρέτη του από τον θάνατο στη ζωή, μπορεί όμως να φάνηκε ότι τον κρατούσε σε χλευασμό· διότι η αντίρρηση ήταν έτοιμη, Εσύ πράγματι, Κύριε, με προστάζεις να ανέβω, αλλά όλοι οι δρόμοι είναι κλειστοί· διότι οι γιοι μου έχουν ανάψει τέτοια φλόγα εναντίον μου, που δεν μπορώ να μείνω ασφαλής σε κανένα κρησφύγετο. Δύσκολα τολμώ να κουνήσω δάχτυλο· τι λοιπόν θα γίνει με εμένα, αν με μεγάλο πλήθος, αρχίσω τώρα να μετακινώ το στρατόπεδό μου; Δεν θα προκαλέσω νέες εχθρότητες εναντίον μου με τις κινήσεις μου; Αλλά με αυτόν τον τρόπο η πίστη του Ιακώβ αποδείχθηκε πληρέστατα· διότι, γνωρίζοντας ότι ο Θεός είναι ο οδηγός και φύλακας του ταξιδιού του, ετοιμάστηκε γι' αυτό, στηριζόμενος στη θεία εύνοια. Επιπλέον, ο Κύριος δεν προστάζει απλώς αυτό που θέλει να γίνει, αλλά ενθαρρύνει τον υπηρέτη του, προσθέτοντας την υπόσχεση. Διότι, υπενθυμίζοντάς του ότι είναι ο ίδιος Θεός που είχε εμφανιστεί προηγουμένως σε αυτόν καθώς έφευγε έντρομος από τον αδελφό του, μια υπόσχεση περιλαμβάνεται σε αυτά τα λόγια. Το θυσιαστήριο επίσης αναφέρεται στο ίδιο σημείο· διότι αφού είναι το θεόσταλτο σύμβολο ευχαριστίας, έπεται ότι ο Ιακώβ θα ερχόταν εκεί με ασφάλεια, για να εορτάσει δεόντως τη χάρη του Θεού. Ο Θεός επιλέγει και ορίζει τη Βαιθήλ, παρά οποιοδήποτε άλλο μέρος, για το ιερό του· διότι η ίδια η όψη της θα συνέβαλλε πολύ στην αφαίρεση του τρόμου, όταν θα θυμόταν ότι εκεί η δόξα του Κυρίου είχε φανεί σε αυτόν. Περαιτέρω, αφού ο Θεός προτρέπει τον υπηρέτη του σε ευγνωμοσύνη, δείχνει ότι είναι καλός προς τους πιστούς, ώστε αυτοί, σε αντάλλαγμα, να αναγνωρίζουν ότι οφείλουν τα πάντα στη χάρη του, και να ασκούνται στον εορτασμό της. Ο Καλβίνος εξετάζει στη συνέχεια τον καθαρισμό του οίκου του Ιακώβ. 2. Τότε ο Ιακώβ είπε στον οίκο του. Η άμεση υπακοή του Ιακώβ περιγράφεται εδώ. Διότι όταν άκουσε τη φωνή του Θεού, ούτε αμφέβαλε ούτε συζήτησε με τον εαυτό του σχετικά με αυτό που ήταν απαραίτητο να γίνει· αλλά, όπως του προστάχθηκε, ετοιμάστηκε γρήγορα για το ταξίδι του. Αλλά για να δείξει ότι υπάκουσε στον Θεό, όχι μόνο συνέλεξε τα αγαθά του, αλλά και καθάρισε τον οίκο του από είδωλα. Διότι αν επιθυμούμε ο Θεός να είναι ευμενής σε εμάς, πρέπει να αφαιρεθούν όλα τα εμπόδια, που με οποιονδήποτε τρόπο τον χωρίζουν από εμάς. Εξ αυτού επίσης αντιλαμβανόμαστε σε ποιο σημείο έτεινε η κλοπή της Ραχήλ. Διότι, (όπως έχουμε πει,) ούτε ήθελε να απομακρύνει τον πατέρα της από τη δεισιδαιμονία, αλλά μάλλον τον ακολούθησε στο σφάλμα του· ούτε κράτησε αυτό το δηλητήριο για τον εαυτό της, αλλά το διέδωσε σε όλη την οικογένεια. Έτσι μολύνθηκε εκείνος ο ιερός οίκος με τη χειρότερη μόλυνση. Από όπου επίσης φαίνεται πόσο μεγάλη είναι η ροπή της ανθρωπότητας προς ασεβή και κακή λατρεία· αφού οι οικιακοί του Ιακώβ, στους οποίους είχε παραδοθεί η καθαρή θρησκεία, έτσι πρόθυμα άρπαξαν τα είδωλα που τους προσφέρθηκαν. Και ο Ιακώβ δεν ήταν εντελώς άγνοος του κακού· αλλά είναι πιθανό ότι ήταν τόσο υπό την επιρροή της συζύγου του, ώστε, με συγκάλυψη, να θρέφει σιωπηλά αυτή τη μάστιγα της οικογένειάς του. Και αληθινά, με μία λέξη, καταδικάζει και τον εαυτό του και τους υπόλοιπους, αποκαλώντας τα είδωλα «ξένους θεούς». Διότι από πού προέκυψε η διάκριση που γίνεται εδώ, εκτός από το ότι γνώριζε ότι έπρεπε να είναι αφοσιωμένος σε έναν μόνο Θεό; Διότι υπάρχει μια σιωπηρή σύγκριση μεταξύ του Θεού του Αβραάμ και όλων των άλλων θεών που ο κόσμος είχε εφεύρει πονηρά για τον εαυτό του· όχι επειδή ήταν στη δύναμη του Αβραάμ να καθορίσει ποιος θα ήταν ο αληθινός Θεός· αλλά επειδή ο Θεός είχε φανερωθεί στον Αβραάμ, ήθελε επίσης να αναλάβει το όνομά Του. Ο Ιακώβ λοιπόν ομολογεί τη δική του αμέλεια, έχοντας δεχτεί στον οίκο του είδωλα, εναντίον των οποίων η πόρτα είχε κλείσει από τον Θεό. Διότι όπου λάμπει η γνώση του αληθινού Θεού, είναι απαραίτητο να διώξουμε μακριά ό,τι κατασκευάζουν οι άνθρωποι για τον εαυτό τους που είναι αντίθετο με την αληθινή γνώση του. Αλλά ενώ ο Ιακώβ είχε νανουριστεί είτε από τις κολακείες της συζύγου του, είτε είχε παραμελήσει να κάνει το καθήκον του, μέσω της αμέλειας της σάρκας, τώρα ξυπνά από τον φόβο του κινδύνου, για να γίνει πιο σοβαρός στην καθαρή λατρεία του Θεού. Αν αυτό συνέβη στον άγιο πατριάρχη, πόσο περισσότερο πρέπει να φοβόμαστε την σαρκική ασφάλεια εμείς, στην εποχή της ευημερίας; Αν, όμως, σε οποιαδήποτε στιγμή τέτοια νάρκωση και αμέλεια έχει κλέψει επάνω μας, ας διεγείρει και να μας παρακινήσει η πατρική τιμωρία του Θεού να καθαρίσουμε επιμελώς τον εαυτό μας από όσα σφάλματα μπορεί να έχουμε συμβληθεί με την αμέλειά μας. Η άπειρη καλοσύνη του Θεού είναι εδώ εμφανής· βλέποντας ότι ακόμη αξίωσε να θεωρεί τον οίκο του Ιακώβ, αν και μολυσμένο με είδωλα, ως ιερό του. Διότι αν και ο Ιακώβ αναμίχθηκε με ειδωλολάτρες, και ακόμη η σύζυγός του, -- προστάτιδα της ειδωλολατρίας, -- κοιμόταν στον κόλπο του, οι θυσίες του ήταν πάντα αποδεκτές από τον Θεό. Ωστόσο αυτή η μεγάλη καλοσύνη του Θεού στο να χορηγεί συγχώρεση, ούτε μειώνει το σφάλμα του αγίου ανθρώπου, ούτε πρέπει να χρησιμοποιείται από εμάς ως αφορμή για αμέλεια. Διότι αν και ο Ιακώβ δεν ενέκρινε αυτές τις δεισιδαιμονίες, όμως δεν οφειλόταν σε αυτόν ότι η καθαρή λατρεία του Θεού δεν υπονομευόταν σταδιακά. Διότι η διαφθορά που ξεκίνησε με τη Ραχήλ άρχιζε τώρα να εξαπλώνεται ευρύτερα. Και το παράδειγμα όλων των εποχών διδάσκει το ίδιο πράγμα. Διότι σπάνια η αλήθεια του Θεού επικρατεί τόσο μεταξύ των ανθρώπων, όσο σθεναρά και αν εργάζονται οι ευσεβείς δάσκαλοι για τη διατήρησή της, αλλά μερικές δεισιδαιμονίες παραμένουν μεταξύ του κοινού λαού. Αν προστεθεί σε αυτές η συγκάλυψη, το κακό σύντομα προχωρά, μέχρι που καταλαμβάνει όλο το σώμα. Με το να θρέφεται έτσι, η μάζα των δεισιδαιμονιών που σήμερα διαπερνά τον Παπισμό, έχει αποκτήσει την επιρροή της. Γι' αυτό πρέπει να αντισταθούμε με τόλμη σε αυτές τις αρχές του κακού, μήπως η αληθινή θρησκεία βλαφθεί από την οκνηρία και τη σιωπή των ποιμένων. Σχετικά με τον τρόμο του Θεού, ο Καλβίνος συνεχίζει την έκθεσή του. 5. Και ο τρόμος του Θεού ήταν επάνω στις πόλεις. Τώρα φαίνεται φανερά ότι η απελευθέρωση δεν υποσχέθηκε μάταια στον άγιο άνθρωπο από τον Θεό· αφού, μέσα σε τόσα εχθρικά ξίφη, εξέρχεται όχι μόνο με ασφάλεια αλλά και αδιατάρακτος. Με την καταστροφή των Σικιμιτών όλοι οι γειτονικοί λαοί είχαν φλογιστεί με εχθρότητα εναντίον μιας μόνο οικογένειας· όμως κανείς δεν κινείται για να πάρει εκδίκηση. Ο λόγος εξηγείται από τον Μωυσή, ότι ο τρόμος του Θεού είχε πέσει επάνω τους, που κατέστειλε τις βίαιες επιθέσεις τους. Εξ αυτού μπορούμε να μάθουμε ότι οι καρδιές των ανθρώπων είναι στα χέρια του Θεού· ότι μπορεί να εμπνεύσει θάρρος σε εκείνους που από μόνοι τους είναι αδύναμοι· και, από την άλλη, να μαλακώσει την σιδερένια σκληρότητά τους όποτε θέλει. Μερικές φορές, πράγματι, επιτρέπει σε πολλούς να αφρίζουν την υπερηφάνειά τους, εναντίον των οποίων αντιτάσσει μετά τη δύναμή του· αλλά συχνά αποδυναμώνει με φόβο εκείνους που ήταν φυσικά τολμηροί σαν λιοντάρια· έτσι βρίσκουμε αυτούς τους γίγαντες, που ήταν ικανοί να καταβροχθίσουν τον Ιακώβ εκατό φορές, τόσο χτυπημένους από τρόμο ώστε λιποθυμούν. Γι' αυτό, όποτε βλέπουμε τους ασεβείς να είναι έντονα αποφασισμένοι για την καταστροφή μας, μήπως οι καρδιές μας αποτύχουν από φόβο και σπάσουν από απελπισία, ας θυμηθούμε αυτόν τον τρόμο του Θεού, με τον οποίο η οργή, όσο και αν είναι μανιώδης, όλου του κόσμου μπορεί εύκολα να υποταχθεί.
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Ο Καλβίνος αντλεί θεολογικές συνδέσεις σχετικά με τις υποσχέσεις του Θεού. 11. Εγώ είμαι ο Θεός Παντοδύναμος. Ο Θεός εδώ, όπως και αλλού, διακηρύττει τη δική του δύναμη, ώστε ο Ιακώβ να μπορεί να στηρίζεται περισσότερο βέβαια στην πιστότητά του. Στη συνέχεια υπόσχεται ότι θα κάνει τον Ιακώβ να αυξηθεί και να πληθυνθεί, όχι μόνο σε ένα έθνος, αλλά σε πλήθος εθνών. Όταν μιλά για «ένα έθνος», εννοεί χωρίς αμφιβολία ότι οι απόγονοι του Ιακώβ θα γίνουν αρκετά πολυάριθμοι ώστε να αποκτήσουν το σώμα και το όνομα ενός μεγάλου λαού. Αλλά αυτό που ακολουθεί σχετικά με «έθνη» μπορεί να φανεί παράλογο· διότι αν θέλουμε να αναφέρεται στα έθνη που, με δωρεάν υιοθεσία, εισάγονται στη φυλή του Αβραάμ, η μορφή της έκφρασης είναι ακατάλληλη· αλλά αν εννοηθεί για γιους κατά φυσική καταγωγή, τότε θα ήταν κατάρα μάλλον παρά ευλογία, ότι η Εκκλησία, της οποίας η ασφάλεια εξαρτάται από την ενότητά της, θα διαιρούνταν σε πολλά διακριτά έθνη. Αλλά σε εμένα φαίνεται ότι ο Κύριος, σε αυτά τα λόγια, περιέλαβε και τα δύο αυτά οφέλη· διότι όταν, υπό τον Ιησού του Ναυή, ο λαός κατανεμήθηκε σε φυλές, σαν να πολλαπλασιαζόταν το σπέρμα του Αβραάμ σε τόσα διακριτά έθνη· όμως το σώμα δεν διαιρέθηκε έτσι· ονομάζεται συνάθροισμα εθνών, για αυτόν τον λόγο, διότι σε σχέση με αυτή τη διάκριση άνθιζε ακόμη μια ιερή ενότητα. Η γλώσσα επίσης δεν επεκτείνεται ακατάλληλα στους εθνικούς, οι οποίοι, έχοντας διασκορπιστεί προηγουμένως, συγκεντρώνονται σε μία συνάθροιση με τον δεσμό της πίστης· και αν και δεν γεννήθηκαν από τον Ιακώβ κατά σάρκα· όμως, επειδή η πίστη ήταν γι' αυτούς η αρχή μιας νέας γέννησης, και η διαθήκη της σωτηρίας, που είναι ο σπόρος της πνευματικής γέννησης, ρέει από τον Ιακώβ, όλοι οι πιστοί λογίζονται ορθά μεταξύ των γιων του, σύμφωνα με τη δήλωση, Σε έχω καταστήσει πατέρα πολλών εθνών.
Απαντήστε

Απόκριση

Σε ποιες από τις τρέχουσες περιστάσεις σας χρειάζεστε περισσότερο να ακούσετε τον Θεό να μιλά όπως ο Ιακώβ; Πώς μπορεί η κλήση να αφαιρέσετε είδωλα από τον οίκο σας να εφαρμοστεί σήμερα; Με ποιους τρόπους εμπιστεύεστε ότι οι υποσχέσεις του Θεού εκτείνονται πέρα από την άμεση όρασή σας;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ελεήμων Κύριε, σε ευχαριστούμε για τη σταθερή μαρτυρία του λόγου σου σε κάθε εποχή της ζωής του Ιακώβ. Σε δοξάζουμε που μιλάς στη στιγμή της μεγαλύτερης ανάγκης και ότι οι υποσχέσεις σου ποτέ δεν αποτυγχάνουν. Δίδαξέ μας να υπακούμε άμεσα, να καθαρίζουμε τις καρδιές μας από κάθε αντίπαλη στοργή, και να αναπαυόμαστε στην προστασία που μόνο εσύ μπορείς να δώσεις. Ας στηρίξει τώρα εμάς η ίδια πιστότητα της διαθήκης που στήριξε τον Ιακώβ. Ενίσχυσε την πίστη μας να προχωρήσουμε μπροστά, εμπιστευόμενοι ότι εργάζεσαι τα πάντα για το καλό εκείνων που σε αγαπούν. Στο όνομα του Χριστού προσευχόμαστε, αμήν.

Υπομνήματα του John Calvin · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →