Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Εβραίους
Προς Εβραίους 1 — με το Καθολικό Σχόλιο της Οικογενειακής Βίβλου του Χάιντοκ
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Καλώς ήρθατε σε αυτό το καθημερινό μάθημα που αντλείται από το Καθολικό Σχόλιο της Οικογενειακής Βίβλου του Χάιντοκ στο κεφάλαιο 1 της Προς Εβραίους. Αυτή η σεβάσμια συλλογή συγκεντρώνει τις γνώσεις αιώνων Καθολικών ερμηνευτών για να φωτίσει το ιερό κείμενο. Καθώς διασχίζουμε το εναρκτήριο κεφάλαιο, ανακαλύπτουμε την υπέρτατη αξιοπρέπεια του αιώνιου Υιού. Το έργο του Χάιντοκ μας αγκυρώνει στην ζωντανή παράδοση της Εκκλησίας, καθοδηγώντας τον διαλογισμό μας στο μυστήριο του Χριστού. Ας εμβαθύνουν τα λόγια αυτού του έμπιστου σχολίου την ευλάβειά σας για τις εμπνευσμένες Γραφές και να ενισχύσουν την πίστη σας σε αυτόν που κάθεται στα δεξιά του Πατρός.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Πάρτε το πρώτο κεφάλαιο της Προς Εβραίους και διαβάστε το αργά και προσευχητικά. Αφήστε τους μεγαλειώδεις εναρκτήριους στίχους να αντηχήσουν στην καρδιά σας. Προσέξτε πώς ο ιερός συγγραφέας παρουσιάζει τον Υιό ως τον οριστικό Λόγο που εκφωνήθηκε από τον Πατέρα. Κάντε παύση μετά από κάθε πρόταση για να απολαύσετε την πλούσια εικονογραφία της ακτινοβολίας, της κληρονομιάς και της ενθρόνισης. Αφήστε το ίδιο το κείμενο να προετοιμάσει τον νου σας για το σχόλιο που ακολουθεί.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Χέιντοκ ανοίγει την έκθεση του εδαφίου 2 αντιμετωπίζοντας τον χρόνο και τον τρόπο της θείας αποκάλυψης.
Κατὰ διαφόρους χρόνους,[1] καὶ κατὰ πολλοὺς τρόπους. Ἡ πρώτη λέξις σημαίνει ὅτι ὁ Θεὸς ἀπεκάλυψε τὴν ἐνσάρκωσιν τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ, ὡς ἦτο, κατὰ μέρη, καὶ κατὰ βαθμούς, εἰς διαφόρους χρόνους, καὶ εἰς διαφόρους προσώπους, εἰς τὸν Ἀδάμ, εἰς τὸν Ἀβραάμ, εἰς τὸν Μωϋσῆν, εἰς τὸν Δαβίδ, κ.λπ. Ἡ δευτέρα λέξις ἐκφράζει τοὺς διαφόρους τρόπους καὶ τρόπους, ὡς δι’ ἀγγέλων, δι’ ἀμέσων ἐμπνεύσεων, καὶ ἀποκαλύψεων, διὰ τύπων, σχημάτων, καὶ τελετουργιῶν.[2] --- Τελευταῖον πάντων, διὰ τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ, τοῦ ἀληθοῦς, φυσικοῦ, αἰωνίου Υἱοῦ, περὶ τοῦ ὁποίου πρέπει πάντοτε νὰ προσέχωμεν, ὅτι ὢν καὶ ἀληθὴς Θεὸς, καὶ ἀληθὴς ἄνθρωπος, διὰ τῆς ἑνώσεως τῆς θείας καὶ ἀνθρωπίνης φύσεως εἰς ἓν καὶ τὸ αὐτὸ θεῖον πρόσωπον, ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ὁμιλεῖ περὶ αὐτοῦ ἄλλοτε ὡς Θεοῦ, ἄλλοτε μνημονεύει ὅσα ἁρμόζουν εἰς αὐτὸν ὡς ἄνθρωπον, ἄλλοτε ὡς Λυτρωτοῦ ἡμῶν, καὶ Θεοῦ καὶ ἀνθρώπου. Τοῦτο πρέπει ἀναγκαίως νὰ συμβαίνῃ ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ τοῦ Χριστοῦ· ἀλλ’ ὅταν εὑρίσκωμεν πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ ἐννοηθοῦν περὶ ἑνὸς ὅστις εἶναι καθαρὸς ἢ μόνον ἄνθρωπος, ἢ τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ εἶναι ἀληθῆ εἰμὴ περὶ ἐκείνου, ὅστις εἶναι ἀληθῶς Θεός, ταῦτα εἶναι ἀναμφισβήτηται ἀποδείξεις κατὰ τῶν πλανῶν τῶν Ἀρειανῶν καὶ Σωκινιανῶν. (Οὐίθαμ)Ἡ ἑρμηνεία ἔπειτα ἐξετάζει τὸν διορισμὸν τοῦ Υἱοῦ ὡς κληρονόμου καὶ τὸν ρόλον αὐτοῦ εἰς τὴν δημιουργίαν.
Τὸν ὁποῖον διώρισεν κληρονόμον πάντων τῶν πραγμάτων. Ὁ κληρονόμος ἐδῶ δὲν λαμβάνεται δι’ ἐκεῖνον ὅστις διαδέχεται ἄλλον εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ, ἀλλὰ διὰ τὸ αὐτὸ ὡς Δεσπότης ἢ Κύριος. Καὶ ἂν καὶ ὁ Χριστὸς εἶναι ἀχωρίστως Θεὸς καὶ ἄνθρωπος, ὅμως τοῦτο ἁρμόζει εἰς αὐτὸν, ὡς ἄνθρωπον, διότι, ὡς Θεός, δὲν συνεστάθη ἐν χρόνῳ, ἀλλ’ ἦτο πάντοτε ἀπὸ αἰωνιότητος, Κύριος πάντων τῶν πραγμάτων, μετὰ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος· δι’ οὗ ἐπίσης ἐποίησε τὸν κόσμον. Δηλαδή, ὅλα τὰ κτίσματα, καὶ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ὅλα τὰ κτίσματα παρήχθησαν ἐξ ἴσου ὑπὸ τῶν τριῶν θείων προσώπων. Βλέπε Ἰωάννην α΄. 3. καὶ τὰς σημειώσεις ἐπὶ τοῦ τόπου ἐκείνου. (Οὐίθαμ)Ὁ Χέιντοκ προχωρεῖ εἰς τὴν ἐξήγησιν τοῦ Υἱοῦ ὡς τῆς λαμπρότητος τῆς δόξης καὶ τοῦ χαρακτῆρος τῆς οὐσίας.
Ὅστις ὢν ἡ λαμπρότης,[3] ἢ ἡ ἀκτινοβολία τῆς δόξης αὐτοῦ, οὐχὶ ὡς ἀκτῖνες ἢ ἀκτίνες παράγονται ἀπὸ φωτεινὸν σῶμα, ἀλλὰ δι’ ἀναγκαίας καὶ αἰωνίου κοινωνίας τῆς αὐτῆς οὐσίας, καὶ τοῦ ὅλου φωτός· εἰς τὴν ὁποίαν ἔννοιαν ἡ σύνοδος τῆς Νικαίας ἐνόησε τὸν αἰώνιον Υἱὸν τοῦ Θεοῦ ὡς φῶς ἐκ φωτός. Τοῦτο ἐν μέρει βοηθεῖ ἡμᾶς νὰ συλλάβωμεν τὴν αἰώνιον γέννησιν τοῦ Υἱοῦ ἐκ τοῦ Πατρός, διότι ἡ ἀκτινοβολία εἶναι συγχρόνως μετὰ τοῦ ἡλίου, ἂν καὶ ὅλαι αἱ συγκρίσεις ὑστεροῦν τοῦ μυστηρίου τούτου. (Οὐίθαμ) --- Δυνάμεθα ἐδῶ νὰ παρατηρήσωμεν τὰς δύο φύσεις τοῦ Χριστοῦ. Ὡς Θεός, εἶναι ὁ Δημιουργὸς πάντων τῶν πραγμάτων· ὡς ἄνθρωπος, εἶναι συνεσταλμένος κληρονόμος τῶν ἀγαθῶν τοῦ Θεοῦ. Μὴ ἀρκούμενος νὰ κατέχῃ τὴν κληρονομίαν τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ ἐν τῷ ἰδίῳ προσώπῳ, θέλει ἡμᾶς ὡς συγκληρονόμους νὰ τὴν μοιρασθῶμεν καὶ μετ’ αὐτοῦ. Ἂς ζῶμεν οὕτως ὥστε νὰ ἀκούσωμεν μίαν ἡμέραν τὴν μακαρίαν ἐκείνην πρότασιν· Δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου, κ.λπ. --- Καὶ ὁ χαρακτὴρ τῆς οὐσίας αὐτοῦ.[4] Εἰς τὴν ἑλληνικὴν εἶναι ὁ χαρακτὴρ τῆς οὐσίας αὐτοῦ· τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ μεταφρασθῇ, ἡ ἀκριβὴς εἰκών. Ὑπάρχουν διάφοροι τρόποι καθ’ οὓς πρᾶγμά τι δύναται νὰ εἰπωθῇ ὡς σχῆμα ἢ εἰκὼν ἄλλου· ἐδῶ λαμβάνεται διὰ τοιαύτην παράστασιν τῆς οὐσίας τοῦ Πατρός, ὥστε ἂν καὶ ὁ Πατὴρ καὶ ὁ Υἱὸς εἶναι διάφορα πρόσωπα, καὶ ὁ Υἱὸς προέρχεται ἐκ τοῦ Πατρός, ὅμως εἶναι τοιοῦτος χαρακτὴρ καὶ εἰκὼν, ὥστε νὰ ἔχῃ τὴν αὐτὴν φύσιν καὶ οὐσίαν μετὰ τοῦ Πατρός, καθὼς ἡ Καθολικὴ Ἐκκλησία πάντοτε ἐπίστευσε καὶ διεκήρυξε κατὰ τῶν ἀρχαίων αἱρετικῶν, καὶ ἰδιαιτέρως κατὰ τῶν Ἀρειανῶν. Αἱ λέξεις αὐτῶν δύνανται νὰ ἰδωθοῦν ἐν μέρει εἰς τὸν Πετάβιον, βιβλ. β΄. περὶ Τριάδος κεφ. 11.· βιβλ. δ΄. κεφ. 6.· βιβλ. ϛ΄. κεφ. 6. ὄντα πολὺ μακρὰ διὰ τὰς βραχείας ταύτας σημειώσεις. Καὶ τοῦτο δύναται νὰ ἐννοηθῇ ἐκ τῶν ἑπομένων λέξεων περὶ τοῦ Υἱοῦ· καὶ συνέχων ἢ διατηρῶν πάντα τὰ πράγματα διὰ τοῦ λόγου τῆς δυνάμεως αὐτοῦ. Ὡς εἶχεν εἰπεῖ πρότερον, ὅτι πάντα τὰ πράγματα ἐγένοντο δι’ αὐτοῦ, οὕτω πάντα τὰ πράγματα διατηροῦνται ὑπ’ αὐτοῦ, ἐξ ἴσου μετὰ τοῦ Πατρός. Βλέπε Κολοσσαεῖς α΄. 16, 17. Βλέπε ἐπίσης ἐδάφ. 10. τοῦ κεφαλαίου τούτου, καὶ τὰς σημειώσεις ἐπὶ Ἰωάννου α΄. 3. (Οὐίθαμ) --- Σχῆμα. Τοῦτο δὲν ἀποκλείει τὴν πραγματικότητα. Οὕτω τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ εἰς τὴν εὐχαριστίαν, καὶ ὁ μυστικὸς θάνατος αὐτοῦ εἰς τὴν λειτουργίαν, ἂν καὶ καλοῦνται σχῆμα, εἰκὼν, ἢ παράστασις τοῦ ὁρατοῦ σώματος καὶ τῆς θυσίας τοῦ Χριστοῦ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ, ὅμως δύνανται νὰ εἶναι καὶ εἶναι ἡ αὐτὴ οὐσία. (Μπρίστοου) ---Κάθηται ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ, καὶ ἐδῶ, εἰς τὸν ἅγιον Μάρκον, κεφ. ιϛ΄. καὶ εἰς τὸ σύμβολον τῶν ἀποστόλων, ἐκφράζουν ὅσα ἁρμόζουν εἰς τὸν Χριστόν, ὡς Λυτρωτὴν ἡμῶν, Θεὸν γενόμενον ἄνθρωπον διὰ τῆς ἐνσαρκώσεως αὐτοῦ, καὶ ὅστις ὡς ἄνθρωπος κατέστη κεφαλὴ τῆς Ἐκκλησίας αὐτοῦ, ὁ κριτὴς τῶν ζώντων καὶ τῶν νεκρῶν· καὶ οὕτως εἶπεν ὁ ἅγιος Στέφανος, (Πράξεις ζ΄.) Βλέπω τοὺς οὐρανοὺς ἀνεῳγμένους, καὶ τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἑστῶτα ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ. (Οὐίθαμ)Ἐπὶ τοῦ εδαφίου 4 ἡ ἑρμηνεία στρέφεται εἰς τὴν ὑπεροχὴν τοῦ Υἱοῦ ὑπὲρ τῶν ἀγγέλων.
Γενόμενος τοσοῦτον κρείττων, κ.λπ. Οἱ Ἀρειανοὶ προσεποιήθησαν ἐκ τούτου ὅτι ὁ Χριστὸς ἐγένετο, ἢ ἐκτίσθη. Ἀλλ’ ὁ ἀπόστολος ὁμιλεῖ περὶ τοῦ Χριστοῦ ὡς ἀνθρώπου, καὶ λέγει ἡμῖν ὅτι ὁ Χριστός, ἀκόμη ὡς ἄνθρωπος, διὰ τῆς ἀναλήψεως αὐτοῦ ὑψώθη ὑπὲρ τῶν Ἀγγέλων. --- Ὡς ἐκληρονόμησε πλέον ἔξοχον ὄνομα. Δηλαδή, καὶ τὴν ἀξίαν καὶ τὸ ὄνομα τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ αὐτοῦ, καὶ τοῦ ἀληθοῦς Υἱοῦ αὐτοῦ. Βλέπε Α΄ Ἰωάννου ε΄. 20. (Οὐίθαμ)
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Χάιντοκ συνδέει το χωρίο με την αιώνια φύση του Υιού εν μέσω της μεταβαλλόμενης δημιουργίας.
Και πάλιν· συ κατ' αρχάς, Κύριε, την γην εθεμελίωσας, κ.λπ. Το κείμενο, καθώς και η αυθεντία των ερμηνευτών, δείχνουν ότι αυτά τα λόγια εξακολουθούν να λέγονται για τον Υιό του Θεού, για τον Χριστό, ο οποίος ήταν και αληθινός Θεός και άνθρωπος. Και μολονότι μέρος του Ψαλμού ρι', από τον οποίο λαμβάνονται αυτά τα λόγια, περιέχει προσευχή προς τον Θεό για την αποκατάσταση της πόλεως Ιερουσαλήμ, εντούτοις σε αυτόν τον ψαλμό σημαίνεται κυρίως η δόξα του Χριστού και της Εκκλησίας Του, η οποία θα εξαπλωθεί σε όλα τα έθνη. Βλέπε Άγιο Ιωάννη Χρυσόστομο, Έστιο, Κορνήλιο α Λαπίδε, κ.λπ. --- Ως ιμάτιον αλλ' αλλάξεις αυτά, κ.λπ. Ο απόστολος, στον δεύτερο στίχο αυτού του κεφαλαίου, είχε πει ότι ο κόσμος έγινε υπό του Υιού του Θεού· τώρα μας λέει ότι όλα τα δημιουργημένα πράγματα θα παλαιωθούν ως ιμάτιον, θα φθαρούν και θα απολεσθούν (τουλάχιστον από την παρούσα κατάστασή τους), θα αλλαχθούν· αλλά συ, ο οποίος είσαι και Θεός και άνθρωπος, είσαι πάντοτε ο αυτός, άνευ φθοράς ή αλλαγής. (Ουίθαμ) --- Ο απόστολος εδώ αποδίδει το έργο της δημιουργίας στον Υιό του Θεού, και έτσι παρέχει σαφή και εντυπωσιακή απόδειξη της θεότητός Του, κατά των Ενωτικών. Για να αποφύγουν αυτή την απόδειξη, μερικοί από αυτούς ισχυρίζονται ότι αυτοί οι στίχοι προστέθηκαν δολίως· αλλά βρίσκονται σε όλα τα ελληνικά χειρόγραφα και σε όλες τις αρχαίες μεταφράσεις αυτής της επιστολής. Άλλοι προσπαθούν να δώσουν βεβιασμένες ερμηνείες σε αυτούς τους στίχους, αλλά τα λόγια είναι πειστικά σαφή σε όλους όσοι δεν κλείνουν σκοπίμως τα μάτια τους.
Απαντήστε
Απόκριση
Πώς η αιώνια γέννηση του Υιού διαμορφώνει την καθημερινή σας προσευχή; Με ποιους τρόπους η έμφαση του σχολίου στην υπεροχή του Χριστού προσκαλεί σε μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στο λυτρωτικό Του έργο; Πού μπορείτε να προσκυνήσετε πιο συνειδητά τον Υιό που λαμβάνει την προσκύνηση των αγγέλων;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ὦ Αἰώνιε Πάτερ, ὁ ἐν ταύταις ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις λαλήσας ἡμῖν ἐν Υἱῷ, τῷ ἀπαυγάσματι τῆς δόξης σου καὶ χαρακτῆρι τῆς ὑποστάσεώς σου, χάρισαι ἡμῖν χάριν ἵνα προσκυνῶμεν αὐτὸν μετὰ πάντων τῶν ἀγγέλων καὶ ἀναπαυώμεθα ἀσφαλῶς ἐν τῇ ἀσαλεύτῳ βασιλείᾳ ἣν ἔστησεν. Διὰ τῆς πρεσβείας τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου καὶ τῆς κοινωνίας πάντων τῶν Ἁγίων, ἕλκυσον ἡμᾶς ἀεὶ βαθυτέρως εἰς τὸ μυστήριον τῆς ἀϊδίου αὐτοῦ γεννήσεως καὶ τῆς κυριαρχικῆς αὐτοῦ δεσποτείας ἐπὶ πάσης τῆς κτίσεως. Ταῦτα αἰτούμεθα διὰ τοῦ αὐτοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →