← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Δευτερονόμιο

Ο Ψευδοπροφήτης και ο Άγιος Λαός: Φυλάσσοντας τη Διαθήκη και τον Δεκάτο του Ελέους

Δευτερονόμιο 13-14Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed)22 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Ο Μωυσής τώρα θέτει φρουρά γύρω από την ίδια τη διαθήκη. Αν αναστηθεί προφήτης ή ονειροπόλος και δώσει σημείο, όμως πει 'Ας πορευθούμε πίσω από άλλους θεούς', δεν πρέπει να ακουστεί αλλά να θανατωθεί· διότι ο Θεός δοκιμάζει τον λαό Του, για να γνωρίσει αν Τον αγαπούν με όλη την καρδιά τους. Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου ερμηνεύει αυτόν τον νόμο νηφάλια: ο διδάσκαλος της ασεβείας πρέπει να θανατωθεί, και αυτός που πρώτος άκουσε τα πλανητικά λόγια του να ρίξει πρώτος λίθο, ώστε με την τιμωρία του ασεβούς οι άλλοι να γίνουν νηφάλιοι. Η διαθήκη είναι υπερβολικά πολύτιμη, και η αποστασία υπερβολικά θανάσιμη, για να αντιμετωπίζονται με επιείκεια. Έπειτα ο Μωυσής στρέφεται προς τα πένθιμα έθιμα των εθνών — την κοπή της σάρκας, την φαλάκρα που γίνεται ανάμεσα στα μάτια για τους νεκρούς — και τα απαγορεύει, διότι ο Ισραήλ είναι άγιος λαός, αφιερωμένος στον Κύριο. Ο Θεοδώρητος εξηγεί ότι ο Θεός εδώ αποβάλλει τη μαντεία και το υπερβολικό πένθος με το οποίο τα ξένα έθνη ακρωτηρίαζαν τον εαυτό τους για τους νεκρούς, προσφέροντας τα μαλλιά τους στους αποθανόντες· ο θείος νόμος απαγορεύει αυτά σε λαό που ανήκει στον Θεό. Και επανέρχεται, όπως οφείλει προσεκτικός ερμηνευτής, στο ζήτημα των δεκάτων, δείχνοντας από το κείμενο ότι δύο δεκάτα διατάχθηκαν — ένα για τους Λευίτες, ένα για την ιερή ευωχία — και σημειώνοντας όπου ο ιστορικός Ιώσηπος, γνωρίζοντας το έθιμο των Ιουδαίων, μέτρησε τρία. Μέσα από καθαρά και ακάθαρτα, ψευδοπροφήτη και άγιο πένθος, ένα νήμα διατρέχει: ο Ισραήλ είναι ο ίδιος ο λαός του Κυρίου, και πρέπει να φυλάσσει τη διαθήκη, να κρατιέται μακριά από τους τρόπους των εθνών, και να θυμάται τους πτωχούς στον δεκάτο του ελέους.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αναγνώστε Δευτερονόμιο 13–14 — ο Μωυσής φυλάσσει τη διαθήκη από την πλάνη: 'Εάν αναστηθεί μεταξύ σας προφήτης, ή ονειροπόλος ονείρων, και σας δώσει σημείο… λέγοντας, Ας πορευθούμε πίσω από άλλους θεούς… δεν θα ακούσετε τα λόγια εκείνου του προφήτη… Και ο προφήτης εκείνος… θα θανατωθεί· διότι μίλησε για να σας αποστρέψει από τον Κύριο τον Θεό σας.' Ακόμη και αδελφός, υιός, αγαπημένη σύζυγος που παρασύρει κρυφά δεν πρέπει να γλιτώσει από τη δικαιοσύνη της διαθήκης, 'διότι ζήτησε να σας απομακρύνει από τον Κύριο τον Θεό σας.' Έπειτα ονομάζει την αγιότητα του Ισραήλ: 'Εσείς είστε τέκνα του Κυρίου του Θεού σας· δεν θα κόψετε τον εαυτό σας, ούτε θα κάνετε φαλάκρα ανάμεσα στα μάτια σας για τους νεκρούς. Διότι είστε άγιος λαός στον Κύριο τον Θεό σας, και ο Κύριος σας εξέλεξε για να είστε ιδιαίτερος λαός σε Αυτόν.' Δίνει τους νόμους για καθαρά και ακάθαρτα τρόφιμα, και επανέρχεται στον δεκάτο: 'Θα δεκατίσετε αληθινά όλη την αύξηση του σπόρου σας… Και θα φάτε ενώπιον του Κυρίου του Θεού σας… ώστε να μάθετε να φοβάστε τον Κύριο τον Θεό σας πάντοτε.' Και ο δεκάτος του τρίτου έτους του ελέους: 'ο Λευίτης… και ο ξένος, και ο ορφανός, και η χήρα… θα έρθουν, και θα φάνε και θα χορτάσουν· ώστε ο Κύριος ο Θεός σας να σας ευλογήσει σε όλο το έργο του χεριού σας.'
Μελετήστε

Μελέτη

Πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί ο ψευδοπροφήτης; Ο Θεοδώρητος ερμηνεύει τον νόμο χωρίς δισταγμό: ο διδάσκαλος της ασεβείας καταδικάζεται, και αυτός ακριβώς που προσπάθησε να πλανήσει γίνεται ο πρώτος μάρτυρας εναντίον του: Νομοθέτησε και διέταξε να θανατωθεί ο διδάσκαλος της ασεβείας, και αυτός που άκουσε τέτοια λόγια να ρίξει πρώτος λίθο. Ο σκοπός, σημειώνει ο Θεοδώρητος, δεν είναι η σκληρότητα αλλά η νηφαλιότητα όλου του λαού: τότε όλος ο λαός ομοίως να λιθοβολήσει τον ασεβή, και με την τιμωρία τους να κάνει τους άλλους νηφάλιους. Στρέφεται έπειτα στα απαγορευμένα πένθιμα έθιμα, και τα ερμηνεύει ως αποκήρυξη των ειδωλολατρικών τρόπων: Απαγορεύει τα έθιμα των ασεβών εθνών.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Δύο μεγάλες φροντίδες διατρέχουν αυτά τα κεφάλαια, και ο Θεοδώρητος τις κρατά ενωμένες: φύλαξε τη διαθήκη, και γίνε άγιος λαός. Ο νόμος κατά του ψευδοπροφήτη είναι αυστηρός διότι ο κίνδυνος είναι θανάσιμος — το να στραφεί κανείς πίσω από άλλους θεούς είναι να σπάσει την ίδια την καρδιά της διαθήκης, και η πλάνη είναι ακόμη πιο επικίνδυνη όταν έρχεται τυλιγμένη σε σημείο ή θαύμα, ή από τα χείλη κάποιου που αγαπάμε. Ο ίδιος ο Κύριος προειδοποίησε ότι στις έσχατες ημέρες 'ψευδόχριστοι και ψευδοπροφήτες θα αναστηθούν, και θα δείξουν σημεία και τέρατα, για να πλανήσουν, αν ήταν δυνατόν, ακόμη και τους εκλεκτούς' (Μάρκος 13:22), και ο Απόστολος δίδαξε ότι ακόμη και άγγελος από τον ουρανό που κηρύττει άλλο ευαγγέλιο πρέπει να απορριφθεί (Γαλ 1:8). Η Εκκλησία διατηρεί αυτή την επαγρύπνηση ακόμη — όχι με τον λίθο, διότι αυτή χειρίζεται την πνευματική μάχαιρα, αλλά φυλάσσοντας την πίστη που παραδόθηκε άπαξ και αρνούμενη κάθε διδάσκαλο που θα την οδηγούσε πίσω από άλλους θεούς. Και η δεύτερη φροντίδα είναι η αγιότητα: 'είσαι άγιος λαός στον Κύριο τον Θεό σου.' Ο Θεοδώρητος ερμηνεύει την απαγόρευση των ειδωλολατρικών πένθιμων τελετών ως σημάδι αυτής της αφιέρωσης, διότι αυτές ήταν το υπερβολικό πένθος των εθνών: Διότι μερικά από τα ξένα έθνη έκοβαν τα μαλλιά της κεφαλής τους και τα πρόσφεραν στους νεκρούς. Ο Ισραήλ δεν πρέπει να κόβεται ή να ξυρίζει το κεφάλι του για τους νεκρούς όπως τα έθνη που δεν έχουν ελπίδα, διότι ανήκει στον ζωντανό Θεό· έτσι ο Απόστολος αργότερα θα παρότρυνε τους χριστιανούς να μην 'λυπούνται, όπως οι άλλοι που δεν έχουν ελπίδα' (Α' Θεσ 4:13). Το πένθος μας είναι πραγματικό αλλά όχι ειδωλολατρικό, διότι πενθούμε με την ελπίδα της αναστάσεως. Ακόμη και οι προσεκτικοί δεκάτοι υπηρετούν αυτό το ένα πράγμα — λαός αφιερωμένος στον Θεό που όμως ποτέ δεν λησμονεί τους πτωχούς, διότι ο Θεοδώρητος ερμηνεύει το κείμενο ακριβώς: είναι σαφές ότι απέδωσε ένα δέκατο στους Λευίτες, και άλλο για τις εορτές εκείνων που το προσφέρουν. Στον δεκάτο του τρίτου έτους ο Λευίτης και ο ξένος και ο ορφανός και η χήρα μνημονεύονται — διότι η αγιότητα που ζητά ο Θεός δεν χωρίζεται ποτέ από το έλεος.
Απαντήστε

Απόκριση

Λάβετε από αυτά τα κεφάλαια επαγρύπνηση και αφιέρωση. Πρώτον, φύλαξε τη διαθήκη. Ο νόμος κατά του ψευδοπροφήτη σας διδάσκει ότι όχι κάθε θαύμα είναι από τον Θεό, και όχι κάθε πειστική φωνή πρέπει να εμπιστεύεται — ακόμη και όταν έρχεται από κάποιον που αγαπάτε, ακόμη και όταν είναι ντυμένη με σημεία. Δοκιμάστε κάθε διδασκαλία απέναντι στην πίστη που παραδόθηκε άπαξ, και αρνηθείτε ό,τι θα σας οδηγούσε πίσω από άλλους θεούς, όποια μορφή κι αν παίρνουν τώρα αυτοί οι θεοί. Αυτό δεν είναι στενότητα αλλά πιστότητα· η διαθήκη είναι η ζωή σας, και δεν πρέπει να αφήσετε κανέναν να σας απομακρύνει από τον Κύριο τον Θεό σας. Δεύτερον, θυμηθείτε ότι είστε άγιος λαός. Ο Θεοδώρητος σας δείχνει τον Ισραήλ να απαγορεύεται τα ειδωλολατρικά έθιμα πένθους, διότι ανήκε στον Θεό και ζούσε με ελπίδα· και εσείς ανήκετε στον Θεό, και δεν πρέπει να πενθείτε ή να ζείτε όπως εκείνοι που δεν έχουν ελπίδα. Ας είναι το πένθος σας πραγματικό αλλά όχι απελπισμένο, φωτισμένο από την ανάσταση. Κρατήστε τον εαυτό σας διακριτό από τους τρόπους ενός κόσμου που δεν γνωρίζει τον Θεό, όχι με περιφρόνηση αλλά με αγιότητα. Και ας είναι η αγιότητά σας ελεήμων. Ο δεκάτος δόθηκε όχι μόνο στους λειτουργούς του Θεού αλλά στον ξένο, τον ορφανό και τη χήρα, ώστε να φάνε και να χορτάσουν. Έτσι ενώστε την αφιέρωσή σας με τη συμπόνια: φυλάξτε την πίστη, κρατήστε τον εαυτό σας άγιο, και ανοίξτε το χέρι σας στους πτωχούς — διότι ο λαός που ο Θεός διεκδικεί ως δικό του γνωρίζεται από την πιστότητα, την ελπίδα και το έλεός του.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Κύριε ο Θεός μας, που διεκδίκησες τον λαό Σου ως ιδιαίτερο θησαυρό και έθεσες φρουρά γύρω από τη διαθήκη Σου, μη επιτρέποντας σε πλάνο να στρέψει τις καρδιές τους πίσω από άλλους θεούς: κάνε με επάγρυπνο και πιστό. Ας μη με πλανήσει κανένας ψευδοπροφήτης, αν και έρχεται με σημεία και τέρατα ή με τη φωνή κάποιου που αγαπώ· ας δοκιμάζω κάθε διδασκαλία απέναντι στην πίστη που παρέδωσες, και ας προσκολλώμαι μόνο σε Σένα. Με κάλεσες να είμαι άγιος λαός, διακριτός από τα έθνη· ας μη ζήσω ή πενθήσω όπως εκείνοι που δεν έχουν ελπίδα, αλλά κράτα με αφιερωμένο σε Σένα, πενθώντας με τη βέβαιη ελπίδα της αναστάσεως του Υιού Σου. Καθάρισε από εμένα τα έθιμα ενός κόσμου που δεν Σε γνωρίζει, και αφιέρωσέ με ολοκληρωτικά στον Εαυτό Σου. Και όπως διέταξες τον λαό Σου να θυμάται τον Λευίτη και τον ξένο, τον ορφανό και τη χήρα, στον δεκάτο του ελέους, έτσι άνοιξε το χέρι και την καρδιά μου στους πτωχούς, ώστε η αγιότητά μου να μην χωρίζεται ποτέ από τη συμπόνια. Ευλόγησε το έργο των χεριών μου, και ας Σε φοβούμαι πάντοτε και να Σε υπηρετώ με πιστότητα, ελπίδα και έλεος. Σε Σένα, Χριστέ ο Θεός μας, που μας έκανες άγιο λαό για τον Εαυτό Σου, με τον Πατέρα και το πανάγιο Πνεύμα, δόξα τώρα και αεί, και εις τους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →