Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί
Ψαλμοί 47-48 — με τον Ιωάννη Καλβίνο
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Στο σημερινό μάθημα ακούμε τη φωνή του Ιωάννη Καλβίνου καθώς μας καθοδηγεί στους Ψαλμούς 47 και 48. Η προσεκτική ερμηνεία του Καλβίνου αποκαλύπτει την παγκόσμια βασιλεία του Θεού και την ιδιαίτερη δόξα που δόθηκε στη Σιών. Τα λόγια του μας βοηθούν να μεταβούμε από την αρχαία πρόσκληση σε χαρούμενη αίνεση στην βαθύτερη πραγματικότητα της βασιλείας του Χριστού. Προσκαλούμαστε να δούμε πώς αυτοί οι ψαλμοί δείχνουν πέρα από τον Δαβίδ στον υψωμένο Υιό που συγκεντρώνει όλα τα έθνη. Οι γνώσεις του Καλβίνου σταθεροποιούν τις καρδιές μας για να λατρεύσουμε τον Βασιλιά που βασιλεύει σε κάθε γωνιά της γης. Ας ανοίξουμε τα αυτιά και τα πνεύματά μας για να δεχθούμε ό,τι το Πνεύμα έχει διαφυλάξει μέσω αυτού του πιστού διδασκάλου.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Τώρα στρεφόμαστε στο ίδιο το κείμενο. Διαβάστε τους Ψαλμούς 47 και 48 αργά, επιτρέποντας στη θριαμβευτική γλώσσα της βασιλείας και στην ομορφιά της Σιών να εγκατασταθούν στον νου σας. Προσέξτε τις επαναλαμβανόμενες προσκλήσεις για τραγούδι και χειροκρότημα, τις αναφορές στα έθνη που φέρθηκαν κοντά, και την περιγραφή του αγίου όρους. Αφήστε τα λόγια να σας προετοιμάσουν να ακούσετε την ερμηνεία του Καλβίνου με φρέσκια προσοχή.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Καλβίνος ανοίγει το σχόλιό του στον Ψαλμό 47 εξετάζοντας την πρόσκληση να χειροκροτήσουν και να φωνάξουν προς τον Θεό.
1. Χειροκροτήστε, όλοι οι λαοί Καθώς ο Ψαλμωδός απαιτεί από τα έθνη, σε ένδειξη της χαράς και της ευχαριστίας τους προς τον Θεό, να χειροκροτήσουν, ή μάλλον τους προτρέπει σε υπερβολική χαρά, της οποίας η ένταση ξεσπά και εκδηλώνεται με εξωτερικές εκφράσεις, είναι βέβαιο ότι εδώ μιλά για την απελευθέρωση που ο Θεός είχε επιτελέσει γι' αυτούς. Αν ο Θεός είχε εγείρει μεταξύ των εθνών κάποια φοβερή βασιλεία, αυτό θα στερούσε μάλλον από όλους το θάρρος τους και θα τους καταβύθιζε στην απόγνωση, παρά θα τους έδινε αφορμή να τραγουδήσουν και να πηδήξουν από χαρά. Επιπλέον, ο εμπνευσμένος συγγραφέας δεν πραγματεύεται εδώ κάποια κοινά ή συνηθισμένα ευλογίες του Θεού, αλλά τέτοιες ευλογίες που θα γεμίσουν όλο τον κόσμο με απίστευτη χαρά και θα διεγείρουν τα πνεύματα όλων των ανθρώπων να υμνήσουν τον Θεό. Αυτό που προσθέτει λίγο μετά, ότι όλα τα έθνη υποτάχθηκαν στον Ισραήλ, πρέπει επομένως να νοηθεί όχι ως δουλική υποταγή, αλλά ως υποταγή πιο εξαίρετη και πιο επιθυμητή από όλα τα βασίλεια του κόσμου. Είναι αφύσικο για εκείνους που υποτάσσονται και φέρνονται σε υποταγή με βία και φόβο να πηδούν από χαρά. Πολλά έθνη ήταν υποτελή στον Δαβίδ και στον γιο του Σολομώντα, αλλά ενώ ήταν έτσι, δεν έπαψαν ταυτόχρονα να γογγύζουν και να υπομένουν ανυπόμονα τον ζυγό που τους επιβλήθηκε, τόσο μακριά ήταν από το να ευχαριστούν τον Θεό με χαρούμενες και πρόθυμες καρδιές.Στρεφόμενος στον στίχο 5, ο Καλβίνος γράφει για την ανάβαση του Θεού με θρίαμβο.
5. Ο Θεός ανέβηκε με θρίαμβο Εδώ υπάρχει υπαινιγμός στην αρχαία τελετουργία που τηρούνταν υπό τον Νόμο. Καθώς ο ήχος των σαλπίγγων συνηθιζόταν να χρησιμοποιείται για την επισημοποίηση των ιερών συνάξεων, ο προφήτης λέγει ότι ο Θεός ανεβαίνει, όταν οι σάλπιγγες ενθαρρύνουν και διεγείρουν τον λαό να μεγαλύνει και να υψώνει τη δύναμή Του. Όταν αυτή η τελετουργία εκτελούνταν παλαιότερα, ήταν ακριβώς σαν ένας βασιλιάς, κάνοντας την είσοδό του μεταξύ των υπηκόων του, να παρουσιάζεται σε αυτούς με μεγαλοπρεπή ενδυμασία και μεγάλη λαμπρότητα, με την οποία κέρδιζε τον θαυμασμό και τον σεβασμό τους. Ταυτόχρονα, ο ιερός συγγραφέας, υπό αυτή τη σκιώδη τελετουργία, σίγουρα σκόπευε να μας οδηγήσει να σκεφθούμε έναν άλλο είδος ανάβασης πιο θριαμβευτική — εκείνη του Χριστού όταν «ανέβηκε πολύ πάνω από όλους τους ουρανούς» (Εφεσίους 4:10) και απέκτησε την αυτοκρατορία όλου του κόσμου, και οπλισμένος με την ουράνια δύναμή Του, υπέταξε κάθε υπερηφάνεια και υψηλοφροσύνη. Πρέπει να θυμάστε αυτό που ανέφερα προηγουμένως, ότι το όνομα Ιεχωβά εφαρμόζεται εδώ στην κιβωτό, διότι αν και η ουσία ή η μεγαλειότητα του Θεού δεν ήταν κλεισμένη σε αυτήν, ούτε η δύναμη και η ενέργειά Του ήταν δεμένες σε αυτήν, όμως δεν ήταν ένα κενό και άχρηστο σύμβολο της παρουσίας Του. Ο Θεός είχε υποσχεθεί ότι θα κατοικούσε στο μέσο του λαού όσο οι Ιουδαίοι Τον λάτρευαν σύμφωνα με τον κανόνα που είχε ορίσει στον Νόμο, και πράγματι έδειξε ότι ήταν αληθινά παρών μαζί τους, και ότι δεν ήταν μάταιο να επικαλούνται το όνομά Του μεταξύ τους. Αυτό που δηλώνεται εδώ, όμως, εφαρμόζεται πιο κατάλληλα στη φανέρωση της δόξας που τελικά έλαμψε στο πρόσωπο του Χριστού. Εν συντομία, το νόημα της γλώσσας του Ψαλμωδού είναι: Όταν οι σάλπιγγες ήχησαν μεταξύ των Ιουδαίων, σύμφωνα με τον διορισμό του Νόμου, αυτό δεν ήταν ένας απλός κενός ήχος που διαλύθηκε στον αέρα, διότι ο Θεός, που προόριζε την κιβωτό της διαθήκης να είναι ενέχυρο και σύμβολο της παρουσίας Του, προέδρευε αληθινά σε αυτή τη σύναξη. Από αυτό ο προφήτης αντλεί ένα επιχείρημα για να επιβάλει στους πιστούς το καθήκον να υμνούν τον Θεό. Υποστηρίζει ότι με το να ασχολούνται σε αυτή την άσκηση δεν θα ενεργούν τυφλά ή τυχαία, όπως οι δεισιδαίμονες, οι οποίοι, μη έχοντας βεβαιότητα στα ψευδή συστήματα θρησκείας τους, θρηνούν και ουρλιάζουν μάταια μπροστά στα είδωλά τους. Δείχνει ότι οι πιστοί έχουν δίκαιο έδαφος για να εορτάζουν με τα στόματά τους και με πρόθυμη καρδιά τους ύμνους του Θεού, αφού γνωρίζουν σίγουρα ότι είναι παρών μαζί τους, σαν να είχε ορατά εγκαταστήσει τον βασιλικό θρόνο Του μεταξύ τους.Στα σχόλιά του στον Ψαλμό 48, ο Καλβίνος αρχίζει επαινώντας το μεγαλείο του Ιεχωβά στην αγία πόλη.
1. Μέγας είναι ο Ιεχωβά, και πολύ αξιέπαινος. Ο προφήτης, πριν προχωρήσει να κάνει μνεία εκείνου του ιδιαίτερου παραδείγματος της εύνοιας του Θεού προς αυτούς, στο οποίο έχω αναφερθεί, διδάσκει γενικά ότι η πόλη της Ιερουσαλήμ ήταν ευτυχής και ευημερούσα, επειδή ο Θεός είχε ευαρεστηθεί με χάρη να αναλάβει τη φροντίδα της υπεράσπισης και της διατήρησής της. Με αυτόν τον τρόπο διαχωρίζει και διακρίνει την Εκκλησία του Θεού από όλο τον υπόλοιπο κόσμο, και όταν ο Θεός επιλέγει από όλη την ανθρώπινη φυλή έναν μικρό αριθμό τον οποίο περιβάλλει με την πατρική Του αγάπη, αυτή είναι μια ανεκτίμητη ευλογία που τους χαρίζει. Η θαυμαστή καλοσύνη και δικαιοσύνη Του λάμπουν στη διακυβέρνηση όλου του κόσμου, ώστε δεν υπάρχει κανένα μέρος του κενού από τον έπαινό Του, αλλά παντού μας παρέχεται άφθονο υλικό για να Τον υμνούμε. Εδώ, όμως, ο εμπνευσμένος ποιητής εορτάζει τη δόξα του Θεού που φανερώνεται στην προστασία της Εκκλησίας. Δηλώνει ότι ο Ιεχωβά είναι μέγας, και πολύ αξιέπαινος στην αγία πόλη. Αλλά δεν είναι έτσι και σε όλο τον κόσμο; Αναμφίβολα είναι. Όπως είπα, δεν υπάρχει γωνιά τόσο κρυμμένη, στην οποία η σοφία, η δικαιοσύνη και η καλοσύνη Του δεν διεισδύουν, αλλά επειδή είναι θέλημά Του να φανερώνονται κυρίως και με ιδιαίτερο τρόπο στην Εκκλησία Του, ο προφήτης πολύ σωστά θέτει μπροστά στα μάτια μας αυτόν τον καθρέφτη, στον οποίο ο Θεός δίνει μια πιο σαφή και ζωντανή αναπαράσταση του χαρακτήρα Του. Αποκαλώντας την Ιερουσαλήμ το άγιο όρος, μας διδάσκει με μία λέξη, με ποιο δικαίωμα και μέσα έφτασε να είναι με ιδιαίτερο τρόπο η πόλη του Θεού. Ήταν έτσι επειδή η κιβωτός της διαθήκης είχε τοποθετηθεί εκεί με θεία εντολή. Το νόημα της έκφρασης είναι αυτό: Αν η Ιερουσαλήμ είναι, σαν να λέγαμε, ένα όμορφο και μεγαλοπρεπές θέατρο στο οποίο ο Θεός θα ήθελε να φανεί το μεγαλείο της μεγαλειότητάς Του, αυτό δεν οφείλεται σε κανένα δικό της πλεονέκτημα, αλλά επειδή η κιβωτός της διαθήκης εγκαταστάθηκε εκεί με την εντολή του Θεού ως ένδειξη ή σύμβολο της ιδιαίτερης εύνοιάς Του.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Καλβίνος συνδέει την υποταγή των εθνών με τη βασιλεία του Χριστού στις παρατηρήσεις του στον στίχο 2.
Εφόσον, λοιπόν, καμία δουλεία δεν είναι ευτυχής και επιθυμητή παρά εκείνη με την οποία ο Θεός υποτάσσει και φέρνει υπό το λάβαρο και την εξουσία του Χριστού του Υιού Του εκείνους που προηγουμένως ήταν επαναστάτες, έπεται ότι αυτή η γλώσσα εφαρμόζεται μόνο στη βασιλεία του Χριστού, ο οποίος καλείται υψηλός και φοβερός Βασιλιάς, (στίχος 2), όχι ότι κάνει τα άθλια όντα πάνω από τα οποία βασιλεύει να τρέμουν από την τυραννία και τη βία της κυριαρχίας Του, αλλά επειδή η μεγαλειότητά Του, που προηγουμένως είχε περιφρονηθεί, θα αρκέσει για να καταστείλει την επανάσταση όλου του κόσμου. Πρέπει να παρατηρηθεί ότι ο σκοπός του Αγίου Πνεύματος εδώ είναι να διδάξει ότι, καθώς οι Ιουδαίοι είχαν υποστεί για πολύ καιρό περιφρονητική μεταχείριση, καταπιεσμένοι με αδικίες και θλιμμένοι από καιρό σε καιρό με ποικίλες συμφορές, η καλοσύνη και η γενναιοδωρία του Θεού προς αυτούς ήταν τώρα τόσο πιο ένδοξη, όταν η βασιλεία του Δαβίδ είχε υποτάξει τα γειτονικά έθνη από κάθε πλευρά και είχε φτάσει σε τέτοιο ύψος δόξας. Μπορούμε, όμως, εύκολα να συμπεράνουμε από τη σύνδεση των λέξεων την αλήθεια αυτού που έχω προτείνει, ότι όταν ο Θεός καλείται φοβερός και μέγας Βασιλιάς πάνω σε όλη τη γη, αυτή η προφητεία εφαρμόζεται στη βασιλεία του Χριστού. Δεν υπάρχει, επομένως, αμφιβολία ότι η χάρη του Θεού εορτάστηκε με αυτούς τους τίτλους, για να ενισχύσει τις καρδιές των ευσεβών κατά την περίοδο που μεσολάβησε μέχρι την έλευση του Χριστού, κατά την οποία όχι μόνο η θριαμβευτική κατάσταση του λαού του Ισραήλ είχε πέσει σε παρακμή, αλλά κατά την οποία επίσης ο λαός, καταπιεσμένος με την πικρότερη περιφρόνηση, δεν μπορούσε να έχει καμία γεύση της εύνοιας του Θεού και καμία παρηγοριά από αυτήν, παρά μόνο στηριζόμενος στις υποσχέσεις του Θεού μόνο. Γνωρίζουμε ότι υπήρξε μια μακρά διακοπή της λαμπρότητας της βασιλείας του αρχαίου λαού του Θεού, η οποία συνεχίστηκε από τον θάνατο του Σολομώντα μέχρι την έλευση του Χριστού. Αυτό το διάστημα σχημάτισε, σαν να λέγαμε, ένα χάσμα ή ρήγμα, το οποίο θα είχε καταπιεί τα πνεύματα των ευσεβών, αν δεν είχαν υποστηριχθεί και στηριχθεί από τον Λόγο του Θεού. Καθώς, λοιπόν, ο Θεός εξέθεσε στο πρόσωπο του Δαβίδ έναν τύπο της βασιλείας του Χριστού, η οποία εδώ υμνείται, αν και ακολούθησε λίγο μετά μια θλιβερή και σχεδόν επαίσχυντη μείωση της δόξας της βασιλείας του Δαβίδ, τότε οι πιο θλιβερές συμφορές, και τελικά η αιχμαλωσία και μια πιο άθλια διασπορά, η οποία διέφερε λίγο από μια ολική καταστροφή, το Άγιο Πνεύμα έχει προτρέψει τους πιστούς να συνεχίσουν να χειροκροτούν από χαρά, μέχρι την έλευση του υποσχεμένου Λυτρωτή.Σχετικά με την επιλογή της κληρονομιάς, ο Καλβίνος στοχάζεται στην ελεύθερη εύνοια του Θεού προς τους απογόνους του Ιακώβ.
4. Εξέλεξε την κληρονομιά μας για εμάς. Ο εμπνευσμένος ποιητής εδώ εορτάζει πιο διακριτικά την ιδιαίτερη χάρη που ο Θεός, στην καλοσύνη Του, είχε χαρίσει στον εκλεκτό και άγιο σπόρο του Αβραάμ. Καθώς παρέβλεψε όλο τον υπόλοιπο κόσμο και υιοθέτησε για τον εαυτό Του έναν λαό που ήταν λίγος σε αριθμό και περιφρονητός, έτσι ήταν σωστό αυτό το σημαντικό ενέχυρο της πατρικής Του αγάπης να διακρίνεται από την κοινή Του ευεργεσία, η οποία εκτείνεται σε όλη την ανθρωπότητα χωρίς διάκριση. Η λέξη εξέλεξε είναι επομένως ιδιαίτερα εμφατική, υπονοώντας ότι ο Θεός δεν είχε μεταχειριστεί τα παιδιά του Αβραάμ όπως είχε συνηθίσει να μεταχειρίζεται αδιάκριτα άλλα έθνη, αλλά ότι είχε χαρίσει σε αυτούς, σαν με κληρονομικό δικαίωμα, μια ιδιαίτερη αξιοπρέπεια με την οποία υπερείχαν όλων των άλλων. Το ίδιο πράγμα εκφράζεται αμέσως μετά με τη λέξη δόξα. Έτσι λοιπόν ο προφήτης επιτάσσει το καθήκον της ευχαριστίας προς τον Θεό, επειδή ύψωσε, στο πρόσωπο του Ιακώβ, τον εκλεκτό λαό Του στον υψηλότερο βαθμό τιμής, ώστε να μπορούν να καυχώνται ότι η κατάστασή τους ήταν διακεκριμένη από εκείνη όλων των άλλων εθνών. Δείχνει, ταυτόχρονα, ότι αυτό οφειλόταν εξ ολοκλήρου στην ελεύθερη και αζήτητη εύνοια του Θεού. Η αναφορική αντωνυμία τον οποίο τίθεται αντί του αιτιολογικού μορίου διότι ή επειδή, σαν να είχε αποδώσει ο Ψαλμωδός την αιτία αυτού του προνομίου με το οποίο διακρίνονταν στον ίδιο τον Θεό. Οποτεδήποτε η εύνοια του Θεού προς τους Ιουδαίους εγκωμιάζεται, ως συνέπεια του ότι αγάπησε τους πατέρες τους, αυτή η αρχή πρέπει πάντα να διατηρείται στο νου, ότι με αυτόν τον τρόπο όλα τα πλεονεκτήματα στον άνθρωπο αναιρούνται. Αν όλη η αρετή ή η δόξα του ιερού πατριάρχη εξαρτιόταν καθαρά και απλά από την καλή ευαρέσκεια του Θεού, ποιος μπορεί να τολμήσει να διεκδικήσει οτιδήποτε για τον εαυτό του ως ιδιαίτερα δικό του; Αν ο Θεός λοιπόν μας έχει δώσει οτιδήποτε πάνω από άλλους, και σαν με ειδικό προνόμιο, ας μάθουμε να αποδίδουμε το όλο στην πατρική αγάπη που φέρει προς εμάς, αφού μας εξέλεξε να είμαστε το ποίμνιό Του. Συλλέγουμε επίσης από αυτό το χωρίο ότι η χάρη που ο Θεός επιδεικνύει προς τους εκλεκτούς Του δεν εκτείνεται σε όλους τους ανθρώπους κοινώς, αλλά είναι ένα προνόμιο με το οποίο διακρίνει λίγους από τη μεγάλη μάζα της ανθρωπότητας.
Απαντήστε
Απόκριση
Πώς η έμφαση του Καλβίνου στην πρόθυμη υπακοή προκαλεί τον τρόπο με τον οποίο εκφράζετε την αίνεση; Με ποιους τρόπους η συγκέντρωση των εθνών στη Σιών αναδιαμορφώνει την άποψή σας για την Εκκλησία σήμερα; Πού αισθάνεστε ότι ο Θεός σας προσκαλεί να αναπαυθείτε στην ελεύθερη και αζήτητη εύνοιά Του αντί στα δικά σας πλεονεκτήματα;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ὦ Κύριε Θεέ, ὁ βασιλεύων ἐπὶ πάντα τὰ ἔθνη καὶ ἀναβὰς ἐν ἀλαλαγμῷ, ὑπόταξον τὰς καρδίας ἡμῶν διὰ τοῦ Λόγου Σου, ἵνα κροτῶμεν χεῖρας καὶ ψάλλωμεν αἴνους ἐν συνέσει. Διὰ τῆς χάριτος τῆς διαθήκης Σου, ἕλκυσον τοὺς λαοὺς εἰς τὴν πόλιν τοῦ Θεοῦ ἡμῶν καὶ ἐνκέντρισον ἡμᾶς εἰς τὴν κληρονομίαν τοῦ ἐκλεκτοῦ Σου λαοῦ, ἵνα τὸ κάλλος τῆς Σιὼν γένηται ἡ χαρὰ ἡμῶν καὶ ἡ ὕψωσις τοῦ Χριστοῦ ὁ διηνεκὴς ὕμνος ἡμῶν. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →