← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Β' Πέτρου

Βʹ Πέτρου 3 — με τον Μάθιου Χένρι

Β' Πέτρου 3Υπόμνημα του Matthew Henry επί της Αγίας Γραφής20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Το σχόλιο του Ματθαίου Χένρι στην Βʹ Πέτρου γʹ προσφέρει σταθερή καθοδήγηση στους πιστούς που αντιμετωπίζουν αμφιβολία και καθυστέρηση. Σε αυτό το κεφάλαιο ο απόστολος αντιμετωπίζει τους χλευαστές ενώ παροτρύνει την εκκλησία να παραμείνει άγρυπνη και αγία. Ο Χένρι διατρέχει το κείμενο με ποιμαντική σαφήνεια δείχνοντας πώς η υπόσχεση της επιστροφής του Χριστού διαμορφώνει την καθημερινή συμπεριφορά. Οι σκέψεις του μας υπενθυμίζουν ότι ο χρόνος του Θεού δεν είναι ποτέ χαλαρός αλλά πάντα σκόπιμος. Καθώς ακολουθούμε την έκθεσή του καλούμαστε να κρατηθούμε στερεά στον λόγο που ειπώθηκε από προφήτες και αποστόλους. Αυτό το μάθημα αντλεί απευθείας από την πραγματεία του Χένρι ώστε οι αρχαίες προειδοποιήσεις να εξακολουθούν να διεγείρουν καθαρούς νόες σήμερα.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Πάρτε λίγες ήσυχες στιγμές για να διαβάσετε τη Βʹ Πέτρου 3 ολόκληρη. Ακούστε την επαναλαμβανόμενη έκκληση του αποστόλου να θυμάστε και τη σταθερή διαβεβαίωσή του ότι η ημέρα του Κυρίου θα έρθει οπωσδήποτε. Προσέξτε την αντίθεση μεταξύ των χλευαστών που χλευάζουν την υπόσχεση και των αγαπημένων που προτρέπονται να ζουν εν οσιότητι και ειρήνη. Αφήστε την τελική προτροπή του κεφαλαίου να αυξάνετε εν τη χάριτι να εγκατασταθεί στην καρδιά σας πριν στραφούμε στην έκθεση του Χένρι.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Χένρι ανοίγει τονίζοντας την τρυφερή στοργή του αποστόλου προς τους αναγνώστες του. Για να φθάσει καλύτερα ο απόστολος στον σκοπό του γράφοντας αυτήν την επιστολή, ο οποίος είναι να τους καταστήσει σταθερούς και αμετακίνητους σε μια πιστευτική και πρακτική ανάμνηση της διδασκαλίας του ευαγγελίου, αυτός, 1. Εκφράζει την ιδιαίτερη στοργή και τρυφερότητά του προς αυτούς, αποκαλώντας τους αγαπητούς, αποδεικνύοντας έτσι ότι πρόσθεσε στην ευσέβεια την αδελφική αγάπη, όπως τους είχε (κεφ. α΄ 17) προτρέψει να κάνουν. Οι λειτουργοί πρέπει να είναι παραδείγματα αγάπης και στοργής, καθώς και ζωής και συμπεριφοράς. 2. Αποδεικνύει ειλικρινή αγάπη προς αυτούς και εγκάρδια μέριμνα για αυτούς, γράφοντας το ίδιο πράγμα προς αυτούς, αν και με άλλα λόγια. Εφόσον είναι ασφαλές για αυτούς, δεν θα είναι δυσάρεστο σε αυτόν να γράφει για το ίδιο θέμα και να επιδιώκει τον ίδιο σκοπό, με εκείνες τις μεθόδους που είναι πιθανότερο να επιτύχουν. 3. Για να συστήσει καλύτερα το θέμα, τους λέγει ότι αυτά που θα ήθελε να θυμούνται είναι, (1.) Τα λόγια που ελέχθησαν από τους αγίους προφήτες, οι οποίοι ήσαν θεοπνεύστως εμπνευσμένοι, φωτισμένοι και αγιασμένοι και από το Άγιον Πνεύμα· και, βλέποντας ότι οι νόες αυτών των προσώπων είχαν καθαρισθεί από την αγιαστική ενέργεια του ιδίου Πνεύματος, ήσαν καλύτερα διατεθειμένοι να δεχθούν και να διατηρήσουν ό,τι ερχόταν από τον Θεόν δια των αγίων προφητών. (2.) Τις εντολές των αποστόλων του Κυρίου και Σωτήρος· και επομένως οι μαθητές και δούλοι του Χριστού οφείλουν να προσέχουν ό,τι εκείνοι που αποστέλλονται από αυτόν έχουν διακηρύξει προς αυτούς ως θέλημα του Κυρίου τους. Ό,τι ο Θεός έχει ομιλήσει δια των προφητών της Παλαιάς Διαθήκης, και ο Χριστός έχει προστάξει δια των αποστόλων της Καινής, δεν μπορεί παρά να απαιτεί και να αξίζει να μνημονεύεται συχνά· και εκείνοι που μελετούν αυτά τα πράγματα θα αισθανθούν τις ζωοποιούς αρετές αυτών. Δια αυτών των πραγμάτων οι καθαροί νόες των χριστιανών πρέπει να διεγείρονται, ώστε να είναι δραστήριοι και ζωηροί στο έργο της αγιότητος, και ζηλωτές και ακούραστοι στην οδό προς τον ουρανόν. Ο Χένρι προχωρεί περιγράφοντας τον χαρακτήρα και τον συλλογισμό των επερχομένων χλευαστών. Ι. Τι είδους πρόσωπα είναι: περιπατούν κατά τας ιδίας αυτών επιθυμίας, ακολουθούν τας μηχανάς και τας επιθυμίας των ιδίων καρδιών αυτών, και τας σαρκικάς στοργάς, όχι τας υπαγορεύσεις και κατευθύνσεις της ορθής λογικής και μιας φωτισμένης καλώς πληροφορημένης κρίσεως. Αυτό το κάνουν στην πορεία της συναναστροφής τους, ζουν όπως θέλουν, και ομιλούν όπως θέλουν· δεν είναι μόνον οι εσωτερικοί νόες αυτών που είναι πονηροί και αντίθετοι προς τον Θεόν, όπως ο νους κάθε αμετανοήτου αμαρτωλού είναι (Ρωμ. η΄ 7), αλλοτριωμένος από τον Θεόν, άγνωστος προς αυτόν, και απρόθυμος προς αυτόν· αλλά έχουν φθάσει σε τέτοιο ύψος πονηρίας ώστε διακηρύττουν ανοιχτά ό,τι είναι στις καρδιές άλλων που είναι ακόμη σαρκικοί· λέγουν, «Αι γλώσσαι ημών είναι ιδίας ημών, και η ισχύς ημών, και ο χρόνος ημών, και τις είναι κύριος επάνω ημών; Τις θα αντιφάσκει ή θα ελέγχει ημάς, ή θα μας καλεί ποτέ εις λογοδοσίαν δια ό,τι λέγομεν ή πράττομεν;» Και, όπως περιφρονούν να περιορίζωνται υπό οποιωνδήποτε νόμων του Θεού στη συναναστροφή τους, έτσι ούτε θα ανεχθούν να υπαγορεύει και να προστάζει η αποκάλυψις του Θεού προς αυτούς ό,τι οφείλουν να πιστεύουν· όπως θα περιπατούν κατά τον ιδικόν των τρόπον, και θα ομιλούν την ιδικήν των γλώσσαν, έτσι θα σκέπτωνται και τας ιδίας των σκέψεις, και θα σχηματίζουν αρχάς αι οποίαι είναι εντελώς ιδικές των· και εδώ επίσης αι ιδίαι αυτών επιθυμίαι μόνον θα συμβουλεύωνται υπ’ αυτών. Μόνον τέτοιοι ολοκληρωμένοι ελευθεριάζοντες όπως περιγράφονται εδώ μπορούν να λάβουν θέσιν, τουλάχιστον δεν μπορούν να καθήσουν εις την καθέδραν των χλευαστών. «Δια τούτου θα τους γνωρίσετε, ώστε να είσθε καλύτερα επί της φυλακής σας εναντίον αυτών.» Ο Χένρι αντιπαραβάλλει έπειτα την παρελθούσα κρίσιν δια του ύδατος με την επερχομένην κρίσιν δια του πυρός. 2. Ό,τι λέγει ο απόστολος περί της καταστροφικής αλλαγής η οποία πρόκειται ακόμη να επέλθει επ’ αυτής: Οι ουρανοί και η γη, οι οποίοι είναι τώρα, υπό του ιδίου λόγου φυλάττονται εναποτεθειμένοι, τετηρημένοι εις πυρ εναντίον της ημέρας της κρίσεως και της απωλείας των ασεβών ανθρώπων, εδ. 7. Εδώ έχομεν μιαν φοβεράν περιγραφήν της τελικής διαλύσεως του κόσμου, και εις την οποίαν είμεθα ακόμη περισσότερον ενδιαφερόμενοι. Η καταστροφή η οποία επήλθεν επί του κόσμου και των κατοίκων αυτού δια του κατακλυσμού, την αναγινώσκομεν, και ακούομεν, και σκεπτόμεθα περί αυτής, με μέριμναν, μολονότι εκείνοι οι οποίοι εσάρωσαν υπ’ αυτής ήσαν τοιούτοι τους οποίους ποτέ δεν εγνωρίσαμεν· αλλά η κρίσις περί της οποίας ομιλείται εδώ είναι ακόμη να έλθει, και θα έλθει βεβαίως, μολονότι δεν γνωρίζομεν πότε, ούτε επί ποίας ιδιαιτέρας εποχής ή γενεάς ανθρώπων· και επομένως δεν είμεθα, δεν δυνάμεθα να είμεθα, βέβαιοι ότι δεν θα συμβεί εις τους ιδίους ημών χρόνους· και τούτο κάμνει πολύ μεγάλην διαφοράν, μολονότι θα εδέχετο ότι ήσαν ίσοι εις κάθε άλλην έποψιν, το οποίον όμως δεν πρέπει να επιτραπεί, διότι ήσαν μερικοί, μολονότι πολύ ολίγοι, οι οποίοι διεσώθησαν από εκείνον τον κατακλυσμόν, αλλά ουδείς δύναται να διασωθεί εις αυτήν την πυρκαϊάν. Εκτός τούτου, δεν ήμεθα εντός εμβέλειας του ενός, αλλά δεν είμεθα βέβαιοι ότι δεν θα περιληφθώμεν εις την άλλην συμφοράν. Τώρα λοιπόν να ιδούμε τον κόσμον εις τον οποίον ανήκομεν να καταστρέφεται μονομιάς — όχι μόνον ένα πρόσωπον, όχι μόνον μίαν ιδιαιτέραν οικογένειαν, ούτε ακόμη ένα έθνος (ακόμη και εκείνο εις το οποίον είμεθα πλέον στενώς ενδιαφερόμενοι και μεριμνώντες), αλλά ολόκληρος ο κόσμος, λέγω, βυθιζόμενος μονομιάς, και ουδεμία κιβωτός προετοιμασμένη, ουδεμία δυνατή οδός αφεθείσα διαφυγής δια οποιονδήποτε από την κοινήν καταστροφήν, τούτο κάμνει διαφοράν μεταξύ της ερημώσεως η οποία έγινε και εκείνης την οποίαν ακόμη αναμένομεν. Η μία είναι ήδη παρελθούσα, και ουδέποτε να επανέλθει επ’ ημάς πλέον (διότι ο Θεός έχει είπει ρητώς ότι δεν θα υπάρξει πλέον κατακλυσμός δια να καταστρέψει την γην, Γεν. θ΄ 11-17)· η άλλη είναι ακόμη οπίσω, και είναι τόσον βέβαιον ότι θα έλθει όσον η αλήθεια και η δύναμις του Θεού δύνανται να το κάμουν· η μία ήλθεν βαθμηδόν επί του κόσμου, και ηύξανεν επί των κατοίκων αυτού τεσσαράκοντα ημέρας, προτού να κάμει τέλος εις αυτούς (Γεν. ζ΄ 12, 17)· η άλλη αυτή θα έλθει επ’ αυτούς ταχέως και μονομιάς (Β΄ Πέτρ. β΄ 1)· εκτός τούτου, υπήρχον εις εκείνην την καταστροφήν (όπως είπομεν) ολίγοι οι οποίοι διεσώθησαν, αλλά η καταστροφή η οποία ακόμη αναμένει αυτόν τον κόσμον, οσάκις έλθει, θα είναι απολύτως καθολική· δεν θα υπάρξει κανέν μέρος το οποίον τα καταβροχθίζοντα πυρά δεν θα αρπάξουν, ουδέν ιερόν αφεθέν οπουδήποτε δια τους κατοίκους να φύγουν, ουδέν σημείον εις όλον αυτόν τον κόσμον όπου οιοσδήποτε εξ αυτών δύναται να είναι ασφαλής. Ούτω, οποιεσδήποτε διαφορές δύνανται να αποδοθούν μεταξύ εκείνης της καταστροφής του κόσμου και αυτής περί της οποίας ομιλείται εδώ, πράγματι παριστούν την επερχομένην ως την πλέον τρομεράν κρίσιν· όμως το ότι ο κόσμος έχει καταστραφεί άπαξ δια καθολικού κατακλυσμού καθιστά πλέον πιστευτόν ότι δύναται να καταστραφεί πάλιν δια καθολικής πυρκαϊάς. Ας θεωρήσουν λοιπόν οι χλευασταί, οι οποίοι γελούν εις την έλευσιν του Κυρίου ημών εις κρίσιν, τουλάχιστον ότι είναι δυνατόν. Ουδέν λέγεται περί αυτής εις τον λόγον του Θεού παρά ό,τι είναι εντός εμβέλειας της δυνάμεως του Θεού, και, μολονότι αυτοί ακόμη γελούν, δεν θα μας βγάλουν από την αμηχανίαν· είμεθα καλώς πεπεισμένοι ότι θα γίνει, διότι αυτός το έχει είπει, και δυνάμεθα να στηριχθώμεν εις την υπόσχεσίν του. Πλανώνται, μη γνωρίζοντες (τουλάχιστον μη πιστεύοντες) τας γραφάς, ούτε την δύναμιν του Θεού· αλλά ημείς γνωρίζομεν, και στηριζόμεθα ή οφείλομεν να στηριζώμεθα, εις αμφότερα. Τώρα εκείνο το οποίον αυτός έχει είπει, και το οποίον θα κάμει βεβαίως πραγματικότητα, είναι ότι οι ουρανοί και η γη οι οποίοι είναι τώρα (εις τους οποίους είμεθα τώρα συγγενείς, οι οποίοι ακόμη υφίστανται εις όλην την ωραιότητα και τάξιν εις την οποίαν τους βλέπομεν, και οι οποίοι είναι τόσον ευάρεστοι και χρήσιμοι εις ημάς, όπως ευρίσκομεν ότι είναι) φυλάττονται εναποτεθειμένοι, όχι να είναι, όπως οι επίγειοι νόες θα ηυχήθησαν να τους έχουν, θησαυροί δι’ ημάς, αλλά να είναι ό,τι ο Θεός θα τους έχει, εις το θησαυροφυλάκιόν του, ασφαλώς εναποτεθειμένοι και τετηρημένοι δια τους σκοπούς αυτού. Ακολουθεί, τετηρημένοι εις πυρ. Παρατηρήσατε, αι επόμεναι κρίσεις του Θεού είναι πλέον τρομεραί από εκείνας αι οποίαι προηγήθησαν· ο παλαιός κόσμος κατεστράφη δια του ύδατος, αλλά ούτος τετηρημένος εις πυρ, το οποίον θα κατακαύσει τους πονηρούς εις την εσχάτην ημέραν· και, μολονότι τούτο φαίνεται να αναβάλλεται, όμως, όπως ούτος ο πονηρός κόσμος στηρίζεται υπό του λόγου του Θεού, έτσι είναι μόνον τετηρημένος δια την εκδίκησιν εκείνου εις τον οποίον ανήκει η εκδίκησις, ο οποίος θα εις την ημέραν της κρίσεως μεταχειρισθεί έναν ασεβή κόσμον κατά τας αξίας αυτών, διότι η ημέρα της κρίσεως είναι η ημέρα της απωλείας των ασεβών ανθρώπων. Εκείνοι οι οποίοι τώρα χλευάζουν μίαν μέλλουσαν κρίσιν θα την ευρεθούν ημέραν εκδικήσεως και τελείας καταστροφής. «Προσέχετε λοιπόν να μη είσθε μεταξύ τούτων των χλευαστών· μη αμφιβάλλετε ποτέ ότι η ημέρα του Κυρίου θα έλθει· δώσατε λοιπόν επιμέλειαν να ευρεθείτε εν Χριστώ, ώστε εκείνος να είναι χρόνος αναψύξεως και ημέρα απολυτρώσεως δι’ υμάς η οποία θα είναι ημέρα αγανακτήσεως και οργής εις τον ασεβή κόσμον.» Ο Χένρι εξηγεί τον αληθινόν σκοπόν πίσω από την φαινομενικήν καθυστέρησιν του Θεού. Ι. Ότι ό,τι οι άνθρωποι λογαριάζουν βραδύτητα είναι αληθώς μακροθυμία, και ότι προς ημάς· είναι να δίδει περισσότερον χρόνον εις τον ιδικόν του λαόν, τον οποίον έχει εκλέξει προ καταβολής κόσμου, πολλοί εκ των οποίων δεν έχουν ακόμη μεταστραφεί· και εκείνοι οι οποίοι είναι εις κατάστασιν χάριτος και εύνοιας μετά του Θεού οφείλουν να προοδεύουν εις γνώσιν και αγιότητα, και εις την άσκησιν πίστεως και υπομονής, να περισσεύουν εις καλά έργα, κάμνοντες και πάσχοντες ό,τι καλούνται, ώστε να φέρουν δόξαν εις τον Θεόν, και να βελτιωθούν εις καταλληλότητα δια τον ουρανόν· διότι ο Θεός δεν θέλει να απολεσθεί ουδείς εκ τούτων, αλλά να έλθουν όλοι εις μετάνοιαν. Εδώ παρατηρήσατε, 1. Η μετάνοια είναι απολύτως αναγκαία δια την σωτηρίαν. Εάν δεν μετανοήσωμεν, θα απολεσθώμεν, Λουκ. ιγ΄ 3, 5. 2. Ο Θεός δεν ευαρεστείται εις τον θάνατον των αμαρτωλών· όπως η τιμωρία των αμαρτωλών είναι βασανισμός εις τα πλάσματά του, ένας ελεήμων Θεός δεν ευχαριστείται εις αυτό· και μολονότι ο κύριος σκοπός του Θεού εις την μακροθυμίαν αυτού είναι η μακαριότης εκείνων τους οποίους έχει εκλέξει εις σωτηρίαν, δια του αγιασμού του πνεύματος, και της πίστεως της αληθείας, όμως η αγαθότης και η ανεκτικότης αυτού εις την ιδίαν αυτών φύσιν προσκαλούν και καλούν εις μετάνοιαν όλους εκείνους προς τους οποίους ασκούνται· και, εάν οι άνθρωποι παραμένουν αμετανόητοι όταν ο Θεός τους δίδει χώρον δια να μετανοήσουν, θα μεταχειρισθεί αυτούς πλέον αυστηρώς, μολονότι ο μέγας λόγος δια τον οποίον δεν έσπευσε την έλευσίν του ήτο διότι δεν είχε συμπληρώσει τον αριθμόν των εκλεκτών αυτού. «Μη καταχρασθείτε λοιπόν την υπομονήν και μακροθυμίαν του Θεού, εγκαταλείποντες εαυτούς εις πορείαν ασεβείας· μη τολμάτε να προχωρείτε τολμηρώς εις την οδόν των αμαρτωλών, ούτε να καθήσετε ασφαλώς εις αμετανοήτου ακατάστασιν, όπως εκείνος ο οποίος είπεν (Ματθ. κδ΄ 48), Ο Κύριός μου βραδύνει την έλευσιν αυτού, μήπως έλθει και σας αιφνιδιάσει·» διότι,
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Ο Χένρι μας υπενθυμίζει τη θεία οπτική για τον ίδιο τον χρόνο. Α. Η αλήθεια την οποία ο απόστολος διαβεβαιώνει ότι με τον Κύριο μία ημέρα είναι ως χίλια έτη και χίλια έτη είναι ως μία ημέρα. Αν και κατά την εκτίμηση των ανθρώπων υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ μίας ημέρας και ενός έτους και ακόμη μεγαλύτερη μεταξύ μίας ημέρας και χιλίων ετών εντούτοις κατά την εκτίμηση του Θεού ο οποίος κατοικεί την αιωνιότητα στην οποία δεν υπάρχει διαδοχή δεν υπάρχει διαφορά διότι όλα τα πράγματα παρελθόντα παρόντα και μέλλοντα είναι πάντοτε ενώπιόν του και η αναβολή χιλίων ετών δεν μπορεί να είναι τόσο σημαντική γι αυτόν όσο η αναβολή οποιουδήποτε πράγματος για μία ημέρα ή μία ώρα είναι για εμάς. Ο Χένρι κλείνει το τμήμα υπογραμμίζοντας τη βεβαιότητα και τον αιφνίδιο χαρακτήρα της ελεύσεως του Κυρίου. Μας λέγεται εδώ ότι ο Κύριος δεν βραδύνει δεν καθυστερεί πέραν του ορισμένου χρόνου όπως ο Θεός τήρησε τον χρόνο που είχε ορίσει για την απελευθέρωση του Ισραήλ από την Αίγυπτο μέχρι μία ημέρα Έξοδος ιβ΄ 41 έτσι θα τηρήσει τον ορισμένο χρόνο ερχόμενος να κρίνει τον κόσμο. Πόση διαφορά υπάρχει μεταξύ της εκτιμήσεως που κάνει ο Θεός και εκείνης που κάνουν οι άνθρωποι! Οι αγαθοί άνθρωποι είναι επιρρεπείς να νομίζουν ότι ο Θεός μένει πέραν του ορισμένου χρόνου δηλαδή του χρόνου που έχουν θέσει για τη δική τους και της εκκλησίας απελευθέρωση αλλά αυτοί θέτουν έναν χρόνο και ο Θεός θέτει έναν άλλο και δεν θα παραλείψει να τηρήσει την ημέρα την οποία έχει ορίσει. Οι ασεβείς άνθρωποι τολμούν να προσάψουν στον Θεό υπαίτια βραδύτητα σαν να είχε παραλείψει τον χρόνο και να είχε παραμερίσει τις σκέψεις περί ελεύσεως. Αλλά ο απόστολος μας διαβεβαιώνει
Απαντήστε

Ανταπόκριση

Πού στη δική σας ζωή αισθάνεστε τον πειρασμό να αντιμετωπίζετε τις υποσχέσεις του Θεού ως μακρινές ή αβέβαιες; Πώς μπορεί η ανάμνηση των προφητών και των αποστόλων να αλλάξει τον τρόπο που περιμένετε την επιστροφή του Χριστού; Με ποιον πρακτικό τρόπο μπορείτε να ζήσετε σήμερα ως κάποιος που προσδοκά και σπεύδει την ημέρα του Θεού;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε, φύλαξον τὰς καρδίας ἡμῶν ἀπὸ τοῦ χλευαστικοῦ πνεύματος τοῦ ἐμπαίζοντος τὴν ὑπόσχεσίν σου, καὶ δίδαξον ἡμᾶς νὰ βλέπωμεν τὴν μακροθυμίαν σου ὡς ἔλεος ἄγον εἰς μετάνοιαν. Διὰ τοῦ Πνεύματός σου, κίνησον τὰς διανοίας ἡμῶν μὲ τοὺς λόγους τῶν προφητῶν καὶ ἀποστόλων, ὥστε νὰ περιπατῶμεν ἐν ἁγιότητι καὶ εἰρήνῃ ἐνῷ ἀναμένομεν τὴν ἡμέραν τοῦ Κυρίου. Ἡ ἐλπὶς νέων οὐρανῶν καὶ νέας γῆς, ἔνθα κατοικεῖ δικαιοσύνη, ἂς διαμορφώνῃ πᾶσαν ἐπιθυμίαν καὶ ἐπιλογήν, μέχρις οὗ ἐπιστρέψῃ ὁ Χριστός. Ἀμήν.

Υπόμνημα του Matthew Henry επί της Αγίας Γραφής · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →