Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Τοβίτ
Τωβίτ 3-4 — αντλώντας από τον Μποσσυέ (Πολιτική εξαγόμενη από τας ιδίας λέξεις + Διαλογισμοί επί του Ευαγγελίου)
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Τα τρίτο και τέταρτο κεφάλαια του Τωβίτ τοποθετούν ενώπιον της χριστιανικής ψυχής δύο σκηνές τις οποίες η παραδοσιακή θεωρητική έχει ενώσει μαζί: τις ταυτόχρονες προσευχές του Τωβίτ στη Νινευή και της Σάρρας στην Εκβάτανα, ανυψωμένες την ίδια ώρα από νοικοκυριά που δεν έχουν συναντηθεί ποτέ, και τον μακρύ κατηχητικό λόγο του Τωβίτ προς τον υιό του Τωβία σε προετοιμασία για το ταξίδι που θα απαντήσει και στις δύο προσευχές. Βασιζόμενοι στην παρατεταμένη πραγματεία του Μποσσυέ για την οικογένεια ως θεμέλιο της πολιτικής και θρησκευτικής ζωής στην Πολιτική εξηγμένη από τα ίδια τα λόγια της Αγίας Γραφής και στη θεωρητική μέθοδο των Διαλογισμών επί του Ευαγγελίου του, μπορούμε να προσεγγίσουμε αυτά τα κεφάλαια ως τη θεμελιώδη γραφική μαρτυρία στην αρχή ότι το νοικοκυριό είναι το σχολείο στο οποίο η ψυχή μαθαίνει την τάξη της αγάπης που απαιτεί η ευρύτερη χριστιανική ζωή.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αναγνώστε τα κεφάλαια 3 και 4 του Τωβίτ με ευλάβεια. Στο τρίτο κεφάλαιο, προσέξτε τις δύο προσευχές — τον Τωβίτ στην τύφλωσή του που ικετεύει για θάνατο αντί για συνεχιζόμενη ονειδισμό, τη Σάρρα στο δωμάτιό της στην Εκβάτανα μετά τον ονειδισμό της υπηρέτριάς της για τον θάνατο επτά συζύγων από το χέρι του Ασμοδαίου που ικετεύει επίσης για θάνατο· τον ουράνιο προσδιορισμό να αποστείλει τον Ραφαήλ για να θεραπεύσει και τους δύο. Στο τέταρτο κεφάλαιο, προσέξτε την πεποίθηση του Τωβίτ ότι η προσευχή του για θάνατο θα απαντηθεί, την πρόσκληση του Τωβία, την ανάμνηση της παρακαταθήκης στις Ράγες με τον Γαβαήλ, και ιδιαίτερα τη μακρά κατηχητική ομιλία: θάψε με με τον πρέποντα σεβασμό, τίμα τη μητέρα σου όλες τις ημέρες της, δώσε ελεημοσύνη από την περιουσία σου, μην αποθηκεύεις κακό για την ημέρα της ανάγκης, απέφυγε κάθε ακαθαρσία, μην κάνεις σε κανέναν αυτό που μισείς ο ίδιος, πίνε κρασί με μέτρο, δώσε ψωμί στους πεινασμένους, πάρε σύζυγο από τη συγγένειά σου, μην αποστρέφεις το πρόσωπό σου από κανέναν φτωχό.
Μελετήστε
Μελέτη
Βασιζόμενοι στην Πολιτική εξαχθείσα από τις ιδίες λέξεις της Αγίας Γραφής του Μποσσυέ — το έργο που συντέθηκε για την εκπαίδευση του Δελφίνου στο οποίο ο Μποσσυέ εξήγαγε τις αρχές της πολιτικής ζωής από την ίδια την Γραφή παρά από την ειδωλολατρική φιλοσοφία — μπορούμε να προσεγγίσουμε τον κατηχητικό λόγο του Τωβίτ στο τέταρτο κεφάλαιο με το ουσιαστικό βάθος που ο Μποσσυέ έφερε σε τέτοιο υλικό. Η Πολιτική του Μποσσυέ στο Πρώτο Βιβλίο αφιερώνει διαρκή προσοχή στην οικογένεια ως το θεμέλιο του κράτους, υποστηρίζοντας ότι το νοικοκυριό είναι η πρώτη κοινωνία στην οποία γεννιέται η ψυχή, το πρώτο σχολείο στο οποίο μαθαίνει την ευσέβεια, τη δικαιοσύνη και την αγάπη του Θεού και του πλησίον, και το αναντικατάστατο υπόστρωμα κάθε ευρύτερης πολιτικής και θρησκευτικής κοινότητας. Αν ο Μποσσυέ συνέθετε μια πραγματεία για το τέταρτο κεφάλαιο του Τωβίτ, θα αναγνώριζε στον κατηχητικό λόγο το ουσιαστικό περιεχόμενο της δικής του Πολιτικής μεταφερόμενου στην διαθηκική μορφή. Η ουσία της διδασκαλίας του Τωβίτ — η ταφή του γονέα, η τιμή του επιζώντος συζύγου, τα σωματικά έργα ελέους, η αποφυγή της ηθικής μολύνσεως, η τάξη του λόγου και του ποτού, ο γάμος εντός της συγγενείας, η ακλόνητη ελεημοσύνη προς τους πτωχούς — αποτελεί ακριβώς τον κατάλογο των οικιακών αρετών με τις οποίες ο Μποσσυέ θεωρούσε ότι η πολιτική ζωή συντηρείται εκ των έσω. Οι ταυτόχρονες προσευχές του Τωβίτ και της Σάρρας στο τρίτο κεφάλαιο ανοίγονται στη θεωρητική μέθοδο του Μποσσυέ στις Διαλογισμούς επί του Ευαγγελίου. Το υπόδειγμα του Μποσσυέ στους Διαλογισμούς είναι η αργή θεωρητική προσοχή στη σκηνή του Ευαγγελίου που επιτρέπει στην ψυχή να εισέλθει στη σκηνή παρά να την παρατηρεί απλώς από έξω. Αν ο Μποσσυέ έγραφε για το τρίτο κεφάλαιο του Τωβίτ, θα έθετε τις δύο προσευχές ενώπιον της ψυχής ταυτοχρόνως: ιδού αυτός ο γέρων στη Νινευή, τυφλωμένος και ονειδιζόμενος από την ίδια του τη σύζυγο, ικετεύων τον Θεό του Αβραάμ για την ανακούφιση του θανάτου· ιδού αυτή η νέα γυναίκα στα Εκβάτανα, ονειδιζόμενη από την ίδια της την υπηρέτρια για τον θάνατο επτά νυμφίων από το χέρι του δαίμονος, ικετεύουσα τον ίδιο Θεό για την ίδια ανακούφιση· ιδού πώς οι ταυτόχρονες προσευχές αναβαίνουν μαζί προς τον ίδιο θρόνο· ιδού πώς ο ίδιος Ραφαήλ αποστέλλεται να θεραπεύσει και τους δύο, μολονότι ούτε ο ένας γνωρίζει την ύπαρξη του άλλου. Το βαθύ θεολογικό ένστικτο του Μποσσυέ, διαμορφωμένο από τα πολλά χρόνια κηρύγματος της χριστιανικής διδασκαλίας στη γαλλική αυλή και στον Δελφίνο, θα είχε εξαγάγει το προνοιακό πλαίσιο: ο Θεός ακούει τις προσευχές των θλιμμένων δούλων Του ταυτοχρόνως δια μέσου των γεωγραφικών αποστάσεων που τους χωρίζουν, και η ίδια πρόνοια υφαίνει τις απαντήσεις τους σε μία ενιαία εξέλιξη που μεταμορφώνει δύο πάσχοντα νοικοκυριά σε μία αποκατεστημένη οικογένεια. Οι Υψώσεις επί των μυστηρίων, με την χριστολογική-τριαδική τους σάρωση, θα επέκτειναν την ανάγνωση: ο ουράνιος προσδιορισμός να αποσταλεί ο Ραφαήλ είναι ο ίδιος μια ιδιαίτερη περίπτωση του καθολικού υποδείγματος κατά το οποίο ο Πατήρ εν τη αιωνία γεννήσει του Υιού και τη πορεία του Πνεύματος ορίζει τις αποστολές των αγγέλων και των αγίων να συμμετάσχουν στη θεία οικονομία της σωτηρίας. Την αίτηση θανάτου που αμφότεροι ο Τωβίτ και η Σάρρα εκφέρουν ο Μποσσυέ θα την είχε μεταχειρισθεί με την ίδια θεολογική φροντίδα που έφερε στο ζήτημα της αυτοκτονίας στις Επικήδειες ομιλίες του επί της Βασιλίσσης της Αγγλίας, όπου διαλογίσθηκε εκτενώς περί της ορθής χριστιανικής διαθέσεως προς τον θάνατο. Η αίτηση θανάτου ως ανακούφισης από τον ονειδισμό δεν είναι η ίδια με την αυτοκτονία (η οποία περιλαμβάνει την άμεση θέληση να τερματίσει κανείς τη ζωή του), αλλά ούτε είναι η ορθή χριστιανική αίτηση (η οποία τάσσει τον θάνατο εντός της ευρύτερης ελπίδας της αναστάσεως παρά ως διαφυγή από την επίγεια δοκιμασία). Ο Μποσσυέ θα είχε παρατηρήσει ότι η εμπνευσμένη αφήγηση απαντά σε αυτή τη δυσκολία προνοιακώς: ο Θεός δεν χορηγεί ούτε στον Τωβίτ ούτε στη Σάρρα την αίτησή τους για θάνατο· χορηγεί αντιθέτως την βαθύτερη θεραπεία που δεν γνώριζαν να ζητήσουν, και σε αυτή τη θεία απάντηση βλέπουμε την αρχή που ο Μποσσυέ ανέπτυξε σε όλα τα συγγράμματά του — ο Θεός απαντά στις προσευχές μας σύμφωνα με το αγαθό που δεν μπορούμε ακόμη να δούμε, όχι σύμφωνα με την επιφανειακή αίτηση που είμαστε ικανοί να διατυπώσουμε. Ο κατηχητικός λόγος του τετάρτου κεφαλαίου θα έκλεινε την έκθεση του Μποσσυέ με τον πρακτικό στοχασμό με τον οποίο οι Διαλογισμοί του τελειώνουν πάντοτε. Ο αποθνήσκων πατήρ συγκεντρώνει τον υιό του για να απαγγείλει τις πρακτικές εντολές με τις οποίες πρέπει να ταχθεί η ζωή του υιού· αυτό είναι το υπόδειγμα που ο ίδιος ο Μποσσυέ παρατήρησε στα κατηχητικά του συγγράμματα για τον Δελφίνο, όπου κάθε διαλογισμός κλείνει με την πρακτική εφαρμογή με την οποία η θεωρητική πρόσληψη της γραφικής σκηνής πρέπει να μεταφερθεί στην καθημερινή ζωή του μαθητού.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Αντλώντας από την αρχή του Μποσσυέ στην Πολιτική που αντλείται από τις ιδίες λέξεις της Αγίας Γραφής ότι η οικογένεια είναι η θεμελιώδης κοινωνία από την οποία αναπτύσσεται η πολιτική αρετή, εξετάστε αν ο κατηχητικός λόγος του Τωβίτ στο τέταρτο فصل έχει κάποιο ισοδύναμο στο δικό σας νοικοκυριό. Ο Μποσσυέ παρατήρησε ότι η παρακαταθήκη του ετοιμοθάνατου γονέα προς τα τέκνα δεν είναι κυρίως περιουσία αλλά διδασκαλία στην τάξη της αγάπης. Έχετε συνθέσει ή προετοιμάζεστε να συνθέσετε το ισοδύναμο του λόγου του Τωβίτ για εκείνους των οποίων η διαμόρφωση εμπίπτει στη φροντίδα σας; Εξετάστε επίσης τις ταυτόχρονες προσευχές του Τωβίτ και της Σάρρας. Αντλώντας από τη θεωρητική μέθοδο του Μποσσυέ στις Διαλογισμούς επί του Ευαγγελίου, θέστε τις δύο σκηνές ενώπιον της ψυχής σας ταυτοχρόνως και αφήστε την προνοιακή υφαντική να αποκαλυφθεί: ο Θεός ακούει προσευχές που προσφέρονται ταυτοχρόνως σε γεωγραφική απόσταση και οι απαντήσεις που στέλνει συχνά υφαίνουν μαζί ό,τι οι ικέτες οι ίδιοι δεν γνώριζαν να συνδυάσουν. Πού στη δική σας ζωή έχετε παρατηρήσει την προνοιακή υφαντική πολλαπλών ικεσιών προς μια απάντηση που κανείς από τους ικέτες δεν θα μπορούσε να κατασκευάσει μόνος; Εξετάστε τέλος την πραγματεία του Μποσσυέ στις Νεκρώσιμες Ευχές για τη δέουσα χριστιανική διάθεση έναντι του θανάτου. Ο θάνατος ο ίδιος ούτε να επιζητείται ως ανακούφιση από την επίγεια δοκιμασία ούτε να φοβείται ως το μέγα κακό· να λαμβάνεται εντός της ευρύτερης ελπίδας της αναστάσεως ως η θύρα από την οποία διέρχεται η ψυχή προς την μακαρία θέα. Έχετε τακτοποιήσει τη δική σας σκέψη περί του θανάτου εντός αυτής της πλαισίωσης;
Απαντήστε
Απόκριση
Σύνθεσε αυτή την εβδομάδα μια σύντομη διαθηκική παραίνεση για ένα πρόσωπο υπό τη διαμόρφωσή σου — παιδί, βαφτιστήρι, μαθητευόμενο, νεότερο συνάδελφο. Ακολούθησε το πρότυπο του Τωβίτ: ονόμασε τις πρακτικές αρετές που επιθυμείς να συστήσεις, τα έργα ελέους που επιθυμείς να ενθαρρύνεις, τις σχέσεις που επιθυμείς να ευλογήσεις, τις διαθέσεις προς τον θάνατο και την ανάσταση που επιθυμείς να μεταδώσεις. Η Πολιτική του Μποσσυέ μας υπενθυμίζει ότι αυτό το είδος διαθηκικής παραίνεσης είναι ο ουσιαστικός τρόπος με τον οποίο ένα νοικοκυριό διατηρεί την τάξη της αγάπης δια μέσου των γενεών.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Παντοδύναμε και αιώνιε Θεέ, που στις ταυτόχρονες προσευχές του Τωβίτ στη Νινευή και της Σάρρας στην Εκβάτανα άκουσες τις ικεσίες δύο θλιμμένων νοικοκυριών και ύφανες την απάντηση σε μία ενιαία πρόνοια που ούτε ο ένας ούτε ο άλλος ήξεραν να ζητήσουν, συμμόρφωσε τις μεσιτείες μας με την ευρύτερη οικονομία που η πρόνοιά σου πάντοτε διατάσσει. Με τις προσευχές της Υπεραγίας Θεοτόκου της οποίας το ίδιο το νοικοκυριό ήταν το σχολείο στο οποίο ο αιώνιος Λόγος έμαθε την τάξη της αγάπης, δώσε μας τη διαθηκική διδασκαλία με την οποία η τάξη της αγάπης διαφυλάσσεται δια μέσου των γενεών και την προνοητική εμπιστοσύνη που δεν απελπίζεται όταν οι επιφανειακές ικεσίες μας φαίνονται αναπάντητες. Διά Χριστού του Κυρίου ημών, ο οποίος ζει και βασιλεύει μαζί σου στην ενότητα του Αγίου Πνεύματος, ένας Θεός, εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →