← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Δευτερονόμιο

Δευτερονόμιον 7-8 — με τον Ιωάννη Καλβίνο

Δευτερονόμιο 7-8Υπομνήματα του John Calvin20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Σήμερα στρεφόμαστε στο υπόμνημα του Ιωάννη Καλβίνου για τα κεφάλαια 7 και 8 του Δευτερονόμιου. Η προσεκτική ερμηνεία του Καλβίνου ανοίγει τους θησαυρούς της αγάπης της διαθήκης του Θεού, την κλήση στην αγιότητα και τις προειδοποιήσεις κατά της ειδωλολατρίας που διαμόρφωσαν τη ζωή του Ισραήλ στη γη. Οι γνώσεις του μας προσκαλούν να δούμε πώς ο ίδιος Κύριος που επέλεξε έναν λαό τότε συνεχίζει να πλάθει την Εκκλησία Του σήμερα μέσω της χάριτος, της κρίσεως και της επαγγελίας. Καθώς ακούμε, ας ανακινηθούν οι καρδιές μας σε ευγνωμοσύνη και υπακοή.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Εγκατασταθείτε σε ένα ήσυχο μέρος και διαβάστε αργά τα κεφάλαια 7 και 8 του Δευτερονόμιου. Προσέξτε τα επαναλαμβανόμενα θέματα της εκλογής, την εντολή να καταστραφούν τα είδωλα, την κλήση να θυμηθείτε τους τρόπους του Θεού στην έρημο και την επαγγελία της ευλογίας για την πιστότητα στη διαθήκη. Αφήστε τα λόγια να προετοιμάσουν τον νου σας για την ερμηνεία του Καλβίνου που ακολουθεί.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Καλβίνος ανοίγει την πραγματεία του για το κεφάλαιο 7 αντιμετωπίζοντας την εντολή να καταστραφούν τα έθνη. 2. Θα τους πατάξεις και θα τους εξολοθρεύσεις εντελώς. Όσοι νομίζουν ότι υπήρχε σκληρότητα σε αυτή την εντολή, σφετερίζονται υπερβολική εξουσία απέναντι σε Εκείνον που είναι ο κριτής όλων. Η ένσταση είναι εύλογη ότι ο λαός του Θεού εμποτίστηκε αδικαιολόγητα με απανθρωπιά, ώστε, προχωρώντας με φονική θηριωδία, να μη λυπηθούν ούτε φύλο ούτε ηλικία. Αλλά πρέπει πρώτα να θυμηθούμε αυτό που θα δούμε αργότερα, δηλαδή ότι όταν ο Θεός προόρισε τη γη για τον λαό Του, είχε την ελευθερία να εξολοθρεύσει εντελώς τους πρώην κατοίκους, ώστε η κατοχή της να είναι ελεύθερη γι’ αυτούς. Πρέπει τότε να προχωρήσουμε περαιτέρω και να πούμε ότι επιθυμούσε να εμφανιστεί η δίκαιη επίδειξη της εκδίκησής Του επάνω σε αυτά τα έθνη. Τετρακόσια χρόνια πριν είχε τιμωρήσει δικαίως τις πολλές αμαρτίες τους, όμως είχε αναστείλει την απόφασή Του και είχε υπομείνει υπομονετικά μαζί τους, μήπως μετανοήσουν. Εκείνη η απόφαση [303] είναι γνωστή: «Η ανομία των Αμορραίων δεν έχει ακόμη πληρωθεί πλήρως.» (Γένεσις 15:16.) Αφού ο Θεός έδειξε το έλεός Του για τέσσερις αιώνες, και αυτή η επιείκεια αύξησε τόσο την αυθάδειά τους όσο και την τρέλα τους, ώστε δεν έπαψαν να προκαλούν την οργή Του, σίγουρα δεν ήταν πράξη σκληρότητας να αντισταθμίσει την καθυστέρηση με τη βαρύτητα της τιμωρίας. Και από εδώ φαίνεται η άσχημη και αποτρόπαια διαστροφή του ανθρώπινου νου. Αγανακτούμε αν δεν χαμογελάσει αμέσως· αν καθυστερεί την τιμωρία ο ζήλος μας τον κατηγορεί για νωθρότητα και έλλειψη ενέργειας· όμως, όταν εμφανίζεται ως εκδικητής της ενοχής, είτε τον αποκαλούμε σκληρό είτε τουλάχιστον παραπονιόμαστε για την αυστηρότητά Του. Ωστόσο η δικαιοσύνη Του πάντα θα τον απαλλάσσει· και οι συκοφαντίες και οι δυσφημίες μας θα πέσουν πίσω στα δικά μας κεφάλια. Διέταξε να εξολοθρευθούν εντελώς επτά έθνη· δηλαδή, αφού πρόσθεσαν αμαρτία σε αμαρτία για 400 χρόνια, ώστε η συσσώρευσή τους ήταν τεράστια, και η πείρα είχε διδάξει ότι ήταν πεισματάρηδες και ανίατοι. Θα λεχθεί λοιπόν αλλού ότι η γη «τους εξέμεσε» (Λευιτικόν 18:28), σαν να είχε ανακουφιστεί όταν βαρύνθηκε από την ακαθαρσία τους. Αν η ασέβεια είναι αφόρητη για το άψυχο στοιχείο, γιατί να απορούμε ότι ο Θεός με τον χαρακτήρα του Κριτή άσκησε ακραία αυστηρότητα; Αλλά αν η οργή του Θεού ήταν δίκαιη, μπορούσε σίγουρα να επιλέξει όποιους υπουργούς και εκτελεστές της ήθελε· και όταν έδωσε αυτή την αποστολή στον λαό Του, δεν ήταν παράλογο να τους απαγορεύσει να λυπηθούν εκείνους που είχε ορίσει για καταστροφή. Διότι τι μπορεί να είναι πιο παράλογο από το να ανταγωνίζονται οι άνθρωποι τον Θεό στην ευσπλαχνία; και όταν αρέσει στον Δεσπότη να είναι αυστηρός, για τους δούλους να αναλαμβάνουν το δικαίωμα να δείχνουν έλεος; Γι’ αυτό ο Θεός συχνά ελέγχει τους Ισραηλίτες επειδή είναι ακατάλληλα ελεήμονες. Και από εδώ προέκυψε ότι ο λαός, τον οποίο έπρεπε να καταστρέψουν, έγινε σαν αγκάθια και τριβόλια για να τους τρυπούν. (Ιησούς του Ναυή 23:13, και σε όλο το βιβλίο των Κριτών.) Μακριά λοιπόν από κάθε τόλμη, με την οποία θα περιορίζαμε αυθαίρετα τη δύναμη του Θεού στο μικρό μέτρο του λόγου μας· και ας μάθουμε μάλλον να σεβόμαστε ευλαβικά εκείνα τα έργα Του, των οποίων η αιτία είναι κρυμμένη από εμάς, παρά να τα επικρίνουμε απερίσκεπτα. Ιδιαίτερα όταν μας δηλώνει τους δίκαιους λόγους της εκδίκησής Του, ας μάθουμε να υπογράφουμε τα διατάγματά Του με την ταπεινοφροσύνη και τη μετριοπάθεια που μας αρμόζει, παρά να τα αντιτασσόμαστε μάταια, και μάλιστα προς σύγχυσή μας. Στο εδάφιο 6 ο Καλβίνος στρέφεται στον σκοπό της εκλογής του Ισραήλ. 6. Διότι είσαι λαός άγιος. Εξηγεί πιο σαφώς αυτό που είδαμε πρόσφατα σχετικά με την άδολη αγάπη του Θεού· διότι η σύγκριση της ολιγότητας του λαού με όλο τον κόσμο και όλα τα έθνη, φωτίζει όχι λίγο το μέγεθος της χάριτος του Θεού· και αυτό το θέμα διευρύνεται αρκετά. Σχεδόν οι ίδιες εκφράσεις θα επαναληφθούν πολύ σύντομα, και επίσης στο Άσμα του Μωυσή· αλλά εκεί με τρόπο ελέγχου, ενώ εδώ κατευθύνεται σε διαφορετικό σκοπό, όπως φαίνεται από το πλαίσιο, δηλαδή ότι με τόσο μεγάλη ευλογία να δεσμευτούν να αφιερώσουν τον εαυτό τους και τις υπηρεσίες τους στον Θεό. Αρχίζει δηλώνοντας τον σκοπό της εκλογής τους, δηλαδή ότι ο Θεός είχε αξιώσει να δώσει αυτή την ιδιαίτερη τιμή σε αυτούς ώστε να αποκτήσει για τον εαυτό Του έναν άγιο λαό, καθαρό από όλες τις μολύνσεις, και έπειτα, προσθέτοντας την περίσταση που ανέφερα, μεγαλύνει την εξοχότητα της ευεργεσίας. Από το επιχείρημά του που αντλείται από την αξιοπρέπειά τους, ότι επομένως οφείλουν να αγωνιστούν για αγιότητα, συμπεραίνουμε ότι ανάλογα με την αφθονία της χάριτος με την οποία είναι προικισμένος κάποιος, δεσμεύεται επίσημα να ζει ευσεβώς και δικαίως. Διότι ο Θεός δεν θέλει τα δώρα που μας δίνει να μένουν αδρανή, αλλά να παράγουν τους κατάλληλους καρπούς τους· και πρέπει ιδιαίτερα να θυμόμαστε ότι όταν μας υιοθετεί και μας συγκεντρώνει στην Εκκλησία Του, δεν «καλούμαστε σε ακαθαρσία», αλλά σε καθαρότητα ζωής, και να δείχνουμε τις αρετές Εκείνου που μας κάλεσε από το σκοτάδι στο θαυμαστό φως Του.» (Α' Θεσσαλονικείς 4:7, και Α' Πέτρου 2:9.) Η εβραϊκή λέξη σγλα, σεγκουλά, την οποία μεταφράζουμε «ιδιαίτερος», ειδικός, κάποιοι καταλαβαίνουν ότι σημαίνει «θησαυρός», ή ένα πολύτιμο και επιθυμητό πράγμα, όπως δηλώθηκε στην Έξοδο 19. Αναμφίβολα φαίνεται από πολλά εδάφια ότι χρυσός, άργυρος, μαργαριτάρια και τα όμοια, ορίζονται με αυτή τη λέξη· αλλά ουσιαστικά συμφωνείται ότι αυτός ο τίτλος δίνεται στον εκλεκτό λαό, επειδή ο Θεός ευαρεστείται σε αυτούς· και εδώ λάμπει η ασύγκριτη καλοσύνη Του, ότι εκτιμά τόσο πολύ αυτά τα άθλια και άχρηστα πλάσματα (ανθρωπάκια). Εξ ου και φαίνεται ότι με την αγία κλήση Του, ως να δημιουργεί από το μηδέν «πράγματα που δεν υπάρχουν», ώστε να υπερέχουν κάθε επίγειο ον. Ο Καλβίνος στη συνέχεια δείχνει από το εδάφιο 7 ότι η αγάπη του Θεού ήταν εντελώς άδολη. 7. Ο Κύριος δεν έθεσε την αγάπη Του επάνω σας. Αποδεικνύει ότι είναι από την άδολη εύνοια του Θεού, ότι τους ύψωσε σε τόσο υψηλή τιμή, επειδή είχε παραβλέψει όλα τα άλλα έθνη και αξίωσε να αγκαλιάσει μόνο αυτούς. Διότι μια ίση διανομή των δώρων του Θεού γενικά ρίχνει σκιά επάνω τους στα μάτια μας· έτσι το φως του ήλιου, η κοινή μας τροφή και άλλα πράγματα, που όλα απολαμβάνουν εξίσου, είτε χάνουν την αξία τους είτε, τουλάχιστον, δεν λαμβάνουν την οφειλόμενη τιμή· ενώ αυτό που είναι ιδιαίτερο είναι πιο εμφανές. Επιπλέον, ο Μωυσής θεωρεί δεδομένο ότι δεν υπήρχε τίποτα φυσικά στον λαό για να κάνει την κατάστασή τους καλύτερη ή πιο διακεκριμένη· και από αυτό συμπεραίνει ότι δεν υπήρχε άλλος λόγος για τον οποίο ο Θεός να τους επιλέξει, εκτός από την απλή επιλογή Του. Έχουμε παρατηρήσει αλλού ότι με αυτή την αγάπη Του, ό,τι θα έφερναν οι άνθρωποι από τον εαυτό τους αποκλείεται ή αναιρείται. Έπεται, λοιπόν, ότι οι Ισραηλίτες δεν θα μπορούσαν ποτέ να είναι αρκετά ευγνώμονες στον Θεό, αφού είχαν αντιμετωπιστεί έτσι γενναιόδωρα από Αυτόν, χωρίς καμία δική τους αξία.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Ο Καλβίνος συνδέει αυτές τις αλήθειες με τη γνώση του πιστού για τον Θεό ως πιστό Κριτή και Ανταποδότη. 9. Γνώριζε λοιπόν ότι ο Κύριος ο Θεός σου, αυτός είναι Θεός. Το ρήμα [220] θα μπορούσε να είχε μεταφραστεί εξίσου σωστά στον μέλλοντα χρόνο· και, αν προτιμάται αυτό, αναφέρεται μια πειραματική γνώση, όπως λέγεται, σαν να είχε πει ότι ο Θεός θα φανέρωνε πρακτικά πόσο πιστός ανταποδοτής είναι των δούλων Του. Αλλά αν η άλλη ανάγνωση εγκρίνεται μάλλον, ο Μωυσής προτρέπει τον λαό να είναι βέβαιος ότι ο Θεός κάθεται στον ουρανό ως Κριτής των ανθρώπων, ώστε να ανησυχούν και από τον φόβο της εκδίκησής Του και επίσης να ελκύονται από την ελπίδα της ανταπόδοσης. Αυτή η δήλωση, όμως, [221] προστέθηκε στη Δεύτερη Εντολή, και εκεί εξηγήθηκε· διότι αφού περιλαμβάνεται στο Δεκάλογο, δεν ήταν σωστό να την αποχωρίσουμε από εκεί· αλλά αφού επαναλαμβάνεται τώρα για επιβεβαίωση όλου του Νόμου, ταιριάζει να εισαχθεί σε αυτό το μέρος. Δεν θα είναι άστοχο, παρ’ όλα αυτά, να αναφερθούμε ελαφρώς σε αυτό που εξήγησα εκεί πιο πλήρως. Η επαγγελία στέκεται πρώτη, επειδή ο Θεός προτιμά να προσκαλεί τον λαό Του με καλοσύνη παρά να τους αναγκάζει σε υπακοή από τρόμο. Η λέξη έλεος συνδέεται με τη διαθήκη, ώστε να γνωρίζουμε ότι η ανταπόδοση που πρέπει να περιμένουν οι πιστοί δεν εξαρτάται από την αξία των έργων τους, αφού έχουν ανάγκη από το έλεος του Θεού. Μπορούμε, όμως, έτσι να αναλύσουμε τη φράση — φυλάττοντας τη διαθήκη του ελέους — ή τη διαθήκη που βασίζεται στο έλεος — ή το έλεος που διαθήκευσε.
Απαντήστε

Απόκριση

Πώς διαμορφώνει η ανάμνηση της άδολης εκλογής του Ισραήλ από τον Θεό τη δική σας αίσθηση ταυτότητας; Σε ποιους τομείς της ζωής πειράζεστε να αντιμετωπίζετε τα δώρα του Θεού ως συνηθισμένα αντί ως κλήσεις στην αγιότητα; Πού μπορεί να χρειαστεί να εμπιστευτείτε τη δικαιοσύνη του Θεού ακόμη και όταν οι εντολές Του φαίνονται σκληρές στα ανθρώπινα μάτια;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ θέσας τὴν ἐκλεκτικὴν ἀγάπην σου ἐπὶ τὸν λαόν σου καὶ λυτρωσάμενος αὐτοὺς διὰ τῆς κραταιᾶς σου χειρός, δὸς ἡμῖν χάριν φυλάσσειν τὴν διαθήκην σου, περιπατεῖν ἐν τῇ ἁγιότητι ἣν ἀπαιτεῖς, καὶ ἀποθέσθαι πᾶν εἴδωλον ἀπὸ τῶν καρδιῶν ἡμῶν. Διαφύλαξον ἡμᾶς ἀπὸ τῆς ὑπερηφανίας τῆς ἐπιλανθανομένης τῶν κυριαρχικῶν σου ἐλέων ἐν ἐρήμῳ καὶ γῇ τῆς ἐπαγγελίας ὁμοίως, καὶ ἐνίσχυσον ἡμᾶς ὑπακούειν ταῖς ἐντολαῖς σου, πιστεύοντες ὅτι ἡ διαθηκικὴ πίστις σου οὐδέποτε ἀποτυγχάνει. Ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Λυτρωτοῦ ἡμῶν, Ἀμήν.

Υπομνήματα του John Calvin · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →