← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί

Ο Βράχος που Είναι Υψηλότερος από Εμένα: Ψαλμοί 61 και 62

Ψαλμοί 61-62Υπόμνημα επί των Ψαλμών εκ Πρωτογόνων και Μεσαιωνικών Συγγραφέων (Neale & Littledale)20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

'Από τα πέρατα της γης θα επικαλεστώ σε: όταν η καρδιά μου είναι σε βαρύτητα. Ω στήσε με επάνω στον βράχο που είναι υψηλότερος από εμένα.' Ο Ψαλμός 61 είναι η κραυγή μιας ψυχής στο ίδιο το σύνορο — ο Δαβίδ περιπλανώμενος στα σύνορα της βασιλείας του, η Εκκλησία διασκορπισμένη στα πέρατα της γης, ο μετανοών που έφτασε στο τέλος κάθε επίγειας απόλαυσης και δεν βρήκε ειρήνη. Ο Άγιος Αθανάσιος τον ονομάζει Ψαλμό προσφώνησης, και προσευχής, και ικεσίας· και ο Αιδεσιμότατος Βέδας ακούει σε αυτόν τον πιστό λαό να προσεύχεται από τα πέρατα της γης ώστε να προστατευθεί κάτω από την κάλυψη των πτερύγων του Χριστού. Ο Βράχος που είναι υψηλότερος από εμένα, μας λέει ο Απόστολος, 'ήταν ο Χριστός' — και επάνω σε αυτόν τον Βράχο είναι οικοδομημένη η Εκκλησία που κραυγάζει από τις μακρινές άκρες του κόσμου. Ο Ψαλμός 62 είναι ο ήσυχος σύντροφός του: ο Ψαλμός της αναμονής και της σιωπής — 'Η ψυχή μου αληθώς περιμένει ακόμη επάνω στον Θεό: διότι από αυτόν έρχεται η σωτηρία μου. Αυτός αληθώς είναι η δύναμή μου και η σωτηρία μου: είναι η άμυνά μου, ώστε να μην πέσω πολύ.' Όπου το εβραϊκό κείμενο διαβάζει, 'Η ψυχή μου είναι σιωπηλή προς τον Θεό,' οι Πατέρες βρίσκουν την ησυχασμένη και ευλαβή σεβασμό που αρμόζει στους δούλους Του. Δύο Ψαλμοί, λοιπόν: η κραυγή από τα πέρατα της γης, και η σιωπή στο κέντρο της ψυχής — και οι δύο αναπαυόμενοι επάνω στον ένα Βράχο.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Ανάγνωσε τον Ψαλμό 61 ως την προσευχή μιας καρδιάς σε βαρύτητα, που φτάνει για τον Βράχο. 'Άκουσε την κραυγή μου, ω Θεέ: δώσε προσοχή στην προσευχή μου. Από τα πέρατα της γης θα επικαλεστώ σε: όταν η καρδιά μου είναι σε βαρύτητα. Ω στήσε με επάνω στον βράχο που είναι υψηλότερος από εμένα: διότι συ υπήρξες η ελπίδα μου, και πύργος ισχυρός για εμένα εναντίον του εχθρού. Θα κατοικήσω στην σκηνή σου για πάντα: και η εμπιστοσύνη μου θα είναι κάτω από την κάλυψη των πτερύγων σου.' Ανυψώνεται σε ευχαριστία και στον Βασιλέα που θα βασιλεύσει: 'Θα δώσεις στον Βασιλέα μακρά ζωή: ώστε τα έτη του να διαρκέσουν σε όλες τις γενεές. Θα κατοικήσει ενώπιον του Θεού για πάντα.' Τελειώνει με ορκισμένη δοξολογία: 'Έτσι θα ψάλλω πάντοτε δοξολογία στο Όνομά σου: ώστε να εκτελώ καθημερινά τις υποσχέσεις μου.' Έπειτα ο Ψαλμός 62, ο Ψαλμός της ησυχίας: 'Η ψυχή μου αληθώς περιμένει ακόμη επάνω στον Θεό: διότι από αυτόν έρχεται η σωτηρία μου. Αυτός αληθώς είναι η δύναμή μου και η σωτηρία μου: είναι η άμυνά μου, ώστε να μην πέσω πολύ.' Προειδοποιεί εναντίον των ασεβών που 'σχεδιάζουν κακό,' και εναντίον της εμπιστοσύνης στον πλούτο: 'αν αυξηθούν τα πλούτη, μην θέσεις την καρδιά σου επάνω τους.' Αναπαύεται τέλος στον Θεό μόνο: 'Ω θέστε την εμπιστοσύνη σας σε αυτόν πάντοτε, εσείς οι λαοί: χύστε τις καρδιές σας ενώπιόν του, διότι ο Θεός είναι η ελπίδα μας… Ο Θεός μίλησε μία φορά, και δύο φορές έχω ακούσει το ίδιο: ότι η δύναμη ανήκει στον Θεό. Και ότι συ, Κύριε, είσαι ελεήμων: διότι ανταποδίδεις σε κάθε άνθρωπο σύμφωνα με το έργο του.'
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Ψαλμός 61 θέτει την ψυχή 'επάνω στον βράχο που είναι υψηλότερος από εμένα,' και ο Μακάριος Αυγουστίνος, σε αυτόν ακριβώς τον στίχο, ονομάζει ποιος είναι αυτός που κραυγάζει από την μακρινή άκρη του κόσμου: όταν ο Κύριος λέει 'Επάνω σε αυτόν τον Βράχο θα οικοδομήσω την Εκκλησία Μου,' τότε αντιλαμβανόμαστε ότι είναι η ίδια η Εκκλησία που καλεί από τα πέρατα της γης, οικοδομημένη επάνω στον Βράχο που είναι υψηλότερος από όλους. Και έπειτα, για την κάλυψη των πτερύγων, ο Αυγουστίνος δίνει μία από τις πιο τρυφερές εικόνες του — ο κόσμος είναι τόπος καυτής θερμότητας, αλλά τα πτερύγια του Θεού είναι βαθιά σκιά: υπάρχει μεγάλη σκιά κάτω από τα πτερύγια του Θεού. Ο Ψαλμός 62 στρέφεται προς τα μέσα, στην ψυχή που περιμένει εν σιωπή — και ο Άγιος Γρηγόριος ο Μέγας διδάσκει ότι αυτή η σιωπή αρχίζει με την ταπείνωση, την μητέρα και κυρία όλων των αρετών, με την οποία ταπεινωνόμαστε ενώπιον του Θεού ώστε να μας ανυψώσει. Ο Διονύσιος ο Καρθουσιανός συγκεντρώνει όλη την απόφαση του Ψαλμού σε έναν μόνο όρκο: ενώ άλλοι υπηρετούν την σάρκα, ή τους άρχοντες του κόσμου, ή τις παρορμήσεις των δαιμόνων, εγώ και η ψυχή μου θα υπακούσουμε στον Κύριο. Διότι κανείς δεν μπορεί να υπηρετήσει δύο κυρίους των οποίων οι θελήσεις είναι αντίθετες — η ίδια η απόφαση που εκφωνεί ο Ψαλμωδός όταν λέει, 'Η ψυχή μου αληθώς περιμένει ακόμη επάνω στον Θεό.'
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Ο Ψαλμός 62 προστάζει, 'Ω θέστε την εμπιστοσύνη σας σε αυτόν πάντοτε, εσείς οι λαοί: χύστε τις καρδιές σας ενώπιόν του' — και οι Πατέρες ρωτούν τι σημαίνει να χύσει κανείς την καρδιά. Ο Άγιος Αμβρόσιος απαντά ότι σημαίνει πρώτα να την αδειάσει: αυτός που θα ενδυθεί την πίστη πρέπει πρώτα να αποβάλει την απιστία, και να αδειάσει την καρδιά του από κάθε μόλυνση αμαρτίας, ώστε η καρδιά του να είναι κατάλληλη να περιέχει πνευματική χάρη. Ο Άγιος Βασίλειος ο Μέγας, στην αλυσίδα του Νιλ, παρομοιάζει αυτό με την συμβουλή ενός σοφού ιατρού, που συνταγογραφεί καθαρτικά φάρμακα για να καθαρίσει το σύστημα πριν δώσει τα επανορθωτικά — η καρδιά πρέπει να πλυθεί πριν τα αρωματισμένα μύρα της χάριτος χυθούν μέσα. Και έπειτα ο Ψαλμός προειδοποιεί, 'Ω μην εμπιστεύεσαι στην αδικία και την αρπαγή… αν αυξηθούν τα πλούτη, μην θέσεις την καρδιά σου επάνω τους.' Εδώ ο Μακάριος Αυγουστίνος μιλά ευθέως στον επίδοξο ληστή: τι κερδίζεις πραγματικά; Ω απωλεστικό κέρδος! βρίσκεις χρήματα, χάνεις δικαιοσύνη. Και προειδοποιεί ότι το ίδιο το θήραμα είναι η παγίδα: Εκείνο το θήραμα που επιθυμείς να αρπάξεις είναι σε παγίδα: αρπάζεις, και αρπάζεσαι. Διότι η ανομία μπορεί να ανθίσει για μια εποχή, αλλά δεν μπορεί να παραμείνει: Η αλήθεια μπορεί να κρυφτεί για ένα διάστημα· νικημένη δεν μπορεί να είναι. Η ανομία μπορεί να ανθίσει για ένα διάστημα· να παραμείνει δεν μπορεί. Έτσι η σιωπηλή, περιμένονσα ψυχή και η ψυχή που δεν θα αρπάξει είναι η ίδια ψυχή: αυτή που έχει θέσει όλη την εμπιστοσύνη της στον Θεό, και όχι στην απατηλή ζυγαριά του κόσμου.
Απαντήστε

Απόκριση

Πού στέκεται η ψυχή σου; Ο Ψαλμός 61 σε βρίσκει στα πέρατα της γης — στο σύνορο της δύναμής σου, της υπομονής σου, της ελπίδας σου — και σε προστάζει να κραυγάσεις ακριβώς από εκεί: 'Ω στήσε με επάνω στον βράχο που είναι υψηλότερος από εμένα.' Δεν σου ζητείται να ανέβεις στον Βράχο με την δική σου δύναμη, αλλά να τεθείς επάνω Του· και μόλις εκεί, μπορείς να αναπαυθείς στην βαθιά σκιά των πτερύγων Του ενώ ο κόσμος καίγεται με την θερμότητά του. Έπειτα ο Ψαλμός 62 σε ζητά να ησυχάσεις: 'Η ψυχή μου αληθώς περιμένει ακόμη επάνω στον Θεό.' Μάθε την σιωπή της ευλάβειας, την ησυχία που ταπεινώνεται ενώπιον του Θεού ώστε να την ανυψώσει. Και πριν μπορέσεις να γεμίσεις, άσε την καρδιά σου να αδειάσει — αποβάλε την απιστία, χύσε την μόλυνση, όπως ένας ιατρός καθαρίζει το σώμα πριν το θεραπεύσει. Πάνω από όλα, μην θέσεις την καρδιά σου στα πλούτη, και μην φτάσεις για αυτό που δεν είναι δικό σου: το θήραμα που θα άρπαζες είναι παγίδα, και αρπάζοντας χρήματα χάνεις δικαιοσύνη, που είναι ο μόνος αληθινός πλούτος. Περίμενε, λοιπόν, εν σιωπή επάνω στον Θεό, χύσε την καρδιά σου ενώπιόν Του, και αναπαύσου στον Βράχο που είναι υψηλότερος από εσένα — διότι 'από αυτόν έρχεται η σωτηρία μου,' και Αυτός μόνο δεν θα αποτύχει.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Χριστέ Θεέ μας, ο Βράχος που είναι υψηλότερος από εμάς, επάνω στον οποίο η Εκκλησία Σου είναι οικοδομημένη και από τον οποίο καμία θύελλα δεν μπορεί να την ρίξει κάτω: άκουσέ μας όταν κραυγάζουμε σε Σένα από τα πέρατα της γης, όταν οι καρδιές μας είναι σε βαρύτητα. Στήσε μας επάνω Σου, διότι δεν μπορούμε να ανέβουμε· συγκέντρωσέ μας κάτω από την κάλυψη των πτερύγων Σου, όπου υπάρχει μεγάλη σκιά εναντίον της καυτής θερμότητας αυτού του κόσμου. Δίδαξε τις ψυχές μας να περιμένουν σε Σένα εν σιωπή, σε εκείνη την ησυχασμένη και ευλαβή ησυχία που αρμόζει στους δούλους Σου· ένδυσέ μας με την ταπείνωση που είναι η μητέρα όλων των αρετών, ώστε ταπεινούμενοι να ανυψωθούμε. Άδειασε τις καρδιές μας από κάθε μόλυνση απιστίας και αμαρτίας, ώστε να είναι κατάλληλες να κρατήσουν την χάρη Σου· και όταν τις έχουμε χύσει ενώπιόν Σου, γέμισέ τες με τον Εαυτό Σου. Φύλαξέ μας από το να εμπιστευόμαστε στην αδικία και την αρπαγή, από το να θέτουμε τις καρδιές μας σε πλούτη που ρέουν μακριά, από το να αρπάζουμε το θήραμα που είναι το ίδιο παγίδα· διότι χάνοντας δικαιοσύνη χάνουμε τα πάντα, και Συ μόνο είσαι η σωτηρία μας. Σε Σένα, η δύναμή μας και η άμυνά μας, με τον αιώνιο Πατέρα Σου και το πανάγιο Πνεύμα, δόξα, τιμή, και προσκύνηση, τώρα και πάντοτε, και εις τους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Υπόμνημα επί των Ψαλμών εκ Πρωτογόνων και Μεσαιωνικών Συγγραφέων (Neale & Littledale) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →