Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Εκκλησιαστής
Εκκλησιαστής 11-12 — Eterniseed (Καθολικός με δευτεροκανονικά)
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Ο Εκκλησιαστής 11 και 12 ολοκληρώνουν τον μακρό διαλογισμό του Ιεροκήρυκα στρέφοντας την καρδιά προς τον τελικό ορίζοντα της κρίσεως και τις καθημερινές επιλογές που προετοιμάζουν την ψυχή γι’ αυτήν. Στην καθολική παράδοση τα κεφάλαια αυτά αναγινώσκονται ως πρόσκληση να επιμείνουμε σε έργα ελέους και να καλλιεργήσουμε την αρετή ενώ παραμένει ο χρόνος, πριν το σώμα επιστρέψει στη σκόνη και το πνεύμα σταθεί ενώπιον του Δημιουργού του. Η μυστηριακή φαντασία ακούει εδώ έναν αντίλαλο της διαρκούς προσκλήσεως της Εκκλησίας να ζούμε στο φως των μυστηρίων, ιδιαιτέρως της Θείας Ευχαριστίας που συντηρεί την ψυχή κατά τα έτη του μόχθου και του χρίσματος που προετοιμάζει τους ετοιμοθάνατους για τη μετάβασή τους. Η συμβουλή του Ιεροκήρυκα να σπείρουμε σπόρο ευρέως και να θυμόμαστε τον Δημιουργό στις ημέρες της νεότητας αντηχεί με το αρχαίο ένστικτο της Εκκλησίας ότι η αγάπη και η επαγρύπνηση μαζί αποτελούν την αληθινή απάντηση του χριστιανού στη ματαιότητα των παρερχομένων πραγμάτων. Το μάθημα αυτό επομένως ανοίγει το τελικό τμήμα του βιβλίου ως πρόσκληση να ζούμε γενναιόδωρα, να φυλάττουμε τη μνήμη του Θεού και να εμπιστευόμαστε ολόκληρη τη ζωή στο έλεος που θα αποκαλυφθεί όταν όλες οι λογοδοσίες διευθετηθούν.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αναγνώστε τον Εκκλησιαστή 11–12 αργά, επιτρέποντας στις εικόνες της ρίψεως άρτου επί των υδάτων, του σκοτασμού του ηλίου και των άστρων και του αργυρού σχοινίου να εγκατασταθούν στην καρδιά. Προσέξτε πώς ο Ιεροκήρυκας μεταβαίνει από πρακτική συμβουλή περί γενναιοδωρίας και επιμελείας στην αυστηρή πρόσκληση να θυμηθούμε τον Δημιουργό πριν αποτύχει το σώμα. Προσέξτε την επανειλημμένη επιμονή ότι κάθε έργο θα οδηγηθεί σε κρίση και ακούστε την ήσυχη επιμονή ότι ο φόβος του Θεού και η τήρηση των εντολών αποτελούν ολόκληρο το καθήκον του ανθρώπου. Αφήστε τον λειτουργικό ρυθμό του κειμένου — την κίνησή του από πρωί σε εσπέρα, από νεότητα σε γήρας — να σας οδηγήσει σε προσευχητική επίγνωση του δικού σας χρονικού διαστήματος.
Μελετήστε
Μελέτη
Το επιχείρημα αυτών των κεφαλαίων ξεδιπλώνεται σε τρεις κινήσεις που η παράδοση έχει από μακρού αναγνωρίσει ως μία ενιαία πρόσκληση σε επιμένουσα αγάπη και επάγρυπνη προετοιμασία. Πρώτον ο Ιεροκήρυκας παροτρύνει τον αναγνώστη να ρίξει άρτο επί των υδάτων και να δώσει μερίδες σε πολλούς, διότι κανείς δεν γνωρίζει ποια συμφορά μπορεί να έλθει επί της γης. Η συμβουλή αυτή δεν είναι απλή φρόνηση αλλά πρόσκληση στην ελευθερία του ελέους που αρνείται να υπολογίσει την ανταπόδοση· η ψυχή που δίνει χωρίς αγωνιώδη λογισμό ήδη αρχίζει να ζει πέρα από τη ματαιότητα της συσσωρεύσεως. Η ίδια ελευθερία εμφανίζεται στην εντολή να σπείρουμε σπόρο πρωί και εσπέρα, εμπιστευόμενοι ότι ο Θεός μόνος γνωρίζει ποια προσπάθεια θα ευοδωθεί. Η τοιαύτη γενναιοδωρία είναι η πρακτική όψη της πίστεως που η Εκκλησία πάντοτε τοποθέτησε στο κέντρο της ηθικής διδασκαλίας της. Η δεύτερη κίνηση στρέφεται από την εξωτερική πράξη στην εσωτερική ανάμνηση. Ενώ το φως ακόμη λάμπει, λέγει ο Ιεροκήρυκας, χαίρε στα έτη της νεότητας, πλην γνώριζε ότι για όλα αυτά ο Θεός θα φέρει κρίση. Η περίφημη πρόσκληση να θυμηθούμε τον Δημιουργό στις ημέρες της νεότητας αποτελεί επομένως όχι επίμετρο αλλά τον άξονα ολόκληρου του τμήματος. Το να θυμόμαστε σημαίνει να διατηρούμε την καρδιά προσανατολισμένη προς Εκείνον που θα δεχθεί το πνεύμα όταν επιστρέψει· είναι η καθημερινή πράξη με την οποία ο χριστιανός προλαμβάνει την τελική παράδοση της ψυχής. Η τρίτη κίνηση ζωγραφίζει τον ερχομό του γήρατος και του θανάτου με αξέχαστες εικόνες: οι φύλακες του οίκου τρέμουν, οι αλέτριες παύουν, το αργυρό σχοινί σπάζει και το χρυσό κύπελλο θραύεται. Οι στίχοι αυτοί δεν εορτάζουν την φθορά· απογυμνώνουν κάθε ψευδαίσθηση ώστε η μόνη διαρκής πραγματικότητα — ο φόβος του Θεού και η τήρηση των εντολών — να σταθεί σαφώς ενώπιον των οφθαλμών. Η παράδοση αναγινώσκει αυτό το συμπέρασμα ως το μυστηριακό τέλος του βιβλίου: ολόκληρη η ζωή είναι ταγμένη προς τη στιγμή κατά την οποία η ψυχή, αφού θρέφεται από τον λόγο και το μυστήριο, παραδίδεται πίσω στον Πατέρα που την έδωσε. Υπό το φως αυτό η τελευταία φράση του Ιεροκήρυκα γίνεται ήσυχος αντίλαλος του ιδίου του συμβόλου της Εκκλησίας: τα έργα που έγιναν εν τω σώματι έχουν αιώνια σημασία διότι ο Κριτής που τα βλέπει είναι ο ίδιος Κύριος που ήδη τα εξαγόρασε εν τω αίματι του σταυρού.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Σε ολόκληρο τον ευρύτερο κανόνα τα κεφάλαια αυτά συνομιλούν με τις παραβολές της βασιλείας που παροτρύνουν σε επαγρύπνηση και γενναιόδωρη χρήση των ταλάντων πριν επιστρέψει ο δεσπότης. Το ίδιο πνεύμα εμφανίζεται στις αποστολικές προτροπές να αφθονήσουμε σε καλά έργα ενώ είναι ακόμη ημέρα, και στη λειτουργική μνήμη της Εκκλησίας για τους πιστούς κεκοιμημένους, η οποία διατηρεί την κρίση του Θεού ενώπιον των οφθαλμών των ζώντων. Η επιμονή του Ιεροκήρυκα να θυμόμαστε τον Δημιουργό βρίσκει τη μαριανή της αντιστοιχία στο «γένοιτό μοι» που ειπώθηκε στη νεότητα και φυλάχθηκε δια μέσου κάθε σκοτασμού του ηλίου· η μνήμη της Μαρίας για τα λόγια του Κυρίου γίνεται το υπόδειγμα για κάθε πιστό που δεν θα εκπλαγεί από τη θραύση του χρυσού κυπέλλου. Στη Θεία Λειτουργία η ίδια ανάμνηση τελείται όταν η Εκκλησία προσφέρει τη θυσία του Χριστού υπέρ ζώντων και κεκοιμημένων, ενώνοντας την αγάπη της παρούσας στιγμής με την αιώνια κρίση που αναμένει κάθε ψυχή. Έτσι ο Εκκλησιαστής 11–12 δεν στέκει ως απομονωμένος διαλογισμός περί ματαιότητας αλλά ως γέφυρα μεταξύ της σοφίας του Ισραήλ και της μυστηριακής ζωής της Εκκλησίας, όπου κάθε πράξη ελέους και κάθε πράξη ανάμνησης ήδη έλκεται προς την μία κρίση που καταλήγει στο έλεος.
Απαντήστε
Απόκριση
Πού στις παρούσες περιστάσεις σας προσκαλεί ο Κύριος να σπείρετε σπόρο χωρίς να υπολογίζετε τη σοδειά, και ποια μοναδική πράξη γενναιοδωρίας θα μπορούσατε να επιτελέσετε σήμερα χωρίς προσδοκία ανταποδόσεως; Πώς θυμάστε ενεργά τον Δημιουργό στους συνήθεις ρυθμούς πρωιού και εσπέρας, και ποια συγκεκριμένη πρακτική θα μπορούσε να σας βοηθήσει να διατηρήσετε αυτήν την ανάμνηση όταν το φως αρχίσει να αχνοφαίνεται; Με ποιους τρόπους η βεβαιότητα της κρίσεως σας διεγείρει σε μεγαλύτερη πιστότητα προς τις εντολές, και πώς θα μπορούσατε να φέρετε αυτήν την πιστότητα στην επόμενη εξομολόγηση ή στη μετάληψη της Θείας Ευχαριστίας σας;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε, που έχεις μετρήσει τας ημέρας μας και έθεσες όρον εις τον μόχθον μας, χάρισαι να σπείρωμεν γενναιοδώρως ενώ το φως παραμένει και να σε θυμούμεθα προτού λυθεί το αργυρόν σχοινίον. Ενίσχυσον ημάς διά των μυστηρίων της Εκκλησίας σου, ώστε η αγάπη την οποίαν δείκνυμεν προς τους άλλους να ευρεθεί δεκτή όταν σταθώμεν ενώπιον του βήματός σου. Διά της μεσιτείας της Υπεραγίας Παρθένου Μαρίας, η οποία εφύλαξε τον λόγον σου από της νεότητός της, και πάντων των αγίων οι οποίοι προηγήθησαν ημών σημειωθέντες διά του σημείου της πίστεως, εισάγαγε τας ψυχάς ημών τέλος εις την χαράν της παρουσίας σου, όπου πᾶν έργον γεγονός εν σοι θα λάμπει αιωνίως. Διά Χριστού του Κυρίου ημών. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.