Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιωάννης
Ιωάννης 1 — με το Καθολικό Σχόλιο του Χέιντοκ
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Στο ήσυχο φως της πρωινής προσευχής στρεφόμαστε στο ιερό κείμενο του Ευαγγελίου του Ιωάννου καθοδηγούμενοι από τις σεβάσμιες γνώσεις του Καθολικού Σχολίου του Χέιντοκ. Αυτή η πολύτιμη συλλογή συγκεντρώνει τη σοφία των Πατέρων και των πιστών ερμηνευτών για να φωτίσει τα μυστήρια του Λόγου που έγινε σάρκα. Καθώς εισερχόμαστε σε αυτό το καθημερινό μάθημα είθε το Άγιο Πνεύμα να προετοιμάσει τις καρδιές μας για να δεχθούμε τις αιώνιες αλήθειες που διακηρύσσονται από το πρώτο κιόλας κεφάλαιο οδηγώντας μας βαθύτερα στη ζωή της Εκκλησίας και στην αγάπη του Χριστού του Κυρίου μας.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Με ευλάβεια και προσοχή, ανοίξτε τη Βίβλο σας στο πρώτο κεφάλαιο του Ευαγγελίου κατά τον Άγιο Ιωάννη. Διαβάστε τα ιερά λόγια αργά, επιτρέποντας στον πρόλογο να ξεδιπλωθεί μπροστά σας. Αφήστε το εμπνευσμένο κείμενο να μιλήσει για τον αιώνιο Λόγο, το φως που λάμπει στο σκοτάδι, και τη μαρτυρία του Ιωάννη του Βαπτιστή. Κάντε παύση μετά από κάθε στίχο για να απολαύσετε το μυστήριο, προσκαλώντας τον Κύριο να φωτίσει τον νου σας και να ανάψει την καρδιά σας με τη θεία παρουσία Του.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Χέιδοκ ξεκινά παρουσιάζοντας την ταυτότητα και την κλήση του ευαγγελιστή.
Εν αρχή ήτο ο Λόγος:[1] ή μάλλον ο Λόγος ήτο εν αρχή. Ο αιώνιος Λόγος, η άκτιστος σοφία, το δεύτερο Πρόσωπο της μακαρίας Τριάδος, ο μονογενής Υιός του Πατρός, όπως εδώ ονομάζεται (εδ. 14.) της αυτής φύσεως και ουσίας, και ο αυτός Θεός, μετά του Πατρός και του Αγίου Πνεύματος. Ούτος ο Λόγος ήτο πάντοτε· ώστε ουδέποτε ήτο αληθές να λεχθή ότι ούτος ουκ ήτο, καθώς εβλασφήμουν οι Αρειανοί. Ούτος ο Λόγος ήτο εν αρχή. Τινές, διά της αρχής, ερμηνεύουν αυτόν τον Πατέρα, εν τω οποίω ούτος ήτο πάντοτε. Άλλοι δίδουν την σαφή και προφανή αυτήν έννοιαν, ότι ο Λόγος, ή ο Υιός του Θεού, ήτο, όταν πάντα τα άλλα πράγματα ήρχισαν να έχουν ύπαρξιν· ούτος ουδέποτε ήρχισε, αλλά ήτο από πάσης αιωνιότητος. --- Και ο Λόγος ήτο μετά του Θεού· τουτέστιν ήτο μετά του Πατρός· και καθώς λέγεται (εδ. 18) εν τω κόλπω του Πατρός· όπερ συνεπάγεται ότι ούτος είναι όντως διάφορον πρόσωπον, αλλά ο αυτός εν φύσει και ουσία μετά του Πατρός και του Αγίου Πνεύματος. Τούτο επαναλαμβάνεται πάλιν εν τω δευτέρω εδαφίω, καθώς αι επαναλήψεις είναι πολύ συχναι εν τω κατά Ιωάννην. --- Και ο Λόγος ήτο Θεός. Αύτη άνευ αμφιβολίας είναι η σύνταξις· όπου, κατά το γράμμα αναγινώσκομεν, και Θεός ήτο ο Λόγος. (Ουίθαμ) --- Το ελληνικόν διά τον Λόγον είναι Λόγος, όπερ σημαίνει ουχί μόνον τον εξωτερικόν λόγον, αλλά και τον εσωτερικόν λόγον, ή την σκέψιν· και εν τη τελευταία ταύτη εννοία λαμβάνεται ενταύθα. (Βίβλος της Βανς) --- Ο Φίλων ο Ιουδαίος, εν τη αποστολική εποχή, μεταχειρίζεται τον λόγον Λόγος, σελ. 823, προς προσωποποίησιν της σοφίας και της δυνάμεως του Θεού. Λόγος εστίν εικών Θεού δι' ου σύμπας ο Κόσμος εδημιουργείτο. Διά παρομοίου μετωνυμίας, ο Ιησούς Χριστός ονομάζεται η οδός, η αλήθεια, η ζωή, η ανάστασις. --- Και ο Λόγος ήτο Θεός. Ενταύθα η αιωνιότης και η θεότης του δευτέρου Προσώπου ακαταμαχήτως καθιερούνται· ή, πρέπει να είπωμεν ότι η γλώσσα δεν έχει πλέον σταθεράν σημασίαν, και ότι είναι αδύνατον να καθιερωθή οιοσδήποτε σημείον εκ των λέξεων της Γραφής. (Χέιδοκ)Η σχολιαστική συνέχεια εξετάζει τον αιώνιον Λόγον και τα θεία αυτού προσόντα.
Και Θεός ήτο ο Λόγος, και Θεός ην ο Λόγος. Ο Λόγος ήτο λέξις πολύ προσήκουσα προς παροχήν εις πάντας τους πιστεύοντας ορθής αντιλήψεως περί του Μεσσίου, και του αληθούς Υιού του Θεού. Ο Λόγος, κατά τον Άγιον Ιερώνυμον (Επιστ. προς Παυλίνον, τόμ. δ΄, μέρος 2, σελ. 570, Έκδ. Βεν.), σημαίνει ποικίλα πράγματα· ως, την σοφίαν του Πατρός, τον εσωτερικόν αυτού λόγον ή σύλληψιν· και, ως ήτο, την εκφραστικήν εικόνα του αοράτου Θεού. Ενταύθα ούτος δεν λαμβάνεται διά τινος απολύτου θείου προσόντος ή τελειότητος· αλλά διά του θείου Υιού, ή του δευτέρου Προσώπου, ως πραγματικώς διαφόρου των άλλων δύο θείων Προσώπων. Και ότι διά του Λόγου, έδει να νοηθή εκείνος ο οποίος ήτο αληθώς Θεός, ο Ποιητής και Δημιουργός πάντων των πραγμάτων· οι Ιουδαίοι ηδύναντο ευκόλως να εννοήσουν, εκ των όσων ανεγίνωσκον και συχνά ήκουον εν τη Χαλδαική Παραφράσει, ή Τάργκουμ του Ιωνάθαν, ήτις ανεγινώσκετο εις αυτούς εν τω καιρώ του Σωτήρος ημών Χριστού, και εν τω καιρώ καθ' ον ο Άγιος Ιωάννης έγραφε το ευαγγέλιον αυτού. Εν τη Παραφράσει ταύτη συνείθιζον να ακούουν ότι η εβραϊκή λέξις Μεμρά, προς την οποίαν αντεστοίχει εν ελληνική ο Λόγος, ετίθετο αντί εκείνου ο οποίος ήτο Θεός· ως Ησαΐας με΄. 12, Εγώ εποίησα την γην· εν τη Παραφράσει ταύτη, Εγώ, διά του λόγου μου, εποίησα την γην· Ησαΐας μη΄. 13, Η χειρ μου επίσης εθεμελίωσε την γην· εν τη Παραφράσει ταύτη, εν τω λόγω μου εθεμελίωσα την γην· Γένεσις γ΄. 8, Ήκουσαν την φωνήν του Κυρίου του Θεού· εν τη Παραφράσει, την φωνήν του λόγου του Θεού. Βλέπε Ουάλτον, προλ. ιβ΄, αριθ. 18, σελ. 86· Μαλδονάτος επί του χωρίου τούτου· Πετάβιος, βιβλ. στ΄ περί Τριάδος, κεφ. 1· Δρ. Πίρσον επί του Συμβόλου, σελ. 11· Σημείωσις του Δρος Χάμοντ επί του κατά Λουκάν, κεφ. α΄, σελ. 203, κ.λπ. Ουχ ήττον, ο Άγιος Ιωάννης δεικνύει ημίν ότι ενενοούσε εκείνον ο οποίος ήτο ο αληθής Θεός, λέγων ημίν ότι ο κόσμος, και παν ό,τι εγένετο, εγένετο διά του Λόγου τούτου, ή Λόγου· ότι εν τω Λόγω τούτω ήτο ζωή· ότι ούτος ήτο εν τω κόσμω, και ήτο το φως του κόσμου· ότι ούτος είχεν δόξαν, ως την δόξαν του μονογενούς παρά του Πατρός, κ.λπ.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Χέιδοκ περαιτέρω στοχάζεται σχετικά με το ιστορικό πλαίσιο και τον σκοπό του Ευαγγελίου.
Ο άγιος Ιωάννης ο ευαγγελιστής ιθαγενής της Βηθσαϊδά στη Γαλιλαία ήταν γιος του Ζεβεδαίου και της Σαλώμης. Ήταν κατά επάγγελμα αλιεύς. Ο Κύριος έδωσε στον Ιωάννη και στον Ιάκωβο τον αδελφό του το επώνυμο Βοανηργές ή υιοί βροντής πιθανότατα λόγω του μεγάλου ζήλου τους και επειδή ζήτησαν άδεια να καλέσουν πυρ από τον ουρανό για να καταστρέψουν την πόλη των Σαμαρειτών που αρνήθηκαν να δεχθούν τον Διδάσκαλό τους. Ο άγιος Ιωάννης θεωρείται ότι κλήθηκε στην αποστολική διακονία νεότερος από οποιονδήποτε άλλον από τους αποστόλους όχι περισσότερο από είκοσι πέντε ή είκοσι έξι ετών. Οι Πατέρες διδάσκουν ότι δεν παντρεύτηκε ποτέ. Ο Κύριος είχε γι’ αυτόν ιδιαίτερη εκτίμηση της οποίας έδωσε τις πιο σαφείς αποδείξεις τη στιγμή του θανάτου του επί του σταυρού εμπιστευόμενος στη φροντίδα του την παρθένο Μητέρα του. Είναι ο μόνος από τους αποστόλους που δεν εγκατέλειψε τον θείο Διδάσκαλό του κατά το πάθος και τον θάνατό του. Επί της βασιλείας του Δομιτιανού μεταφέρθηκε στη Ρώμη και ρίχθηκε σε λέβητα βραστού ελαίου από τον οποίο εξήλθε αβλαβής. Αργότερα εξορίστηκε στη νήσο Πάτμο όπου έγραψε το βιβλίο της Αποκαλύψεως και σύμφωνα με μερικούς το Ευαγγέλιό του. Όλη η αρχαιότητα συμφωνεί άφθονα ότι ο Δομιτιανός υπήρξε ο αίτιος της εξορίας του Ιωάννου. (Λάμπε. Προλεγ. βιβλ. α΄ κεφ. 4.) --- Στο ευαγγέλιό του ο άγιος Ιωάννης παραλείπει πολύ πολλά κύρια γεγονότα και περιστάσεις που αναφέρονται από τους άλλους τρεις ευαγγελιστές υποθέτοντας ότι οι αναγνώστες του είναι επαρκώς διδαγμένοι σε σημεία που η σιωπή του ενέκρινε. Είναι ομόφωνα συμφωνημένο ότι ο άγιος Ιωάννης είχε δει και εγκρίνει τα άλλα τρία ευαγγέλια. (Άγιος Ιερώνυμος περί ενδόξων ανδρών. Ευσέβιος βιβλ. γ΄ κεφ. 24.) --- Ο άγιος Λουκάς λέει ένας λόγιος συγγραφέας φαίνεται να είχε περισσότερη μάθηση από οποιονδήποτε άλλον από τους ευαγγελιστές και η γλώσσα του είναι πιο ποικίλη πλούσια και καθαρή. Αυτή η υπεροχή στο ύφος μπορεί ίσως να οφείλεται στη μακρότερη διαμονή του στην Ελλάδα και στη μεγαλύτερη συναναστροφή με εθνικούς καλής παιδείας. --- Ο άγιος Διονύσιος της Αλεξανδρείας βρήκε στο ευαγγέλιο του αγίου Ιωάννου κομψότητα και ακρίβεια γλώσσας όχι μόνο στην επιλογή και τη διάταξη των εκφράσεων αλλά και στον τρόπο συλλογισμού και κατασκευής. Βρίσκουμε εδώ λέει αυτός ο άγιος τίποτε βάρβαρο και ακατάλληλο τίποτε ούτε χαμηλό και χυδαίο ώστε ο Θεός όχι μόνο φαίνεται να του έχει δώσει φως και γνώση αλλά και τα μέσα να ντύσει καλά τις συλλήψεις του. (Διονύσιος Αλεξανδρείας κατά Ευσέβιο βιβλ. ζ΄ κεφ. 25.) --- Οι κριτικοί μας δεν συμφωνούν με τον άγιο Διονύσιο. Γενικά αντιλαμβάνονται τον άγιο Ιωάννη όσον αφορά τη γλώσσα ως τον λιγότερο ορθό από τους συγγραφείς της Καινής Διαθήκης. Το ύφος του μαρτυρεί μεγάλη έλλειψη εκείνων των πλεονεκτημάτων που προκύπτουν από μορφωμένη εκπαίδευση αλλά αυτό το ελάττωμα αντισταθμίζεται άφθονα από την απαράμιλλη απλότητα με την οποία εκφράζει τις υψηλότερες αλήθειες από τα υπερφυσικά φώτα από το βάθος των μυστηρίων από την υπερεξοχότητα της ύλης από τη στερεότητα των σκέψεών του και τη σημασία των διδαχών του. Το Άγιον Πνεύμα που τον επέλεξε και τον γέμισε με εμφυτευμένη σοφία είναι πολύ πάνω από την ανθρώπινη φιλοσοφία και την τέχνη της ρητορικής. Κατέχει σε υπέρτατο βαθμό το χάρισμα να μεταφέρει φως και πεποίθηση στον νου και θέρμη στην καρδιά. Διδάσκει πείθει και παρακινεί χωρίς τη βοήθεια τέχνης ή ευγλωττίας. --- Ο άγιος Ιωάννης παρομοιάζεται ορθά με τον αετό επειδή στην πρώτη του πτήση ανεβαίνει πάνω από όλα τα επίγεια αντικείμενα και δεν σταματά έως ότου συναντήσει τον θρόνο του Παντοδυνάμου. Είναι τόσο αποφθεγματικός λέει ο άγιος Αμβρόσιος ώστε μας δίνει τόσα μυστήρια όσες λέξεις. (Περί Μυστηρίων βιβλ. γ΄ κεφ. 2) --- Από την Πάτμο ο άγιος μας επέστρεψε στην Έφεσο όπου πέθανε. (Ευσέβιος βιβλ. γ΄ εκκλησιαστικής ιστορίας.) --- Λέγεται ότι το πρωτότυπο ευαγγέλιο διατηρήθηκε στην εκκλησία της Εφέσου έως τον έβδομο αιώνα τουλάχιστον έως τον τέταρτο διότι ο άγιος Πέτρος Αλεξανδρείας το παραθέτει. Βλέπε Χρονικό Αλεξανδρείας και χειρόγραφο απόσπασμα περί Πάσχα κατά Πετάβιο και Ούσερ. --- Εκτός από το ευαγγέλιο έχουμε από τον άγιο Ιωάννη τρεις επιστολές και το Βιβλίο της Αποκαλύψεως και μολονότι άλλα έργα έχουν πλαστογραφηθεί στον κόσμο υπό το όνομα του ευαγγελιστή μας η Καθολική Εκκλησία εγκρίνει μόνο εκείνα που προαναφέρθηκαν. Αρχαίοι Πατέρες του έδωσαν το όνομα του Θεολόγου τίτλο που το ευαγγέλιό του και ιδιαίτερα το πρώτο κεφάλαιο αξίζει. Ο Πολυκράτης επίσκοπος Εφέσου μας λέει ότι ο άγιος Ιωάννης έφερε στο μέτωπό του πλάκα χρυσού ως ιερέας του Ιησού Χριστού για να τιμήσει την ιερωσύνη του νέου νόμου σε μίμηση των αρχιερέων των Ιουδαίων. (Πολυκράτης κατά Ευσέβιο βιβλ. ε΄ κεφ. 24.) --- Αυτό το ευαγγέλιο γράφτηκε στα ελληνικά περί το τέλος του πρώτου εκατονταετούς από τη γέννηση του Χριστού κατόπιν αιτήματος των επισκόπων της Μικράς Ασίας κατά των Κηρινθιανών και των Εβιωνιτών και εκείνων των αιρετικών ή Αντιχρίστων όπως τους αποκαλεί ο άγιος Ιωάννης (Α΄ Ιωάννου δ΄ 3) οι οποίοι ισχυρίζονταν ότι ο Ιησούς ήταν απλός άνθρωπος που δεν είχε ύπαρξη ή ύπαρξη πριν γεννηθεί από τον Ιωσήφ και τη Μαρία. Οι βλασφημίες αυτών των αιρετικών είχαν ποικίλους υποστηρικτές στους πρώτους τρεις αιώνες όπως ο Καρποκράτης ο Αρτέμων οι δύο Θεόδοτοι ο Παύλος ο Σαμοσατέας ο Σαβέλλιος και μερικοί άλλοι για τους οποίους βλέπε άγιο Ειρηναίο άγιο Επιφάνιο άγιο Αυγουστίνο κ.ά. Σε αυτούς διαδέχθηκαν στις αρχές του τετάρτου αιώνα ο Άρειος της Αλεξανδρείας και οι διαφορετικοί κλάδοι της βλάσφημης αρειανικής αίρεσης. Επέτρεπαν ότι ο Ιησούς Χριστός είχε ύπαρξη πριν γεννηθεί από τη Μαρία ότι δημιουργήθηκε και πλάστηκε πριν από όλα τα άλλα κτίσματα και ήταν τελειότερος από οποιοδήποτε από αυτά αλλά ακόμη ότι δεν ήταν περισσότερο από κτίσμα ότι είχε αρχή και ότι υπήρχε χρόνος που δεν υπήρχε ότι δεν ήταν κυρίως Θεός ή ο Θεός ούτε ο ίδιος Θεός ούτε είχε την ίδια ουσία και φύση με τον αιώνιο Πατέρα και Δημιουργό όλων των πραγμάτων. Αυτή η αίρεση καταδικάστηκε από την Εκκλησία στην πρώτη Οικουμενική Σύνοδο στη Νίκαια το 325. --- Μετά τους Αρειανούς ανέβηκαν οι Μακεδόνιοι που αρνήθηκαν τη θεότητα του Αγίου Πνεύματος και αργότερα οι Νεστοριανοί οι Ευτυχιανοί κ.ά. Σε κάθε εποχή η υπερηφάνεια και η άγνοια έχουν παράγει κάποιες αιρέσεις διότι όπως λέγει ο Απόστολος (Α΄ Κορινθίους ια΄ 19) πρέπει να υπάρχουν αιρέσεις. Προς τις αρχές του δέκατου έκτου αιώνα ο Λούθηρος ο Ζβίγγλιος ο Καλβίνος κ.ά. αυτοανακηρύχθηκαν μεταρρυθμιστές ακόμη και αυτής της γενικής και καθολικής πίστης που βρήκαν να διδάσκεται και να πιστεύεται παντού σε όλες τις χριστιανικές Εκκλησίες. Ο Λούθηρος ομολογεί ότι ήταν τότε μόνος ο μόνος της κοινωνίας του (αν μπορεί να ονομαστεί έτσι) όμως κανένας από αυτούς δεν αμφισβήτησε τα μυστήρια της Αγίας Τριάδος ή της Ενσαρκώσεως. --- Αλλά λίγα χρόνια αργότερα ήρθε η βλάσφημη αίρεση των Σοκινιανών που ονομάστηκαν έτσι από τον Λαίλιο και τον Φαύστο Σοκίνι. Αυτοί και οι οπαδοί τους ανανέωσαν τα καταδικασμένα λάθη των Αρειανών. Δύσκολα βρίσκουμε κάτι νέο στα συστήματα αυτών των ανθρώπων που θα ήθελαν να περάσουν για κάτι σαν τον Θεοδά (Πράξεις ε΄ 36) ή που σαν τον Σίμωνα τον μάγο και πρώτο αιρετικό θα ήθελαν να θεωρηθούν μεγάλοι άνδρες και μεγάλα πνεύματα τολμώντας να είναι ελεύθεροι στοχαστές και έτσι τολμηροί βλάσφημοι. --- Για να αποδώσουμε δικαιοσύνη στον Καλβίνο αυτός δεν θεώρησε αυτούς τους Σοκινιανούς ικανούς να ζήσουν σε οποιαδήποτε χριστιανική κοινωνία και γι’ αυτό έκαψε ζωντανό τον Μιχαήλ Σερβέτο στη Γενεύη το 1553 και ο Βαλεντίνος Γεντίλις ένας της ίδιας αίρεσης αποκεφαλίστηκε στη Βέρνη το 1565. Πρέπει να πω ότι φαίνεται ευκολότερο να δικαιολογήσουμε τον θερμό οξύ ζήλο του Καλβίνου και των Ελβετών αδελφών του διώκοντας μέχρι θανάτου αυτούς τους Σοκινιανούς με σπαθί και δαυλό παρά να δείξουμε με ποια δικαιοσύνη και ισότητα αυτοί οι άνθρωποι μπορούσαν να θανατωθούν οι οποίοι ακολουθούσαν ακριβώς την ίδια αρχή και τον μόνο κανόνα πίστεως δηλαδή τις Γραφές ερμηνευόμενες από την ιδιωτική λογική ή το ιδιωτικό πνεύμα κάθε ανθρώπου το οποίο οι υποτιθέμενοι Μεταρρυθμιστές όλοι τους υποστηρίζουν με τόση θέρμη όσο ποτέ μέχρι σήμερα. --- Οι αιρετικοί σε όλες τις εποχές έχουν διαστρέψει την έννοια των Γραφών για να τις κάνουν να φαίνονται να ευνοούν τα λάθη τους και από όσα βλέπουμε να συμβαίνουν τόσο συχνά δεν είναι δύσκολο για ανθρώπους που έχουν μόνο μέτριο μερίδιο εξυπνάδας και σοφιστείας με τις ασεβείς φαντασίες και τις αυθαίρετες ερμηνείες τους να στρέψουν αλλάξουν και διαστρέψουν κείμενα Γραφής και να μεταμορφώσουν σχεδόν οτιδήποτε σε οτιδήποτε λέγει ο Δρ. Χάμοντ στο δεύτερο κεφάλαιο της Αποκαλύψεως του αγίου Ιωάννου. Αλλά δεν φοβάμαι να πω ότι αυτό δεν εμφανίστηκε ποτέ τόσο ορατά όσο σε αυτά τα τελευταία διακόσια χρόνια η αλήθεια του οποίου κανείς δεν μπορεί να αμφιβάλλει όποιος διαβάζει την Ιστορία των Παραλλαγών γραμμένη από τον λόγιο επίσκοπο του Μω. --- Αυτοί οι πρόσφατοι Μεταρρυθμιστές φαίνεται να κάνουν μεγάλο μέρος της θρησκείας τους να συνίσταται στην ανάγνωση ή τουλάχιστον στην κατοχή της Βίβλου στη μητρική τους γλώσσα. Ο αριθμός των μεταφράσεων σε λαϊκές γλώσσες με πολλές σημαντικές διαφορές πολλαπλασιάζεται παράξενα. Ο καθένας διεκδικεί αυθαίρετα δικαίωμα να τις ερμηνεύει σύμφωνα με την ιδιωτική του κρίση ή το ιδιωτικό του πνεύμα. Και ποια είναι η συνέπεια αυτού παρά ότι όπως οι κρίσεις των ανθρώπων και οι ιδιωτικές τους ερμηνείες είναι διαφορετικές έτσι σε μεγάλο βαθμό είναι και τα άρθρα του πιστεύω και της πίστης τους; --- Οι Γραφές στις οποίες περιέχονται τα αποκαλυφθέντα μυστήρια της θείας πίστεως είναι αναμφίβολα τα εξοχότερα από όλα τα γραπτά αυτοί οι ποικίλοι τόμοι γραμμένοι από άνδρες εμπνευσμένους από τον Θεό περιέχουν όχι λόγια ανθρώπων αλλά τον λόγο του Θεού που μπορεί να σώσει τις ψυχές μας (Α΄ Θεσσαλονικείς β΄ 13 και Ιακώβου α΄ 21) αλλά τότε πρέπει να διαβάζονται ακόμη και από τους μορφωμένους με πνεύμα ταπεινοφροσύνης με φόβο να παρεξηγήσουν την αληθινή έννοια όπως τόσοι έχουν κάνει με οφειλόμενη υποταγή στην Καθολική Εκκλησία την οποία ο ίδιος ο Χριστός μας πρόσταξε να ακούμε και να υπακούμε. Αυτό θα μπορούσαμε να το μάθουμε από την ίδια τη Γραφή. Ο απόστολος είπε στους Κορινθίους ότι ακόμη και σε εκείνες τις ημέρες υπήρχαν πολλοί που διέφθειραν και νόθευαν τον λόγο του Θεού (Β΄ Κορινθίους β΄ 17). Ο άγιος Πέτρος μας δίνει αυτή την προειδοποίηση ότι στις Επιστολές του αγίου Παύλου υπάρχουν μερικά πράγματα δύσκολα να κατανοηθούν τα οποία οι αμαθείς και οι ασταθείς διαστρέφουν όπως κάνουν και τις άλλες Γραφές προς την ίδια τους την καταστροφή. --- Ήταν απλώς για να προληφθεί και να θεραπευτεί αυτή η κατάχρηση του καλυτέρου των βιβλίων που κρίθηκε αναγκαίο να απαγορευθεί στους αμαθείς να διαβάζουν τις Γραφές σε λαϊκές γλώσσες χωρίς τη συμβουλή και την άδεια των ποιμένων και πνευματικών οδηγών τους τους οποίους ο Χριστός διόρισε να κυβερνούν την Εκκλησία του (Πράξεις κ΄ 28). Το λόγιο Πανεπιστήμιο του Παρισιού το 1525 σε εκείνη την εποχή και σε εκείνες τις περιστάσεις έκρινε την εν λόγω απαγόρευση αναγκαία και όποιος είχε οποιεσδήποτε συζητήσεις με πρόσωπα διαφορετικών θρησκειών και πεποιθήσεων στο βασίλειό μας ιδιαίτερα με Αναβαπτιστές Κουάκερους και τέτοιους που ισχυρίζονται ότι ερμηνεύουν τις Γραφές είτε με την ιδιωτική τους λογική είτε με το ιδιωτικό πνεύμα θα είμαι βέβαιος ότι θα πειστεί πλήρως ότι τα δίκαια κίνητρα της εν λόγω απαγόρευσης υφίστανται μέχρι σήμερα. Αμαθείς άνδρες και γυναίκες στρέφουν κείμενα Γραφής στα λάθη των ιδιωτικών αιρέσεών τους και τα διαστρέφουν προς την ίδια τους την απώλεια όπως τα καλυτέρα των φαρμάκων αποδεικνύονται βλαβερά και μοιραία σε εκείνους που δεν γνωρίζουν τις αρετές τους ούτε πώς να τα χρησιμοποιούν και να τα εφαρμόζουν. --- Θα μπορούσαν να μάθουν από τις Πράξεις των Αποστόλων (Κεφ. ιε΄) ότι μόλις εγέρθηκε αμφιβολία και διαμάχη για το αν οι εθνικοί που προσηλυτίστηκαν από τους αποστόλους ήταν υποχρεωμένοι να τηρούν οποιεσδήποτε από τις τελετές του νόμου του Μωυσέως αυτή η πρώτη διαμάχη περί θρησκείας δεν αποφασίστηκε από την ιδιωτική κρίση ή το ιδιωτικό πνεύμα ακόμη και εκείνων των αποστολικών κηρύκων αλλά από συνέλευση ή σύνοδο των αποστόλων και επισκόπων που πραγματοποιήθηκε στα Ιεροσόλυμα όπως φαίνεται από την επιστολή της συνόδου που στάλθηκε στους χριστιανούς στην Αντιόχεια. Έδοξε τω Αγίω Πνεύματι και ημίν κ.ά. σε εμάς στους οποίους ο Χριστός υποσχέθηκε να καθοδηγεί δια του Πνεύματος της αληθείας με τους οποίους μας διαβεβαίωσε ότι θα παρέμενε έως το τέλος του κόσμου. --- Ακριβώς η ίδια μέθοδος όπως είναι προφανές από τα χρονικά της εκκλησιαστικής ιστορίας έχει εφαρμοστεί μέχρι τον χρόνο και θα εφαρμόζεται έως το τέλος του κόσμου. Είναι ο κανόνας θεμελιωμένος στην εντολή και τις υποσχέσεις του Χριστού όταν ίδρυσε και εγκατέστησε την Χριστιανική Εκκλησία. Όλες οι διαμάχες περί της έννοιας των Γραφών και περί σημείων της χριστιανικής πίστεως έχουν πάντοτε αποφασιστεί από τους διαδόχους του αγίου Πέτρου και των άλλων αποστόλων ακόμη και από οικουμενικές συνόδους όταν κρίθηκε αναγκαίο και εκείνοι που σαν τον Άρειο αρνήθηκαν πεισματικά να υποτάξουν την ιδιωτική τους κρίση σε εκείνη της Καθολικής Εκκλησίας καταδικάζονταν πάντοτε αφορίζονταν και αποκόπτονταν από την κοινωνία της Εκκλησίας του Χριστού. --- Ούτε αυτός ο κανόνας και αυτή η υποταγή πρέπει να νοηθούν μόνο για τους αμαθείς και αμόρφωτους αλλά και για άνδρες ολοκληρωμένους σε κάθε είδος μάθησης. Οι αμαθείς πέφτουν σε λάθη λόγω έλλειψης γνώσης και οι μορφωμένοι πολλές φορές τυφλώνονται από την υπερηφάνεια και την αυταρέσκεια. Τα υψηλά και βαθιά μυστήρια όπως η Αγία Τριάς η Ενσάρκωση του αιωνίου Υιού του Θεού ο τρόπος της παρουσίας του Χριστού στο άγιο μυστήριο είναι σίγουρα πάνω από την εμβέλεια της αδύναμης λογικής και ικανότητας του ανθρώπου πολύ λιγότερο είναι αντικείμενο των αισθήσεών μας που τόσο συχνά απατώνται. Ας αναλογιστεί κάθε αναγνώστης των ιερών τόμων που ισχυρίζεται ότι είναι αρμόδιος κριτής της έννοιας και των αληθειών που αποκαλύπτονται σε αυτούς τα λόγια που βρίσκει στον Ησαΐα (Κεφ. νε΄ 8 9) Διότι οι σκέψεις μου δεν είναι οι σκέψεις σας ούτε οι οδοί μου οι οδοί σας λέγει ο Κύριος. Διότι όπως οι ουρανοί υψώνονται πάνω από τη γη έτσι υψώνονται οι οδοί μου πάνω από τις οδούς σας και οι σκέψεις μου πάνω από τις σκέψεις σας. Πώς λοιπόν θα μπορέσει οποιοσδήποτε με την ιδιωτική του λογική να ισχυριστεί ότι κρίνει ότι γνωρίζει ότι αποδεικνύει τι είναι δυνατό ή αδύνατο στην ακατάληπτη δύναμη του Θεού; --- Ένας αυτάρεσκος Σοκινιανός γεμάτος από τη γνώμη που έχει για το δικό του πνεύμα και γνώση θα μας πει με θάρρος ότι το να λέμε ή να πιστεύουμε ότι τρία διακριτά πρόσωπα είναι ένας και ο ίδιος Θεός είναι φανερή αντίφαση. Πρέπει να τον πιστέψουμε; Ή την Χριστιανική Καθολική Εκκλησία σε όλες τις εποχές; Δηλαδή κατά της μεγαλύτερης αυθεντίας επί της γης είτε θεωρούμε την Εκκλησία ως την πιο ένδοξη κοινωνία και σώμα ανθρώπων είτε θεωρούμε την ίδια Εκκλησία υπό την προστασία του Χριστού και των θείων υποσχέσεών του να τους διδάσκει όλη την αλήθεια έως το τέλος του κόσμου. Εκτός από αυτό η ίδια η εμπειρία θα έπρεπε να κάνει τον εν λόγω Σοκινιανό να δυσπιστεί στην κρίση του ως προς μια τέτοια υποτιθέμενη αντίφαση όταν βρίσκει ότι τα λαμπρότερα πνεύματα και οι πιο λεπτοί φιλόσοφοι μετά από όλη τη μελέτη και την έρευνά τους για φυσικά αίτια και αποτελέσματα για τόσες εκατοντάδες χρόνια με το φως της λογικής τους δεν μπόρεσαν ακόμη να εξηγήσουν τα πιο κοινά και προφανή πράγματα στη φύση όπως είναι τα μέρη της ύλης και η έκταση η τοπική κίνηση και η παραγωγή αμέτρητων φυτών και ζώων τα οποία βλέπουμε να συμβαίνουν αλλά δεν γνωρίζουμε πώς. Βλέπε τον συγγραφέα μιας σύντομης απάντησης στον αείμνηστο Δρ. Κλαρκ και τον κ. Ουίσστον σχετικά με τη θεότητα του Υιού του Θεού και του Αγίου Πνεύματος. Έτ. 1729. --- Οι πιο πρόσφατοι συγγραφείς μεταξύ των υποτιθέμενων Μεταρρυθμιστών δεν διστάζουν να μας πουν ότι αυτό που η Εκκλησία και οι σύνοδοί της έχουν διακηρύξει σχετικά με την πραγματική παρουσία του Χριστού στο άγιο μυστήριο έρχεται σε αντίφαση με όλες τις αισθήσεις μας σαν οι αισθήσεις μας που τόσο συχνά πλανώνται να ήταν οι υπέρτατοι και μοναδικοί κριτές τέτοιων κρυμμένων μυστηρίων. Ένας άλλος μας λέει ότι το να είναι ο Χριστός αληθινά και πραγματικά παρών σε πολλά μέρη σε δέκα χιλιάδες μέρη ταυτόχρονα είναι πράγμα αδύνατο στη φύση και τη λογική και η αποδεικτική του απόδειξη είναι ότι γνωρίζει ότι είναι αδύνατο. Με αυτή την κενή έπαρση προχωρεί σε αυτό το μήκος εξωφρενικής απερισκεψίας και διακηρύττει με θάρρος ότι αν έβρισκε μια τέτοια πρόταση στη Βίβλο ναι ακόμη και αν με τα μάτια του έβλεπε έναν άνθρωπο να ανασταίνει νεκρούς και να διακηρύττει ότι η πρόταση είναι αληθής δεν θα μπορούσε να το πιστέψει και απλώς επειδή γνωρίζει ότι είναι αδύνατο το οποίο δεν είναι περισσότερο από το να λέει ότι δεν φαίνεται δυνατό στην αδύναμη λογική του. Δεν βρίσκω ότι προσφέρει να φέρει οποιαδήποτε άλλη απόδειξη παρά ότι έρχεται σε αντίφαση με τις αισθήσεις του και ότι ο Θεός δεν μπορεί να διαβεβαιώσει μια αντίφαση. Και γιατί πρέπει να το δεχθούμε ως αντίφαση μόνο επειδή μας λέει ότι γνωρίζει ότι είναι έτσι; Ήταν σίγουρα ο ασφαλέστερος τρόπος γι’ αυτόν να μην φέρει κανένα λόγο για να δείξει ότι είναι αδύνατο στην άπειρη και ακατάληπτη δύναμη του Παντοδυνάμου αυτή η κενή προσπάθεια θα έδινε μόνο νέες αφορμές στον λόγιο αντίπαλό του τον συγγραφέα του Μονομαχίας για να εκθέσει την αδυναμία του ακόμη περισσότερο από ό,τι έχει κάνει. --- Δεν μπορεί κάθε Ουνιταριανός κάθε Αρειανός κάθε Σοκινιανός κάθε Λατιτουδιναριανός κάθε Ελεύθερος Στοχαστής να μας πει το ίδιο; Και αν αυτό είναι επαρκής ισχυρισμός κανένας από αυτούς δεν μπορεί να καταδικαστεί για αίρεση ή λάθος. Ο Καλβίνος δεν θα μπορούσε ποτέ να σιγήσει τον Σερβέτο (εκτός αν ήταν ανάβοντας δαυλούς γύρω του) αν έλεγε μόνο Γνωρίζω ότι τρία διακριτά πρόσωπα δεν μπορούν να είναι ένας και ο ίδιος Θεός. Είναι αντίφαση και ο Θεός δεν μπορεί να διαβεβαιώσει μια αντίφαση. Γνωρίζω ότι ο Υιός δεν μπορεί να είναι ο ίδιος Θεός με τον Πατέρα. Είναι αντίφαση και επομένως αδύνατο. Έτσι ώστε μολονότι βρίσκω σαφή κείμενα στις Γραφές ότι τρεις δίνουν μαρτυρία στον ουρανό ο Πατήρ ο Λόγος και το Άγιον Πνεύμα και αυτοί οι τρεις είναι ένα μολονότι ο Χριστός ο Υιός του Θεού μας λέει ότι αυτός και ο Πατέρας είναι ένα ή ένα πράγμα ναι ακόμη και αν έβλεπα με τα ίδια μου τα μάτια άνδρες να ανασταίνουν νεκρούς για να επιβεβαιώσουν αυτά τα μυστήρια (όπως πολλοί καταγράφονται ότι έχουν κάνει) και να τα διακηρύξουν ως αποκαλυφθείσες θείες αλήθειες δεν μπορώ να τα πιστέψω επειδή γνωρίζω ότι είναι ψευδή ότι είναι ανοησίες ότι είναι αντιφάσεις στη λογική και τη φύση. Το ίδιο μπορεί να μας πει ο Ελεύθερος Στοχαστής με τους Πελαγιανούς σχετικά με την ύπαρξη του προπατορικού αμαρτήματος ότι όλοι οι άνθρωποι θα έπρεπε να γίνουν υπόχρεοι αιωνίου θανάτου για την αμαρτία του Αδάμ με τους Μανιχαίους ότι οι άνθρωποι δεν μπορούν να έχουν ελεύθερη βούληση να κάνουν ή να απέχουν από αμαρτωλές πράξεις και όμως ο Θεός γνωρίζει αλάνθαστα από την αιωνιότητα τι θα κάνουν με τους Ωριγενιστές ότι ο Θεός που είναι η άπειρη αγαθότητα ο ίδιος δεν θα τιμωρήσει τους αμαρτωλούς αιωνίως γιατί υποκύπτουν σε ό,τι οι κλίσεις της διεφθαρμένης φύσεώς τους τους παροτρύνουν. Έχουν το ίδιο δικαίωμα να πουν σε όλη τη Χριστιανοσύνη ότι γνωρίζουν αυτά τα υποτιθέμενα αποκαλυφθέντα μυστήρια ότι είναι ανοησίες αδυναμίες και αντιφάσεις. Και η ιδιωτική κρίση κάθε ανθρώπου όταν με αέρα αυτοπεποίθησης λέει Γνωρίζω ότι είναι έτσι πρέπει να περάσει ως αλάθητη μολονότι δεν θέλει να ακούσει για την Καθολική Εκκλησία ότι είναι αλάθητη υπό τις υποσχέσεις του Σωτήρα μας Χριστού. --- Αλλά για να ολοκληρώσουμε αυτό το προοίμιο ήδη πολύ μακρύτερο από ό,τι σχεδίαζα η ίδια η λογική καθώς και η εμπειρία που έχουμε από τη δική μας αδύναμη κατανόηση από το λίγο που γνωρίζουμε ακόμη και για φυσικά πράγματα θα μπορούσε να διαφυλάξει κάθε νηφάλιο σκεπτόμενο άνθρωπο από τέτοια εξωφρενική έπαρση υπερηφάνεια και αυτάρεσκη απερισκεψία ώστε να ισχυρίζεται ότι μετρά την παντοδύναμη και ακατάληπτη δύναμη του Θεού με τη στενή και ρηχή ικανότητα της ανθρώπινης κατανόησης ή να γνωρίζει τι είναι δυνατό ή αδύνατο για Εκείνον που έκανε όλα τα πράγματα από το τίποτε. Τελικά ας μην υψώνεται η ανθρώπινη κατανόηση κατά της γνώσεως του Θεού αλλά ας φέρει σε λογική αιχμαλωσία και υποταγή κάθε σκέψη στην υπακοή του Χριστού. Ας αναγνωρίσει ο καθένας ταπεινά με τον μεγάλο άγιο Αυγουστίνο του οποίου η μάθηση και η ικανότητα μιλώντας μετριοπαθώς δεν ήταν κατώτερες από εκείνες οποιουδήποτε από αυτούς τους τολμηρούς και απερίσκεπτους διεκδικητές γνώσεως ότι ο Θεός μπορεί σίγουρα να κάνει περισσότερα από όσα μπορούμε να κατανοήσουμε. Ας αναλογιστούμε με τον άγιο Γρηγόριο τον Ναζιανζηνό (Λόγ. λζ΄ σελ. 597. Γ.) ότι αν δεν γνωρίζουμε τα πράγματα κάτω από τα πόδια μας δεν πρέπει να προσποιούμαστε ότι εξιχνιάζουμε τα βαθιά μυστήρια του Θεού.[1] --- Και εν τω μεταξύ ας προσευχόμαστε για εκείνους που έτσι ταλαντεύονται πέρα δώθε με κάθε άνεμο και ριπή διαφορετικών διδαχών (Εφεσίους δ΄ 14.) ώστε ο Θεός από το άπειρο έλεός του να φωτίσει την αδύναμη και τυφλωμένη κατανόησή τους με το φως της μιας αληθινής πίστεως και να τους φέρει στην μια μάνδρα της Καθολικής Εκκλησίας Του. (Ουίθαμ)
Απαντήστε
Απόκριση
Πώς ο αιώνιος Λόγος προκαλεί τις καθημερινές μου προτεραιότητες; Εις ποίους τρόπους καλούμαι να μαρτυρήσω όπως ο Ιωάννης ο Βαπτιστής; Πού η υπερηφάνεια δύναται να εμποδίσει την ταπεινή μου αποδοχή των αποκαλυφθεισών μυστηρίων;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Αιώνιε Λόγε, που ήσουν στην αρχή με τον Πατέρα και έγινες σάρκα για να κατοικήσεις ανάμεσά μας, λάμψε το άσβεστο φως σου στις καρδιές μας ώστε να σε δεχθούμε με πίστη και να γίνουμε παιδιά σου. Με τις πρεσβείες της Υπεραγίας Θεοτόκου και όλων των αγίων, χάρισε μας τη χάρη να πορευόμαστε ως παιδιά του φωτός και να μένουμε στην αλήθεια σου. Έλκυσε μας πάντοτε πιο κοντά στην Ιερή σου Καρδιά, ώστε μια ημέρα να δούμε τη δόξα σου πρόσωπο με πρόσωπο.
Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →