← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Τοβίτ

Τωβίτ 11-12 — αντλώντας από τον Ακινάτη (Σούμμα Β΄-Β΄ ερ.83 αρ.11 μεσιτεία αγίων + Α΄ ερ.113 άγγελοι)

Τοβίτ 11-12Άγιος Θωμάς Ακινάτης — Summa Theologiae + Catena Aurea + Υπόμνημα επί των Sententiarum22 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Τα ενδέκατο και δωδέκατο κεφάλαια του Τωβίτ εκθέτουν την θεραπεία της τυφλότητας του Τωβίτ διά της αγγελικής ιατρικής και την μεγάλη αποκάλυψη της ταυτότητας και της αποστολής του Ραφαήλ. Ο άγγελος αποκαλύπτει ότι υπήρξε ένας εκ των επτά οι οποίοι παρίστανται ενώπιον του θρόνου του Θεού, ότι υπήρξε ο φέρων τας προσευχάς του Τωβίτ και της Σάρρας προς τον θρόνον εκείνον, και ότι απεστάλη διά να δοκιμάση, να θεραπεύση, και να φέρη αγγελίαν του ελέους του Θεού. Αντλούντες εκ της πραγματείας του Θωμά Ακινάτου περί της προσευχής εν τη Σούμμα Β΄-Β΄ ερ.83 και ιδιαιτέρως περί της μεσιτείας των αγίων εν ερ.83 άρθ.11, και της πραγματείας αυτού περί της αγγελικής διακονίας εν Ι ερ.113 ήδη εξετασθείσης, δυνάμεθα να προσεγγίσωμεν τα κεφάλαια ταύτα ως την ρητήν αποκάλυψιν της θεολογικής αρχιτεκτονικής η οποία παρέμεινεν κεκρυμμένη διά της αφηγήσεως. Η Εκκλησία αναγινώσκει την αποκάλυψιν του Ραφαήλ ως μίαν εκ των θεμελιωδών μαρτυριών της Παλαιάς Διαθήκης υπέρ του δόγματος της κοινωνίας των αγίων και υπέρ του δόγματος της μεσιτείας των κτιστών προσώπων ενώπιον του θείου θρόνου — δογμάτων τα οποία ο Θωμάς Ακινάτος διατυπώνει μετά σχολαστικής ακριβείας και τα οποία ο Κατηχισμός της Καθολικής Εκκλησίας διαφυλάττει εις τους αριθμούς 956 (μεσιτεία των αγίων) και 957 (κοινωνία μετά των αγίων).
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αναγνώστε τα κεφάλαια 11 και 12 του Τωβίτ με προσοχή στη στιγμή της αποκάλυψης. Στο ενδέκατο κεφάλαιο, σημειώστε την επιστροφή του Τωβία και της νύφης του στη Νινευή· την Άννα που τους βλέπει από τον δρόμο και τρέχει να αγκαλιάσει τον γιο της· τον δακρύβρεχτο χαιρετισμό του Τωβίτ· την εφαρμογή της χολής του ψαριού στα μάτια του Τωβίτ σύμφωνα με την προηγούμενη οδηγία του αγγέλου· την άμεση θεραπεία της τυφλότητας που είχε ταλαιπωρήσει τον Τωβίτ για χρόνια· τον εορτασμό· και την εισαγωγή της Σάρρας στο νοικοκυριό με την Άννα. Στο δωδέκατο κεφάλαιο, προσέξτε ιδιαιτέρως τη στιγμή της αποκάλυψης: την οδηγία του Τωβίτ προς τον Τωβία να πληρώσουν στον Αζαρία το μισό από όλα όσα έφεραν στο σπίτι ως μισθό· τη συνομιλία με τον Αζαρία κατά την οποία ο άγγελος αποκαλύπτει τον εαυτό του ως Ραφαήλ, έναν από τους επτά που στέκονται ενώπιον του θρόνου του Θεού, ο οποίος έχει παρουσιάσει τις προσευχές τους ενώπιον του Αγίου, ο οποίος απεστάλη για να δοκιμάσει τη δικαιοσύνη τους και να τους θεραπεύσει· τη διδασκαλία του περί της αξίας της ελεημοσύνης και της προσευχής· την αποκάλυψή του ότι είχε φανεί να τρώει και να πίνει αλλά δεν κατανάλωσε στην πραγματικότητα την τροφή· και την ανάβασή του πίσω σε αυτόν που τον απέστειλε.
Μελετήστε

Μελέτη

Η αποκάλυψη του Ραφαήλ στο δωδέκατο κεφάλαιο είναι ένα από τα πιο θεολογικά φορτισμένα αποσπάσματα στη δευτεροκανονική γραμματεία και η σχολαστική συσκευή του Θωμά του Ακινάτη επιτρέπει στον σύγχρονο αναγνώστη να διακρίνει σε αυτό την ανάπτυξη πολλαπλών θεολογικών δογμάτων. Το πρώτο δόγμα που αποκαλύπτει το κεφάλαιο είναι η προσκομιδή της ανθρώπινης προσευχής ενώπιον του θείου θρόνου από αγγελικούς μεσίτες. Ο Ραφαήλ δηλώνει ρητώς όταν προσευχήθηκες και η Σάρρα η νύφη σου εγώ προσκόμισα την ανάμνηση της προσευχής σας ενώπιον του Αγίου. Ο Θωμάς ο Ακινάτης πραγματεύεται αυτή την αρχή στο δεύτερο δεύτερο ερώτημα ογδόντα τρία άρθρο δώδεκα αν οι άγγελοι και οι ψυχές των νεκρών μεσιτεύουν υπέρ ημών. Η απάντησή του είναι ναι οι άγγελοι προσκομίζουν τις προσευχές μας ενώπιον του Θεού όχι επειδή ο Θεός χρειάζεται τον μεσίτη για να ακούσει ο Θεός ακούει κάθε προσευχή αμέσως δυνάμει της παντογνωσίας του αλλά επειδή η τάξη της αγάπης και η ιεραρχία του σύμπαντος εμπλέκει τα ανώτερα κτίσματα στη διακονία των κατωτέρων. Ο Αυγουστίνος στο Περί Αληθούς Θρησκείας πενήντα πέντε είχε διατυπώσει την ίδια αρχή οι άγγελοι είναι επιφορτισμένοι με τη διακονία της προσκομιδής των ανθρώπινων προσευχητικών διαθέσεων στην ευρύτερη οικονομία της κοινωνίας της αγάπης. Η Κατήχηση διαφυλάττει αυτό το δόγμα στα τριακόσια τριάντα έξι ο ρόλος των αγγέλων στο σχέδιο του Θεού και τριακόσια πενήντα οι άγγελοι στην Εκκλησία. Το δεύτερο δόγμα που αποκαλύπτει το κεφάλαιο είναι η μεσιτεία των κτιστών προσώπων ενώπιον του θείου θρόνου η αρχή που πραγματεύεται ο Θωμάς ο Ακινάτης στο ερώτημα ογδόντα τρία άρθρο ένδεκα αν οφείλουμε να προσευχόμαστε στους αγίους. Η απάντησή του αντλώντας από τον άγιο Αυγουστίνο και από την αδιάλειπτη πατερική παράδοση είναι ναι ενώ ο Θεός είναι η κύρια αιτία πάσης χάριτος και η προσευχή της ψυχής απευθύνεται τελικώς προς αυτόν η μεσιτεία των αγίων συμπεριλαμβανομένων των αγγέλων και των ψυχών εκείνων που απέθαναν εν χάριτι είναι πραγματικό και αποτελεσματικό όργανο διά του οποίου ο Θεός συνήθως διανέμει τη χάρη που έχει αποφασίσει να δώσει. Το επεισόδιο του Τωβίτ είναι το υποδειγματικό παράδειγμα της Παλαιάς Διαθήκης αυτής της αρχής. Ο Ραφαήλ δεν θεραπεύει ο ίδιος τον Τωβίτ με τη δική του δύναμη ο Θεός θεραπεύει διά της οργανικής διακονίας του Ραφαήλ. Ο Ραφαήλ δεν απαντά ο ίδιος στην προσευχή ο Θεός απαντά διά της προσκομιδής της προσευχής από τον Ραφαήλ. Το δόγμα της μεσιτείας των αγίων που διατυπώνει ο Θωμάς ο Ακινάτης στο ερώτημα ογδόντα τρία άρθρο ένδεκα είναι ακριβώς το δόγμα που αποκαλύπτει η αποκάλυψη του Ραφαήλ. Το τρίτο δόγμα που αποκαλύπτει το κεφάλαιο είναι η ορθή τάξη της ανθρώπινης ελεημοσύνης και προσευχής. Η ομιλία του Ραφαήλ στο δωδέκατο κεφάλαιο περιλαμβάνει τη γνωστή διδασκαλία ότι η προσευχή είναι καλή μετά νηστείας και η ελεημοσύνη μετά δικαιοσύνης καλύτερα παρά να θησαυρίζεις χρυσούς θησαυρούς. Οι τρεις πυλώνες της θρησκευτικής ζωής που έχει διαφυλάξει η καθολική πνευματικότητα προσευχή νηστεία ελεημοσύνη βρίσκουν το παλαιοδιαθηκικό τους θεμέλιο στη διδασκαλία του Ραφαήλ και ο Θωμάς ο Ακινάτης πραγματεύεται καθέναν από αυτούς στη ηθική του σύνθεση την προσευχή στο δεύτερο δεύτερο ερώτημα ογδόντα τρία τη νηστεία στο δεύτερο δεύτερο ερώτημα εκατόν σαράντα επτά αν η νηστεία είναι πράξη θρησκείας την ελεημοσύνη στο δεύτερο δεύτερο ερώτημα τριάντα δύο που ήδη εξετάσθηκε. Τα κηρύγματα του αγίου Λέοντος του Μεγάλου για τη Σαρακοστή τα οποία παραθέτει ο Θωμάς ο Ακινάτης στο ερώτημα εκατόν σαράντα επτά διαφυλάττουν το τριμερές σχήμα ως ουσιαστικό περιεχόμενο της σαρακοστιανής ασκήσεως που η Εκκλησία εφαρμόζει από την πατερική εποχή. Το τέταρτο δόγμα αφορά την ορθή στάση έναντι της αγγελικής διακονίας. Η αποκάλυψη του Ραφαήλ περιλαμβάνει την πειθαρχία της αποχωρήσεως όταν η αποστολή του ολοκληρωθεί ανέρχεται πάλι προς εκείνον που τον απέστειλε δεν παραμένει ως αντικείμενο συνεχούς ευλαβείας για χάρη της ιδίας. Ο Θωμάς ο Ακινάτης στο πρώτο ερώτημα εξήντα δύο περί της τελειότητας των αγγέλων εν δόξη υποστηρίζει ότι οι τελειωμένοι άγγελοι υφίστανται σε αδιάλειπτη θεωρία της θείας ουσίας εγκαταλείποντας αυτή τη θεωρία μόνο για να εκπληρώσουν τις αποστολές τους και επιστρέφοντας σε αυτήν όταν η αποστολή ολοκληρωθεί. Η καθολική προσκύνηση των αγγέλων δουλεία είναι επομένως τεταγμένη προς τη θεία πηγή την οποία αντανακλούν και όχι προς τους αγγέλους ως τελικά αντικείμενα θρησκευτικής στοργής. Το πέμπτο δόγμα αφορά το λογοτεχνικό είδος του ιδίου του κεφαλαίου. Η αποκάλυψη του αγγέλου περιλαμβάνει τη ρητή δήλωση ότι εφάνη να τρώγει και να πίνει αλλά δεν κατανάλωσε την τροφή. Ο Θωμάς ο Ακινάτης στο πρώτο ερώτημα πενήντα ένα άρθρο τρία που ήδη εξετάσθηκε χρησιμοποιεί αυτό το εδάφιο ρητώς είναι το παλαιοδιαθηκικό θεμέλιο της σχολαστικής διδασκαλίας ότι τα αγγελικά σώματα προσλαμβάνονται για τον σκοπό της αποστολής χωρίς να επιτελούν τις φυσικές ζωτικές λειτουργίες των ανθρωπίνων σωμάτων. Ο Τωβίτ και ο Τωβίας διδάσκονται από τον ίδιο τον άγγελο ότι αυτό που είχαν αντιληφθεί ήταν η φαινομενικότητα της ανθρώπινης βρώσεως χωρίς την ουσία της η σχολαστική διατύπωση που παρέχει ο Θωμάς ο Ακινάτης δεν είναι επιβολή στο κείμενο αλλά η αναγνώριση αυτού που το ίδιο το κείμενο αποκαλύπτει. Η Χρυσή Αλυσίδα στο κατά Λουκάν εικοστό τέταρτο σαράντα τρία ο αναστάς Χριστός τρώγει ιχθύν ενώπιον των αποστόλων διαφυλάττει τη πατερική διάκριση την οποία αναπτύσσει ο Θωμάς ο Ακινάτης το αναστημένο σώμα του Χριστού τρώγει αληθώς επειδή είναι η αναστημένη σάρκα ήδη δεδοξασμένη ενώ το προσλαμβανόμενο σώμα του αγγέλου μόνο φαίνεται να τρώγει επειδή δεν είναι το σώμα του αγγέλου αλλά μόνο το όργανό του.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Βασισμένοι στην θέση του Ακινάτη στην II-II q.83 a.11 ότι οφείλουμε να προσευχόμαστε στους αγίους επειδή η μεσιτεία των κτιστών προσώπων είναι πραγματικό και αποτελεσματικό όργανο της θείας οικονομίας, στοχαστείτε εάν η δομή της δικής σας προσευχής αναγνωρίζει αυτό το δόγμα. Ο σύγχρονος πολιτισμός, ακόμη και εντός καθολικών νοικοκυριών, έχει μερικές φορές παρασυρθεί προς μια προσευχή εστιασμένη αποκλειστικώς σε άμεση προσφώνηση προς τον Θεό χωρίς τη μεσιτεία των αγίων. Η καθολική παράδοση έχει διατηρήσει με σταθερότητα ότι η μεσιτεία των αγίων δεν είναι εκτροπή από τον Θεό αλλά συμμετοχή στην κοινωνία της αγάπης που ο ίδιος ο Θεός έχει θεμελιώσει. Έχετε καλλιεργήσει σχέσεις με συγκεκριμένους αγίους — τον άγιο του οποίου φέρετε το όνομα, τους αγίους της ενοριακής σας προστασίας, τους αγίους των οποίων τις εορτές διατηρεί το λειτουργικό σας έτος — και επικαλείστε τακτικώς τη μεσιτεία τους; Στοχαστείτε επίσης το τριμερές πρότυπο που διδάσκει ο Ραφαήλ: προσευχή με νηστεία, ελεημοσύνη με δικαιοσύνη, καλύτερα παρά χρυσός. Η πειθαρχία της Τεσσαρακοστής της Εκκλησίας διατηρεί αυτό το πρότυπο, αλλά η υποκείμενη τριμερής δομή είναι ουσιαστικό στοιχείο της καθολικής ζωής καθ' όλη τη διάρκεια του έτους και όχι εξαίρεση της Τεσσαρακοστής. Έχετε τακτοποιήσει την εβδομαδιαία σας ζωή σύμφωνα με το τριμερές πρότυπο, ή η τήρηση της Τεσσαρακοστής έχει συρρικνωθεί σε μια εξαεβδομαδιαία διακοπή μιας κατά τα άλλα αδόμητης πνευματικής ζωής; Στοχαστείτε τέλος την πειθαρχία της αγγελικής αποχώρησης. Ο Ραφαήλ ανέρχεται πίσω σε αυτόν που τον απέστειλε όταν η αποστολή ολοκληρωθεί. Η καθολική παράδοση υπήρξε προσεκτική ως προς τη διάκριση μεταξύ της προσκύνησης των αγγέλων (η οποία τους τιμά ως οργανικά όργανα της θείας πρόνοιας) και του είδους της προσκόλλησης που θα καθιστούσε τον άγγελο αντικείμενο συνεχούς ευλάβειας για χάρη της ιδίας. Πού στη λατρευτική σας ζωή έχετε διατηρήσει αυτή την πειθαρχία;
Απαντήστε

Απόκριση

Εντοπίστε έναν άγιο με τον οποίο δεν έχετε προηγουμένως καλλιεργήσει σχέση τακτικής μεσιτείας, και δεσμευθείτε αυτή την εβδομάδα να επικαλείστε τις προσευχές αυτού του αγίου καθημερινά για μία συγκεκριμένη πρόθεση. Η πρόθεση μπορεί να είναι μικρή (η επιτυχία ενός συγκεκριμένου έργου, η θεραπεία μιας συγκεκριμένης ασθένειας, η μεταστροφή ενός συγκεκριμένου προσώπου) αλλά η πειθαρχία της ίδιας της επικλήσεως είναι η ουσιαστική πρακτική. Βασισμένοι στη διατύπωση του Ακινάτη στην II-II q.83 a.11, μπορείτε να επικαλεστείτε τον άγιο με εμπιστοσύνη ότι η μεσιτεία είναι πραγματικό όργανο της θείας οικονομίας και όχι μια συναισθηματική χειρονομία.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ὦ Θεέ, ὁ διὰ τοῦ ἀρχαγγέλου σου Ραφαὴλ ἀποκαλύψας τὴν κρυπτὴν διακονίαν τῶν ἀγγέλων τῶν φερόντων τὰς προσευχὰς τῶν πιστῶν ἐνώπιον τοῦ θρόνου σου καὶ ἀποκαταστήσας τὴν ὅρασιν καὶ τὴν χαρὰν τῷ Τωβὶτ καὶ τῷ Τωβίᾳ, δέξαι τὰς αἰτήσεις ἡμῶν διὰ πρεσβειῶν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου καὶ πάντων τῶν Ἁγίων. Δὸς ἡμῖν ἵνα ἐμπιστευώμεθα ἀεὶ βαθέως εἰς τὴν κοινωνίαν τῶν ἀγγέλων καὶ τῶν Ἁγίων, οἵτινες παρουσιάζουσι τὰς ἀνάγκας ἡμῶν εἰς τὴν ἐλεήμονα καρδίαν σου. Ταῦτα αἰτούμεθα διὰ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν. Ἀμήν.

Άγιος Θωμάς Ακινάτης — Summa Theologiae + Catena Aurea + Υπόμνημα επί των Sententiarum · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →