Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Γένεσις
Γένεσις 19-20 — με τον Ιωάννη Καλβίνο
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Σήμερα στρεφόμαστε στο υπόμνημα του Ιωάννη Καλβίνου για τα κεφάλαια 19 και 20 της Γενέσεως, όπου ο μεταρρυθμιστής εξηγεί προσεκτικά τα δραματικά γεγονότα που αφορούν τον Λωτ, τους αγγέλους και την κρίση επί των Σοδόμων. Η ερμηνεία του Καλβίνου κατά στίχο τονίζει τόσο το έλεος που δόθηκε στους δικαίους όσο και την αυστηρότητα της θείας δικαιοσύνης. Οι παρατηρήσεις του μας καλούν να εξετάσουμε πώς η φιλοξενία, η προστασία και η προειδοποίηση λειτουργούν μέσα στην ηθική κατάρρευση. Μέσα από αυτές τις αρχαίες σκηνές ο Καλβίνος μας δείχνει τον αμετάβλητο χαρακτήρα του Θεού και την πρόσκληση σε πιστή ανταπόκριση. Ας καθοδηγήσουν τα λόγια του τον στοχασμό μας πάνω σε αυτά τα σοβαρά αλλά γεμάτα ελπίδα κεφάλαια.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Βρείτε έναν ήσυχο χώρο και διαβάστε αργά τη Γένεση 19 και 20. Προσέξτε την άφιξη των αγγέλων, την επείγουσα φιλοξενία του Λωτ, την κλιμακούμενη βία των Σοδόμων και τη στενή διαφυγή που ακολουθεί. Παρατηρήστε επίσης τη μεσιτεία του Αβραάμ και τα επόμενα γεγονότα στη Γεράρα. Αφήστε την αφήγηση να ξεδιπλωθεί χωρίς βιασύνη, προετοιμάζοντας την καρδιά σας για την έκθεση του Καλβίνου πάνω σε αυτά τα κρίσιμα κεφάλαια.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Καλβίνος ξεκινά εξετάζοντας την αρχική άρνηση των αγγέλων στην πρόσκληση του Λωτ.
2. Όχι, αλλά θα μείνουμε στον δρόμο. Οι άγγελοι δεν συμφωνούν αμέσως, ώστε να ερευνήσουν πληρέστερα τη διάθεση του αγίου ανθρώπου. Διότι επρόκειτο να τους οδηγήσει στο σπίτι του, όχι μόνο για να τους προσφέρει δείπνο, αλλά για να τους προστατεύσει από τη βία και την αδικία των πολιτών. Γι’ αυτό οι άγγελοι ενεργούν σαν να ήταν ασφαλές να κοιμηθούν στον δρόμο και έτσι κρύβουν τη γνώση τους για την εγκαταλελειμμένη κακία όλου του λαού. Διότι αν οι πύλες των πόλεων κλείνουν για να αποτρέψουν τις επιδρομές αγρίων θηρίων και εχθρών, πόσο λάθος και παράλογο είναι να εκτίθενται όσοι βρίσκονται μέσα σε ακόμη σοβαρότερους κινδύνους; Γι’ αυτό οι άγγελοι μιλούν έτσι, για να φανεί μεγαλύτερη η κακία του λαού. Και ο Λωτ, προτρέποντας τους αγγέλους να έρθουν σε αυτόν για να τους προστατεύσει από την κοινή βία του λαού, δείχνει ακόμη πιο καθαρά πόσο φρόντιζε τους φιλοξενούμενούς του, μήπως πάθουν κάποια ατιμία ή βλάβη.Ο Καλβίνος στρέφεται στη συνέχεια στη συλλογική επίθεση κατά του οίκου του Λωτ.
4. Πριν πλαγιάσουν. Εδώ, σε ένα μόνο έγκλημα, ο Μωυσής θέτει μπροστά στα μάτια μας μια ζωντανή εικόνα των Σοδόμων. Διότι από αυτό φαίνεται πόσο διαβολική ήταν η συναίνεσή τους σε κάθε κακία, αφού όλοι συνωμότησαν τόσο εύκολα για να διαπράξουν το πιο αποτρόπαιο έγκλημα. Το μέγεθος της ανομίας και της ακολασίας τους φαίνεται από το γεγονός ότι, σε συγκεντρωμένο πλήθος, πλησιάζουν ως εχθροί για να πολιορκήσουν τον οίκο του Λωτ. Πόσο τυφλή και ορμητική είναι η επιθυμία τους, αφού χωρίς ντροπή ορμούν μαζί σαν άλογα ζώα! Πόσο μεγάλη η αγριότητά τους και η σκληρότητά τους, αφού απειλούν με υβριστικά λόγια τον άγιο άνθρωπο και προχωρούν σε όλα τα άκρα! Από εδώ επίσης συμπεραίνουμε ότι δεν είχαν μολυνθεί μόνο με μία κακία, αλλά είχαν παραδοθεί σε κάθε τόλμη στο έγκλημα, ώστε να μην τους έχει μείνει καμία αίσθηση ντροπής. Και ο Ιεζεκιήλ (όπως έχουμε αναφέρει παραπάνω) περιγράφει ακριβώς από ποιες αρχές του κακού είχαν φτάσει σε αυτή την ακραία αισχρότητα (Ιεζεκιήλ 16:49). Αναφέρεται στο ίδιο σημείο και ό,τι λέγει ο Παύλος: ότι ο Θεός τιμώρησε την ασέβεια των ανθρώπων, όταν τους έριξε σε τέτοια κατάσταση τυφλώσεως, ώστε να παραδοθούν σε απεχθείς επιθυμίες και να ατιμάσουν τα ίδια τους τα σώματα (Ρωμαίους 1:18). Όταν όμως νικηθεί η αίσθηση της ντροπής και δοθούν τα ηνία στην επιθυμία, ακολουθεί αναγκαστικά μια ευτελής και υπερβολική βαρβαρότητα, και πολλά είδη αμαρτίας αναμειγνύονται, ώστε να προκύψει ένα εντελώς συγκεχυμένο χάος. Αλλά αν αυτή η αυστηρή εκδίκηση του Θεού έπεσε έτσι στους ανθρώπους των Σοδόμων, ώστε να τυφλωθούν από οργή και να παραδοθούν σε κάθε είδος εγκλήματος, σίγουρα εμείς δεν θα τύχουμε ηπιότερης μεταχείρισης, των οποίων η ανομία είναι λιγότερο συγγνωστή, επειδή η αλήθεια του Θεού μας έχει αποκαλυφθεί πιο καθαρά.Για την απεγνωσμένη πρόταση του Λωτ σχετικά με τις θυγατέρες του, ο Καλβίνος σχολιάζει περαιτέρω.
8. Έχω δύο θυγατέρες. Όπως η σταθερότητα του Λωτ, που διακινδυνεύει τη ζωή του για την υπεράσπιση των φιλοξενούμενών του, αξίζει όχι κοινό έπαινο, έτσι τώρα ο Μωυσής διηγείται ότι ένα ελάττωμα αναμείχθηκε με αυτή τη μεγάλη αρετή, που την ράντισε με κάποια ατέλεια. Διότι, στερούμενος συμβουλής, επινοεί (όπως συνηθίζεται σε περίπλοκες υποθέσεις) ένα παράνομο μέσο. Δεν διστάζει να παραδώσει τις ίδιες του τις θυγατέρες σε αισχρότητα, για να συγκρατήσει την αδάμαστη οργή του λαού. Αλλά θα έπρεπε μάλλον να υπομείνει χίλιους θανάτους, παρά να καταφύγει σε τέτοιο μέτρο. Ωστόσο τέτοια είναι συνήθως τα έργα των αγίων ανθρώπων: αφού τίποτε δεν προέρχεται από αυτούς τόσο εξαίρετο, ώστε να μην είναι κατά κάποιον τρόπο ελαττωματικό. Ο Λωτ πράγματι πιέζεται από ακραία ανάγκη, και δεν είναι παράξενο που προσφέρει τις θυγατέρες του να μολυνθούν, όταν βλέπει ότι έχει να κάνει με άγρια θηρία. Ωστόσο αναζητά απερίσκεπτα να θεραπεύσει ένα κακό με μέσο ενός άλλου. Μπορώ εύκολα να δικαιολογήσω μερικούς που μειώνουν το σφάλμα του, όμως δεν είναι απαλλαγμένος από κατηγορία, επειδή θα απέτρεπε το κακό με κακό. Αλλά προειδοποιούμαστε από αυτό το παράδειγμα ότι, όταν ο Κύριος μας έχει εφοδιάσει με το πνεύμα της ακατανίκητης ανδρείας, πρέπει επίσης να προσευχόμαστε να μας κυβερνά με το πνεύμα της φρονήσεως, και να μην μας αφήσει ποτέ να στερηθούμε ορθής κρίσεως και εύτακτου λογισμού. Διότι μόνο τότε θα προχωρήσουμε ορθά στην πορεία του καθήκοντός μας, όταν σε περίπλοκες υποθέσεις αντιλαμβανόμαστε με νηφάλιο νου τι είναι αναγκαίο, τι είναι νόμιμο και τι είναι συμφέρον να γίνει. Τότε θα είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε αμέσως οποιονδήποτε κίνδυνο. Διότι το να παρασύρονται οι νόες μας εδώ κι εκεί αρπάζοντας βιαστικά πονηρές συμβουλές δεν είναι λιγότερο επικίνδυνο από το να ταράσσονται από φόβο. Αλλά όταν βρεθούμε στα έσχατα στενά, ας μάθουμε να προσευχόμαστε ώστε ο Κύριος να μας ανοίξει κάποια οδό διαφυγής. Άλλοι θα δικαιολογούσαν τον Λωτ με διαφορετική πρόφαση, δηλαδή ότι ήξερε πως οι θυγατέρες του δεν θα επιθυμούνταν. Αλλά δεν αμφιβάλλω ότι, θέλοντας να χρησιμοποιήσει το πρώτο τέχνασμα που του ήρθε, παρεξέκλινε από τον ορθό δρόμο. Αυτό όμως είναι αναμφισβήτητο: αν και οι άνθρωποι των Σοδόμων δεν είχαν ακόμη ομολογήσει ρητά την αισχρή επιθυμία με την οποία είχαν φλεγεί, ο Λωτ, από τα καθημερινά εγκλήματά τους, είχε σχηματίσει την κρίση του γι’ αυτό. Αν κάποιος προβάλει την ένσταση ότι μια τέτοια υπόθεση είναι παράλογη, απαντώ ότι, αφού από συνήθεια είχαν θεωρήσει το έγκλημα νόμιμο, το πλήθος διεγέρθηκε εύκολα από λίγους υποκινητές, όπως συμβαίνει συνήθως όπου δεν διατηρείται διάκριση μεταξύ ορθού και εσφαλμένου. Όταν ο Λωτ λέγει «Γι’ αυτό ήρθαν υπό τη σκιά της στέγης μου», εννοεί ότι του είχαν εμπιστευθεί από τον Κύριο και ότι θα ήταν ένοχος απιστίας αν δεν προσπαθούσε να τους προστατεύσει.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Καλβίνος κάνει μια θεολογική σύνδεση σχετικά με τη διακονία των αγγέλων στην κρίση.
13. Ο Κύριος μας απέστειλε για να το καταστρέψουμε. Αυτό το χωρίο μας διδάσκει ότι οι άγγελοι είναι διάκονοι της οργής του Θεού, καθώς και της χάριτός του. Ούτε αποτελεί αντίρρηση σε αυτόν τον ισχυρισμό το ότι αλλού η τελευταία υπηρεσία αποδίδεται ιδιαιτέρως στους αγίους αγγέλους: όπως όταν ο Απόστολος λέγει ότι διορίστηκαν για τη σωτηρία εκείνων που ο Θεός είχε υιοθετήσει ως υιούς (Εβραίους 1:14). Και η Γραφή σε διάφορα μέρη μαρτυρεί ότι η φύλαξη των ευσεβών έχει ανατεθεί σε αυτούς (Ψαλμός 91:11), ενώ από την άλλη πλευρά δηλώνει ότι ο Θεός εκτελεί τις κρίσεις του μέσω αποδοκιμασμένων αγγέλων (Ψαλμός 78:49). Διότι πρέπει να διατηρηθεί ότι ο Θεός κάνει τους εκλεκτούς αγγέλους να προΐστανται εκείνων των κρίσεων που εκτελεί μέσω των αποδοκιμασμένων. Διότι θα ήταν παράλογο να αποδοθεί στους δαίμονες η τιμή να προΐστανται των κρίσεων του Θεού, αφού δεν του υπακούουν εκουσίως, αλλά μάλλον, ενώ οργίζονται απειθώς εναντίον του, ωστόσο αναγκάζονται απρόθυμα να γίνουν οι δήμιοί του. Ας γνωρίζουμε λοιπόν ότι δεν είναι ξένο προς το λειτούργημα των εκλεκτών αγγέλων να κατέρχονται οπλισμένοι για την εκτέλεση της θείας εκδίκησης και την επιβολή τιμωρίας. Όπως ο άγγελος του Κυρίου κατέστρεψε σε μία νύχτα τον στρατό του Σενναχειρείμ που πολιορκούσε την Ιερουσαλήμ (Β' Βασιλειών 19:35), έτσι και ο άγγελος του Κυρίου εμφανίστηκε στον Δαβίδ με το γυμνό του ξίφος, όταν η πανούκλα μάστιζε τον λαό (Β' Σαμουήλ 24:16). Αλλά, όπως είπα προηγουμένως, οι άγγελοι επαναλαμβάνουν ό,τι είχαν πει προηγουμένως στον Αβραάμ σχετικά με την κραυγή των Σοδόμων, ώστε να παροτρύνουν τον Λωτ πιο έντονα, με αποστροφή προς τον τόπο, να φύγει και να τον παρακινήσουν με τον φόβο της οργής του Θεού να αναζητήσει ασφάλεια.
Απαντήστε
Ανταπόκριση
Πού αισθάνεστε την ένταση μεταξύ της ανθρώπινης αδυναμίας και του θείου ελέους σε αυτές τις διηγήσεις; Πώς μπορεί να διαμορφώσουν οι παρατηρήσεις του Καλβίνου για τη διακονία των αγγέλων την άποψή σας για τη δικαιοσύνη του Θεού σήμερα; Με ποιους τρόπους καλείστε σε μεγαλύτερη πιστότητα στην προστασία όσων ο Θεός σας έχει εμπιστευθεί;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ὦ Κύριε Παντοκράτορ, ὁ κρίνων τοὺς ἀσεβεῖς ἐν δικαιοσύνῃ, ἀλλὰ μνημονεύων τῆς διαθήκης σου πρὸς τοὺς φοβουμένους σε, λύτρωσον ἡμᾶς ἀπὸ τῆς φθορᾶς τοῦ αἰῶνος τούτου καὶ τῆς ἀδιαφορίας τῆς προκαλούσης τὴν ὀργήν σου. Διὰ τῆς χάριτός σου διατήρησον ἡμᾶς ἐν ἁγιότητι, ἵνα περιπατῶμεν εὐθέως ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ Ἀβραάμ, καὶ ἐμπιστευώμεθα τὴν πιστήν σου προστασίαν ἀκόμη καὶ ἐν μέσῳ κρίσεως. Διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Λυτρωτοῦ ἡμῶν, Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →