← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ματθαίος

Συ Είσαι ο Χριστός: Η Ομολογία και ο Σταυρός

Ματθαίος 16Ομιλίαι του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου21 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Στην Καισαρεία Φιλίππου ο Κύριος θέτει το ερώτημα από το οποίο εξαρτώνται τα πάντα: «Αλλά σεις τίνα με λέγετε ότι είμαι;» Και ο Πέτρος αποκρίνεται για όλους: «Συ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού του ζώντος.» Αυτή είναι η ομολογία-πέτρα πάνω στην οποία οικοδομείται η Εκκλησία. Ωστόσο την ίδια ώρα, όταν ο Κύριος μιλά πρώτη φορά για το επερχόμενο πάθος Του, ο ίδιος Πέτρος οπισθοχωρεί — «Ιλεώς σοι, Κύριε» — και ελέγχεται αυστηρά. Η Χριστιανική Ανατολή κρατά ενωμένες και τις δύο στιγμές: την αληθινή ομολογία του Χριστού και τον σταυρό από τον οποίο η ομολογία δεν πρέπει να υποχωρεί. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος αναπτύσσει το ύψος της μιας και το κόστος της άλλης, και δείχνει πώς η αξία της ψυχής καθιστά όλη την ανταλλαγή κατανοητή.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Ανάγνωσε Ματθαίος 16:13–28 — την ομολογία του Πέτρου και την απάντηση του Κυρίου («επί ταύτη τη πέτρα οικοδομήσω μου την εκκλησίαν, και πύλαι άδου ου κατισχύσουσιν αυτής»), την πρώτη πρόρρηση του Πάθους και την επίπληξη του Πέτρου («ύπαγε οπίσω μου, Σατανά»), και την πρόσκληση: «Εί τις θέλει οπίσω μου ελθείν, απαρνησάσθω εαυτόν, και αράτω τον σταυρόν αυτού, και ακολουθείτω μοι… Τι γαρ ωφεληθήσεται άνθρωπος, εάν τον κόσμον όλον κερδήση, την δε ψυχήν αυτού ζημιωθή;»
Μελετήστε

Μελέτη

Τα λόγια του Πέτρου δεν ήταν δική του ανακάλυψη αλλά δώρο του Πατρός που δόθηκε δι’ αυτού — και για το τι είναι η «πέτρα», ο Χρυσόστομος είναι σαφής: όταν ο Κύριος λέει ότι θα οικοδομήσει την Εκκλησία Του επάνω σε αυτή την πέτρα, ερμηνεύει, δηλαδή, στην πίστη της ομολογίας αυτού. Ωστόσο ο ίδιος Πέτρος, ακούγοντας για τον σταυρό, έκρινε με απλή ανθρώπινη αίσθηση ότι ο Κύριος δεν έπρεπε να πάθει — και ο Χρυσόστομος ακούει σε αυτή την καλοπροαίρετη διαμαρτυρία κάτι πολύ πιο σκοτεινό: Διότι συ μεν νομίζεις ότι το να πάθει είναι ανάξιον εμού· εγώ δε σοι λέγω, ότι το εμέ μη παθείν είναι του διαβόλου γνώμη. Διότι η επιθυμία ο Χριστός να αποφύγει τον σταυρό ήταν, στη ρίζα της, του εχθρού: Διότι πράγματι επιθυμία του αντιδίκου ήτο ο Χριστός να μη πάθει. Και ο Χρυσόστομος υψώνει τα μάτια μας σε αυτό που εκείνος ακριβώς ο σταυρός επέτυχε: ο σταυρός ούτος έσωσε και μετέστρεψε τον κόσμον, απήλασε την πλάνην, επανήγαγε την αλήθειαν, εποίησε την γην ουρανόν, εμόρφωσε ανθρώπους εις αγγέλους.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Έτσι η ομολογία οδηγεί αμέσως στον σταυρό — όχι μόνο του Χριστού, αλλά και τον δικό μας. Και ο Χρυσόστομος δεν επιτρέπει να αμβλυνθεί το «απαρνησάσθω εαυτόν»: ο Κύριος επέλεξε λέξη ισχυρότερη από απλή άρνηση: Δεν είπε, Ας μη φεισθή εαυτού, αλλά πολύ αυστηρώς, Ας απαρνηθή εαυτόν· τουτέστιν, ας μη έχη ουδέν κοινόν μεθ’ εαυτού, αλλά ας παραδώση εαυτόν εις πάντας τους κινδύνους και τους αγώνας· και ας αισθάνηται ούτως, ως εάν άλλος τις έπασχεν αυτά πάντα. Το να σηκώνει κανείς τον σταυρό σημαίνει να ζει σε καθημερινή ετοιμότητα: φέρειν τον θάνατον τούτον συνεχώς, και καθ’ ημέραν είναι έτοιμος εις σφαγήν. Και για να μη ανταλλάξουμε τις ψυχές μας φθηνά με τις ανέσεις του κόσμου, θέτει ενώπιόν μας την ανυπολόγιστη αξία της ψυχής — την μοναδική κτήση που, όταν χαθεί, τίποτε δεν μπορεί να εξαγοράσει πίσω: εάν χάσης αυτήν, δεν θα έχης άλλην ψυχήν να δώσης· ναι, και αν είχες τον κόσμον, και αν ήσο βασιλεύς όλης της γης, δεν θα ηδύνασο, καταβάλλων όλα τα επίγεια αγαθά, με αυτήν την γην, να εξαγοράσης ούτε μίαν ψυχήν.
Απαντήστε

Απόκριση

Πρώτον, κάμε την ομολογία του Πέτρου δική σου, σήμερα, εσκεμμένα: «Συ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού του ζώντος.» Δεν είναι απλώς ένα γεγονός για να αρχειοθετηθεί αλλά η πέτρα πάνω στην οποία οικοδομείται ολόκληρη η ζωή. Έπειτα παρατήρησε τον Πέτρο μέσα σου που ομολογεί τον Χριστό αληθινά και όμως επιθυμεί έναν Χριστό χωρίς σταυρό — και μια μαθητεία χωρίς αυτόν. Πού επιμένεις σιωπηλά ότι το να Τον ακολουθείς δεν πρέπει να σου στοιχίσει καμία οδύνη; Θυμήσου τον αυστηρό λόγο του Χρυσοστόμου: το να ονομάζεις τον σταυρό ανάξιο του Χριστού είναι να σκέπτεσαι με τον νου του διαβόλου, διότι εκείνος ακριβώς ο σταυρός έκανε τη γη ουρανό. Και ζύγισε την ανταλλαγή στην οποία ίσως πειράζεσαι να προβείς: ποιος «όλος ο κόσμος» — παρηγοριά, επιδοκιμασία, ασφάλεια — διαπραγματεύεσαι την ψυχή σου προς αυτόν; Ολόκληρη η γη δεν μπορεί να εξαγοράσει μία ψυχή· δαπάνησε τη δική σου στον Χριστό, όχι στον κόσμο.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού του ζώντος — ομολογώ Εσένα με τον Πέτρο, και προσεύχομαι η ομολογία μου να είναι πέτρα και όχι μόνον λόγια. Αποκάλυψε Εαυτόν σε εμένα όπως ο Πατήρ τον αποκάλυψε σε εκείνον. Και όταν συστέλλομαι από τον σταυρό, είτε τον ιδικόν Σου είτε τον ιδικόν μου, σώσε με από τον νου που ονομάζει την οδύνη ανάξια Σου· διότι διά του σταυρού Σου έσωσες τον κόσμον, απήλασες την πλάνην, και έκανες τη γη ουρανόν. Δίδαξέ με να απαρνηθώ τον εαυτόν μου, να φέρω τον σταυρόν μου ημέρα καθ’ ημέραν, και να μη λογαριάζω καμία παρηγοριά άξια της απωλείας της ψυχής μου, την οποία ολόκληρος ο κόσμος δεν μπορεί να εξαγοράσει. Εις Σε η δόξα, μετά του Πατρός και του Αγίου Πνεύματος, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Ομιλίαι του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →