← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Εβραίους

Υἱὸς ἐπὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ: Μὴ σκληρύνετε τὰς καρδίας ὑμῶν

Εβραίους 3Ομιλίαι του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου21 λεπ
Άνοιγμα

Εἰσαγωγή

Πρὸς Ἑβραίους 3 παραθέτει τὸν Υἱὸν πρὸς τὴν πλέον σεβαστὴ μορφὴ σὲ ὅλη τὴν μνήμη τοῦ Ἰσραήλ — τὸν Μωυσῆ — καὶ Τὸν δείχνει μεγαλύτερο, ὄχι μειώνοντας τὸν Μωυσῆ ἀλλὰ ὑψώνοντας τὸν Χριστό. 'Οὗτος ἠξιώθη πλείονος δόξης παρὰ Μωυσῆν, καθότι πλείονα τιμὴν ἔχει ὁ κατασκευάσας τὸν οἶκον τοῦ οἴκου.' Ὁ Μωυσῆς ἦτο πιστὸς 'ὡς θεράπων' ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Θεοῦ· 'ὁ δὲ Χριστὸς ὡς υἱὸς ἐπὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ.' Ὁ Χρυσόστομος γνώριζε πόσο ἰσχυρὰ ἡ ἑβραϊκὴ συνείδησις προσκολλᾶτο στὸν Μωυσῆ, καὶ θαυμάζει πῶς ἤπια καὶ ὅμως σταθερὰ ὁ Παῦλος κάνει τὴν σύγκριση. Ἔπειτα τὸ κεφάλαιο στρέφεται σὲ ἐπείγουσα προτροπή, ἀναλαμβάνοντας τὴν ἀρχαία προειδοποίηση τοῦ Ψαλμοῦ: 'Σήμερον ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε, μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν, ὡς ἐν τῷ παραπικρασμῷ.' Ἡ γενεὰ ποὺ ἐξῆλθε ἐξ Αἰγύπτου ἔπεσε ἐν τῇ ἐρήμῳ διὰ τῆς ἀπιστίας· ὁ Παῦλος προβάλλει τὰ πτώματά τους ὡς προειδοποίηση, καὶ διατάσσει τοὺς ζῶντας: 'παρακαλεῖτε ἀλλήλους καθ' ἑκάστην ἡμέραν, ἄχρις οὗ τὸ σήμερον καλεῖται.'
Διαβάστε

Ἀνάγνωση

Ἀναγνῶτε Πρὸς Ἑβραίους 3 — 'κατανοήσατε τὸν ἀπόστολον καὶ ἀρχιερέα τῆς ὁμολογίας ἡμῶν, Χριστὸν Ἰησοῦν· ὃς πιστός ἐστι τῷ ποιήσαντι αὐτόν, ὡς καὶ Μωυσῆς ἐν ὅλῳ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ'· ἀλλ' ἠξιώθη πλείονος δόξης, 'καθότι πλείονα τιμὴν ἔχει ὁ κατασκευάσας τὸν οἶκον τοῦ οἴκου'· 'καὶ Μωυσῆς μὲν πιστὸς ἐν ὅλῳ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ὡς θεράπων… ὁ δὲ Χριστὸς ὡς υἱὸς ἐπὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ· οὗ οἶκός ἐσμεν ἡμεῖς, ἐάνπερ τὴν παρρησίαν καὶ τὸ καύχημα τῆς ἐλπίδος μέχρι τέλους βεβαίαν κατάσχωμεν'· ἔπειτα ὁ λόγος τοῦ Πνεύματος: 'Σήμερον ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε, μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν, ὡς ἐν τῷ παραπικρασμῷ'· 'βλέπετε, ἀδελφοί, μήποτε ἔσται ἔν τινι ὑμῶν καρδία πονηρὰ ἀπιστίας, ἐν τῷ ἀποστῆναι ἀπὸ Θεοῦ ζῶντος'· 'ἀλλὰ παρακαλεῖτε ἀλλήλους καθ' ἑκάστην ἡμέραν, ἄχρις οὗ τὸ σήμερον καλεῖται· ἵνα μὴ σκληρυνθῇ τις ἐξ ὑμῶν ἀπάτῃ τῆς ἁμαρτίας'· 'μέτοχοι γὰρ τοῦ Χριστοῦ γεγόναμεν'· καὶ δὲν ἠδυνήθησαν εἰσελθεῖν 'δι' ἀπιστίαν.'
Μελετήστε

Μελέτη

Ὁ Χρυσόστομος παρακολουθεῖ τὸν Παῦλο νὰ χαράσσῃ τὴν γραμμὴ μεταξὺ Μωυσέως καὶ Χριστοῦ μὲ μεγάλη λεπτότητα — ἀρχίζοντας ἀπὸ τὴν σάρκα, ὅπου πρὸς στιγμὴν οἱ δύο ἵστανται μαζὶ ὡς πιστοί, ἔπειτα ἀνερχόμενος ἐκεῖ ὅπου δὲν ὑπάρχει σύγκριση καθόλου. Ἡ διαφορὰ εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ θεράποντος ἐν τῷ οἴκῳ καὶ τοῦ Υἱοῦ ποὺ τὸν κατέχει: Βλέπεις πῶς χωρίζει τὸ ποιηθὲν καὶ τὸν ποιητήν, τὸν θεράποντα καὶ τὸν υἱόν; Ὁ Μωυσῆς ἦτο μέρος τοῦ οἴκου· ὁ Χριστὸς τὸν οἰκοδόμησε. Καὶ ἀπὸ αὐτὸ τὸ ὕψος τὸ κεφάλαιο κατέρχεται στὴν προειδοποίησή του, διότι ὁ κίνδυνος γιὰ τοὺς Ἑβραίους εἶναι ἀκριβῶς ὁ κίνδυνος ποὺ κατέστρεψε τοὺς πατέρας τους: σκληρυνθεῖσα καρδία. Ὁ Χρυσόστομος ἰχνηλατεῖ τὴν σκληρότητα μέχρι τὴν ρίζα της καὶ δείχνει πῶς ἀντιστέκεται στὸν λόγον τοῦ Θεοῦ ὅπως μέλος πελιδνωθὲν ἀντιστέκεται εἰς τὸν ἰατρόν: Ἐκ γὰρ τῆς σκληρότητος ἡ ἀπιστία γίνεται· καὶ ὥσπερ ἐν τοῖς σώμασι τὰ πελιδνωθέντα καὶ σκληρὰ μέρη οὐχ ὑπείκουσι ταῖς τῶν ἰατρῶν χερσίν, οὕτω καὶ αἱ ψυχαὶ αἱ σκληρυνθεῖσαι οὐχ ὑπείκουσι τῷ λόγῳ τοῦ Θεοῦ. Ἡ σκληρότης γεννᾷ ἀπιστίαν, καὶ ἡ ἀπιστία ἀπομακρύνεται ἀπὸ τοῦ ζῶντος Θεοῦ.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Διὰ τί 'σήμερον'; Διότι, λέγει ὁ Χρυσόστομος, τὸ 'σήμερον' τοῦ Ψαλμοῦ εἶναι πᾶσα ἡμέρα, ἐφ' ὅσον διαρκεῖ ὁ κόσμος οὗτος — καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ θύρα τῆς ἐλπίδος. Ἐφ' ὅσον εἶναι ἀκόμη 'σήμερον', ἀκόμη καὶ ὁ ἁμαρτήσας δύναται νὰ ἀναλάβῃ ἑαυτόν· ἂς μὴ ἀπελπίζεται οὐδεὶς ἐνῷ ζῇ. Διὰ τοῦτο ὁ Παῦλος δὲν λέγει 'ἐλέγχετε ἀλλήλους' ἀλλὰ 'παρακαλεῖτε ἀλλήλους καθ' ἑκάστην ἡμέραν': ἡ ψυχὴ στενοχωρουμένη ὑπὸ θλίψεως δὲν πρέπει νὰ σφυρηλατῆται ἀλλὰ νὰ ἐνθαρρύνεται, ἵνα μὴ σκληρυνθῇ περαιτέρω. Καὶ τὸ βαθύτερο ἔδαφος ἐλπίδος ποὺ δίδει ὁ Παῦλος εἶναι ἐκπληκτικόν — 'μέτοχοι τοῦ Χριστοῦ γεγόναμεν.' Ὁ Χρυσόστομος ἀκούει ἐν τῇ φράσει ταύτῃ αὐτὴν τὴν ἐγγύησιν τῆς ὑπομονῆς ἡμῶν: Ὁ τοσοῦτον ἡμᾶς ἀγαπήσας, ὁ τοσούτων ἡμᾶς ἀξιώσας, ὥστε ποιῆσαι ἡμᾶς σῶμα ἑαυτοῦ, οὐκ ἀφήσει ἡμᾶς ἀπολέσθαι. Μέλη ἐσμὲν αὐτοῦ, τῆς σαρκὸς αὐτοῦ καὶ τῶν ὀστῶν αὐτοῦ· ἡ Κεφαλὴ δὲν θὰ ἐγκαταλείψῃ τὸ ἴδιον σῶμα. Ὅμως ὁ Παῦλος περατώνει τὸ κεφάλαιο ἐπὶ τῶν τάφων τῆς ἐρήμου: 'οὐκ ἠδυνήθησαν εἰσελθεῖν δι' ἀπιστίαν.' Ἡ ἐπαγγελία καὶ ἡ προειδοποίησις ἵστανται μαζί — μέτοχοι τοῦ Χριστοῦ ἐὰν κρατῶμεν βεβαίως· ἀποβαλλόμενοι, ὡς οἱ πατέρες, ἐὰν σκληρύνωμεν τὰς καρδίας ἡμῶν.
Απαντήστε

Ἀπόκριση

Ποῦ, σήμερον, εἶναι ἡ καρδία σου ἐν κινδύνῳ νὰ σκληρυνθῇ; Οἱ πατέρες ἐν τῇ ἐρήμῳ εἶχον ἰδεῖ τὴν Ἐρυθρὰν Θάλασσαν διαιρεθεῖσαν καὶ τὴν πέτραν ἐκχέουσαν ὕδωρ, ὅμως ἐσκληρύνθησαν καὶ ἔπεσαν. Τὸ βλέπειν δὲν εἶναι πιστεύειν· ἡ καρδία ἥτις οὐχ ὑπείκει μετατρέπει καὶ τὰ μεγάλα ἐλέη εἰς οὐδέν. Λάβε τὸ φάρμακον τοῦ Παύλου πρὶν ἡ σκληρότης ἐπέλθῃ: ἐνῷ εἶναι ἀκόμη 'σήμερον', μαλάκυνε. Μὴ ἀφῆς 'τὴν ἀπάτην τῆς ἁμαρτίας' νὰ ψιθυρίζῃ ὅτι εἶναι πολὺ ἀργά, ὅτι ἥμαρτες ἅπαξ διὰ παντὸς καὶ δὲν ἔχεις ἐλπίδα ἀναλήψεως — ὁ Χρυσόστομος καλεῖ αὐτὴν τὴν ἀπελπισίαν ἀπάτην. Ἐφ' ὅσον ζῇς, τὸ 'σήμερον' εἶναι ἐν καιρῷ. Καὶ μὴ φέρῃς τοῦτο μόνος: 'παρακαλεῖτε ἀλλήλους καθ' ἑκάστην ἡμέραν.' Γίνου πρὸς ἀδελφὸν στενοχωρούμενον ὑπὸ θλίψεως οὐκ ἔλεγχος ἀλλὰ παράκλησις, ἀνυψῶν αὐτὸν ὥστε νὰ μὴ σκληρυνθῇ. Ὑπὲρ πᾶν, ἐνθυμοῦ τίνος οἶκος εἶσαι. Ἐγένου μέτοχος τοῦ Χριστοῦ, μέλος αὐτοῦ τοῦ σώματος — καὶ ὁ ἀγαπήσας σε τοσοῦτον 'οὐκ ἀφήσει σε ἀπολέσθαι', ἐὰν μόνον κρατῇς τὴν παρρησίαν βεβαίαν μέχρι τέλους.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ὢ Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, πιστὲ ὡς Υἱὸς ἐπὶ τὸν οἶκον τὸν ἴδιον, ἀξιωθεὶς πλείονος δόξης παρὰ Μωυσῆν, εἰς ὃν οἶκον συνήχθημεν: φύλαξον τὰς καρδίας ἡμῶν μαλακὰς ἐνώπιον τοῦ λόγου σου, ἵνα μηδέποτε σκληρύνωμεν αὐτὰς ὡς οἱ πατέρες ἡμῶν ἐν τῷ παραπικρασμῷ. Ἀπόστησον ἀφ' ἡμῶν τὴν πονηρὰν καρδίαν ἀπιστίας τὴν ἀφισταμένην ἀπὸ τοῦ ζῶντος Θεοῦ, καὶ τὴν ἀπάτην τῆς ἁμαρτίας τὴν ψιθυρίζουσαν ἀπελπισίαν. Ἐνῷ ἀκόμη καλεῖται Σήμερον, δὸς ἡμῖν μετάνοιαν καὶ ἐλπίδα, καὶ ποίησον ἡμᾶς προθύμους νὰ παρακαλῶμεν καὶ νὰ παρηγορῶμεν ἀλλήλους. Ἐποίησας ἡμᾶς μετόχους ἑαυτοῦ, μέλη τοῦ ἰδίου σώματός σου· μηδεὶς ἡμῶν ἀποπέσῃ δι' ἀπιστίαν, ἀλλὰ κράτησον ἡμᾶς βεβαίους ἐν τῇ παρρησίᾳ καὶ τῷ καυχήματι τῆς ἐλπίδος ἡμῶν μέχρι τέλους. Σοὶ σὺν τῷ ἀνάρχῳ Πατρί σου καὶ τῷ παναγίῳ καὶ ἀγαθῷ καὶ ζωοποιῷ σου Πνεύματι, δόξα, κράτος καὶ τιμὴ, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

Ομιλίαι του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →