Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Σοφία Σειράχ
Η Χαλιναγωγημένη Γλώσσα και η Καρδιά που Φοβάται τον Θεό: Σειράχ 19-21 με τον Άγιο Ραβανό Μαύρο
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Αδελφοί και αδελφές, η Σοφία του Ιησού υιού του Σειράχ στρέφεται σε αυτά τα κεφάλαια προς το μικρότερο και πιο επικίνδυνο μέλος του σώματος: τη γλώσσα. Μας ζητά να ζυγίσουμε τα λόγια μας, να ελέγξουμε έναν φίλο πριν τον καταδικάσουμε, να τιμήσουμε την κατάλληλη ώρα της σιωπής, και να φύγουμε από την αμαρτία όπως ένας ταξιδιώτης φεύγει από ένα φίδι στον δρόμο. Μαζί μας διαβάζει αυτά τα κεφάλαια ο Άγιος Ραβανός Μαύρος, ηγούμενος της Φούλντα, αποκαλούμενος Δάσκαλος της Γερμανίας - πατέρας της μίας αδιαίρετης Εκκλησίας, τιμώμενος στην Ανατολή και τη Δύση ομοίως, τον οποίο η Ορθόδοξη παράδοση δέχεται ως κοινή πατερική κληρονομιά. Ο Ραβανός ακούει στον Σειράχ όχι έναν κώδικα έξυπνων τρόπων αλλά το σχολείο της καρδιάς που φοβάται τον Θεό. Ας ακούσουμε μαζί του, ώστε ο λόγος μας να αλατιστεί με χάρη και οι καρδιές μας να θεμελιωθούν στον βράχο του Χριστού.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αναγνώστε τον Σειράχ 19 αργά, και αφήστε την κίνησή του να μεταφερθεί στα κεφάλαια 20 και 21. Προσέξτε πώς ο Σοφός αρνείται να μας αφήσει μόνο με κανόνες: ζητά πρώτα υπομονή προς τον φίλο που σκοντάφτει, έπειτα την διάκριση που γνωρίζει πότε να μιλήσει και πότε να κρατήσει σιωπή, και τέλος το θάρρος να αποστραφεί την αμαρτία εντελώς. Ακούστε τον επαναλαμβανόμενο τόνο κάτω από κάθε συμβουλή - ότι όλη η αληθινή σοφία αρχίζει όχι στην εξυπνάδα αλλά στον φόβο του Κυρίου. Αναγνώστε ως κάποιος που διορθώνεται με αγάπη, όχι ως κάποιος που παρακολουθεί άλλους να κρίνονται.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Σειράχ ανοίγει διδάσκοντάς μας πώς να διορθώσουμε έναν φίλο που έπεσε, και ο Ραβανός μετρά τη διαφορά μεταξύ αμαρτιών αδυναμίας και αμαρτιών κακίας. Πρέπει, λέει, να
διορθώνουμε τους παραπτώμενους φίλους μας με όλη την υπομονή, αφού μερικές φορές κάποιος αμαρτάνει από άγνοια, μερικές φορές από αμέλεια, και μερικές φορές πράγματι από περιφρόνηση και ανυπακοή. Ο σκοπός δεν είναι ποτέ να συνθλίψουμε αλλά να θεραπεύσουμε. Γι' αυτό ο Σειράχ μας προστάζει να ελέγξουμε πριν απειλήσουμε - επειδή, εξηγεί ο Ραβανός,
δίδεται τόπος στον φόβο του Υψίστου, και στη μεταστροφή από τις αμαρτίες. Διότι όλη η σοφία είναι ο φόβος του Θεού, και σε αυτήν ο άνθρωπος μαθαίνει τίποτε άλλο παρά να φοβάται και να τιμά τον Θεό. Εδώ είναι το ανατολικό κλειδί για όλο το απόσπασμα: η εξυπνάδα που ο κόσμος εκτιμά δεν είναι σοφία· η σοφία είναι η τρέμουσα ευλάβεια που τάσσει μια ψυχή προς τον Θεό. Και τέτοια ευλάβεια πρέπει να είναι εσωτερική πριν γίνει εξωτερική. Για την αληθινή ταπείνωση ο Ραβανός λέει ότι
από τη ρίζα της καρδιάς πρέπει πρώτα να ληφθεί το αγαθό της αληθινής ταπείνωσης, και έτσι μέσω αυτής τα παραδείγματα των καλών έργων να προαχθούν εξωτερικά.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Το κεφάλαιο 20 επαινεί τον εύκαιρο λόγο και τη χάρη της ορθής σιωπής, και εδώ ο Ραβανός είναι προσεκτικός ιατρός της γλώσσας. Η σιωπή, σημειώνει, μπορεί να πηγάζει από κενότητα ή από σοφία: υπάρχουν εκείνοι
που σιωπούν όχι από έλλειψη σοφίας αλλά από γνώση, παρατηρώντας στην ομιλία την ώρα του κατάλληλου χρόνου. Ο χριστιανός δεν τάσσεται επομένως σε βουβαμάρα· μάλλον, γράφει ο Ραβανός,
Η γλώσσα επομένως πρέπει να χαλιναγωγείται με διάκριση, όχι να δένεται αδιάλυτα, ώστε όταν θεωρεί την ευκαιρία, αφήνοντας κατά μέρος την επίπληξη της σιωπής, ομιλώντας ό,τι είναι πρέπον να αφιερώνεται σε ωφέλιμο σκοπό. Αυτή είναι η εγκράτεια των αγίων, που φυλάσσουν επιμέλεια στα χείλη τους χωρίς να θάβουν τον λόγο που θα μπορούσε να βοηθήσει τον πλησίον. Στοχαστείτε πώς ο Ραβανός ερμηνεύει την υπόσχεση ότι ο ταπεινός άνθρωπος εξαγοράζει πολλά με μικρή τιμή και τα αποκαθιστά επταπλά: το κάνει, λέει ο Ραβανός,
όταν στη θέση των κακιών εισάγει πλήθος αρετών. Η ίδια καρδιά που ταπεινά ομολογεί τα σφάλματά της είναι η καρδιά που ο Θεός γεμίζει με χάρη.
Απαντήστε
Απόκριση
Το κεφάλαιο 21 ηχεί τον συναγερμό και δείχνει τον δρόμο της επιστροφής: φύγετε από την αμαρτία όπως από το πρόσωπο ενός φιδιού. Ο Ραβανός ονομάζει το φίδι ρητά ως τον αρχαίο εχθρό, και συμβουλεύει ότι
αυτός πρέπει εντελώς να φεύγεται από εμάς, επειδή αν πλησιάσουμε σε αυτόν συγκατατιθέμενοι στις υποδείξεις του, θα μας δεχθεί για να οδηγηθούμε μαζί του στον Τάρταρο της κολάσεως. Η φυγή δεν είναι απόγνωση αλλά μετάνοια: όταν αμαρτήσουμε, προτρέπει ο Ραβανός, πρέπει,
κάνοντας άξια μετάνοια για τις προηγούμενες αμαρτίες να ικετεύουμε τον Θεό να συγχωρήσει ελεήμονα όσα διαπράξαμε πονηρά λόγω της αδυναμίας μας. Και η ψυχή που επιστρέφει συγκεντρώνεται στην Εκκλησία, όπου ο λόγος θησαυρίζεται: οι πιστοί, λέει ο Ραβανός, είναι
ευλαβείς ακροατές, αναστρέφοντάς τους, στοχάζονται τα λόγια του στις καρδιές τους, ώστε κατανοώντας τα ορθώς και ζώντας καλώς, να τα εκπληρώσουν σε ευλαβείς πράξεις. Αποκριθείτε λοιπόν αυτή την εβδομάδα: χαλιναγωγήστε τον πρόχειρο λόγο, φύγετε από τη μικρή συγκατάθεση που ανοίγει την πόρτα στο φίδι, και αφήστε έναν σωτήριο λόγο της Γραφής να αναστρέφεται στην καρδιά σας μέχρι να γίνει έργο.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε Ιησού Χριστέ, Σοφία και Λόγος του Πατρός, θέσε φρουρό μπροστά στο στόμα μας και φύλακα στην πόρτα των χειλιών μας. Δίδαξέ μας τον φόβο που είναι η αρχή της σοφίας, ώστε να διορθώνουμε με πραότητα, να κρατούμε σιωπή στην εποχή της, και να ομιλούμε μόνο ό,τι οικοδομεί. Καθώς φεύγουμε από την αμαρτία όπως από φίδι, επανάφερέ μας σε Σένα με αληθινή μετάνοια, και θεμελίωσε τον οίκο των ψυχών μας στον βράχο Σου, ώστε να μην πέσει. Διά των πρεσβειών του Αγίου Ραβανού και πάντων των αγίων που σε φοβούνται, ελέησέ μας και σώσε μας. Διότι Συ είσαι ο αγιασμός μας, και σε Σένα αποδίδουμε δόξα, μαζί με τον Πατέρα Σου τον από αιώνος, και το πανάγιο και αγαθό και ζωοποιό Πνεύμα Σου, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →