Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Έξοδος
Έξοδος 33-34 — με τον Ιωάννη Καλβίνο
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Σε αυτό το μάθημα στρεφόμαστε στον Ιωάννη Καλβίνο για να αντλήσουμε φως στις δραματικές συναντήσεις μεταξύ του Μωυσή και του Κυρίου που καταγράφονται στην Έξοδο 33 και 34. Η προσεκτική ερμηνεία του Καλβίνου μας βοηθά να παρακολουθήσουμε πώς ο Θεός αποσύρεται και αποκαθιστά την παρουσία Του ανάμεσα σε έναν λαό που παρεκτράπηκε. Το υπόμνημά του φωτίζει την ένταση μεταξύ της θείας αγιότητας και του ελέους της διαθήκης, δείχνοντας γιατί η απομάκρυνση της σκηνής και η υπόσχεση ανανεωμένης καθοδήγησης έχουν τόσο βαθιά σημασία. Καθώς ακούμε τη φωνή του Καλβίνου, καλούμαστε να εξετάσουμε τη δική μας ανάγκη για την συνοδεύουσα παρουσία του Θεού σήμερα.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αφιερώστε τώρα χρόνο για να διαβάσετε αργά και προσευχητικά τα κεφάλαια 33 και 34 της Εξόδου. Προσέξτε την κίνηση από την αυστηρή ανακοίνωση της αποχώρησης του Θεού στην τολμηρή μεσιτεία του Μωυσή και στην τελική ανανέωση της διαθήκης. Αφήστε την ένταση και την επίλυση της αφήγησης να διαμορφώσουν την ακρόασή σας καθώς προετοιμάζεστε να μελετήσετε τις σκέψεις του Καλβίνου πάνω σε αυτές τις κρίσιμες σκηνές.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Καλβίνος ξεκινά εξηγώντας το πλαίσιο της εντολής του Θεού να αναχωρήσουν.
1. Αναχώρησε και ανέβα από εδώ, εσύ και ο λαός. Χρησιμοποίησα τον υπερσυντέλικο χρόνο· [360] διότι εδώ δίνεται ο λόγος για τον οποίο ο Μωυσής παρακινήθηκε σε τόση σφοδρότητα στην προσευχή, δηλαδή επειδή, μολονότι ο Θεός δεν είχε εγκαταλείψει εντελώς τη φροντίδα του λαού, εντούτοις είχε αποκηρύξει τη διαθήκη Του και τους είχε αναγγείλει ότι, αφού εκπλήρωνε μία φορά την υπόσχεσή Του να τους δώσει την κατοχή της γης, δεν θα είχε πλέον καμία σχέση μαζί τους. Γι' αυτό, όσα αφηγούνται εδώ προηγήθηκαν χρονικά της προσευχής του Μωυσή· διότι, έκπληκτος από το θλιβερό και σχεδόν μοιραίο μήνυμα, ξέσπασε σε εκείνο το συγκεχυμένο και άγριο αίτημα να εξαλειφθεί από το βιβλίο της ζωής.Σχετικά με το νόημα του χωρίου, ο Καλβίνος γράφει:
Ας προσπαθήσουμε τώρα να εξαγάγουμε το αληθινό νόημα του χωρίου. Είναι σαφές ότι όταν ο Θεός διατάζει τον Μωυσή να αναχωρήσει με τον λαό, αποκηρύσσει εντελώς τη φροντίδα που ο Ίδιος είχε μέχρι τότε αναλάβει. Υπόσχεται μόνο ότι θα τους κάνει να φθάσουν στην κληρονομιά που υποσχέθηκε, και όχι ότι θα προΐσταται αυτών, ότι θα τους διατηρεί εκεί ασφαλείς και ότι θα τους περιθάλπει, όπως ο πατέρας τα παιδιά του· στην πραγματικότητα, ότι θα εκπληρώσει απλώς την υπόσχεση που είχε δώσει στους πατέρες τους. Και έτσι προλαμβάνει τις διαμαρτυρίες τους· διότι θα μπορούσαν να απαντήσουν ότι συνεπώς η υπόσχεσή Του θα γινόταν μάταιη και ανενεργή· αλλά με τρόπο προληπτικό λέγει ότι, μολονότι θα τους αποκήρυσσε, εντούτοις θα διατηρούσε αυτή την αλήθεια, επειδή θα εκδίωκε τους κατοίκους της γης Χαναάν, ώστε η κατοικία τους να μείνει κενή για εκείνους. Εν συνόψει, τους αποκηρύσσει, ώστε να μην λογαριάζουν πλέον τον εαυτό τους ως ιδιαίτερο λαό Του, ούτε να προσδοκούν περισσότερα από Αυτόν, παρά σαν να ήταν ξένοι. Αναφέρει τον όρκο Του, μήπως Τον κατηγορήσουν για απιστία· σαν να έλεγε ότι θα απαλλασσόταν από τη δέσμευσή Του όταν θα είχαν λάβει τη γη. Και έτσι, ενώ τους στερεί την ελπίδα της σωτηρίας και τη χάρη της υιοθεσίας, εξακολουθεί να διαβεβαιώνει τη σταθερότητα και την αμετακίνητη ισχύ της διαθήκης Του. Επομένως, κατανοώ τη λέξη άγγελος με διαφορετική έννοια από εκείνη που έχει λίγο πιο πάνω και σε πολλά άλλα χωρία αυτού του βιβλίου· διότι, όταν γινόταν προηγουμένως λόγος για τον άγγελο, με αυτόν δηλωνόταν η οικεία παρουσία του Θεού, μάλιστα χρησιμοποιούνταν εναλλακτικά με το ίδιο το όνομα του Θεού. Αλλά εδώ λέγεται ότι ο Θεός θα στείλει τον άγγελο με τέτοιο τρόπο, ώστε να χωριστεί ο Ίδιος από τον λαό. «Δεν θα ανέβω (λέγει) στο μέσο σου»· και προστίθεται ο λόγος, δηλαδή επειδή δεν μπορούσε πλέον να αντέξει τα πεισματικά πνεύματά τους. Πάλι χρησιμοποιεί μια παρομοίωση παρμένη από ατίθασα βόδια, που δεν μπορούν να δαμαστούν για να υπομείνουν τον ζυγό. Το σύνολο είναι ότι, επειδή είναι τόσο ανυπότακτοι, ο Θεός δεν μπορεί να εκτελέσει το έργο του οδηγού τους χωρίς αμέσως να τους καταστρέψει.Αναφερόμενος στην απομάκρυνση της σκηνής, ο Καλβίνος γράφει:
7. Και ο Μωυσής πήρε τη σκηνή. Αυτό ήταν σημείο του χωρισμού μεταξύ του Θεού και των Ισραηλιτών, ότι η σκηνή έπρεπε να απομακρυνθεί από το στρατόπεδο και να στηθεί σε απόσταση, σαν ο Θεός να είχε κουραστεί από τη σχέση Του μαζί τους. Είχε υποσχεθεί ως ιδιαίτερη ευλογία ότι θα κατοικούσε στο μέσο του λαού· και τώρα, αποχωρώντας αλλού, τους κηρύσσει μολυσμένους. Με μια λέξη, η απομάκρυνση της σκηνής ήταν σαν το σπάσιμο των πινάκων· διότι, όπως με το σπάσιμο των πινάκων ο Μωυσής διέλυσε τη διαθήκη του Θεού, έτσι στέρησε προσωρινά τους Ισραηλίτες από τη συντροφιά και την παρουσία Του. [361] Η εξήγηση που δίνουν μερικοί ότι επρόκειτο για τη δική του σκηνή του Μωυσή, αντικρούεται από πολλά ισχυρά επιχειρήματα. Πρώτον, δεν λέγεται ότι πήρε τη δική του σκηνή, αλλά η λέξη σκηνή χρησιμοποιείται απλώς και χωρίς κανένα επίθετο, κατ' εξοχήν. Δεύτερον, δεν άλλαξε τον δικό του τόπο κατοικίας, αλλά πήγαινε εκεί μόνο από καιρό σε καιρό για να προσκυνήσει, ή τουλάχιστον για να συμβουλευθεί τον Θεό. Τρίτον, δεν θα ήταν καθόλου νόμιμο να αποδοθεί το ιερό όνομα που ο Θεός είχε δώσει στο Αγιαστήριό Του σε μια ιδιωτική σκηνή. Τέταρτον, ο Θεός, με το να φανερώσει εκεί τη δόξα Του, μαρτύρησε ότι ήταν ο δικός Του τόπος κατοικίας. Πέμπτον, θα ήταν παράλογο ο λαός να αναζητά τον Θεό προς εκείνη την κατεύθυνση, αν ο τόπος δεν ήταν ιερός. Έκτον, πρέπει να ληφθεί υπόψη ο σκοπός (της απομάκρυνσης), για τον οποίο ανέφερα παραπάνω, διότι ο Μωυσής δεν απομακρύνθηκε από τον λαό, αλλά μάλλον παρέμεινε, όπως συνήθιζε, στο μέσο του στρατοπέδου, και απλώς ήθελε να δείξει ότι ο Θεός απομακρύνθηκε από εκείνο τον βέβηλο τόπο, μήπως μολυνθεί από τη μόλυνση· ώστε ήταν ένα είδος αφορισμού. Λέγεται, πράγματι, ότι την έστησε για τον εαυτό του, όμως όχι για ιδιωτική χρήση, όπως φαίνεται από το συμφραζόμενο, αλλά σύμφωνα με τον κοινό τύπο έκφρασης, [362] στον οποίο το λο, λο, είναι συχνά περιττό· εντούτοις, κυριολεκτικά μιλώντας, την έστησε για τον εαυτό του, διότι μόνο αυτός είχε πρόσβαση σε αυτήν, χωριστά από τους άλλους. Εκείνοι που κατανοούν ότι επρόκειτο για την ιδιωτική του σκηνή, υποθέτουν ότι η γνώμη τους υποστηρίζεται από όσα ακολουθούν, δηλαδή ότι την ονόμασε σκηνή Μωέντ· [363] διότι από εκεί συμπεραίνουν ότι δεν είχε προηγουμένως διακριθεί με αυτόν τον τιμητικό τίτλο. Αλλά αυτή η ένσταση ξεπερνιέται εύκολα, αφού είναι πιθανότερο ότι αυτό παρεμβλήθηκε παρενθετικά στο κείμενο, και επομένως μπορεί να αποδοθεί ορθά στον υπερσυντέλικο χρόνο. Διότι με αυτή τη φράση προβάλλεται ο λόγος για τον οποίο ο Θεός είχε μεταβεί αλλού, δηλαδή ότι ο τόπος που είχε ορίσει για τη σύναψη διαθήκης με τον λαό έπρεπε να παραμείνει έρημος. Εντούτοις, αν το αναφέρουμε σε αυτόν τον ίδιο τον χρόνο, δεν θα είναι ακατάλληλο να υπενθυμιστεί στον λαό, στην παρούσα στιγμή, ο θλιβερός χωρισμός του, και ότι ο Μωυσής, για να επιφέρει περισσότερη ατιμία και ντροπή σε αυτούς, την ονόμασε σκηνή της συνάντησης, μολονότι ήταν τώρα μακριά από το στρατόπεδο. Όσον αφορά τη λέξη Μωέντ, δεν θα επαναλάβω όσα έχω πει αλλού. Ας ανατρέξουν λοιπόν οι αναγνώστες μου στο τέλος του κεφαλαίου 29. [364]
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Σχετικά με την υπόσχεση ότι η παρουσία του Θεού θα πορευθεί με τον λαό, ο Καλβίνος γράφει:
14. Και είπε, Η παρουσία Μου θα πορευθεί μαζί σου. Συμπεραίνουμε από αυτή την απάντηση ποια ήταν η επιθυμία του Μωυσή, διότι ο Θεός, δεχόμενος την προσευχή του, βεβαιώνει με μία λέξη ότι θα προπορευθεί ενώπιόν τους όπως συνήθιζε, και αυτό ήταν ένα βέβαιο ενέχυρο της παρουσίας Του με όχι συνηθισμένο τρόπο. Διότι μολονότι ολόκληρος ο κόσμος κυβερνάται από την πρόνοιά Του, εντούτοις το πρόσωπό Του δεν εμφανίζεται εκεί τόσο εμφανώς όσο στην προστασία της ευημερίας της Εκκλησίας. Και, στην πραγματικότητα, αφού ο ίδιος ο Άγγελος, που προηγουμένως προΐστατο του στρατοπέδου, αναλαμβάνει τώρα το έργο της καθοδήγησης του λαού, η αιώνια θεότητα του Χριστού αποδεικνύεται σαφώς από αυτό.
Απαντήστε
Απόκριση
Πώς επηρεάζει την αίσθηση ασφάλειας και ταυτότητάς σας η απομάκρυνση της παρουσίας του Θεού; Με ποιους τρόπους μπορεί να πειρασθείτε να αρκεστείτε στα δώρα του Θεού χωρίς τη συντροφιά Του; Πού αισθάνεστε την ανάγκη για ανανεωμένη βεβαιότητα ότι ο Κύριος θα πορευθεί μαζί σας;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ ἀποκαλύψας τὴν δόξαν Σου τῷ Μωυσῇ καὶ διακηρύξας τὸ κυρίαρχον ἔλεός Σου εἰς λαὸν σκληροτράχηλον, δώρησαι ἡμῖν νῦν τὴν παρουσίαν τοῦ Πνεύματός Σου, ἵνα ζητῶμεν τὸ πρόσωπόν Σου ὑπὲρ πᾶν ἄλλο ἀγαθόν. Στήριξον τὴν διαθήκην ἣν ἔθου ἐν Χριστῷ, συγχώρησον τὰς παραβάσεις ἡμῶν, καὶ ποίησον τὴν δόξαν Σου διελθεῖν ἔμπροσθεν ἡμῶν, ἵνα περιπατῶμεν ἐν ταῖς ὁδοῖς Σου μετὰ ταπεινῆς πεποιθήσεως. Ὁδήγησον ἡμᾶς διὰ τῆς χάριτός Σου εἰς τὴν ἀνάπαυσιν ἣν ὑπέσχου, καὶ ἔστω τὸ ὄνομά Σου ἡ μερὶς ἡμῶν ταύτην τὴν ἡμέραν καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →