← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ησαΐας

Το Βάρος του Μωάβ: Ο Θεός που Παιδεύει με Μέτρο και η Ψυχή Τειχισμένη από τον Φόβο Του

Ησαΐας 15-16Υπόμνημα εις τον Ησαΐαν του Αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού κειμένου υπό της Eterniseed)22 λεπ
Άνοιγμα
Μεταξύ των χρησμών κατά των εθνών ο προφήτης υψώνει τώρα το βάρος του Μωάβ — θρήνο για τον υπερήφανο γείτονα του Ισραήλ, του οποίου το μεγάλο τείχος έπεσε μόνο του τη νύχτα, των οποίων οι πόλεις τρέχουν θρηνώντας, και των οποίων οι μάντεις υποσχέθηκαν νίκη που ποτέ δεν ήλθε. Ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας διαβαίνει τη γεωγραφία και τη θλίψη του, αλλά το βλέμμα του είναι πάντοτε στον Θεό που στέκεται πίσω από τα γεγονότα. Δύο μεγάλες αλήθειες διέπουν την ανάγνωσή του. Η πρώτη είναι η δικαιοσύνη και το έλεος του Θεού προς τα έθνη: ο Μωάβ παιδεύεται, όμως παιδεύεται με μέτρο, διότι «ο φιλάνθρωπος Δεσπότης» ουδέποτε ευχαριστείται να καταστρέφει αλλά τιμωρεί μόνο για να σταματήσει η εξάπλωση της ασεβείας, και ακόμη και εδώ ένα υπόλοιπο διασώζεται. Η δεύτερη είναι προειδοποίηση προς τον Ισραήλ — και προς εμάς — να μη χαίρεται για πεσμένο γείτονα. Όταν ο Μωάβ χλεύασε τη Σιών ως «έρημη πέτρα», λέγει ο Κύριλλος, οι άθλιοι δεν χλεύαζαν την πόλη αλλά τον Θεό που είναι πάνω από όλα· και η πρέπουσα αντίδραση των πιστών στην συμφορά άλλου δεν είναι ποτέ χαρά αλλά θλίψη, με φοβερό βλέμμα στις δικές μας αστοχίες. Πάνω από αυτόν τον χρησμό, όπως και τους άλλους, ανοίγεται τέλος σε υπόσχεση ελέους: ο θρόνος του Δαβίδ θα θεμελιωθεί με έλεος, ο Ισραήλ θα αποκατασταθεί, και οι υπερήφανοι που εμπιστεύθηκαν σε μαγεία και άψυχα είδωλα θα καταισχυνθούν — διότι είναι φοβερό να πέσει κανείς στα χέρια του ζώντος Θεού.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Ανάγνωσε Ησαΐας 15–16 — «Τη νύχτα θα αφανισθεί η γη του Μωάβ· διότι τη νύχτα το τείχος του Μωάβ θα αφανισθεί … Αλλά θρηνήσατε για τον εαυτό σας»· «Θρηνήσατε, διότι σε κάθε κεφάλι θα υπάρχει φαλάκρα, και κάθε βραχίονας θα κοπεί»· «Το νερό του Νεμρείμ θα ερημωθεί, και το χορτάρι του θα αποτύχει … Άραγε έτσι θα σωθεί;» Έπειτα το κεφάλαιο δέκατο έκτο: «Είναι το όρος Σιών έρημη πέτρα; Διότι θα είσαι σαν νεοσσό πετούμενου πουλιού, αρπαγμένος, θυγατέρα του Μωάβ»· «Και ο θρόνος θα θεμελιωθεί με έλεος, και αυτός θα καθίσει επάνω του με αλήθεια στη σκηνή του Δαβίδ, κρίνοντας και ζητώντας κρίση και σπεύδοντας δικαιοσύνη»· «Ηκούσαμε τον ονειδισμό του Μωάβ· ο υβριστής είναι πολύ μεγάλος … Αφηρέσαμε την υπερηφάνειά του … Η μαντεία σου δεν είναι έτσι, όχι έτσι»· «Ο Μωάβ μόχθησε πάνω στους βωμούς, και θα εισέλθει στα χειροποιήματά του για να προσευχηθεί, και δεν θα μπορέσει να τον ελευθερώσει»· «εντός τριών ετών από τα έτη μισθωτού η δόξα του Μωάβ θα ατιμασθεί … και το υπόλοιπο θα μείνει μικρό και χωρίς τιμή».
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Κύριλλος βλέπει στον Μωάβ λαό που καταστράφηκε από υπερηφάνεια και ψευδή εμπιστοσύνη — τρομερό και αλαζονικό, «στηριζόμενο στις απάτες των δαιμόνων και υποθέτοντας, μέσω της μαγικής τέχνης, ότι θα επικρατούσε επί κάθε χεριού». Το τείχος του έπεσε μόνο του τη νύχτα· οι μάντεις του είχαν υποσχεθεί το αντίθετο από ό,τι ήλθε· και στο τέλος, όταν γεμίζουν τους βωμούς τους με αίμα και προσεύχονται στα χειροποιήματά τους, εκείνα τα άψυχα είδωλα δεν μπορούν να τους ελευθερώσουν. Αλλά ο Κύριλλος δεν θα αφήσει τον χρησμό στη γεωγραφία. Τον υψώνει στη ζωή της ψυχής, και δίνει έναν από τους πιο χρήσιμους πνευματικούς κανόνες του — ότι η ψυχή φρουρούμενη από τον φόβο του Θεού είναι οχυρωμένη πόλη, ενώ η ψυχή που αποτινάσσει την υπακοή γκρεμίζει τα ίδια της τα τείχη: ψυχή τειχισμένη από τον φόβο του Θεού είναι ισχυρή και δυσάλωτη και επικρατεί επί του χεριού εκείνων που πολεμούν εναντίον της· διότι νικά αρχές και εξουσίες και τους κοσμοκράτορες του σκότους τούτου. Το αντίθετο είναι εξίσου βέβαιο. Όταν η ψυχή αποτινάσσει τον ζυγό της υπακοής και παρασύρεται προς τα πάθη, γυμνώνεται από κάθε βοήθεια και καθιστά τον εαυτό της, ως προς τούτο, ατείχιστο και καθιστά τον εαυτό της ανασφαλή για εκείνους που πολεμούν εναντίον της, λειαίνοντας τις εφόδους των παθών επάνω της ώστε κατά κανένα τρόπο να μην μπορεί να διαφύγει. Το πεσμένο τείχος του Μωάβ είναι παραβολή κάθε ψυχής που εγκαταλείπει τον φόβο του Θεού.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Στο κεφάλαιο δέκατο έκτο ο προφήτης αποκαλύπτει την αμαρτία κάτω από την υπερηφάνεια του Μωάβ: αυτή είχε χλευάσει τη Σιών στην θλίψη της, αποκαλώντας την Ιερουσαλήμ «έρημη πέτρα». Ο Κύριλλος ονομάζει τι πραγματικά κρυβόταν κάτω από εκείνη τη χλεύη — όχι περιφρόνηση για πόλη αλλά περιφρόνηση για τον Θεό: οι φυλές του Μωάβ χλεύαζαν τη Σιών, δηλαδή την Ιερουσαλήμ, και την αποκαλούσαν έρημη πέτρα — όχι χλευάζοντας αυτήν, οι άθλιοι, αλλά τον Θεό που είναι πάνω από όλα. Και από αυτό αντλεί τον μόνιμο κανόνα για κάθε πιστό — ποτέ να μην κάνει την συμφορά του γείτονα αφορμή για δική του χαρά: Διότι δεν αρμόζει να χαίρεται κανείς στις συμφορές των άλλων, ούτε να κάνει την συμφορά του γείτονα πρόφαση για δική του χαρά, ακόμη και αν κάποιος θλιβεί με πολύ μεγάλη θλίψη· αλλά μάλλον να θρηνεί μαζί του. Εντούτοις ο Κύριλλος φροντίζει να δείξει ότι η κρίση του Θεού στον Μωάβ δεν είναι σκληρότητα αλλά δικαιοσύνη μετριασμένη με αγάπη. Ακόμη και εδώ η παιδεία είναι μετρημένη και ένα υπόλοιπο διαφυλάσσεται: επειδή ο Θεός «ως φιλάνθρωπος παιδεύει με μέτρο», φείδεται των φυγάδων που κατέφυγαν στην έρημο αντί να τους κυνηγήσει όλους μέχρι καταστροφής. Και ολόκληρος ο χρησμός, όπως οι γειτονικοί του, ανοίγεται σε έλεος — ο θρόνος του Δαβίδ να θεμελιωθεί πάλι, ο Ισραήλ να αποκατασταθεί από την ευσπλαχνία του Θεού, και οι υπερήφανοι που εμπιστεύθηκαν σε μαγεία και άψυχα είδωλα να μείνουν καταισχυμένοι. Έτσι ο Κύριλλος κλείνει με το μάθημα που διδάσκει όλο το βάρος: Είναι λοιπόν φοβερό να πέσει κανείς στα χέρια του ζώντος Θεού, και να τολμήσει να προσβάλει τον Παντοδύναμο.
Απαντήστε

Απόκριση

Οικοδόμησε την ψυχή σου σε τειχισμένη πόλη. Ο μεγάλος λόγος του Κυρίλλου από αυτόν τον χρησμό είναι ότι η ψυχή περιφραγμένη από τον φόβο του Θεού είναι ισχυρή και δυσάλωτη, επικρατώντας ακόμη και επί αρχών και εξουσιών — αλλά η ψυχή που αποτινάσσει την υπακοή γκρεμίζει τις ίδιες της τις άμυνες και μένει ανοιχτή σε κάθε έφοδο των παθών. Το τείχος του Μωάβ έπεσε τη νύχτα· φύλαξε το δικό σου διατηρώντας τον φόβο του Θεού. Έπειτα λάβε την προειδοποίηση κατά της χλεύης στην καρδιά. Η βαθύτερη αμαρτία του Μωάβ ήταν να γελάσει για πεσμένη Σιών — και γελώντας για τον θλιμμένο χλεύαζε πραγματικά τον Θεό που είναι πάνω από όλα. Όταν ένας γείτονας σκοντάφτει, μη χαίρεσαι· δεν αρμόζει ποτέ να κάνεις την συμφορά άλλου πρόφαση για δική σου χαρά. Μάλλον θρήνησε μαζί του, και στρέψε φοβερό βλέμμα στις δικές σου αστοχίες, μήπως το χέρι που τον έπληξε φθάσει και σε σένα. Και μην εμπιστεύεσαι τίποτε άλλο παρά τον ζώντα Θεό. Ο Μωάβ μόχθησε πάνω στους βωμούς του, τους γέμισε με αίμα, και προσευχήθηκε σε άψυχα χειροποιήματα που δεν μπορούσαν να σώσουν — η ίδια η εικόνα κάθε ψευδούς ασφάλειας που οικοδομούμε. Ας αναπαύεται η ελπίδα σου στον Θεό μόνο, ο οποιος παιδεύει με μέτρο και φείδεται υπολοίπου, και θυμήσου πάντοτε ότι είναι φοβερό να πέσει κανείς στα χέρια του ζώντος Θεού, αλλά σωτήριο να αγαπά να υποτάσσεται σε Αυτόν και να γνωρίζει Αυτόν μόνο.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Κύριε, ο ζων Θεός, ο Παντοδύναμος, στα χέρια του οποίου είναι φοβερό να πέσει κανείς: τείχισε την ψυχή μου με τον άγιό Σου φόβο, ώστε περιφραγμένη από αυτόν να είμαι ισχυρή και δυσάλωτη, και να επικρατώ επί των αρχών και εξουσιών και των αρχόντων του παρόντος σκότους. Μη με αφήσεις να αποτινάξω τον ζυγό της υπακοής και έτσι να γκρεμίσω τις ίδιες μου τις άμυνες, όπως το τείχος του Μωάβ έπεσε τη νύχτα, αφήνοντας τον εαυτό μου ατείχιστο και ανοιχτό στις εφόδους των παθών. Φύλαξέ με από την αμαρτία της χλεύης: όταν πέφτει γείτονας, μη με αφήσεις να χαρώ ούτε να κάνω την συμφορά του πρόφαση για τη δική μου χαρά, αλλά να θρηνήσω μαζί του και να βλέπω φοβερά στις δικές μου αστοχίες, γνωρίζοντας ότι το να χλευάζει κανείς τον θλιμμένο είναι αληθώς να προσβάλλει Εσένα που είσαι πάνω από όλα. Μη με αφήσεις να οικοδομήσω ψευδή ασφάλεια πάνω στα άψυχα χειροποιήματα της δικής μου επινοήσεως, αλλά να εμπιστεύομαι σε Εσένα μόνο, ο οποιος παιδεύεις με μέτρο, φείδεσαι υπολοίπου, και αντιτάσσεσαι στους υπερηφάνους. Θεμελίωσε μέσα μου, όπως υποσχέθηκες στον θρόνο του Δαβίδ, έλεος και αλήθεια και δικαιοσύνη· και ας αγαπώ να υποτάσσομαι σε Εσένα, να γνωρίζω Εσένα μόνο, και να απομακρύνομαι από τα δίκτυα της πλάνης. Διότι δεν επιθυμείς την καταστροφή ουδενός αλλά τη ζωή τους, Χριστέ ο Θεός ημών, ω εις τον οποίον μετά του Πατρός και του παναγίου Πνεύματος δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Υπόμνημα εις τον Ησαΐαν του Αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού κειμένου υπό της Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →