← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Άσμα Ασμάτων

Εκράτησα Αυτόν και Δεν Τον Άφησα να Φύγει: Η Αναζήτηση τη Νύχτα και η Νύφη Άσπιλη

Άσμα Ασμάτων 3-4Ομιλίαι επί του Εκκλησιαστού & επί του Άσματος Ασμάτων του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού κειμένου υπό της Eterniseed)24 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Στον τρίτο κύκλο ομιλιών ο Άγιος Γρηγόριος Νύσσης οδηγεί τη Νύφη στο θείο σκότος. 'Τη νύχτα πάνω στο κρεβάτι μου ζήτησα αυτόν που αγαπά η ψυχή μου', λέει — και ο Νύσσης ερμηνεύει αυτή τη νύχτα ως τη θεωρία του αόρατου Θεού, κατά τον τρόπο του Μωυσή που εισήλθε στο σκότος όπου ήταν ο Θεός. Αναπαυόμενη στο κρεβάτι όσων νόμιζε ότι είχε επιτύχει, η ψυχή απλώνει το χέρι προς τον Αγαπημένο και Τον βρίσκει να έχει φύγει από τη λαβή των σκέψεών της· περιέρχεται την πόλη, που είναι όλη η αγγελική τάξη, ρωτώντας τους φύλακες αν Τον έχουν δει, και ακόμη και οι άγγελοι σιωπούν, διότι Αυτός που ζητά είναι ακατάληπτος ακόμη και γι' αυτούς. Μόνο όταν έχει περάσει πέρα από όλη την κτίση και κάθε καταληπτό σημάδι Τον βρίσκει — μόνο με την πίστη — και Τον κρατά σφιχτά, αρνούμενη να Τον αφήσει μέχρι να Τον φέρει στον θάλαμό της, που είναι η καρδιά. Τότε οι φίλοι θαυμάζουν την ανάβασή της από την έρημο σαν στήλη αρωματικού καπνού· της δείχνουν το βασιλικό κρεβάτι του Σολομώντα, φυλαγμένο από εξήντα ισχυρούς άνδρες με σπαθιά στους μηρούς τους ενάντια στους τρόμους της νύχτας, και το φορείο φτιαγμένο από ξύλο Λιβάνου μεταμορφωμένο σε χρυσό και άργυρο και πορφύρα. Ο τέταρτος κύκλος στρέφεται να υμνήσει την ομορφιά της Νύφης μέλος προς μέλος — τα μάτια της σαν περιστέρια, τα δόντια της, τα χείλη της σαν κόκκινη κλωστή, τον λαιμό της σαν πύργο, τους μαστούς της που θηλάζουν — μέχρις ότου ο Λόγος σφραγίσει το σύνολο με τον λόγο που στεφανώνει το κεφάλαιο: 'Όλη είσαι ωραία, αγαπητή μου· και δεν υπάρχει σπίλος επάνω σου.' Αυτή είναι η ψυχή καθαρισμένη από τον Αμνό που αφαιρεί την αμαρτία του κόσμου.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Ανάγνωση Άσματος Ασμάτων 3–4 — 'Τη νύχτα πάνω στο κρεβάτι μου ζήτησα αυτόν που αγαπά η ψυχή μου: Τον ζήτησα, αλλά δεν Τον βρήκα… Τώρα θα σηκωθώ και θα περιέλθω την πόλη… Οι φύλακες που περιέρχονται την πόλη με βρήκαν… Ήταν λίγο που πέρασα από αυτούς, αλλά βρήκα αυτόν που αγαπά η ψυχή μου: Τον εκράτησα και δεν ήθελα να Τον αφήσω, μέχρις ότου Τον φέρω στον οίκο της μητέρας μου.' 'Ποια είναι αυτή που έρχεται από την έρημο σαν στύλοι καπνού, αρωματισμένη με σμύρνα και λιβάνι;… Ιδού το κρεβάτι του, που είναι του Σολομώντα· εξήντα ανδρείοι άνδρες είναι γύρω του… Ο βασιλιάς Σολομών έφτιαξε για τον εαυτό του άρμα από ξύλο Λιβάνου.' Έπειτα το τέταρτο κεφάλαιο: 'Ιδού, είσαι ωραία, αγαπητή μου· ιδού, είσαι ωραία· έχεις μάτια περιστεριών… Τα δόντια σου είναι σαν ποίμνιο προβάτων που είναι ομοιόμορφα κουρεμένα… Τα χείλη σου είναι σαν κλωστή κόκκινη… Ο λαιμός σου είναι σαν ο πύργος του Δαβίδ οικοδομημένος για οπλοστάσιο… Οι δύο μαστοί σου είναι σαν δύο νεαρά ελάφια… Όλη είσαι ωραία, αγαπητή μου· δεν υπάρχει σπίλος επάνω σου.'
Μελετήστε

Μελέτη

Πώς βρίσκεται ο Αγαπημένος; Όχι με την κατανόηση, διδάσκει ο Νύσσης, αλλά με την πίστη, όταν κάθε καταληπτό πράγμα έχει αφεθεί πίσω. Η Νύφη περνά πέρα από όλη την κτίση και ακόμη και την αγγελική πόλη, της οποίας η σιωπή είναι η ίδια διδαχή: όταν σιώπησαν σε αυτή την ερώτηση και με τη σιωπή τους έδειξαν ότι ακόμη και γι' αυτούς το Αντικείμενο της αναζήτησής της ήταν ακατάληπτο. Τότε Τον αναγνωρίζει από το ένα σημάδι που δεν είναι σημάδι — ότι δεν μπορεί καθόλου να καταληφθεί: αναγνώρισε το Αντικείμενο της αναζήτησης μόνο από αυτό — ότι δεν καταλαβαίνεται τι είναι. Και αφού Τον βρήκε με την πίστη, δεν θα χαλαρώσει τη λαβή της: Δεν θα αφήσω πλέον, με τη λαβή της πίστης, Αυτόν που βρέθηκε, κρατώντας Τον μέχρις ότου έλθει μέσα στον θάλαμό μου. Ο θάλαμος είναι, φυσικά, η καρδιά. Αυτό είναι το μάθημα που αντλεί ο Νύσσης από όλη την αναζήτηση — ότι κανένα μέτρο γνώσης δεν είναι ποτέ τόπος στάσης: το μέγεθος της θείας Φύσης δεν οριοθετείται από κανένα όριο, και ότι κανένα μέτρο γνώσης δεν γίνεται όριο για την αντίληψη των αντικειμένων της αναζήτησης. Ο νους τρέχει πάντα προς τα πάνω, και κάθε τελειότητα γνώσης γίνεται η αρχή της επιθυμίας για περισσότερο — η ατελείωτη ανάβαση που είναι η αληθινή μακαριότητα της ψυχής.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Ο τέταρτος κύκλος υμνεί την ομορφιά της Νύφης, και ο Νύσσης ερμηνεύει κάθε μέλος ως λειτουργία της Εκκλησίας. Τα μάτια της είναι περιστέρια διότι όσοι τάσσονται να επισκοπούν λαμβάνουν την ίδια τη μορφή του Πνεύματος: ο τελειότερος έπαινος των ματιών είναι ότι η ζωή τους να λάβει τη μορφή του Αγίου Πνεύματος. Διότι το Άγιο Πνεύμα είναι περιστέρι. Τα δόντια της είναι οι διδάσκαλοι που κάνουν λεπτό τον σκληρό άρτο του Λόγου για να τον δεχθεί όλο το σώμα: τα δόντια της Εκκλησίας είναι εκείνοι που κάνουν λεπτό για εμάς και μηρυκάζουν το απαρασκεύαστο χορτάρι των θείων λογίων. Τα χείλη της σαν κόκκινη κλωστή είναι η πίστη υφασμένη με αγάπη: μια κόκκινη κλωστή είναι η πίστη που ενεργεί διά της αγάπης, ώστε το κόκκινο να σημαίνει την πίστη, και η κλωστή να ερμηνεύεται ως αγάπη. Και όλα αυτά συγκεντρώνονται στην κορυφαία κρίση του Λόγου, 'όλη είσαι ωραία, και δεν υπάρχει σπίλος επάνω σου' — την οποία ο Νύσσης θεμελιώνει ολοκληρωτικά στον Σταυρό, στην αυτοπροσφορά του Αμνού και όχι στα δικά μας έργα: η ανθρώπινη φύση δεν μπορεί αλλιώς να καθαρισθεί από σπίλο, εκτός αν ο Αμνός που αφαιρεί την αμαρτία του κόσμου κάνει όλο το κακό να εξαφανισθεί δι' Εαυτού. Η Νύφη είναι άσπιλη όχι διότι το κέρδισε, αλλά διότι Αυτός που υπέφερε για χάρη της μοιράζεται μαζί της τη δόξα Του: όποιος υποφέρει μαζί Του θα δοξασθεί και μαζί Του, και όποιος έχει έλθει να είναι στη θεία δόξα γίνεται ολότελα ωραίος.
Απαντήστε

Απόκριση

Όταν ζητάς τον Θεό και δεν μπορείς να Τον βρεις — όταν η προσευχή γίνεται σκοτεινή και ο Αγαπημένος φαίνεται να έχει φύγει από κάθε σκέψη — μην συμπεράνεις ότι απουσιάζει. Ο Νύσσης σου δείχνει ότι αυτή είναι ακριβώς η νύχτα στην οποία βρίσκεται: όχι με την κατανόηση, διότι είναι ακατάληπτος ακόμη και για τους αγγέλους, αλλά με την πίστη, όταν έχεις αφήσει κάθε καταληπτό πράγμα και απλώνεις το χέρι προς Αυτόν πέρα από όλα. Και όταν Τον βρεις έτσι, κράτα Τον σφιχτά με τη λαβή της πίστης και μην Τον αφήσεις μέχρις ότου Τον φέρεις στον θάλαμό σου, που είναι η καρδιά σου. Μην αποθαρρύνεσαι ότι κανένα ύψος γνώσης δεν είναι ποτέ αρκετό· αυτό δεν είναι αποτυχία αλλά μακαριότητα, διότι ο Θεός είναι χωρίς όριο, και κάθε τελειότητα που φθάνεις γίνεται η πόρτα για μεγαλύτερη επιθυμία. Τότε λάβε τη θέση σου στο σώμα της Νύφης. Αν σου δοθεί να επισκοπείς, άφησε το μάτι σου να λάβει τη μορφή του περιστεριού, του Αγίου Πνεύματος, κοιτάζοντας τίποτε υλικό. Αν διδάσκεις, γίνε δόντι που κάνει λεπτό τον σκληρό άρτο του Λόγου για να τον δεχθούν οι αδύναμοι. Ας είναι τα χείλη σου η κόκκινη κλωστή — πίστη υφασμένη με αγάπη, ομολογώντας Αυτόν που σε εξαγόρασε με το αίμα Του. Και στήριξε όλη την ελπίδα σου να είσαι 'χωρίς σπίλο' όχι στα δικά σου έργα αλλά στον Αμνό που αφαιρεί την αμαρτία του κόσμου: πάσχε με Αυτόν, και θα δοξασθείς μαζί Του· έλα να είσαι στη δόξα Του, και θα γίνεις ολότελα ωραίος.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Αγαπημένε της ψυχής μου, τον οποίο ζητώ τη νύχτα πάνω στο κρεβάτι μου: όταν φεύγεις από τη λαβή των σκέψεών μου και οι ίδιοι οι άγγελοι σιωπούν ενώπιόν Σου, δίδαξέ με να Σε βρίσκω όχι με την κατανόηση αλλά με την πίστη, περνώντας πέρα από όλα όσα έχουν γίνει μέχρις ότου σε συλλάβω μόνο Σε. Και αφού Σε βρω, άφησέ με να Σε κρατώ σφιχτά με την πίστη και να μην Σε αφήσω ποτέ, μέχρις ότου Σε φέρω στον θάλαμο της καρδιάς μου και τον κάνω κατοικία Σου. Ας μην κουρασθώ ότι καμία γνώση Σου δεν είναι ποτέ το τέλος του δρόμου· διότι Εσύ δεν οριοθετείσαι από κανένα όριο, και Σε ευλογώ ότι κάθε ύψος που φθάνω είναι μόνο η αρχή μεγαλύτερου πόθου. Μόρφωσε το μάτι μου σε περιστέρι, ώστε να επισκοπώ εν Πνεύματι και να μην κοιτάζω τίποτε μολυσμένο· κάνε με δόντι στο σώμα Σου, σπάζοντας τον σκληρό άρτο του Λόγου Σου λεπτό για τους αδύναμους· και ύφανε τα χείλη μου από την κόκκινη κλωστή, πίστη που ενεργεί διά της αγάπης, ώστε να Σε ομολογώ που με εξαγόρασες με το αίμα Σου. Και επειδή δεν μπορώ να καθαρίσω τον εαυτό μου από κανένα σπίλο, κάνε Εσύ, ω Αμνέ που αφαιρείς την αμαρτία του κόσμου, όλο το κακό μου να εξαφανισθεί εν Εαυτώ Σου, ώστε πάσχοντας μαζί Σου να δοξασθώ μαζί Σου, και ερχόμενος στη δόξα Σου να γίνω όλος ωραίος, χωρίς σπίλο μέσα μου. Σε Σένα, ω Χριστέ ο Θεός μας, με τον Πατέρα και το πανάγιο Πνεύμα, δόξα τώρα και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Ομιλίαι επί του Εκκλησιαστού & επί του Άσματος Ασμάτων του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού κειμένου υπό της Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →