← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί

Η Άμπελος που Εξήχθη από την Αίγυπτο: Ψαλμοί 79 και 80

Ψαλμοί 79-80Υπόμνημα επί των Ψαλμών εκ Πρωτογόνων και Μεσαιωνικών Συγγραφέων (Neale & Littledale)20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Οι Ψαλμοί 79 και 80 αποτελούν μία ενιαία κραυγή που αναδύεται από έναν ερειπωμένο ναό, και η Εκκλησία πάντοτε άκουσε σε αυτούς τη φωνή των μαρτύρων της και τον πόθο για τον Κύριό της. Ο εβδομηκοστός ένατος θρηνεί για έναν βεβηλωμένο Ναό και σφαγιασμένους αγίους — 'τα νεκρά σώματα των δούλων σου έδωσαν να γίνουν βρώμα στα πτηνά του ουρανού… το αίμα τους έχυσαν σαν νερό' — και οι Πατέρες, συγκεντρωμένοι από τον Νήλ, το ερμήνευσαν για τους μεγάλους διωγμούς, όταν 'το αίμα των Μαρτύρων είναι ο σπόρος της Εκκλησίας'. Ο ογδοηκοστός απαντά στον θρήνο με μία προσευχή που έγινε προσευχή για την Παρουσία: 'Άκουσε, ω Ποιμένα του Ισραήλ… φανέρωσε τον εαυτό σου, εσύ που κάθεσαι επί των χερουβίμ… επανάφερέ μας, ω Θεέ, και θα γίνουμε ολόκληροι'. Η μεγάλη εικόνα του είναι η Άμπελος: 'Σύ έφερες μία άμπελο από την Αίγυπτο… και τη φύτεψες' — και οι Ανατολικοί και Δυτικοί Πατέρες ομοίως ερμήνευσαν αυτή την Άμπελο ως τον ίδιο τον Χριστό, την Αληθινή Άμπελο, και ως την Εκκλησία Του που απλώθηκε σε όλη τη γη, περιφραγμένη, κλαδευμένη, συντριμμένη για τις αμαρτίες της, και που ποθεί ο Γεωργός να επιστρέψει και να 'επισκεφθεί αυτή την άμπελο'.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Ανάγνωσε και τους δύο Ψαλμούς ως θρήνο που απαντάται από ελπίδα. Ο Ψαλμός 79 ανοίγει με ερήμωση: 'Ω Θεέ, τα έθνη εισήλθαν στην κληρονομία σου· τον άγιο ναό σου βεβήλωσαν… και δεν υπήρχε άνθρωπος να τους θάψει'. Έπειτα έρχεται η ικεσία του μετανοούντος — 'Ω μη θυμηθείς τις παλαιές αμαρτίες μας, αλλά ελέησέ μας, και αυτό σύντομα' — και η κραυγή για τη δόξα του Ονόματος του Θεού: 'Βοήθησέ μας, ω Θεέ της σωτηρίας μας, για τη δόξα του Ονόματός σου· ω λύτρωσέ μας, και γίνου ελεήμων στις αμαρτίες μας'. Τελειώνει με τον στεναγμό των αιχμαλώτων και την ομολογία του ποιμνίου: 'Έτσι εμείς, που είμαστε ο λαός σου, και πρόβατα της βοσκής σου, θα σε ευχαριστούμε για πάντα'. Ο Ψαλμός 80 στρέφει τον θρήνο προς τον Ερχόμενο: 'Άκουσε, ω Ποιμένα του Ισραήλ… διέγειρε τη δύναμή σου, και έλα, και βοήθησέ μας'. Τρεις φορές η επωδός ικετεύει, 'Επανάφερέ μας, ω Θεέ· δείξε το φως του προσώπου σου, και θα γίνουμε ολόκληροι'. Στην καρδιά του στέκεται η Άμπελος: 'Σύ έφερες μία άμπελο από την Αίγυπτο… οι λόφοι καλύφθηκαν από τη σκιά της… γιατί λοιπόν συνέτριψες τον φράχτη της;' — και η τελική προσευχή: 'Ας είναι το χέρι σου επί του ανθρώπου της δεξιάς σου… και έτσι δεν θα απομακρυνθούμε από σένα'.
Μελετήστε

Μελέτη

Στον θρήνο του Ψαλμού 79 για τους σφαγιασμένους αγίους, η αλυσίδα του Νήλ γεμίζει με τη μαρτυρία του Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου, που είχε δει τα σημάδια του διωγμού του Διοκλητιανού. Η ίδια η περιγραφή του Βασιλείου για εκείνες τις ημέρες είναι η ίδια η φωνή του Ψαλμού: οι βωμοί ανατράπηκαν, η λατρεία σίγησε — οι οίκοι προσευχής ερημώθηκαν από βέβηλα χέρια — και οι ίδιοι οι πιστοί διασπάστηκαν: τα σώματα πιστών και ενάρετων προσώπων διασπάστηκαν από τα χέρια δημίων. Ωστόσο η ικεσία του Ψαλμού — 'θα καίει η ζηλοτυπία σου σαν φωτιά για πάντα;' — δεν πρέπει να παρερμηνευθεί ως κατηγορία κατά του Θεού για πάθος. Ο Μακάριος Αυγουστίνος φυλάττει το εδάφιο με προσοχή, διδάσκοντας ότι αυτό που η Γραφή ονομάζει οργή και ζηλοτυπία δεν είναι ταραχή στον Θεό αλλά η σταθερή εκδίκηση της ανομίας και η απαίτηση αγιότητας: η οργή και η ζηλοτυπία του θεού δεν είναι συναισθήματα του θεού. Ο Θεός που αφήνει τους μάρτυρες να πέσουν δεν είναι Θεός που νικήθηκε από οργή, αλλά Θεός του οποίου η αγάπη είναι ζηλότυπη για την αγνότητά μας και τη σωτηρία μας — και οι λυτρώσεις Του, που ζητούνται 'για τη δόξα του Ονόματός σου', δεν είναι ποτέ για τα δικά μας προσόντα αλλά για τα δικά Του.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Ο Ψαλμός 80 προσεύχεται σε Αυτόν 'που κάθεσαι επί των χερουβίμ', και η Ανατολή πάντοτε άκουσε σε αυτόν τον θρόνο ένα μυστήριο του Ευαγγελίου. Ο Άγιος Ειρηναίος, ο μεγάλος μάρτυρας του δεύτερου αιώνα, ερμήνευσε τα τέσσερα ζωντανά πλάσματα των χερουβίμ ως τα τέσσερα Ευαγγέλια, δοθέντα από τον Λόγο που κάθεται ενθρονισμένος επάνω τους — ένας Χριστός που κηρύττεται υπό τέσσερις όψεις: μας έδωσε το ευαγγέλιο υπό τέσσερις όψεις, αλλά δεμένο μαζί από ένα πνεύμα. Ο Ποιμένας που κάθεται επί των χερουβίμ είναι ο ίδιος που ικετεύεται να 'φανερώσει τον εαυτό του' με την Ενσάρκωσή Του. Και όταν ο Ψαλμός προσεύχεται 'σύ έκανες δρόμο ενώπιόν της' για την Άμπελο, ο Μακάριος Αυγουστίνος απαντά με τον ίδιο τον λόγο του Κυρίου — ο Δρόμος που προετοιμάστηκε ενώπιον του λαού Του είναι ο ίδιος ο Χριστός, που είπε, 'Εγώ είμαι η Οδός, η Αλήθεια και η Ζωή': ποιος ήταν ο δρόμος που έγινε ενώπιόν της. Έτσι η Άμπελος και ο Ποιμένας και η Οδός είναι ένα. Η Εκκλησία που εξήχθη από την Αίγυπτο, φυτευμένη, απλωμένη στους λόφους, και συντριμμένη για τις αμαρτίες της, έχει μόνο μία προσευχή που απομένει, τριπλά επαναλαμβανόμενη: ο Γεωργός να επιστρέψει, να κοιτάξει κάτω από τον ουρανό, και να 'επισκεφθεί αυτή την άμπελο' — και εμείς, ενισχυμένοι από Αυτόν, 'να μην απομακρυνθούμε από σένα'.
Απαντήστε

Απόκριση

Ας διαμορφώσουν αυτοί οι Ψαλμοί την προσευχή σου σε έναν πληγωμένο κόσμο. Όταν βλέπεις τον ναό ερημωμένο, τους πιστούς διασκορπισμένους, τους οίκους προσευχής βεβηλωμένους — όπως είδε ο Βασίλειος στην εποχή του και η Εκκλησία έχει δει σε κάθε εποχή — μην απελπίζεσαι, αλλά προσευχήσου τον Ψαλμό 79: 'Βοήθησέ μας, ω Θεέ της σωτηρίας μας, για τη δόξα του Ονόματός σου'. Πρόσεξε το έδαφος της ικεσίας: όχι την αξία σου, αλλά το Όνομά Του· η λύτρωση που ζητάς είναι 'για χάρη του Ονόματός σου', και σε αυτό μόνο μπορείς να στηρίξεις όλη την ελπίδα σου. Και όταν η ίδια σου η ψυχή έχει συντριβεί — ο φράχτης σχισμένος, τα σταφύλια μαζεμένα, ο αγριόχοιρος στον αμπελώνα της καρδιάς σου — προσευχήσου τον Ψαλμό 80, και προσευχήσου τον τρεις φορές αν χρειαστεί: 'Επανάφερέ μας, ω Θεέ· δείξε το φως του προσώπου σου, και θα γίνουμε ολόκληροι'. Θυμήσου ότι δεν μπορείς να επιστρέψεις ο ίδιος· είναι η επιστροφή Του προς εσένα που σε επιστρέφει. Έτσι προσκολλήσου στην Αληθινή Άμπελο, μείνε στον Ποιμένα που κάθεται επί των χερουβίμ, και περπάτα στην Οδό που είναι ο Χριστός. Τότε, με τον Ψαλμωδό, κάνε την μία υπόσχεση που μετράει: 'Έτσι δεν θα απομακρυνθούμε από σένα'.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Ποιμένα του Ισραήλ, που οδηγείς τον Ιωσήφ σαν πρόβατο, που κάθεσαι επί των χερουβίμ και μας έδωσες το Ευαγγέλιό Σου υπό τέσσερις όψεις δεμένες μαζί από ένα Πνεύμα: κοίταξε κάτω από τον ουρανό, ιδέ, και επισκέψου αυτή την άμπελο την οποία η δεξιά σου χείρα φύτεψε. Όταν η κληρονομία Σου ερημώνεται και οι άγιοι τόποι Σου βεβηλώνονται, όταν τα σώματα των δούλων Σου δίνονται στον λεηλάτη, μη θυμηθείς τις παλαιές αμαρτίες μας, αλλά ελέησέ μας, και αυτό σύντομα· βοήθησέ μας, ω Θεέ της σωτηρίας μας, για τη δόξα του Ονόματός Σου, και λύτρωσέ μας για χάρη του Ονόματός Σου. Μη γίνεις μακριά μας στην οργή που δεν είναι πάθος αλλά δικαιοσύνη, και στη ζηλοτυπία που είναι η αγάπη Σου απαιτώντας την αγιότητά μας· αλλά επανάφερέ μας, και δείξε μας το φως του προσώπου Σου, ώστε να γίνουμε ολόκληροι. Διέγειρε τη δύναμή Σου, και έλα· κάνε μας κλάδους της Αληθινής Αμπέλου, μένοντας σε Σένα την Οδό, την Αλήθεια και τη Ζωή, ώστε ενισχυμένοι από το Άγιο Πνεύμα Σου να μην απομακρυνθούμε ποτέ από Σένα, αλλά να ζούμε, και να επικαλούμαστε το Όνομά Σου. Διότι Σύ είσαι η Άμπελος και εμείς οι κλάδοι, και σε Σένα, με τον Πατέρα Σου που σε φύτεψε και το πανάγιο και αγαθό και ζωοποιό Πνεύμα Σου, ας είναι δόξα, τώρα και πάντοτε, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Υπόμνημα επί των Ψαλμών εκ Πρωτογόνων και Μεσαιωνικών Συγγραφέων (Neale & Littledale) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →