Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Δευτερονόμιο
Δευτερονόμιον 25-26 — με τον Ιωάννη Καλβίνο
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Η προσεκτική ερμηνεία του Ιωάννη Καλβίνου στο Δευτερονόμιον μας προσκαλεί στην καρδιά των εντολών της διαθήκης του Θεού για τον λαό Του. Στα κεφάλαια 25 και 26 συναντούμε νόμους που διαμορφώνουν τη δικαιοσύνη, το έλεος, τη λατρεία και τη μνήμη. Το σχόλιο του Καλβίνου αποκαλύπτει πώς αυτές οι αρχαίες εντολές εξακολουθούν να μιλούν στη ζωή της πίστης σήμερα. Καθώς ανοίγουμε μαζί τις Γραφές, ακούμε τη φωνή του Πνεύματος μέσα από τις πιστές γνώσεις του Καλβίνου. Ας εμβαθύνει αυτή η μελέτη την αγάπη μας για τον Λόγο του Θεού και την υπακοή μας στους τρόπους Του.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αφιερώστε χρόνο τώρα για να διαβάσετε αργά και προσευχητικά τα κεφάλαια 25 και 26 του Δευτερονομίου. Προσέξτε τις προσεκτικές οδηγίες σχετικά με τη δικαιοσύνη στην τιμωρία, τη φροντίδα για τον εργάτη, την πρόνοια για τη γενεαλογική γραμμή, τη μνήμη των εχθρών και την χαρούμενη προσφορά των πρωτογεννημάτων και των δεκατών. Αφήστε τα λόγια να εγκατασταθούν στην καρδιά σας καθώς προετοιμάζεστε να μελετήσετε τις σκέψεις του Καλβίνου πάνω σε αυτά τα χωρία.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Καλβίνος ξεκινά αντιμετωπίζοντας τη μετριοπάθεια που επιβάλλεται στις δικαστικές τιμωρίες.
Εφόσον εδώ επιβάλλεται μετριοπάθεια και ανθρωπιά, αποτελεί Συμπλήρωμα της Έκτης Εντολής. Το σύνολο είναι ότι, αν κάποιος καταδικαστεί δικαστικά να δεχθεί πληγές με μαστίγιο, η τιμωρία δεν πρέπει να είναι υπερβολική. Το ζήτημα όμως αφορά μια τιμωρία που από τους νομικούς ονομάζεται μετριοπαθής διόρθωση, και η οποία πρέπει να είναι τέτοια ώστε το σώμα που σχίζεται από το μαστίγιο να μην ακρωτηριαστεί ή παραμορφωθεί. Εφόσον λοιπόν ο Θεός έχει φεισθεί μέχρι τώρα του ενόχου, ώστε να καταστείλει ακόμη και τη δίκαιη αυστηρότητα, πολύ περισσότερο θα έδειχνε μέριμνα για αθώο αίμα· και εφόσον απαγορεύει στον κριτή να χρησιμοποιεί υπερβολική αυστηρότητα, πολύ λιγότερο θα ανεχόταν τη βία ενός ιδιώτη, αν την ασκούσε εναντίον του αδελφού του. Αλλά ήταν αναγκαίο να περιορισθεί έτσι ο ζήλος, διότι οι κριτές, κατά τα άλλα όχι άδικοι, είναι συχνά εξίσου αυστηροί απέναντι σε μικρότερα αδικήματα όσο και απέναντι σε εγκλήματα. Δεν ορίζεται πράγματι ίσο μέτρο τιμωρίας, σαν να έπρεπε όλοι να μαστιγωθούν το ίδιο· απαγορεύεται μόνο να διατάξουν οι κριτές περισσότερες από σαράντα πληγές συνολικά για ένα αδίκημα. Έτσι οι ένοχοι μαστιγώνονταν σκόπιμα, και όχι με τόσο αδιάκριτο τρόπο σαν να μην ήταν αναγκαίο να μετρηθούν οι πληγές· επιπλέον, δεν τραυματίζονταν τόσο για το μέλλον ώστε να στερηθούν τη χρήση κάποιου μέλους τους. Με την ίδια πρόθεση ο Θεός ήθελε να είναι παρόντες οι ίδιοι οι κριτές, ώστε με την αυθεντία τους να αποτρέψουν κάθε υπερβολή· και προστίθεται ο λόγος, μήπως 'ο αδελφός σου φανεί ευτελής ενώπιόν σου', επειδή μαστιγώθηκε υπερβολικά. Αυτό μπορεί να ερμηνευθεί με δύο τρόπους, είτε μήπως το σώμα του παραμορφωθεί από τα χτυπήματα και έτσι καταστεί άσχημο· είτε μήπως, στιγματισμένος για πάντα με ατιμία και ντροπή, αποθαρρυνθεί στην ψυχή· διότι γνωρίζουμε πόσο βαρύ και πικρό είναι να χλευάζεται και να υβρίζεται κάποιος. Μια τρίτη έννοια, την οποία προτιμούν μερικοί, είναι υπερβολικά μακρινή, δηλαδή μήπως πεθάνει σαν κάποιο ευτελές και καταφρονητέο ζώο· διότι ο Θεός μόνο φροντίζει ώστε ο ταλαίπωρος άνθρωπος να βελτιωθεί από την τιμωρία του, και όχι να γίνει αναίσθητος από την ατιμία του. Καθώς οι Ιουδαίοι ήταν πάντα επιδεικτικοί στον ζήλο τους για ασήμαντα πράγματα, επινόησαν μια παιδιάστικη προφύλαξη, για να τηρήσουν αυστηρότερα αυτόν τον νόμο· διότι ήταν σχολαστικοί στο να μην προχωρούν στην τεσσαρακοστή πληγή, αλλά, αφαιρώντας μία, αναζητούσαν μια κενή φήμη ελεημοσύνης, σαν να ήταν σοφότεροι από τον ίδιο τον Θεό και ανώτεροι από Αυτόν στην καλοσύνη. Σε τέτοια ανοησία πέφτουν οι άνθρωποι, όταν τολμούν από το δικό τους μυαλό να επινοήσουν οτιδήποτε σε αντίθεση με τον λόγο του Θεού! Αυτή η δεισιδαιμονία επικρατούσε ήδη στην εποχή του Παύλου, όπως συμπεραίνουμε από τα λόγια του, όπου αναφέρει ότι 'πέντε φορές έλαβε σαράντα πληγές πλην μίας'. (Β' Κορινθίους 11:24.)Σχετικά με την εντολή για το βόδι, ο Καλβίνος γράφει:
4. Δεν θα φιμώσεις το βόδι. Αυτό το χωρίο πράγματι ανήκει κυρίως στα Συμπληρώματα της Εντολής, αλλά, επειδή αποτελεί επιβεβαίωση του προηγούμενου διατάγματος, φάνηκε σκόπιμο να τα συνδέσουμε· ιδιαίτερα επειδή ο πιστός ερμηνευτής του, ο Παύλος, δηλώνει ότι ο Θεός δεν είχε άλλο σκοπό στο να το παραδώσει παρά να μην αποστερηθεί ο εργάτης του δίκαιου μισθού του, (Α' Κορινθίους 9:10)· διότι, όταν μιλά για τη συντήρηση που πρέπει να παρέχεται στους διακόνους του Ευαγγελίου, το επικαλείται ως απόδειξη της υπόθεσής του. Και, μήπως κάποιος αντιτείνει ότι υπάρχει διαφορά μεταξύ βοδιών και ανθρώπων, προσθέτει ότι ο Θεός δεν ενδιαφέρεται για βόδια, αλλά ότι ειπώθηκε για χάρη εκείνων που εργάζονται. Εν τω μεταξύ, πρέπει να έχουμε κατά νου ότι οι άνθρωποι διδάσκονται έτσι στην δικαιοσύνη, ώστε να είναι υποχρεωμένοι να την ασκούν ακόμη και προς τα άλογα ζώα· διότι καλά ο Σολομών μεγαλύνει την αδικία, με την οποία βλάπτεται ο πλησίον μας, μέσω της σύγκρισης· 'Ο δίκαιος φροντίζει για τη ζωή του κτήνους του.' (Παροιμίαι 12:10.) Το σύνολο είναι ότι πρέπει να πληρώνουμε ελεύθερα και εκούσια αυτό που είναι δίκαιο, και ότι ο καθένας πρέπει να είναι αυστηρός με τον εαυτό του ως προς την εκτέλεση του καθήκοντός του· διότι, αν είμαστε υποχρεωμένοι να παρέχουμε τροφή σε άλογα ζώα, πολύ λιγότερο πρέπει να περιμένουμε να γίνουν οι άνθρωποι επίμονοι μαζί μας, για να λάβουν αυτό που τους ανήκει.Στρεφόμενος στον νόμο του λεβιρατικού γάμου, ο Καλβίνος γράφει:
5. Αν αδελφοί κατοικούν μαζί, και ένας από αυτούς πεθάνει. Αυτός ο νόμος έχει κάποια ομοιότητα με εκείνον που επιτρέπει σε έναν αρραβωνιασμένο να επιστρέψει στη σύζυγο, την οποία δεν έχει ακόμη λάβει· αφού ο σκοπός και των δύο είναι να διατηρήσουν σε κάθε άνθρωπο αυτό που κατέχει, ώστε να μην είναι υποχρεωμένος να το αφήσει σε ξένους, αλλά να έχει κληρονόμους γεννημένους από το ίδιο του το σώμα· διότι, όταν ένας γιος διαδέχεται τον πατέρα, τον οποίο αντιπροσωπεύει, φαίνεται να γίνεται σχεδόν καμία αλλαγή. Ως εκ τούτου, επίσης, είναι φανερό πόσο πολύ ευάρεστο στον Θεό είναι να μην στερηθεί κανείς την περιουσία του, αφού κάνει πρόνοια ακόμη και για τον ετοιμοθάνατο, ώστε αυτό που δεν μπορούσε να παραχωρήσει σε άλλους χωρίς λύπη και ενόχληση, να διατηρηθεί στους απογόνους του. Εκτός αν, επομένως, ο συγγενής του αντιμετωπίσει την ατεκνία του νεκρού, αυτή η απανθρωπιά λογίζεται ως ένα είδος κλοπής. Διότι, αφού το να είναι άτεκνος ήταν κατάρα του Θεού, ήταν παρηγοριά σε αυτή την κατάσταση να ελπίζει σε δανεική απογόνια, ώστε το όνομα να μην εξαφανισθεί εντελώς.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Ο Καλβίνος στη συνέχεια ξεδιπλώνει το νόημα της ομολογίας των πρωτογεννημάτων, γράφοντας:
Ομολογώ αυτή την ημέρα. Με αυτά τα λόγια οι Ισραηλίτες ομολογούν ότι δεν απέκτησαν την κυριαρχία της γης ούτε με τη δική τους δύναμη ούτε με καλή τύχη, αλλά με το δωρεάν δώρο του Θεού, και σύμφωνα με την υπόσχεσή Του. Υπάρχουν, επομένως, δύο ρήσεις σε αυτή την πρόταση· πρώτον, ότι ο Θεός είχε δωρεάν υποσχεθεί να δώσει εκείνη τη γη στον Αβραάμ ως κληρονομιά των απογόνων του· και, δεύτερον, ότι είχε εκπληρώσει την υπόσχεσή Του, όχι μόνο όταν είχε φέρει τα παιδιά του Αβραάμ στην κατοχή, αλλά προσθέτοντας στη χάρη Του με την ειρηνική απόλαυσή της. Επιδιώκει το ίδιο σημείο πιο πλήρως αμέσως μετά, όπου οι Ισραηλίτες διατάσσονται να δηλώσουν πόσο άθλια ήταν η κατάσταση των πατέρων τους, πριν ο Κύριος τους αγκαλιάσει με την εύνοιά Του και τους χορηγήσει το έλεός Του. Η αρχική λέξη στον στίχο 5, που σημαίνει να απαντήσω, τη μεταφράζω απλά, σύμφωνα με την εβραϊκή ιδιωματική έκφραση, να μιλήσω ή να πω· εκτός αν θεωρηθεί καλύτερο το να μαρτυρήσω, το οποίο θα ήταν πολύ κατάλληλο· διότι εδώ περιγράφεται η επίσημη ομολογία, με την οποία δένονταν κάθε χρόνο με τον Θεό. Δεν μετρούν την καταγωγή τους από τον Αβραάμ, αλλά από τον Ιακώβ, στο πρόσωπο του οποίου η χάρη του Θεού έλαμψε πιο φωτεινά· διότι, αναγκασμένος να φύγει από τη γη Χαναάν, είχε περάσει ένα καλό μέρος της ζωής του στη Συρία, (διότι δεν επέστρεψε στο σπίτι, μέχρι που ήταν γέρος,) και μετά, διωγμένος ξανά στην Αίγυπτο από την πείνα, είχε τελικά πεθάνει εκεί. Η γη, επομένως, δεν είχε πέσει σε αυτούς με κληρονομικό δικαίωμα, ούτε με τις δικές τους προσπάθειες· ο πατέρας τους Ιακώβ δεν είχε επιτραπεί ούτε να παροικήσει εκεί. Τον αποκαλούν Σύρο, επειδή όταν είχε παντρευτεί τις κόρες του Λάβαν, και είχε γεννήσει παιδιά, και ήταν προχωρημένος στα χρόνια πριν επιστρέψει στο σπίτι, φαινόταν να έχει απαρνηθεί τη γη Χαναάν. Αφού λοιπόν ήταν ικανοποιημένος για πολλά χρόνια με την κατοικία που επέλεξε για τον εαυτό του στη Συρία, οι απόγονοί του ομολογούσαν δικαίως ότι ήταν προσκυνητής και ξένος, εξαιτίας της μακράς εξορίας του· και για τον ίδιο λόγο ότι και αυτοί θα μπορούσαν να λογισθούν ξένοι. Προσθέτουν ότι ο πατέρας τους Ιακώβ εγκατέλειψε ξανά τη γη Χαναάν όταν αναγκάστηκε από την πείνα να κατέβει στην Αίγυπτο· και ενώ αφηγούνται ότι παροίκησε εκεί με λίγους, και μετά μεγάλωσε σε ισχυρό έθνος, ομολογούν έτσι ότι ήταν Αιγύπτιοι, αφού είχαν προέλθει από εκεί, όπου ήταν η αρχή του ονόματος και της φυλής τους. Στο υπόλοιπο του χωρίου επιβεβαιώνουν περαιτέρω το γεγονός ότι οδηγήθηκαν στη γη Χαναάν από το χέρι του Θεού· διότι όταν καταπιέζονταν από τυραννία, φώναξαν προς Αυτόν, και εισακούστηκαν. Διατάσσονται επίσης να εορτάσουν τα σημεία και τα θαύματα με τα οποία η λύτρωσή τους εκδηλώθηκε πιο καθαρά, ώστε να δώσουν ευχαριστίες στον Θεό χωρίς δισταγμό, και να αντιπαραβάλουν την καθαρή λατρεία Του με όλες τις φαντασίες των εθνών· διαφορετικά, αυτό θα ήταν μόνο μια ψυχρή άσκηση ευσέβειας. Αυτό που ακολουθεί στον τελευταίο στίχο, 'Και θα χαίρεσαι,' κ.λπ., φαίνεται πράγματι να ήταν υπόσχεση, σαν ο Θεός, θέτοντας ενώπιόν τους τη βεβαιότητα της ευλογίας Του, πρόσθεσε ένα ερέθισμα για να διεγείρει τον λαό σε πιο χαρούμενη αγάπη· αλλά η έννοια θα φαινόταν πιο σαφής και φυσική αν η σύνδεση άλλαζε σε χρονικό επίρρημα τότε· διότι αυτό είναι το κύριο πράγμα στη χρήση του φαγητού και του ποτού μας, με συνείδηση χαρούμενη και ευφρόσυνη να τα δεχόμαστε ως μαρτυρία της πατρικής εύνοιας του Θεού. Τίποτα δεν είναι πιο άθλιο από την αμφιβολία· και επομένως ο Παύλος απαιτεί ιδιαίτερα από εμάς αυτή την πεποίθηση, προστάζοντάς μας να μην τρώμε χωρίς πίστη. (Προς Ρωμαίους 14:23.) Προκειμένου, λοιπόν, να καταστήσει τους Ισραηλίτες πιο πρόθυμους στο καθήκον τους, ο Μωυσής τους υπενθυμίζει ότι μόνο θα μπορούσαν να χαρούν ελεύθερα στη χρήση των δώρων του Θεού, αν είχαν εκφράσει την ευγνωμοσύνη τους όπως διέταξε.
Απαντήστε
Απόκριση
Πώς η μέριμνα του Θεού τόσο για τη δικαιοσύνη όσο και για το έλεος διαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρεστε στους άλλους σήμερα; Με ποιους τρόπους μπορείτε να αναγνωρίσετε πιο πιστά ότι όλα όσα κατέχετε προέρχονται από τον Κύριο; Πού σας προσκαλεί ο Θεός σε μεγαλύτερη γενναιοδωρία και μνήμη στη λατρεία σας;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε Πατέρα, ὁ ὁποῖος ἔθεσας δικαιοσύνην καὶ ἔλεος ἐν τῷ νόμῳ τῆς διαθήκης σου, δώρησαι ἡμῖν χάριν ἵνα τηρῶμεν τὴν δικαιοσύνην ἣν προστάσσεις καὶ ἐκτείνωμεν συμπόνιαν καθὼς ἔδειξας ἡμῖν. Διὰ τοῦ Πνεύματος, ἐνδυνάμωσον ἡμᾶς ἵνα προσφέρωμεν τὰ πρῶτα καὶ τὰ ἄριστα πάντων τῶν δώρων σου μετὰ καρδιῶν αἱ ὁποῖαι ἐνθυμοῦνται τὴν κραταιὰν σωτηρίαν σου καὶ ἀναπαύονται ἐν τῇ λυτρώσει τῇ τελεσθείσῃ ὑπὸ τοῦ Χριστοῦ. Ἐνίσχυσον ἡμᾶς ἵνα ζῶμεν ἐνώπιόν σου ἐν χαρμόσυνῃ ὑπακοῇ, ἐμπιστευόμενοι τὴν ἀμετάβλητον πίστιν σου ἵνα τηρῇς διαθήκην μετὰ τοῦ λαοῦ σου. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →