Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Γένεσις
Γένεσις 27-28 — με τον Ιωάννη Καλβίνο
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Το σχόλιο του Ιωάννη Καλβίνου στη Γένεση 27-28 προσφέρει ένα βαθύ παράθυρο στο μυστήριο της θείας εκλογής μέσα στην ανθρώπινη αδυναμία. Καθώς ακολουθούμε τον Καλβίνο μέσα από την περίπλοκη αφήγηση του Ισαάκ, της Ρεβέκκας, του Ιακώβ και του Ησαύ, συναντούμε έναν πατριάρχη του οποίου τα αμυδρά μάτια γίνονται το ίδιο το όργανο της κυρίαρχης επιλογής του Θεού. Ο Καλβίνος δείχνει πώς η πίστη, το λάθος και η πρόνοια συνυφαίνονται στη μετάδοση της ευλογίας της διαθήκης. Η προσεκτική του ερμηνεία μας προσκαλεί να δούμε πέρα από το απλό οικογενειακό δράμα στο σταθερό χέρι του Θεού που εξασφαλίζει τις υποσχέσεις του. Σήμερα ακούμε τον Καλβίνο να μας καθοδηγεί μέσα από αυτά τα κεφάλαια με ευλάβεια και ακρίβεια.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Εγκατασταθείτε στην ιστορία της ευλογίας του Ισαάκ και του ταξιδιού του Ιακώβ στη Χαράν. Διαβάστε τη Γένεση 27-28 αργά, παρατηρώντας την ένταση μεταξύ ανθρώπινων σχεδίων και θείας πρόθεσης. Αφήστε την αφήγηση να ξεδιπλωθεί χωρίς βιασύνη για συμπεράσματα. Παρατηρήστε πώς περνά η ευλογία, πώς παίζει τον ρόλο της η απάτη και πώς ο Θεός εξακολουθεί να επιβεβαιώνει τη διαθήκη του. Αφήστε το κείμενο να προετοιμάσει την καρδιά σας για τις γνώσεις του Καλβίνου σχετικά με την εκλογή, την πίστη και την πιστότητα του Θεού.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Καλβίνος ανοίγει θέτοντας το αφηγηματικό πλαίσιο της ευλογίας.
1. Και συνέβη όταν ο Ισαάκ ήταν γέρος. Σε αυτό το κεφάλαιο ο Μωυσής επεξεργάζεται με πολλά λόγια μια ιστορία που δεν φαίνεται να έχει μεγάλη χρησιμότητα. Συνοψίζεται στο εξής: ο Ησαύ βγήκε με εντολή του πατέρα του για κυνήγι· ο Ιακώβ, με τα ρούχα του αδελφού του, παρασύρθηκε από την τέχνη της μητέρας του να αποκτήσει κρυφά την ευλογία που οφειλόταν από το δικαίωμα της φύσης στον πρωτότοκο. Φαίνεται ακόμη και σαν παιδικό παιχνίδι να παρουσιάζει στον πατέρα του ένα κατσίκι αντί για κυνήγι, να προσποιείται ότι είναι τριχωτός βάζοντας δέρματα και, με το όνομα του αδελφού του, να παίρνει την ευλογία με ψέμα. Αλλά για να μάθουμε ότι ο Μωυσής δεν σταματά μάταια πάνω σε αυτή την αφήγηση ως σοβαρότερο θέμα, πρέπει πρώτα να παρατηρήσουμε ότι όταν ο Ιακώβ έλαβε την ευλογία από τον πατέρα του, αυτό το σημείο επιβεβαίωσε σε αυτόν τον χρησμό με τον οποίο ο Κύριος τον προτίμησε από τον αδελφό του. Διότι η ευλογία που λέγεται εδώ δεν ήταν απλή προσευχή αλλά νόμιμη επικύρωση, θεία παρεμβαλλόμενη, για να φανερώσει τη χάρη της εκλογής. Ο Θεός είχε υποσχεθεί στους αγίους πατέρες ότι θα ήταν Θεός στο σπέρμα τους για πάντα. Αυτοί, όταν πλησίαζαν τον θάνατο, για να εξασφαλιστεί η διαδοχή στους απογόνους τους, τους έθεταν στην κατοχή, σαν να παρέδιδαν από χέρι σε χέρι, τη χάρη που είχαν λάβει από τον Θεό. Έτσι ο Αβραάμ, ευλογώντας τον γιο του Ισαάκ, τον κατέστησε κληρονόμο της πνευματικής ζωής με επίσημη τελετή. Με τον ίδιο σκοπό, ο Ισαάκ τώρα, φθαρμένος από την ηλικία, φαντάζεται ότι σύντομα πρόκειται να φύγει από αυτή τη ζωή και θέλει να ευλογήσει τον πρωτότοκο γιο του, ώστε η αιώνια διαθήκη του Θεού να παραμείνει στην οικογένειά του. Οι Πατριάρχες δεν ανέλαβαν αυτό αυθαίρετα ή για δικό τους ιδιωτικό λόγο, αλλά ήταν δημόσιοι και θεία ορισμένοι μάρτυρες. Σε αυτό το σημείο ανήκει η δήλωση του Αποστόλου, «ο μικρότερος ευλογείται από τον μεγαλύτερο». (Εβραίους 7:7.) Διότι ακόμη και οι πιστοί συνήθιζαν να ευλογούν ο ένας τον άλλον με αμοιβαίες πράξεις φιλανθρωπίας· αλλά ο Κύριος επέβαλε αυτή την ιδιαίτερη υπηρεσία στους πατριάρχες, να μεταδίδουν, ως παρακαταθήκη στους απογόνους, τη διαθήκη που είχε συνάψει μαζί τους και την οποία τηρούσαν καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Η ίδια εντολή δόθηκε αργότερα στους ιερείς, όπως φαίνεται στους Αριθμούς 6:24 και άλλα παρόμοια μέρη. Επομένως ο Ισαάκ, ευλογώντας τον γιο του, ανέλαβε άλλον χαρακτήρα από αυτόν του πατέρα ή ενός ιδιώτη, γιατί ήταν προφήτης και ερμηνευτής του Θεού, ο οποίος κατέστησε τον γιο του κληρονόμο της ίδιας χάρης που είχε λάβει. Εξ ου και φαίνεται αυτό που είπα ήδη, ότι ο Μωυσής, πραγματευόμενος αυτό το θέμα, δεν είναι χωρίς λόγο τόσο εκτενής. Ας ζυγίσουμε όμως κάθε μία από τις περιστάσεις της υπόθεσης με τη σωστή σειρά· από τις οποίες η πρώτη είναι ότι ο Θεός μετέφερε την ευλογία του Ησαύ στον Ιακώβ, με λάθος εκ μέρους του πατέρα· του οποίου τα μάτια, μας λέει ο Μωυσής, ήταν αμυδρά. Η όραση επίσης του Ιακώβ ήταν αδύναμη όταν ευλόγησε τα εγγόνια του Εφραίμ και Μανασσή· όμως η έλλειψη όρασής του δεν τον εμπόδισε να τοποθετήσει προσεκτικά τα χέρια του σε εγκάρσια κατεύθυνση. Αλλά ο Θεός επέτρεψε να εξαπατηθεί ο Ισαάκ, για να δείξει ότι δεν ήταν με τη θέληση του ανθρώπου που ο Ιακώβ υψώθηκε, αντίθετα με την πορεία της φύσης, στο δικαίωμα και την τιμή της πρωτοτοκίας.Ο Καλβίνος εξετάζει στη συνέχεια την πίστη του Ισαάκ αναμεμειγμένη με λάθος.
4. Για να ευλογήσει η ψυχή μου εσένα. Θαυμάσια ήταν η πίστη του αγίου ανθρώπου αναμεμειγμένη με μια ανόητη και απερίσκεπτη σαρκική στοργή. Η γενική αρχή της πίστης ανθίζει στο μυαλό του, όταν, ευλογώντας τον γιο του, του παραδίδει, υπό την καθοδήγηση του Αγίου Πνεύματος, το δικαίωμα της κληρονομιάς που του είχε υποσχεθεί θεία. Εν τω μεταξύ, παρασύρεται τυφλά από την αγάπη για τον πρωτότοκο γιο του, για να προτιμήσει αυτόν από τον άλλον· και με αυτόν τον τρόπο αντιμάχεται τον χρησμό του Θεού. Διότι δεν μπορούσε να αγνοεί αυτό που ο Θεός είχε προφέρει πριν γεννηθούν τα παιδιά. Αν κάποιος θέλει να τον δικαιολογήσει, εφόσον δεν είχε λάβει εντολή από τον Θεό να αλλάξει τη συνηθισμένη τάξη της φύσης προτιμώντας τον νεότερο από τον μεγαλύτερο· αυτό εύκολα αντικρούεται: επειδή όταν γνώριζε ότι ο πρωτότοκος είχε απορριφθεί, εξακολουθούσε να επιμένει στην υπερβολική του προσκόλληση. Πάλι, παραμελώντας να ρωτήσει σχετικά με το καθήκον του, όταν είχε ενημερωθεί για τον ουράνιο χρησμό από τη σύζυγό του, η αμέλειά του δεν ήταν καθόλου συγγνωστή. Διότι δεν ήταν εντελώς άγνωστος της κλήσης του· επομένως, η πεισματική του προσκόλληση στον γιο του ήταν ένα είδος τύφλωσης, που αποδείχθηκε μεγαλύτερο εμπόδιο για αυτόν από την εξωτερική αμυδρότητα των ματιών του. Ωστόσο αυτό το σφάλμα, αν και άξιο επίπληξης, δεν στέρησε από τον άγιο άνθρωπο το δικαίωμα να προφέρει ευλογία· αλλά η πλήρης εξουσία παρέμεινε σε αυτόν, και η δύναμη και η αποτελεσματικότητα της μαρτυρίας του παρέμειναν ακέραιες, ακριβώς σαν ο Θεός ο ίδιος να είχε μιλήσει από τον ουρανό· σε αυτό το θέμα θα αναφερθώ σύντομα πάλι.Για την παρέμβαση της Ρεβέκκας, ο Καλβίνος γράφει:
5. Και η Ρεβέκκα άκουσε. Ο Μωυσής εξηγεί τώρα πληρέστερα την τέχνη με την οποία ο Ιακώβ απέκτησε την ευλογία. Πράγματι φαίνεται γελοίο, ότι ένας γέρος, εξαπατημένος από την πονηριά της συζύγου του, μέσα από άγνοια και λάθος, να έχει εκστομίσει αυτό που ήταν αντίθετο με την επιθυμία του. Και σίγουρα η στρατηγική της Ρεβέκκας δεν ήταν χωρίς σφάλμα· διότι αν και δεν μπορούσε να καθοδηγήσει τον σύζυγό της με σωτήρια συμβουλή, δεν ήταν νόμιμη μέθοδος δράσης, να τον παρακάμψει με τέτοια απάτη. Διότι, όπως το ψέμα είναι από μόνο του ένοχο, αμάρτησε ακόμη πιο σοβαρά σε αυτό, ότι επιθυμούσε να παίξει σε ιερό θέμα με τέτοια τεχνάσματα. Γνώριζε ότι το διάταγμα με το οποίο ο Ιακώβ είχε εκλεγεί και υιοθετηθεί ήταν αμετάβλητο· γιατί λοιπόν δεν περιμένει υπομονετικά μέχρι ο Θεός να το επιβεβαιώσει στην πράξη, και να δείξει ότι αυτό που είχε προφέρει μια φορά από τον ουρανό είναι βέβαιο; Επομένως, σκοτεινιάζει τον ουράνιο χρησμό με το ψέμα της, και καταργεί, όσο μπορούσε, τη χάρη που υποσχέθηκε στον γιο της. Τώρα, αν εξετάσουμε περαιτέρω, από πού προήλθε αυτή η μεγάλη επιθυμία να κινηθεί· η εξαιρετική της πίστη θα φανεί από την άλλη πλευρά. Διότι, καθώς δεν δίστασε να προκαλέσει τον σύζυγό της εναντίον της, να ανάψει αμείλικτη έχθρα μεταξύ των αδελφών, να εκθέσει τον αγαπημένο της γιο Ιακώβ στον κίνδυνο άμεσου θανάτου, και να διαταράξει όλη την οικογένεια· αυτό σίγουρα προήλθε από καμία άλλη πηγή παρά από την πίστη της. [42] Η κληρονομιά που υποσχέθηκε ο Θεός ήταν σταθερά στερεωμένη στο μυαλό της· γνώριζε ότι είχε διαταχθεί στον γιο της Ιακώβ. Και επομένως, βασιζόμενη στη διαθήκη του Θεού, και έχοντας κατά νου τον ληφθέντα χρησμό, ξεχνά τον κόσμο. Έτσι, βλέπουμε, ότι η πίστη της ήταν αναμεμειγμένη με έναν άδικο και υπερβολικό ζήλο. Αυτό πρέπει να παρατηρηθεί προσεκτικά, ώστε να καταλάβουμε ότι μια καθαρή και διακριτή γνώση δεν φωτίζει πάντα τα μυαλά των ευσεβών ώστε να κυβερνώνται, σε όλες τις πράξεις τους, από το Άγιο Πνεύμα, αλλά ότι το λίγο φως που τους δείχνει τον δρόμο τους είναι τυλιγμένο σε διάφορα σύννεφα άγνοιας και λάθους· έτσι ώστε ενώ κρατούν μια σωστή πορεία, και τείνουν προς τον στόχο, ωστόσο γλιστρούν περιστασιακά. Τέλος, και στον Ισαάκ και στη σύζυγό του η αρχή της πίστης ήταν κυρίαρχη. Αλλά ο καθένας, από άγνοια σε ορισμένα σημεία, και από άλλα σφάλματα, είτε παρέκκλινε λίγο από τον δρόμο, είτε, τουλάχιστον, σκόνταψε στον δρόμο. Αλλά βλέποντας ότι, παρ' όλα αυτά, η εκλογή του Θεού παρέμεινε σταθερή· μάλιστα, ότι εκτέλεσε ακόμη και το σχέδιό του μέσω της απάτης μιας γυναίκας, δικαιώνει, με αυτόν τον τρόπο, όλο τον έπαινο της ευλογίας του στη δική του δωρεάν καλοσύνη.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Ο Καλβίνος ολοκληρώνει αντανακλώντας στην ελεύθερη εκλογή του Θεού.
30. Ο Ιακώβ μόλις είχε βγει έξω. Εδώ προστίθεται ο τρόπος με τον οποίο ο Ησαύ απορρίφθηκε, η οποία περίσταση συνέβαλε όχι λίγο στην επιβεβαίωση της ευλογίας στον Ιακώβ: διότι αν ο Ησαύ δεν είχε απορριφθεί, θα μπορούσε να φανεί ότι δεν στερήθηκε αυτή την τιμή που του είχε δώσει η φύση: αλλά τώρα ο Ισαάκ δηλώνει, ότι αυτό που είχε κάνει, με αρετή του πατριαρχικού του αξιώματος, δεν μπορούσε παρά να επικυρωθεί. Εδώ, αληθινά, φαίνεται πάλι, ότι η πρωτοτοκία που απέκτησε ο Ιακώβ, με έξοδα του αδελφού του, έγινε δική του με δωρεάν δώρο· διότι αν συγκρίνουμε τα έργα και των δύο μαζί, ο Ησαύ υπακούει στον πατέρα του, του φέρνει το προϊόν του κυνηγιού του, ετοιμάζει για τον πατέρα του το φαγητό που αποκτήθηκε με τον δικό του κόπο, και δεν λέει τίποτα παρά την αλήθεια: με λίγα λόγια, δεν βρίσκουμε τίποτα σε αυτόν που να μην είναι άξιο επαίνου. Ο Ιακώβ δεν φεύγει ποτέ από το σπίτι του, αντικαθιστά ένα κατσίκι με κυνήγι, εισχωρεί με πολλά ψέματα, δεν φέρνει τίποτα που θα τον συνιστούσε σωστά, αλλά σε πολλά πράγματα αξίζει επίπληξη. Επομένως πρέπει να αναγνωριστεί, ότι η αιτία αυτού του γεγονότος δεν πρέπει να αναζητηθεί στα έργα, αλλά ότι κρύβεται στην αιώνια βουλή του Θεού. Ωστόσο ο Ησαύ δεν αποδοκιμάζεται άδικα, επειδή αυτοί που δεν κυβερνώνται από το Πνεύμα του Θεού δεν μπορούν να λάβουν τίποτα με σωστό νου· μόνο ας διατηρηθεί σταθερά, ότι αφού η κατάσταση όλων είναι ίση, αν κάποιος προτιμάται από έναν άλλον, δεν είναι λόγω της δικής του αξίας, αλλά επειδή ο Κύριος τον έχει εκλέξει δωρεάν.
Απαντήστε
Απόκριση
Πού βλέπετε τη δική σας πίστη αναμεμειγμένη με ανθρώπινη αδυναμία όπως περιγράφει ο Καλβίνος στον Ισαάκ; Πώς η βεβαιότητα της εκλογής του Θεού σας παρηγορεί όταν τα ανθρώπινα σχέδια φαίνεται να επικρατούν; Σε ποια περιοχή της ζωής σας πειράζεστε να αμφιβάλλετε ότι ο Θεός μπορεί να εργαστεί μέσω ατελών μέσων;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Πάτερ φιλάνθρωπε, ὁ ἐν κυριαρχικῇ σοφίᾳ διευθύνας τὰ τοῦ οἴκου τοῦ Ἰσαὰκ καὶ βεβαιώσας τὴν διαθήκην Σου τῷ Ἰακὼβ ἐν Βαιθὴλ παρὰ τὴν ἁμαρτίαν αὐτοῦ καὶ τὸν φόβον, στερέωσον τὴν πίστιν ἡμῶν ὥστε νὰ ἀναπαυώμεθα ἐν τοῖς ἐκλεκτικοῖς Σου σκοποῖς ὅταν ἡ ὅρασις ἡμῶν εἶναι ἀμυδρά. Φύλαξον ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ νὰ ὑποθέτωμεν ἐπὶ τῆς χάριτός Σου, ἐνῷ συγχρόνως μᾶς προφυλάσσεις ἀπὸ τὴν ἀπόγνωσιν ὅταν παραπαίωμεν, ἀγκυροβολῶν τὴν ἐλπίδα ἡμῶν ἐν ταῖς ἐπαγγελίαις αἱ ὁποῖαι ἀναβαίνουσι καὶ καταβαίνουσιν ἐπὶ τὸν Υἱόν. Διὰ τοῦ Πνεύματος, συμμόρφωσον ἡμᾶς ὥστε νὰ περιπατῶμεν ὡς κληρονόμοι τῆς αὐτῆς ἀμεταβλήτου διαθήκης μέχρι τῆς τελειώσεως αὐτῆς. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →