Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Β' Πέτρου
Η Κλίμακα της Αρετής και ο Πιο Βέβαιος Λόγος της Προφητείας
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Ο μακάριος Θεοφύλακτος Αχρίδος, αρχιεπίσκοπος τον ενδέκατο αιώνα, συνέλεξε τον νου των Ελλήνων Πατέρων και τον κατέγραψε σε σχόλιο σαφές, νηφάλιο και αβίαστο — δάσκαλος που προτιμούσε να αφομοιώσει την παράδοση παρά να εντυπωσιάσει τον αναγνώστη. Σε αυτή τη δεύτερη επιστολή, ο απόστολος Πέτρος γράφει ως άνθρωπος που γνωρίζει ότι το τέλος του πλησιάζει, «σπουδάζων να υπενθυμίσει σε όλους τη διδασκαλία στην οποία είχαν κατηχηθεί». Αρχίζει όχι με επίπληξη αλλά με ειρήνη, και στη συνέχεια θέτει ενώπιόν μας μια κλίμακα: από την πίστη ανεβαίνουμε, βήμα προς βήμα, μέσω της αρετής και της γνώσεως και της εγκρατείας και της υπομονής και της ευσεβείας και της φιλαδελφίας, μέχρι να φθάσουμε στην αγάπη — «την εκπλήρωση παντός αγαθού». Και για να μην νομίσει κανείς ότι οι απόστολοι επινόησαν το ευαγγέλιό τους, ο Πέτρος μας υπενθυμίζει ότι είδε την μεγαλειότητα του Κυρίου με τα ίδια του τα μάτια στο άγιο όρος, και άκουσε τη φωνή του Πατρός — ώστε «ο προφητικός λόγος ο βεβαιότερος» να λάμπει σαν λύχνος σε σκοτεινό τόπο μέχρι να ξημερώσει η ημέρα. Ο Θεοφύλακτος μας οδηγεί επάνω σε αυτή την κλίμακα σκαλί προς σκαλί, και μας διδάσκει γιατί καμία προφητεία της Γραφής δεν είναι ιδιωτική επινόηση του προφήτη.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αναγνώστε Β' Πέτρου 1 — τον χαιρετισμό του Σίμωνος Πέτρου προς εκείνους που έλαβαν «πίστιν ίσην τιμίαν με ημάς»· χάρις και ειρήνη πληθυνόμενες εν τη επιγνώσει του Θεού· πώς η θεία δύναμίς Του μας εχορήγησε πάντα τα προς ζωήν και ευσέβειαν, ώστε να γίνουμε «κοινωνοί θείας φύσεως»· την προτροπή να προσθέσουμε στην πίστη αρετή, και στην αρετή γνώση, εγκράτεια, υπομονή, ευσέβεια, φιλαδελφία και αγάπη· την προειδοποίηση ότι όποιος στερείται αυτών είναι τυφλός και έχει λησμονήσει τον καθαρισμό των προτέρων αμαρτιών του· την εντολή να βεβαιώσουμε την κλήση και την εκλογή μας ώστε η είσοδος στην αιώνια βασιλεία να μας χορηγηθεί πλουσίως· την απόφαση του Πέτρου να τους διεγείρει «έως ότου είμαι εν τη σκηνή ταύτη», γνωρίζοντας ότι η αναχώρησή του πλησιάζει· και τη μαρτυρία ότι «ουκ εξακολουθήσαντες σεσοφισμένοις μύθοις» αλλά υπήρξαμε αυτόπτες μάρτυρες της μεγαλειότητός Του στο άγιο όρος — ώστε να έχουμε τον προφητικό λόγον βεβαιότερον, «ω καλώς ποιείτε προσέχοντες ως λύχνω φαίνοντι εν αυχμηρώ τόπω».
Μελετήστε
Μελέτη
Γιατί ο Πέτρος ανοίγει αποκαλώντας την πίστη τους «ίσην τιμίαν με ημάς»; Ο Θεοφύλακτος ακούει σε αυτό πρόσκληση σε ιερή φιλοτιμία — ότι όσοι έλαβαν την ίδια χάρη με τους αποστόλους δεν πρέπει να υστερούν:
Εξ αυτής της αρχής της Επιστολής διεγείρει και παροτρύνει τα φρονήματα των πιστών να μιμηθούν και να εξισωθούν με τον ζήλο των αποστόλων εν τη κηρύξει. Διότι δεν είναι ορθόν εκείνοι που έλαβαν ίσην χάριν να είναι κατώτεροι από οποιονδήποτε από εκείνους προς τους οποίους έχουν κηρυχθεί ίσοι.Η ειρήνη με την οποία τους χαιρετά δεν είναι απλή ευγένεια αλλά, κατά την ερμηνεία του Θεοφυλάκτου, η μητέρα παντός αγαθού — η ίδια η ειρήνη που ο Χριστός άφησε στους μαθητές Του:
Πανταχού χαιρετίζει αυτούς με ειρήνη, την ειρήνη την οποίαν και ο Χριστός έδωκεν αφού ανέστη εκ νεκρών και όταν έμελλε να πορευθεί προς τον Πατέρα, λέγων, «Ειρήνην αφίημι υμίν».Έπειτα έρχεται η ανάβαση. Ο Θεοφύλακτος θέτει τα σκαλιά εν τάξει, αρχίζοντας από το θεμέλιο:
Προβάλλει ενώπιον των οφθαλμών μας τα σκαλιά δι' ων οφείλομεν να προχωρήσωμεν. Πρώτον τίθησι την πίστιν, ήτις είναι το θεμέλιον και η ρίζα πάντων των αγαθών. Έπειτα τίθησι την αρετήν, τουτέστι τα καλά έργα· διότι άνευ τούτων η πίστις είναι νεκρά, ως λέγει ο άγιος Ιάκωβος.Και η κορυφή της κλίμακος είναι η αγάπη, η οποία μόνη εκπληρώνει πάντα τα κατώτερα:
και μετά πάντα ταύτα την αγάπην, ήτις είναι η εκπλήρωσις παντός αγαθού· διότι η αγάπη ηνάγκασε και τον Υιόν του Θεού και τον αιώνιον Πατέρα να δώσουν τον Υιόν υπέρ ημών και τον Υιόν να εκχύσει το αίμα Του υπέρ ημών.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Πέτρος δεν απαριθμεί απλώς τις αρετές· επιμένει ότι πρέπει να περισσεύουν. Γιατί έχει σημασία η αφθονία; Ο Θεοφύλακτος απαντά ότι ακριβώς αυτή η πληρότητα δίδει θάρρος κατά την παρουσία του Κυρίου:
Ου μόνον πρέπει να είναι παρούσαι αλλά και να περισσεύουν· διότι εάν η παρουσία αυτών είναι ωφέλιμος, η αφθονία αυτών είναι πολύ περισσότερον. Ποία είναι η ωφέλεια αυτών; Ότι δίδουν θάρρος και ασφάλειαν κατά την δευτέραν παρουσίαν του Κυρίου.Και ο άνθρωπος που στερείται αυτών δεν είναι ουδέτερος αλλά τυφλός — έχει λησμονήσει το ίδιο το λουτρό που τον καθάρισε. Ο Θεοφύλακτος δεν αφήνει αυτή τη λήθη να περάσει ως μικρή:
γνωρίζων ότι είχε παραδοθεί από πολλάς αμαρτίας διά του αγίου βαπτίσματος, ώφειλε να γνωρίζει ότι, αφού εκαθαρίσθη και έλαβεν αγιότητα, πρέπει να αγρυπνεί και να αγωνίζεται απαύστως διά να φυλάττει την αγιότητα εκείνην άνευ της οποίας ουδείς θέλει ιδεί τον Κύριον· αλλά την ελησμόνησε.Όταν ο Πέτρος στη συνέχεια στηρίζει το ευαγγέλιο στην αυτόπτη μαρτυρία, ο Θεοφύλακτος χαράσσει σαφώς τη γραμμή μεταξύ του αποστολικού λόγου και των μύθων των πλανητών:
παραθέτομεν την διδασκαλίαν ημών προς υμάς εν ταπεινώ και απλή λόγω (ως και ο Παύλος μαρτυρεί περί εαυτού γράφων προς τους Κορινθίους), αλλά εν εκείνοις άπερ είδομεν αυτοίς οφθαλμοίς όταν ήμεθα μετ' Αυτού επί του αγίου όρους. Η Μεταμόρφωση και η φωνή του Πατρός δεν είναι διακόσμηση· είναι ο λόγος για τον οποίο ο προφητικός λόγος είναι τώρα «βεβαιότερος».
Απαντήστε
Απόκριση
Ακούστε την αρχιτεκτονική αυτού του κεφαλαίου: μια πίστη ίσην τιμίαν με των αποστόλων, μια κλίμακα που ανεβαίνει από την πίστη εκείνη στην αγάπη, και ένας λόγος βεβαιότερος διά της μαρτυρίας εκείνων που είδαν την δόξαν. Πού βρίσκεστε επάνω στην κλίμακα; Ο Θεοφύλακτος δεν αφήνει την πίστη να σταθεί μόνη — «άνευ τούτων η πίστις είναι νεκρά» — ούτε αφήνει καμία αρετή να αναπαυθεί ασφαλής, διότι τα πάθη πάντοτε αγωνίζονται να εκτοπίσουν ό,τι έχουμε κερδίσει. Άρα η απάντηση δεν είναι να πάρουμε ένα σκαλί και να σταματήσουμε, αλλά να κάνουμε όλη την ανάβαση να περισσεύει, «μήτε αργούς μήτε ακάρπους εν τη επιγνώσει του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού». Και ο άνθρωπος που λησμόνησε το βάπτισμά του είναι η προειδοποίηση που υψώνεται ενώπιόν μας: μη λησμονείτε τον καθαρισμό. Αγρυπνείτε· αγωνίζεσθε απαύστως· φυλάττετε την αγιότητα «άνευ της οποίας ουδείς θέλει ιδεί τον Κύριον». Τότε, όταν η Ημέρα ξημερώσει και ο αυγερινός ανατείλει εν τη καρδία, δεν θα τυφλωθείτε από τη λάμψη αλλά θα την ατενίσετε ως την ελπίδα σας.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, ου η θεία δύναμις εχορήγησεν ημίν πάντα τα προς ζωήν και ευσέβειαν, και εκάλεσεν ημάς διά της ιδίας δόξης και αρετής: Εποίησας ημάς κοινωνούς της θείας φύσεώς Σου, αγιάζων εν Σεαυτώ τας απαρχάς της φύσεως ημών. Θέσατε τους πόδας ημών επί της κλίμακος της αγίας αναβάσεως, ώστε ανερχόμενοι από πίστεως εις αρετήν, και από αρετής διά γνώσεως και εγκρατείας και υπομονής εις ευσέβειαν και φιλαδελφίαν, να φθάσωμεν τέλος εις την αγάπην, την εκπλήρωσιν παντός αγαθού — την αγάπην δι' ης εξεχύσατε το αίμα Σου υπέρ ημών. Ας μη κατοικούν εν ημίν αι χάριτες αύται απλώς αλλά ας περισσεύουν, ώστε να μη γίνωμεν μήτε αργοί μήτε άκαρποι εν τη επιγνώσει Σου, και να μη λησμονήσωμεν ποτέ τον καθαρισμόν των προτέρων αμαρτιών ημών. Φύλαττε ημάς αγρυπνούντας καθώς ο λύχνος του προφητικού λόγου λάμπει εν τω σκοτεινώ τούτω τόπω, έως ότου η ημέρα ξημερώσει και ο αυγερινός ανατείλει εν ταις καρδίαις ημών. Σοι, μετά του ανάρχου Πατρός Σου και του παναγίου και αγαθού και ζωοποιού Σου Πνεύματος, δόξα, τιμή και προσκύνησις, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →