Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιώβ
Ταχύτερα από τη σαΐτα του υφαντή: Οι φευγαλέες ημέρες και η κενή ελπίδα του υποκριτή
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Ο Ιώβ δεν έχει απαντήσει τίποτε στον Θεό παρά μόνο στεναγμούς, και τώρα, πικραμένος από τα σκληρά λόγια των φίλων του, στρέφεται από τις πληγές του στην ταχύτητα της θνητής ζωής: «αι ημέραι μου ταχύτεραι υφαντού και συνετέλεσθησαν άνευ ελπίδος». Είναι η κραυγή ενός ανθρώπου που έχει αισθανθεί πώς η παρούσα ζωή ξετυλίγεται ενώ υφαίνεται. Τότε ο Βιλδάδ ο Σαυχίτης υψώνεται με την πρώτη ομιλία του — ζωηρή, ευφραδή, βέβαιη — για να υπερασπιστεί τη δικαιοσύνη του Θεού κατηγορώντας τον πάσχοντα: σίγουρα ο Ιώβ, ή τα παιδιά του Ιώβ, πρέπει να έχουν αμαρτήσει. Ο άγιος Γρηγόριος ο Μέγας, ο Διάλογος, διαβάζει αυτό το κεφάλαιο με την τριπλή έννοια που αγαπά η Ανατολή: το ηθικό μάθημα ότι οι ημέρες μας φεύγουν και πρέπει να δαπανώνται με πόθο προς τον Θεό, και την αλληγορική, όπου ο Βιλδάδ φέρει την ομοιότητα του ομαλόλογου υποκριτή και αιρετικού, που είναι πράσινος με το χρώμα της αγιότητας αλλά δεν φέρει καρπό. Ο Ιώβ, στον σωρό των κοπριών του, είναι ο τύπος της πάσχουσας Εκκλησίας και του ίδιου του Χριστού — ονειδιζόμενος από τους πλησιέστερους, όμως καθισμένος εντός σε υψηλή κορυφή αρετής.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ανάγνωση Ιώβ 7 — η σκληρή υπηρεσία του ανθρώπου επί της γης, οι μήνες ματαιότητας και οι κοπιαστικές νύχτες· «αι ημέραι μου ταχύτεραι υφαντού και συνετέλεσθησαν άνευ ελπίδος»· «μνήσθητι ότι ζωή μου πνεύμα εστι· ουκ έτι οψομαι αγαθόν»· ο άνθρωπος που θα κατέλθει στον τάφο και δεν θα αναβεί πλέον, που δεν θα συγκρατήσει το στόμα του αλλά ομιλεί εν τη αγωνία του πνεύματός του· και η ικεσία του, «Μήτι θάλασσα είμι ή δράκων, ότι κατέστησας φυλακήν επ' εμέ;» Έπειτα ανάγνωση Ιώβ 8 — η πρώτη ομιλία του Βιλδάδ: «Έως πότε λαλήσεις ταύτα;»· «μή ο Θεός διαστρέφει κρίσιν;»· η προειδοποίηση ότι αν ο Ιώβ και τα παιδιά του είχαν ζητήσει τον Θεό ενωρίς θα είχαν αποκατασταθεί· και η παραβολή του καλάμου και της σημαίας, πράσινων για μια στιγμή αλλά μαραίνονται πριν από κάθε άλλο χόρτο — «ούτως αι οδοί πάντων των επιλανθανομένων του Θεού· και η ελπίς του υποκριτού απολείται».
Μελετήστε
Μελέτη
Γιατί ο Ιώβ παρομοιάζει τη ζωή του με υφαντό που κόβεται από τον υφαντή; Διότι, λέγει ο άγιος Γρηγόριος, το ύφασμα και η ζωή προχωρούν προς το τέλος τους με την ίδια την πράξη της προόδου: καθώς το ύφασμα υφαίνεται κάτω, το άνω άυφαντο μέρος ξετυλίγεται, και «με την ίδια πράξη, με την οποία αυξάνεται στην αύξηση, εκείνο καθίσταται λιγότερο που παραμένει». Ακόμη και το ύφασμα όμως είναι πολύ αργή εικόνα, διότι ο αργαλειός μπορεί να σταματήσει ενώ ο δικός μας δεν μπορεί:
Διότι στο ύφασμα υπάρχει καθυστέρηση αύξησης, αλλά στην παρούσα ζωή δεν υπάρχει καθυστέρηση ερχομού εις τέλος.Οι χαμένες ψυχές προσκολλώνται σε αυτές τις φευγαλέες ημέρες σαν να επρόκειτο να διαρκέσουν αιωνίως· αλλά οι Εκλεκτοί, που αισθάνονται την ταχύτητα του ταξιδιού, θέτουν το πόδι της σοβαρής προθέσεως στον μέλλοντα κόσμο.
Διά τούτο οι Εκλεκτοί, βλέποντες ότι αι στιγμαί της παρούσης ζωής τρέχουν ταχέως, ουδέποτε εν τη ταύτη πορεία της ταχυτάτης κινήσεως στερεώνουν τον σκοπόν των καρδιών αυτών.Έτσι η συντομία που σπάζει την καρδιά του κοσμικού γίνεται, για τον άγιο άνθρωπο, θυσία προσφερόμενη στον Πλάστη του — η ίδια η σκέψη του πόσο σύντομη είναι η διάρκειά του.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Όταν ο Βιλδάδ αποκαλεί τον Ιώβ άνθρωπο «πλήρη λόγων» και υπερασπίζεται τη δικαιοσύνη του Θεού με βέβαιες φράσεις, ο άγιος Γρηγόριος ακούει τη φωνή του υποκριτή, που μπορεί να απαγγέλλει αληθινά πράγματα που δεν έχει ποτέ ζήσει. Ο Βιλδάδ παρομοιάζει τους ασεβείς με τον κάλαμο και τη σημαία — πράσινους, αλλά άρριζους και άκαρπους — και ο άγιος Γρηγόριος στρέφει αυτή την εικόνα στους υποκριτές που λαμβάνουν πραγματικά χαρίσματα χάριτος αλλά τα δαπανούν μόνο για να θαυμάζονται:
Διότι διά των δωρεών αυτού δεν ζητούσι την δόξαν αυτού, αλλά τον ίδιον έπαινον.Αυτή είναι η ρίζα όλης της νόσου, η επιθυμία να θεωρείται κανείς άγιος αντί να είναι άγιος:
Διότι ου ζητεί να είναι άγιος, αλλά να ονομάζεται άγιος. Μια τέτοια ζωή είναι πράσινη για μια εποχή αλλά μαραίνεται πριν από τα αληθινά φυτά του Θεού, διότι, καθώς λέγει ο άγιος Γρηγόριος, ο υποκριτής «ηκμασεν άνευ ρίζης». Και εδώ η τραγική ειρωνεία του Ιώβ 8: ο Βιλδάδ εκφέρει λόγια ιδιαίτερης δυνάμεως κατά της υποκρισίας, όμως «διαπερνά ο ίδιος με την αιχμή του λόγου του», στρέφοντας κατά ενός δικαίου ανθρώπου την επίπληξη που ταιριάζει μόνο στους ασεβείς.
Απαντήστε
Απόκριση
Λάβε σήμερα τη σαΐτα του υφαντή στα χέρια σου. Κάθε ημέρα που προστίθεται στη ζωή σου είναι ημέρα που αφαιρείται από ό,τι απομένει· το ύφασμα βραχύνεται ακριβώς τη στιγμή που αυξάνεται. Μη γίνεις μεταξύ εκείνων που «δαπανούν τας ημέρας αυτών άνευ ελπίδος», δεσμεύοντας όλη την καρδιά τους σε μια ζωή που κόβεται ήδη τώρα. Ας σε κινήσει η ταχύτητα προς την άλλη κατεύθυνση — να θέσεις το πόδι της προθέσεώς σου στον αιώνιο κόσμο, και να λογαριάσεις την ίδια τη συντομία της διαρκείας σου προσφορά προς τον Θεό. Και εξέτασε τον εαυτό σου με τον καθρέπτη του Βιλδάδ, αλλά στρέψ' τον προς τα έσω, όχι προς τα έξω. Ο κίνδυνος που ονομάζει ο άγιος Γρηγόριος είναι η επιθυμία να «ονομάζεσαι άγιος» παρά να είσαι άγιος — να δαπανάς τα πραγματικά χαρίσματα χάριτος για έπαινο, γινόμενος πράσινος για μια εποχή και μαραίνοντας στη ρίζα. Καλύτερα να είσαι ο Ιώβ, ονειδιζόμενος στον σωρό των κοπριών του όμως ριζωμένος στον Θεό, παρά ο Βιλδάδ, ευφραδής και θαυμαζόμενος όμως κενός. Δαπάνα τις φευγαλέες ημέρες σου ζητώντας τη δόξα Εκείνου, όχι τη δική σου.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Θεέ, ενώπιον του Οποίου χίλια έτη είναι ως φυλακή εν τη νυκτί, και αι ημέραι μου ταχύτεραι υφαντού: δίδαξόν με να αριθμώ αυτάς, ώστε να μη δαπανώ αυτάς άνευ ελπίδος. Απόλυσε την καρδίαν μου από την αγάπην της φευγαλέας ταύτης ζωής, και στερέωσε τον σκοπόν της ψυχής μου επί του αιωνίου κόσμου Σου. Ρίζωσόν με, ώστε να μη είμαι ως ο κάλαμος και η σημαία, πράσινος για μια εποχή και άκαρπος εν τη καρδία· ας μη επιθυμώ να ονομάζομαι άγιος, αλλά να είμαι άγιος, ζητών εν πάσαις ταις δωρεαίς Σου ουχί τον ίδιον έπαινον αλλά την δόξαν Σου μόνην. Ως ο δούλος Σου ο Ιώβ, ονειδιζόμενος όμως πιστός, και ως ο Υιός Σου, καταφρονούμενος όμως υψωθείς, είθε να φέρω τον ονειδισμόν μετά υπομονής και να καθήμαι εντός επί της κορυφής της αγάπης Σου. Εις Σε, Ω Πάτερ, μετά του Μονογενούς Σου Υιού και του Αγίου Σου Πνεύματος, η δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →