Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Δανιήλ
Δανιήλ 1 — με τον Ιωάννη Καλβίνο
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Σήμερα εισερχόμαστε στο πρώτο κεφάλαιο του Δανιήλ υπό την προσεκτική καθοδήγηση του Ιωάννη Καλβίνου, του οποίου το υπόμνημα φωτίζει τις πρώτες ημέρες της εξορίας με ιστορική ακρίβεια και πνευματική διορατικότητα. Ο Καλβίνος μας βοηθά να δούμε πώς ο Θεός παραμένει κυρίαρχος ακόμη και όταν ο λαός Του μεταφέρεται σε ξένες χώρες και βασιλικές αυλές. Οι σκέψεις του μας προσκαλούν να εμπιστευθούμε τη θεία πρόνοια μέσα σε απρόσμενες δοκιμασίες και πολιτιστικές πιέσεις. Καθώς ακολουθούμε την κατά στίχο ερμηνεία του, ανακαλύπτουμε νέα ενθάρρυνση για πιστή ζωή σε κάθε περίσταση. Ας μας οδηγήσουν τα λόγια του Καλβίνου βαθύτερα στην αφήγηση της Γραφής για τον Δανιήλ και τους συντρόφους του.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Τώρα στρεφόμαστε στο πρώτο κεφάλαιο του Δανιήλ. Αφιερώστε λίγες ήσυχες στιγμές για να διαβάσετε ολόκληρο το κεφάλαιο αργά, παρατηρώντας τις λεπτομέρειες της βαβυλωνιακής κατάκτησης, την επιλογή των νέων ανδρών και τα πρώτα βήματα της εκπαίδευσής τους. Αφήστε την αφήγηση να εγκατασταθεί πριν εξερευνήσουμε μαζί το υπόμνημα του Καλβίνου.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Καλβίνος ξεκινά επιλύοντας τη φαινομενική χρονολογική ασυμφωνία σχετικά με το τρίτο έτος του Ιωακείμ.
Εδώ ο Δανιήλ σημειώνει τον χρόνο κατά τον οποίο οδηγήθηκε αιχμάλωτος μαζί με τους συντρόφους του, δηλαδή κατά το τρίτο έτος του Ιωακείμ. Προκύπτει εδώ ένα δύσκολο ζήτημα, αφού ο Ναβουχοδονόσορ άρχισε να βασιλεύει κατά το τέταρτο έτος του Ιωακείμ. Πώς λοιπόν θα μπορούσε να έχει πολιορκήσει την Ιερουσαλήμ κατά το τρίτο έτος και στη συνέχεια να οδηγήσει τον λαό αιχμάλωτο κατά την ευαρέσκειά του; Μερικοί ερμηνευτές λύνουν αυτή τη δυσκολία με μια φαινομενικά σε μένα επιπόλαιη υπόθεση, ότι τα τέσσερα έτη πρέπει να αναφέρονται στην αρχή της βασιλείας του, και έτσι ο χρόνος μπορεί να ενταχθεί στο τρίτο έτος. Αλλά στο δεύτερο κεφάλαιο θα δούμε τον Δανιήλ να οδηγείται ενώπιον του βασιλέα κατά το δεύτερο έτος της βασιλείας του. Εξηγούν επίσης αυτή τη δυσκολία με μια άλλη λύση. Λένε ότι τα έτη δεν υπολογίζονται από την αρχή της βασιλείας, και ότι αυτό ήταν το δεύτερο έτος από την κατάκτηση των Ιουδαίων και την κατάληψη της Ιερουσαλήμ· αλλά αυτό είναι υπερβολικά σκληρό και βεβιασμένο. Η πιο πιθανή υπόθεση μου φαίνεται ότι ο Προφήτης μιλά για τον πρώτο βασιλέα Ναβουχοδονόσορ, ή τουλάχιστον χρησιμοποιεί τη βασιλεία του δεύτερου ενώ ο πατέρας του ήταν ακόμη ζωντανός. Γνωρίζουμε ότι υπήρχαν δύο βασιλείς του ίδιου ονόματος, πατέρας και γιος· και καθώς ο γιος διέπραξε πολλές ένδοξες και λαμπρές πράξεις, απέκτησε το επώνυμο του Μεγάλου. Ό,τι λοιπόν θα συναντήσουμε αργότερα σχετικά με τον Ναβουχοδονόσορ, δεν μπορεί να νοηθεί παρά μόνο για τον δεύτερο, ο οποιος είναι ο γιος. Αλλά ο Ιώσηπος λέει ότι ο γιος στάλθηκε από τον πατέρα του εναντίον των Αιγυπτίων και των Ιουδαίων και αυτή ήταν η αιτία του πολέμου, αφού οι Αιγύπτιοι συχνά παρότρυναν τους Ιουδαίους σε αλλαγή πραγμάτων και τους δελέαζαν να αποτινάξουν τον ζυγό. Ο νεότερος Ναβουχοδονόσορ διεξήγαγε τον πόλεμο στην Αίγυπτο κατά τον θάνατο του πατέρα του, και επέστρεψε γρήγορα στην πατρίδα, μήπως κάποιος τον αντικαταστήσει. Όταν όμως βρήκε όλα όπως ήθελε, ο Ιώσηπος νομίζει ότι ανέβαλε εκείνη την εκστρατεία και πήγε στην Ιερουσαλήμ. Δεν υπάρχει τίποτα παράξενο, μάλιστα είναι πολύ συνηθισμένο να αποκαλείται βασιλέας αυτός που μοιράζεται την εξουσία με τον πατέρα του. Έτσι λοιπόν το ερμηνεύω. Κατά το τρίτο έτος της βασιλείας του Ιωακείμ, ο Ναβουχοδονόσορ ήρθε, υπό την εντολή και την καθοδήγηση του πατέρα του, ή αν κάποιος προτιμά, ήρθε ο ίδιος ο πατέρας. Διότι δεν υπάρχει τίποτα άτοπο, είτε το αναφέρουμε στον πατέρα είτε στον γιο. Ο Ναβουχοδονόσορ λοιπόν, βασιλέας της Βαβυλώνας, ήρθε στην Ιερουσαλήμ, δηλαδή με το χέρι του γιου του πολιορκήθηκε η Ιερουσαλήμ. Αλλά αν προτιμάται διαφορετική εξήγηση, αφού ήταν εκεί ο ίδιος και διεξήγαγε τον πόλεμο προσωπικά, αυτή η άποψη δεν πρέπει να ληφθεί ακόμη, τα γεγονότα συνέβησαν κατά το τρίτο έτος της βασιλείας του Ιωακείμ. Οι ερμηνευτές κάνουν πολλά λάθη σε αυτό το θέμα. Ο Ιώσηπος πράγματι λέει ότι αυτό έγινε κατά το όγδοο έτος, αλλά δεν είχε διαβάσει ποτέ το Βιβλίο του Δανιήλ. Ήταν αμαθής άνθρωπος και καθόλου εξοικειωμένος με τις Γραφές· μάλιστα νομίζω ότι δεν είχε διαβάσει ποτέ τρεις στίχους του Δανιήλ. Ήταν τρομερή κρίση του Θεού για έναν ιερέα να είναι τόσο αμαθής άνθρωπος όσο ο Ιώσηπος. Αλλά σε ένα άλλο απόσπασμα για το οποίο έχω σχολιάσει, φαίνεται ότι ακολούθησε τον Μετασθένη και άλλους τους οποίους παραθέτει, όταν μιλά για την καταστροφή εκείνης της μοναρχίας. Και αυτό φαίνεται να ταιριάζει αρκετά καλά, αφού κατά το τρίτο έτος της βασιλείας του Ιωακείμ η πόλη καταλήφθηκε μία φορά, και μερικοί από τους ευγενείς της βασιλικής φυλής οδηγήθηκαν θριαμβευτικά, μεταξύ των οποίων ήταν ο Δανιήλ και οι σύντροφοί του. Όταν ο Ιωακείμ αργότερα επαναστάτησε, η μεταχείρισή του ήταν πολύ πιο σκληρή, όπως είχε προφητεύσει ο Ιερεμίας. Αλλά ενώ ο Ιωακείμ κατείχε τη βασιλεία με την άδεια του βασιλέα Ναβουχοδονόσορ, ο Δανιήλ ήταν ήδη αιχμάλωτος, ώστε να εκπληρωθεί η πρόρρηση του Ιερεμία — η κατάσταση των σύκων που ωρίμασαν πρόωρα βελτιώθηκε· διότι εκείνοι που οδηγήθηκαν τελευταίοι στην εξορία θεωρούσαν τους εαυτούς τους καλύτερα από τους υπόλοιπους. Αλλά ο Προφήτης τους στερεί την μάταιη καύχησή τους, και δείχνει ότι οι πρώτοι αιχμάλωτοι είχαν αντιμετωπιστεί καλύτερα από το υπόλοιπο του λαού που παρέμενε ακόμη ασφαλές στο σπίτι. (Ιερεμίας 24:2, 8.) Υποθέτω λοιπόν ότι ο Δανιήλ ήταν μεταξύ των πρώτων καρπών της αιχμαλωσίας· και αυτό είναι παράδειγμα των κρίσεων του Θεού που είναι τόσο ακατανόητες από εμάς. Διότι αν υπήρχε κάποια ακεραιότητα σε ολόκληρο τον λαό, σίγουρα ο Δανιήλ ήταν αξιοσημείωτο παράδειγμα αυτής, αφού ο Ιεζεκιήλ τον περιλαμβάνει μεταξύ των τριών δικαίων ανδρών από τους οποίους πιθανότατα ο Θεός θα εξευμενιζόταν. (Ιεζεκιήλ 14:14.) Τέτοια λοιπόν ήταν η αρετή του Δανιήλ, ώστε να είναι σαν ουράνιος άγγελος μεταξύ θνητών· και όμως οδηγήθηκε στην εξορία, και έζησε ως δούλος του βασιλέα της Βαβυλώνας. Άλλοι πάλι, που είχαν προκαλέσει την οργή του Θεού με τόσους πολλούς τρόπους, παρέμειναν ήσυχοι στις φωλιές τους· ο Κύριος δεν τους στέρησε τη χώρα τους και εκείνη την κληρονομιά που ήταν σημείο και ενέχυρο της υιοθεσίας τους.Στη συνέχεια, ο Καλβίνος εξετάζει την εντολή του βασιλέα να επιλέξει ευγενείς νέους για υπηρεσία.
Εδώ ο Δανιήλ συνεχίζει την αφήγησή του, και δείχνει τον τρόπο με τον οποίο οδηγήθηκε μαζί με τους συντρόφους του. Ο βασιλέας είχε ζητήσει νέους άνδρες να οδηγηθούν, όχι από το συνηθισμένο πλήθος, αλλά από την κύρια αριστοκρατία, οι οποίοι στέκονταν ενώπιόν του, δηλαδή τον υπηρετούσαν. Εξ αυτού μαθαίνουμε γιατί επιλέχθηκαν ο Δανιήλ και οι σύντροφοί του, επειδή ήταν ευγενείς νέοι άνδρες και βασιλικής καταγωγής, ή τουλάχιστον γονείς τους που ξεπερνούσαν τους άλλους σε βαθμό. Ο βασιλέας το έκανε αυτό σκόπιμα για να δείξει τον εαυτό του ως κατακτητή· μπορεί επίσης να είχε υιοθετήσει αυτό το σχέδιο σκόπιμα, για να κρατήσει ομήρους υπό την εξουσία του· διότι ήλπιζε, όπως θα δούμε, ότι εκείνοι που θα τρέφονταν στο παλάτι του θα ήταν εκφυλισμένοι και εχθρικοί προς τους Ιουδαίους, και νόμιζε ότι η βοήθειά τους θα αποδεικνυόταν χρήσιμη για τον ίδιο. Επίσης ήλπιζε, αφού γεννήθηκαν από ευγενή στέλεχος, ότι οι Ιουδαίοι θα ήταν πιο ειρηνικοί, και έτσι θα απέφευγαν κάθε κίνδυνο για εκείνους τους άθλιους εξόριστους που ήταν συγγενείς των βασιλέων και των ευγενών. Όσον αφορά τις λέξεις, αποκαλεί αυτόν τον Ασφεναζ άρχοντα των ευνούχων, υπό το οποίο όνομα εννοεί τα αγόρια που τρέφονταν στο παλάτι του βασιλέα για να γίνουν φυτώριο ευγενών· διότι είναι σχεδόν αδύνατο αυτός ο Ασφεναζ να είχε τεθεί επικεφαλής άλλων ηγετών. Αλλά μαθαίνουμε από αυτό το μέρος, ότι τα αγόρια που ο βασιλέας κρατούσε σε τιμή και εκτίμηση ήταν υπό την επιμέλειά του. Οι Εβραίοι αποκαλούν τους ευνούχους σαρίσιμ, όνομα που ανήκει σε ορισμένους διοικητές· διότι ο Ποτιφάρ αποκαλείται με αυτό το όνομα αν και είχε σύζυγο. Έτσι αυτό το όνομα χρησιμοποιείται παντού στη Γραφή για τους σατράπες του βασιλέα· (Γένεση 37:36· Γένεση 40:2, 7)· αλλά αφού οι σατράπες επίσης επιλέγονταν από ευγενή αγόρια, πιθανότατα αποκαλούνταν ευνούχοι, αν και δεν είχαν γίνει τέτοιοι, όμως ο Ιώσηπος αγνοώντας δηλώνει ότι αυτά τα ιουδαϊκά παιδιά είχαν γίνει ευνούχοι. Αλλά όταν υπήρχαν ευνούχοι μεταξύ των πολυτελειών των ανατολικών βασιλέων, όπως έχω ήδη πει, εκείνοι οι νέοι συνήθως αποκαλούνταν με αυτό το όνομα τους οποίους ο βασιλέας ανέτρεφε ως ένα είδος σχολείου ευγενών, τους οποίους θα μπορούσε αργότερα να τοποθετήσει σε διάφορες επαρχίες.Ο Καλβίνος στη συνέχεια περιγράφει λεπτομερώς τις συγκεκριμένες ιδιότητες που απαιτούνταν σε αυτούς τους νέους άνδρες.
Στη χθεσινή διάλεξη είδαμε πώς ο έπαρχος ή ο διδάσκαλος των ευνούχων διατάχθηκε να αναθρέψει μερικούς ευγενείς νέους, απογόνους του βασιλέα και των πρεσβυτέρων· και ο Δανιήλ τώρα περιγράφει τις ιδιότητές τους, σύμφωνα με την εντολή του Ναβουχοδονόσορ. Ήταν νέοι άνδρες, όχι τόσο νέοι όσο επτά ή οκτώ ετών, αλλά αναπτυσσόμενοι, στους οποίους δεν υπήρχε κηλίδα· δηλαδή, στους οποίους δεν υπήρχε ελάττωμα ή ασθένεια του σώματος. Ήταν επίσης ωραίας όψης, εννοώντας ανοιχτό και ειλικρινές πρόσωπο, προσθέτει επίσης, έμπειροι σε κάθε φρόνηση, και κατανοούντες γνώση· και έπειτα, εκφράζοντας τις σκέψεις τους νομίζω ότι εκείνοι οι ερμηνευτές έχουν δίκιο που παίρνουν αυτή τη μετοχή ενεργητικά, διαφορετικά η επανάληψη θα ήταν ψυχρή και άχρηστη. Η ευγλωττία τους φαίνεται σε μένα να επισημαίνεται εδώ· διότι υπάρχουν μερικοί που κατανοούν εσωτερικά τα θέματα που τους παρουσιάζονται, αλλά δεν μπορούν να εκφράσουν σε άλλους όσα διατηρούν στο μυαλό τους· διότι όλοι δεν έχουν την ίδια επιδεξιότητα στο να εκφράζουν ακριβώς όσα σκέφτονται. Ο Δανιήλ, λοιπόν, παρατηρεί εδώ και τις δύο ικανότητες — την απόκτηση γνώσης, και τη δύναμη να την κοινοποιεί.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Ο Καλβίνος στοχάζεται τη μυστηριώδη φύση των προνοιακών κρίσεων του Θεού που επιτρέπουν τέτοια αιχμαλωσία.
Όπως έχω ήδη πει, υπήρχε αγγελική αγιότητα στον Δανιήλ, αν και τόσο ατιμωτικά εξόριστος και ανατρεφόμενος μεταξύ των ευνούχων του βασιλέα. Τότε αυτό συνέβη σε τόσο άγιο άνθρωπο, ο οποίος από την παιδική του ηλικία ήταν εντελώς αφοσιωμένος στην ευσέβεια, πόσο μεγάλη είναι η επιείκεια του Θεού στο να μας λυπάται; Τι έχουμε αξίζει; Ποιος από εμάς θα τολμήσει να συγκρίνει τον εαυτό του με τον Δανιήλ; Μάλιστα, είμαστε ανάξιοι, σύμφωνα με την αρχαία παροιμία, να λύσουμε το λουρί των υποδημάτων του. Χωρίς την παραμικρή αμφιβολία ο Δανιήλ, μέσα από τις συνθήκες του χρόνου, ήθελε να φανερώσει το μοναδικό και εξαιρετικό δώρο του Θεού, αφού αυτή η δοκιμασία δεν καταπίεσε τον νου του και δεν μπορούσε να τον αποστρέψει από τη σωστή πορεία της ευσέβειας. Όταν λοιπόν ο Δανιήλ είδε τον εαυτό του να προβάλλεται ως παράδειγμα ακεραιότητας, δεν απέστη από την καθαρή λατρεία του Θεού. Όσον αφορά την επιβεβαίωσή του ότι ο Ιωακείμ παραδόθηκε στο χέρι του βασιλέα Ναβουχοδονόσορ με εντολή του Θεού, αυτή η μορφή λόγου αφαιρεί κάθε σκόπελο που θα μπορούσε να προκύψει στους νόες των ευσεβών. Αν ο Ναβουχοδονόσορ ήταν εντελώς ανώτερος, ο ίδιος ο Θεός θα φαινόταν να έχει παύσει να υπάρχει, και έτσι η δόξα Του θα είχε ταπεινωθεί. Αλλά ο Δανιήλ διακηρύττει σαφώς ότι ο βασιλέας Ναβουχοδονόσορ δεν κατέκτησε την Ιερουσαλήμ, και δεν ήταν κατακτητής του έθνους με τη δική του ανδρεία, ή σκέψη, ή τύχη, ή καλή τύχη, αλλά επειδή ο Θεός ήθελε να ταπεινώσει τον λαό Του. Επομένως, ο Δανιήλ εδώ μας παρουσιάζει την πρόνοια και τις κρίσεις του Θεού, ώστε να μην νομίζουμε ότι η Ιερουσαλήμ καταλήφθηκε κατά παράβαση της υπόσχεσης του Θεού προς τον Αβραάμ και τους απογόνους του. Μιλά επίσης ονομαστικά για τα σκεύη του ναού. Τώρα, αυτό θα μπορούσε να φανεί εντελώς άτοπο, και θα συγκλόνιζε τους νόες των πιστών. Διότι τι σημαίνει; Ότι ο ναός του Θεού λεηλατήθηκε από ασεβή και ασεβή άνθρωπο. Δεν είχε μαρτυρήσει ο Θεός ότι η ανάπαυσή Του ήταν εκεί; Αυτή θα είναι η ανάπαυσή μου για πάντα, εδώ θα κατοικήσω επειδή την επέλεξα. (Ψαλμός 132:14.) Αν οποιοδήποτε μέρος στον κόσμο ήταν απόρθητο, εδώ πραγματικά η τιμή έπρεπε να παραμείνει ακέραιη και αμόλυντη στον ναό του Θεού. Όταν λοιπόν λεηλατήθηκε και τα ιερά σκεύη βεβηλώθηκαν, και όταν ένας ασεβής βασιλέας είχε επίσης μεταφέρει στον ναό του δικού του θεού ό,τι είχε αφιερωθεί στον ζωντανό Θεό, δεν θα καταπίεζε, όπως είπα, μια τέτοια δοκιμασία τους νόες των αγίων; Κανείς δεν ήταν σίγουρα τόσο γενναίος ώστε αυτή η απρόσμενη δοκιμασία να μην τον καταπιέσει. Πού είναι ο Θεός, αν δεν υπερασπίζεται τον δικό Του ναό; Αν και δεν κατοικεί σε αυτόν τον κόσμο, και δεν είναι κλεισμένος σε τοίχους από ξύλο ή πέτρα, όμως επέλεξε αυτόν τον τόπο κατοικίας για τον εαυτό Του, (Ψαλμός 80:1, και Ψαλμός 99:1, και Ησαΐας 37:16,) και συχνά μέσω των Προφητών Του διακήρυξε τον θρόνο Του ανάμεσα στα Χερουβίμ. Τι λοιπόν σημαίνει αυτό; Όπως έχω ήδη πει, ο Δανιήλ μας επαναφέρει στην κρίση του Θεού, και με μία μόνο λέξη μας διαβεβαιώνει ότι δεν πρέπει να εκπλαγούμε που ο Θεός επιβάλλει τόσο σοβαρές τιμωρίες σε ασεβείς και πονηρούς αποστάτες. Διότι υπό το όνομα του Θεού, υπάρχει μια σιωπηρή αντίθεση· καθώς ο Κύριος δεν παρέδωσε τον Ιωακείμ στο χέρι των Βαβυλωνίων χωρίς δίκαιο λόγο: ο Θεός, λοιπόν, τον εξέθεσε ως λεία για να τον τιμωρήσει για την αποστασία του ασεβούς λαού Του. Τώρα ακολουθεί —
Απαντήστε
Απόκριση
Πού αισθάνεστε το χέρι του Θεού πιο καθαρά στα αρχικά γεγονότα του Δανιήλ 1; Πώς μπορεί η έμφαση του Καλβίνου στην πρόνοια να διαμορφώσει την απόκρισή σας σε καταστάσεις που μοιάζουν με απώλεια ή εκτοπισμό; Σε ποια περιοχή της ζωής σας σας προσκαλεί ο Θεός σήμερα να εμπιστευθείτε τους αόρατους σκοπούς Του;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε Πατέρα, ὁ μεταστρέφων καρδίας βασιλέων καὶ διατάσσων πᾶσαν περίστασιν πρὸς τὸ ἀγαθὸν τοῦ λαοῦ τῆς διαθήκης Σου, Σὲ αἰνοῦμεν διὰ τὴν ἀκλόνητον πίστιν τὴν ὁποίαν ἐδωρήσω εἰς τὸν Δανιὴλ ἐν μέσῳ αἰχμαλωσίας καὶ πειρασμοῦ, διατηρῶν αὐτὸν διὰ τῆς χάριτός Σου μόνον. Ἐνίσχυσον ἡμᾶς διὰ τοῦ αὐτοῦ Πνεύματος νὰ ἀποφασίσωμεν ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν νὰ περιπατῶμεν ἐν καθαρότητι καὶ ἐμπιστοσύνῃ, ἀναπαυόμενοι ἐν τῇ γνώσει ὅτι οὐδὲν διαφεύγει τῆς σοφῆς καὶ ἀγαπητῆς χειρός Σου. Διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →