← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Β' Μακκαβαίων

Ουράνια Βοήθεια και η Προσευχή για τους Νεκρούς: Ο Ιππέας με τα Λευκά και η Προσφορά για τους Κοιμηθέντες (Β΄ Μακκαβαίων 11-12)

Β' Μακκαβαίων 11-12Εις το Δεύτερο Βιβλίο των Μακκαβαίων (Commentaria in libros Machabaeorum) του Αγίου Ραβάνου Μαύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου λατινικού από την Eterniseed)20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Δύο κεφάλαια, δύο δωρεές του Θεού. Στο ενδέκατο κεφάλαιο, ο Ιούδας και οι σύντροφοί του, πιεζόμενοι από τον άγριο Λυσία, δεν εμπιστεύονται τα δικά τους όπλα αλλά πέφτουν στα γόνατα με κλαυθμούς και δάκρυα — και ένας ιππέας με λευκό ένδυμα και χρυσή πανοπλία αποστέλλεται από τον ουρανό για να ιππεύσει μπροστά από το στράτευμα. Η νίκη ανήκει στον Θεό. Στο δωδέκατο κεφάλαιο, αφού η μάχη κερδηθεί, ένα πιο τρυφερό θαύμα αποκαλύπτεται. Ο Ιούδας διαπιστώνει ότι μερικοί από τους πεσόντες στρατιώτες του είχαν κρύψει απαγορευμένα αντικείμενα κάτω από τους χιτώνες τους, και έτσι είχαν πεθάνει εν αμαρτία. Δεν τους εγκαταλείπει: συγκεντρώνει εισφορά, την αποστέλλει στα Ιεροσόλυμα και προσφέρει θυσία για τις αμαρτίες των νεκρών — ώστε να λυθούν από τις αμαρτίες τους, διότι απέβλεπε στην ανάσταση των κοιμηθέντων εν ευσεβεία. Ο άγιος Ράβανος Μαύρος, ηγούμενος της Φούλντα, πατέρας της αδιαίρετης Εκκλησίας τιμώμενος Ανατολή και Δύση, ερμηνεύει και τα δύο κεφάλαια με όλη την Εκκλησία: ο Θεός δίδει ουράνια βοήθεια σε όσους προσεύχονται, και η προσευχή των πιστών δεν παύει στον τάφο. Ας ακούσουμε την καρδιά αυτής της αρχαίας μαρτυρίας — ώστε να προσευχόμαστε για τους νεκρούς και να εμπιστευόμαστε τον Θεό που τους ανασταίνει.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αναγνώστε Β΄ Μακκαβαίων 11 και 12. Στο ενδέκατο κεφάλαιο, ο Λυσίας πολιορκεί τη Βαιθσούρα· ο Ιούδας και οι άνδρες του ικετεύουν τον Κύριο με κλαυθμούς και δάκρυα, και ένας ιππέας με λευκά, κραδαίνοντας χρυσά όπλα, ιππεύει επικεφαλής τους — και ο εχθρός συντρίβεται από ουράνια βοήθεια. Ζητείται ειρήνη, και ο λαός λαμβάνει άδεια να ζει κατά τον νόμο των πατέρων του. Στο δωδέκατο κεφάλαιο, ο Ιούδας διεξάγει σκληρές εκστρατείες εναντίον προδοτικών γειτόνων και εχθρικών πόλεων. Έπειτα έρχεται η καρδιά του βιβλίου: συγκεντρώνοντας τα σώματα των πεσόντων για να τα θάψουν με τους συγγενείς τους, οι άνδρες του διαπιστώνουν ότι μερικοί είχαν φέρει απαγορευμένα σύμβολα ειδώλων, και έτσι είχαν πέσει εξαιτίας της δικής τους αμαρτίας. Ο Ιούδας προτρέπει τον λαό να διατηρείται αμόλυντος, συγκεντρώνει αργύριο και το αποστέλλει στα Ιεροσόλυμα για να προσφερθεί θυσία υπέρ των αμαρτιών των νεκρών — αποβλέποντας, λέγει η Γραφή, στην ανάσταση. Καθώς διαβάζετε, προσέξτε τις δύο κινήσεις: τη βοήθεια που έρχεται από τον ουρανό σε όσους προσεύχονται, και την προσευχή που οι ζωντανοί προσφέρουν υπέρ των κεκοιμημένων.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Ράβανος αρχίζει εκεί όπου πάντοτε αρχίζουν οι πιστοί — όχι με τη δική τους δύναμη, αλλά με την προσευχή. Ο Λυσίας ο διώκτης βεβηλώνει το αγιαστήριο και καταπατεί τον νόμο με την υπερηφάνειά του· όμως δεν νικά, διότι συναντά άνδρες που γονατίζουν πριν πολεμήσουν: αλλά στα έργα του δεν ευοδώνεται κατά την απάτη που επινόησε, αλλά μάλλον τρέπεται σε φυγή και καταβάλλεται από τους στρατιώτες του Χριστού, οι οποίοι με ταπεινότατες προσευχές ζητούν ουράνια βοήθεια. Και σε τέτοια προσευχή ο ουρανός απαντά. Ο ιππέας με τα λευκά τον οποίο η Γραφή τοποθετεί μπροστά από το στράτευμα, ο Ράβανος τον ερμηνεύει ως την ίδια την βοήθεια του Θεού ενσαρκωμένη και δοθείσα για τον λαό Του: Στους οποίους αποστέλλεται ιππέας με λευκό ένδυμα και χρυσά όπλα προς βοήθειαν, διότι σε αυτούς δίδεται η καθαρότατη ενσάρκωση Θεού και ανθρώπου για την συντριβή της αυθάδειας όλων των εχθρών. Τα χρυσά όπλα του είναι οι λαμπροί λόγοι και πράξεις του Κυρίου, εναντίον των οποίων καμία δύναμη δεν μπορεί να σταθεί: των οποίων τα χρυσά όπλα, δηλαδή οι λόγοι και τα παραδείγματα, είναι λαμπρότατα και ωραιότατα· ούτε υπάρχει δύναμη στον ουρανό, ούτε στη γη, ούτε υποκάτω της γης, που να μπορεί να αντισταθεί σε αυτό. Η νίκη ανήκει σε όσους την ζητούν από τον Θεό.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Τώρα φθάνουμε στην καρδιά. Οι μάχες τελειώνουν, και ο Ιούδας συγκεντρώνει τους νεκρούς του για να τους θάψει — μόνο και μόνο για να διαπιστώσει ότι μερικοί είχαν πεθάνει φέροντας τα σημάδια κρυμμένης αμαρτίας. Δεν τους παραδίδει στη λήθη. Προσεύχεται υπέρ αυτών, και προσφέρει θυσία ώστε να λυθούν από τις αμαρτίες τους. Και όλη η Εκκλησία, Ανατολή και Δύση, έχει ακούσει σε αυτό τη θεμελιώδη μαρτυρία για την προσευχή υπέρ των κεκοιμημένων. Ο Ράβανος εκθέτει το δόγμα σαφώς, απευθείας από το κείμενο: Ότι πρέπει να γίνεται προσευχή και έργο ελεημοσύνης για τις αμαρτίες των πιστών μετά την έξοδο από την παρούσα ζωή, ώστε εκείνοι για τους οποίους γίνεται το πράγμα προς θεραπεία να λυθούν από αμαρτίες. Αυτό δεν είναι νέα ιδέα, επιμένει, αλλά αλήθεια που δύο μάρτυρες επιβεβαιώνουν μαζί — και ο παρών τόπος δείχνει και ο Κύριος στο Ευαγγέλιο. Το ίδιο το Ευαγγέλιο, ονομάζοντας μία αμαρτία που δεν συγχωρείται «ούτε εν τω κόσμω τούτω ούτε εν τω μέλλοντι», υπονοεί ότι άλλες αμαρτίες μπορεί να λυθούν στον μέλλοντα αιώνα — και έτσι οι ζωντανοί δικαίως προσεύχονται και ελεούν υπέρ των νεκρών. Όμως αυτός ο κόπος για τους πεσόντες δεν είναι ποτέ πράγμα απελπισίας, διότι προσφέρεται εν ελπίδι: οι κεκοιμημένοι δεν χάνονται εντελώς, αλλά όχι ώστε να απολεσθούν εντελώς εν αιωνίω θανάτω, αλλά, αποθνήσκοντες τω κόσμω, να ζήσουν ευτυχέστερα εις τον Χριστόν. Η ίδια ελπίδα της αναστάσεως που ώθησε τον Ιούδα να αποστείλει το αργύριό του στα Ιεροσόλυμα κινεί ακόμη την Εκκλησία, η οποία σε κάθε Λειτουργία μνημονεύει τους κεκοιμημένους της ενώπιον του θρόνου του ζώντος Θεού. Και για να μη νομίσουμε ότι η νίκη είναι του ανθρώπου και όχι του Θεού, ο Ράβανος ερμηνεύει ακόμη και τον θρίαμβο του Ιούδα ως τύπο της χάριτος: τούτο κατά τύπον δείχνει ότι ο αρχαίος εχθρός νικάται όχι από ανθρώπινη δύναμη αλλά από θεία βοήθεια.
Απαντήστε

Απόκριση

Πώς θα απαντήσουμε σε τέτοιο παράθυρο; Πρώτον, με ειλικρίνεια ενώπιον του Θεού που βλέπει την καρδιά. Οι στρατιώτες έπεσαν για αμαρτία που κανένα ανθρώπινο μάτι δεν είχε αντιληφθεί — απαγορευμένα αντικείμενα κρυμμένα κάτω από τους χιτώνες τους — και ο Ράβανος προειδοποιεί ότι τίποτε δεν είναι αληθώς κρυμμένο: το δηλητήριο της απάτης που διέφυγε της όψεως των ανθρώπων δεν διέφυγε του βλέμματος του εσωτερικού Κριτού. Έτσι ανοίγουμε τον εαυτό μας, ζητώντας να ξεπλυθούν οι παλαιές μολύνσεις, όπως στα καθαρτικά ύδατα που ο Ράβανος είδε τυπωμένα σε αυτό ακριβώς το κεφάλαιο, όπου τα αιματοβαφή έργα και οι μολύνσεις της σαρκικής ζωής γίνονται γνωστό ότι ξεπλένονται. Και έπειτα αποκρινόμαστε όπως ο Ιούδας — μη εγκαταλείποντας τους νεκρούς μας, αλλά φέροντάς τους εν προσευχή και ελεημοσύνη στο έλεος του Θεού. Ας ονομάσουμε τους κεκοιμημένους μας ενώπιον του Κυρίου, ας δώσουμε ελεημοσύνη για την ανάπαυση των ψυχών τους, και ας τους εμπιστευθούμε στον Χριστό που ανασταίνει τους νεκρούς. Η αγάπη που συνδέει την Εκκλησία δεν τελειώνει στον τάφο· ακολουθεί τους αγαπημένους μας στη σιωπή και τους παραδίδει, εν ελπίδι αναστάσεως, στα χέρια του ζώντος Θεού.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, ο αποστείλας την ουράνια βοήθειάν Σου εις τους κράξαντας προς Σε μετά κλαυθμών και δακρύων, και καταβαλών τον εχθρόν ουχί δι' ανθρωπίνης ισχύος αλλά διά της θείας Σου βοηθείας: εισάκουσον ημών και ημείς όταν πίπτωμεν ενώπιόν Σου. Καθώς ο δούλος Σου Ιούδας ο Μακκαβαίος, αποβλέπων εις την ανάστασιν, προσέφερεν θυσίαν ώστε οι κοιμηθέντες να λυθούν από των αμαρτιών αυτών, ούτω δέξαι νυν τας προσευχάς ημών και την ελεημοσύνην ημών υπέρ των κεκοιμημένων. Μνήσθητι, Κύριε, πάντων των προαπελθόντων ημών εν ελπίδι αναστάσεως, και λύσον αυτούς από πάσης αμαρτίας· διότι ουδέν κρύπτεται από Σου, του εσωτερικού Κριτού, και ουδέν υπερβαίνει το έλεός Σου. Απόπλυνον τας μολύνσεις της σαρκικής ημών ζωής, ώστε αποθνήσκοντες τω κόσμω να ζήσωμεν ευτυχέστερον εις Σε. Δός ανάπαυσιν ταις ψυχαίς των δούλων Σου εν τόπω φωτεινώ, και ένωσον τους ζώντας και τους κεκοιμημένους εν μιᾷ κοινωνίᾳ προσευχής ενώπιον του θρόνου Σου. Συ γαρ εί η Ανάστασις και η Ζωή, και Σοι την δόξαν αναπέμπομεν, συν τω Πατρί Σου τω απ' αιώνος και τω παναγίω και αγαθώ και ζωοποιώ Σου Πνεύματι, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Εις το Δεύτερο Βιβλίο των Μακκαβαίων (Commentaria in libros Machabaeorum) του Αγίου Ραβάνου Μαύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου λατινικού από την Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →