← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Σοφία Σειράχ

Το Έλεός Του και η Αυστηρότητά Του: Ο Άνθρωπος Πλασμένος κατ' Εικόνα Θεού και Καλούμενος στην Πατρίδα

Σοφία Σειράχ 16-18Εις τον Εκκλησιαστικόν (Commentaria in Ecclesiasticum) του Αγίου Ραβάνου Μαύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου λατινικού από την Eterniseed)20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Αυτά τα τρία κεφάλαια της Σοφίας Σειράχ κρατούν ενωμένα ό,τι μια ανήσυχη καρδιά θέλει να χωρίσει: τη δικαιοσύνη του Θεού και το έλεος του Θεού. Ο άγιος Ραβάνους Μαύρος -- ηγούμενος της Φούλντα, τιμώμενος μεταξύ των Πατέρων της αδιαίρετης Εκκλησίας, Ανατολής και Δύσης -- δεν απαλύνει το ένα για να κάνει χώρο στο άλλο. Το κεφάλαιο 16 διακηρύττει ότι ο Θεός είναι δίκαιος σε όλους τους τρόπους Του και ότι τίποτα δεν κρύβεται από το βλέμμα Του. Το κεφάλαιο 17 υψώνει το βλέμμα μας ακόμη υψηλότερα: αυτός ο ίδιος Κριτής είναι ο Δημιουργός που έπλασε τον άνθρωπο κατ' εικόνα Του, και ο οποίος, όταν αυτή η εικόνα σκοτείνιασε από την αμαρτία, ήρθε ο Ίδιος ως ο δεύτερος Αδάμ για να την αποκαταστήσει. Το κεφάλαιο 18 αφήνει το πλήρες θέμα να ηχήσει -- 'το έλεος του Θεού είναι επί πάσης σαρκός'. Ελάτε λοιπόν, όχι για να διαλέξετε μεταξύ φόβου και ελπίδας, αλλά για να λάβετε και τα δύο από τον ένα Θεό που είναι δίκαιος και ελεήμων, και που σας έπλασε για τον Εαυτό Του.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Διαβάστε αργά το δέκατο έκτο κεφάλαιο του Εκκλησιαστικού, και αφήστε τις δύο νότες του να ηχήσουν μαζί. Πρώτα την αυστηρότητα: ένας μεγάλος λαός δεν είναι ασπίδα, οι αμετανόητοι δεν διαφεύγουν, και ο Θεός αποδίδει σε καθέναν κατά τα έργα του. Έπειτα η σταθεροποιητική αλήθεια ότι καμία γωνιά της καρδιάς δεν κρύβεται -- 'Μη είπης: Θα κρυφθώ από τον Θεό'. Προσέξτε πώς το κεφάλαιο δεν τελειώνει με τρόμο αλλά στρέφεται προς την διδασκαλία και την αποκατάσταση: ο Θεός όρισε τα έργα Του από την αρχή, και όταν ένα μέρος της δημιουργίας Του έπεσε, η δύναμή Του το ανύψωσε πάλι. Καθώς διαβάζετε, μην φύγετε από τη δικαιοσύνη και μην απελπιστείτε γι' αυτήν· ρωτήστε αντίθετα αν ζείτε ως κάποιος που βλέπεται και αγαπιέται από τον Θεό που ερευνά καρδιές, και που αποκαθιστά ό,τι έπλασε.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Ραβάνους διαβάζει το κεφάλαιο 16 ως την αποκάλυψη ενός μοναδικού Θεού που είναι ταυτόχρονα ελεήμων και δίκαιος -- ποτέ το ένα εις βάρος του άλλου. Διότι το έλεος του Κυρίου αφθονεί επί εκείνων που τον φοβούνται, και η οργή Του είναι έτοιμη για εκείνους που τον περιφρονούν. Αυτό δεν είναι αυθαίρετη εύνοια· απαντά στη διάθεση της καρδιάς, και η καρδιά δεν μπορεί να κρυφτεί. Ενάντια σε κάθε μυστική ελπίδα διαφυγής της προσοχής, ο Ραβάνους θέτει τη μαρτυρία όλης της Γραφής: όλη η αγία Γραφή μαρτυρεί ότι τίποτα δεν κρύβεται από τον Θεό, και όλα είναι ανοιχτά στα μάτια Του. Ωστόσο το κεφάλαιο δεν κλείνει με φόβο. Όπου ο Σειράχ μιλά για τα έργα του Θεού από την αρχή, ο Ραβάνους ακούει όλο το τόξο της σωτηρίας -- δημιουργία και αναδημιουργία εν Χριστώ: αποκατέστησε τον άνθρωπο, ο οποίος πλάστηκε κατ' εικόνα Θεού αλλά είχε εκπέσει από την ελευθερία του θελήματός του, πάλι στην αρχική του κατάσταση μέσω της χάριτός Του. Ο δίκαιος Κριτής του κεφαλαίου 16 είναι ήδη ο ελεήμων Αποκαταστάτης.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Το κεφάλαιο 17 λέει πώς πλάστηκε ο άνθρωπος, και ο Ραβάνους το διαβάζει με το ανατολικό κλειδί -- την εικόνα του Θεού μέσα μας, χαμένη στον Αδάμ και αποκαταστημένη εν Χριστώ. Η αξιοπρέπεια είναι εσωτερική, τεθειμένη στον λόγο της ψυχής: ο άνθρωπος έλαβε από τον δημιουργό του μια λογική ψυχή, στην οποία εκφράζει την εικόνα του δημιουργού του. Αλλά ο πρώτος Αδάμ διέφθειρε αυτή τη 'πιο όμορφη καινότητα' αμαρτάνοντας, και έτσι το φάρμακο έπρεπε να έρθει από τον ίδιο τον Θεό: ο δεύτερος Αδάμ ήλθε, δηλαδή ο ίδιος ο Κύριος και δημιουργός μας, γεννημένος από Παρθένο, πλασμένος αφθάρτως και αμεταβλήτως κατ' εικόνα Θεού. Εδώ ολόκληρο το Ευαγγέλιο διπλώνεται σε μια πρόταση: ο Δημιουργός γίνεται ο νέος άνθρωπος για να ξαναπλάσει τη δική Του εικόνα μέσα μας. Και αυτή η αποκατάσταση δεν είναι παθητική· εισέρχεται κανείς ακολουθώντας τον Χριστό. Το να ακολουθεί τα παραδείγματά Του, να προσκολλάται στα δώρα Του, να υπακούει στις εντολές Του, είναι να ανακτήσει στον νέο άνθρωπο την εικόνα του Θεού που χάσαμε στον παλιό. Έτσι όταν το κεφάλαιο 17 στρέφεται στο μεγάλο του επωδό -- 'Επιστρέψατε προς τον Κύριον, και εγκαταλείψατε τας αμαρτίας σας' -- δεν είναι βάρος αλλά πρόσκληση να γίνουμε ολόκληροι πάλι στην ομοίωση που πλάστηκε να φέρουμε.
Απαντήστε

Απόκριση

Πώς θα αποκριθούμε σε έναν Θεό τόσο δίκαιο και τόσο ελεήμονα; Το κεφάλαιο 17 απαντά με μετάνοια, και το κεφάλαιο 18 με θαυμασμό για την υπομονή Του. Ο Ραβάνους διαβάζει την επιστροφή του αμαρτωλού ως την πύλη της χάριτος: είναι καλό μετά τις διαπραχθείσες αμαρτίες ο άνθρωπος να στρέφεται μέσω εξομολογήσεως και μετανοίας σε έργα δικαιοσύνης, σε αυτόν που ο Κύριος εξαλείφει τις διαπραχθείσες αμαρτίες, και ενισχύει τα αδύναμα βήματα στο μονοπάτι των αρετών. Και όταν ο Σειράχ διακηρύττει ότι 'το έλεος του Θεού είναι επί πάσης σαρκός', ο Ραβάνους θαυμάζει την μακρόθυμη αγάπη που υπομένει μαζί μας: Τι υπομένει την αδυναμία μας εκτός από την αγαθότητα του δημιουργού μας, που φροντίζει τους ανάξιους, τρέφει τους αχάριστους, ανέχεται τους περιφρονητικούς, ανακαλεί τους αποστραφέντες, και ελεήμονα δέχεται τους επιστρέφοντες στη μετάνοια, και χορηγεί την πιο άφθονη συγχώρηση όλων των αμαρτιών. Αυτή την εβδομάδα λοιπόν, μην καθυστερείτε. Επιστρέψτε -- με εξομολόγηση, με έργα ελέους προς τον πλησίον σας, με την μικρή καθημερινή υπακοή με την οποία η εικόνα γυαλίζεται. Μια τέτοια επιστροφή δεν είναι σκληρός μόχθος· ανοίγει την καρδιά σε μια γλυκύτητα που μόνο οι μετανοημένοι γνωρίζουν.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Κύριε ο Θεός μας, δίκαιε σε όλους τους τρόπους Σου και ελεήμων επί πάσης σαρκός: Συ μας έπλασες κατ' εικόνα Σου, και όταν την σκοτίσαμε με τις αμαρτίες μας, ήλθες ο Ίδιος ως ο νέος Αδάμ για να μας αποκαταστήσεις. Ερεύνησε τις καρδιές μας, από τις οποίες τίποτα δεν κρύβεται, και βρίσκοντάς τες αδύναμες, υπόμεινε μαζί μας στην αγαθότητά Σου· φρόντισε τους ανάξιους, ανάκαλε τους περιπλανώμενους, και δέξου εμάς που επιστρέφουμε σε Σένα με μετάνοια. Εξάλειψε τις αμαρτίες μας, ενίσχυσε τα αδύναμα βήματά μας στο μονοπάτι των αρετών, και ανανέωσε μέσα μας την ομοίωση που χάσαμε, ώστε να εγκαταλείψουμε τις αμαρτίες μας και να σταθούμε στον κλήρο των αγίων Σου. Διότι Συ είσαι Θεός που ευαρεστείσαι στο έλεος, και σε Σένα αποδίδουμε δόξα, μαζί με τον αιώνιο Πατέρα Σου, και το πανάγιο και αγαθό και ζωοποιό Πνεύμα Σου, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Εις τον Εκκλησιαστικόν (Commentaria in Ecclesiasticum) του Αγίου Ραβάνου Μαύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου λατινικού από την Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →