Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Βαρούχ
Η Προσευχή των Εξορίστων: Η Εξομολόγηση και η Αρμονία της Παλαιάς και της Καινής (Βαρούχ 1-2)
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Πέντε χρόνια μετά την πτώση της Ιερουσαλήμ, ο γραμματέας Βαρούχ κατέβηκε στη Βαβυλώνα και στάθηκε ανάμεσα στους αιχμαλώτους. Δεν ήρθε για να τους επιπλήξει αλλά για να τους διαβάσει — να διαβάσει δυνατά την προφητεία του Ιερεμία, ώστε ο λόγος του Θεού να βρει τον δρόμο του στην καρδιά ενός λαού που καθόταν δίπλα σε ξένα ποτάμια. Και ο λόγος έκανε το έργο του. Οι εξόριστοι έκλαψαν, συγκέντρωσαν ό,τι λίγο είχαν για να στείλουν πίσω για θυσία στην ερειπωμένη πόλη, και συνέθεσαν μαζί μια επιστολή εξομολόγησης: αμαρτήσαμε, και ο Κύριος είναι δίκαιος. Το πιο εντυπωσιακό από όλα, στην ίδια τη χώρα της αιχμαλωσίας τους, προσευχήθηκαν για τη μακροζωία του βασιλιά που τους είχε μεταφέρει μακριά. Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου, ο νηφάλιος επίσκοπος της Αντιόχειας, διαβάζει αυτό το μικρό βιβλίο με μεγάλη τρυφερότητα — ως σχολείο μετανοίας και ως μια ήσυχη γέφυρα μεταξύ της Παλαιάς Διαθήκης και της Καινής. Ας διαβάσουμε μαζί του, και ας μάθουμε να προσευχόμαστε όπως προσεύχονταν οι εξόριστοι.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Διαβάστε δυνατά το πρώτο κεφάλαιο του Βαρούχ, την επιστολή των αιχμαλώτων στη Βαβυλώνα. Προσέξτε την κίνησή της. Πρώτα η σκηνή: ο Βαρούχ διαβάζει την προφητεία του Ιερεμία στον Ιεχονία και σε όλους τους εξορίστους, και αυτοί απαντούν με δάκρυα και με προσφορές που συγκεντρώθηκαν για να σταλούν στην πατρίδα για θυσία. Έπειτα η ουσία της ικεσίας τους: ζητούν μακροζωία για τους βασιλείς που βασιλεύουν πάνω τους, και παρακαλούν τον Κύριο να φωτίσει τα μάτια τους. Και τέλος αρχίζει η ίδια η εξομολόγηση — 'Στον Κύριο τον Θεό μας ανήκει η δικαιοσύνη, αλλά σε εμάς ντροπή προσώπου' — καθώς ομολογούν ότι η ποινή που επιβλήθηκε σε αυτούς ήταν δίκαιη, ότι δεν υπάκουσαν στη φωνή του Κυρίου, και ότι η κατάρα που είναι γραμμένη στον νόμο του Μωυσή τους πρόφτασε. Κρατήστε αυτά μαζί καθώς διαβάζετε: τον λόγο που διαπερνά, την προσευχή που μεσιτεύει, και την εξομολόγηση που δικαιώνει τον Θεό.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Θεοδώρητος αρχίζει λέγοντάς μας γιατί ήρθε καθόλου ο Βαρούχ. Είχε φύγει με τους Ιουδαίους στην Αίγυπτο, όμως μετά από πέντε χρόνια έκανε το μακρινό ταξίδι στη Βαβυλώνα, επειδή
Οι τροφιμοί της ευσέβειας κατέβαλλαν κάθε προσπάθεια για να στηρίξουν τους αδύνατους και να τους οδηγήσουν στην αλήθεια.Έτσι διάβασε την προφητεία του Ιερεμία στους αιχμαλώτους, και αυτή απέδωσε καρπό: αναγνώρισαν την αιτία της συμφοράς τους, έχυσαν πολλά δάκρυα, και συγκέντρωσαν τα δώρα τους για να τα στείλουν πίσω στους ιερείς στην Ιερουσαλήμ για θυσία. Από αυτή τη μετάνοια πηγάζει η εξομολόγησή τους. Όταν η επιστολή λέει, 'Στον Κύριο τον Θεό μας ανήκει η δικαιοσύνη, αλλά σε εμάς ντροπή προσώπου', ο Θεοδώρητος ακούει όλη τη στάση ενός ταπεινωμένου λαού:
δικαιότατα εκδόθηκε η ποινή εναντίον μας από τον Θεό· και εμείς, έχοντας όλοι γενικά παραδοθεί στην ανομία, είμαστε άξιοι ντροπής. Αυτό είναι το πρώτο μάθημα του Βαρούχ — ότι η αληθινή προσευχή αρχίζει εκεί όπου παύουμε να δικαιολογούμε τον εαυτό μας και ομολογούμε ότι ο Θεός έχει δίκιο. Οι εξόριστοι δεν διαπραγματεύονται· αποδέχονται τη δικαιοσύνη της θείας ποινής, και μόνο από αυτό το έδαφος τολμούν να ζητήσουν έλεος.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Τώρα ας συλλογιστούμε την πιο αξιοσημείωτη πράξη σε αυτή την επιστολή. Οι αιχμάλωτοι, που σύρθηκαν στη δουλεία, προσεύχονται για τη μακροζωία του Ναβουχοδονόσορ και του Βαλτάσαρ του γιου του — για τον ίδιο τον βασιλιά του οποίου οι στρατοί κατέστρεψαν την πόλη τους. Ο Θεοδώρητος δεν το προσπερνά· βλέπει σε αυτό τη βαθιά συμφωνία των δύο Διαθηκών.
Έτσι και ο θείος Απόστολος νομοθέτησε να προσευχόμαστε για βασιλείς που ακόμη εξεγείρονταν κατά της ευσέβειας— δηλαδή, η εντολή του Αγίου Παύλου να κάνουμε ικεσίες 'υπέρ βασιλέων και πάντων των εν υπεροχή όντων' (1 Τιμόθεον 2). Η Παλαιά και η Καινή μιλούν με μία φωνή, και ο Θεοδώρητος το ονομάζει σαφώς:
Τέτοια είναι η αρμονία της Παλαιάς με την Καινή.Έπειτα, αφού μεσίτευσαν ακόμη και για τους αιχμαλωτιστές τους, οι εξόριστοι στρέφονται να ζητήσουν για τον εαυτό τους — να 'φωτίσει ο Κύριος τα μάτια τους', μήπως στη θλίψη τους πέσουν σε πλάνη. Εδώ είναι ένας λαός που έχασε τα πάντα και όμως αρνείται να καταραστεί· που προσεύχεται για την ειρήνη της πόλης όπου κρατείται· που ζητά πρώτα φως για να πορευθεί ορθά. Αυτό είναι το πνεύμα που κληρονομεί η Εκκλησία — να ευλογεί και όχι να βλασφημεί, να επιζητά το καλό ακόμη και εκείνων που μας κρατούν, και να ποθεί πάνω από όλα να ανοιχθούν τα μάτια μας στον Θεό.
Απαντήστε
Απόκριση
Το δεύτερο κεφάλαιο βαθαίνει την εξομολόγηση, και ο Θεοδώρητος το ακολουθεί στενά. Όταν ο προφήτης λέει ότι ο Κύριος 'παρατήρησε τα κακά' και τα έφερε επάνω στον λαό Του, ο επίσκοπος προσέχει να μην το διαβάσουμε χονδρικά, σαν να είχε αποσπαστεί ο Θεός και έπειτα ξαφνικά να το πρόσεξε:
Με την παρατήρηση του Θεού ο Προφήτης εννοεί την τιμωρία· διότι είναι συνήθεια της θείας Γραφής να ονομάζει τον μακρόθυμο ύπνο.Η φαινομενική σιωπή του Θεού ήταν η υπομονή Του· η 'αφύπνισή' Του ήταν η δίκαιη διόρθωση που είχε από καιρό παρακρατήσει. Έτσι οι αιχμάλωτοι κραυγάζουν, 'Αμαρτήσαμε', και ικετεύουν να αποστραφεί η οργή — όμως ακόμη και τώρα χωρίς να προϋποθέτουν τη δική τους αξία. Ο Θεοδώρητος διαβάζει την ικεσία τους ως το ίδιο το πρότυπο της ταπεινής δεήσεως:
Ομολογούμε τη δικαιοσύνη της τιμωρίας· αλλά παρακαλούμε να σταματήσει· και πάλι, 'ελευθέρωσέ μας για χάρη Σου' — διότι, όπως τους ακούει να λένε,
Είμαστε ανάξιοι, αλλά Εσύ είσαι ελεήμων· καλούμαστε επίσης λαός Σου· και γι' αυτό ας λάβουμε έλεος.Έτσι πρέπει να αποκριθούμε όταν οι δικές μας αμαρτίες μας έχουν ταπεινώσει: όχι να απελπιστούμε, όχι να δικαιολογήσουμε τον εαυτό μας, αλλά να ομολογήσουμε τη δικαιοσύνη του Θεού και έπειτα να ριχτούμε ολόκληροι στο έλεός Του — επικαλούμενοι όχι ό,τι μας αξίζει αλλά ποιος είναι Εκείνος, και το όνομα που έχει θέσει επάνω μας. Και ακόμη και στη χειρότερη ερήμωση, ο Θεοδώρητος βρίσκει ένα έλεος αναμεμειγμένο με την κρίση:
Αλλά ούτε αυτό το έκανες σύμφωνα με το μέτρο της ασεβείας μας, αλλά ανάμειξες τη δικαιοσύνη με την αγαθότητα.Ποτέ δεν χτυπά τόσο σκληρά όσο αμαρτήσαμε, και σε όσους μετανοούν υπόσχεται αποκατάσταση — μια επιστροφή από την αιχμαλωσία, και μια καρδιά που υπακούει.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε ο Θεός μας, στον οποίο ανήκει η δικαιοσύνη και σε εμάς ντροπή προσώπου: όπως οι εξόριστοι στη Βαβυλώνα ομολογούμε ότι αμαρτήσαμε, ότι δεν ακούσαμε τη φωνή Σου, και ότι οι κρίσεις Σου είναι δίκαιες. Εσύ όμως είσαι ελεήμων, και ακόμη καλούμαστε με το όνομά Σου· απόστρεψε την οργή Σου, και ελευθέρωσέ μας για χάρη Σου, όχι για καμία δικαιοσύνη δική μας. Φώτισε τα μάτια μας, ώστε να πορευθούμε στις εντολές Σου και να μην πέσουμε σε καμία πλάνη. Δίδαξέ μας, όπως τον λαό Σου τον παλαιό, να ευλογούμε και όχι να καταριόμαστε — να προσευχόμαστε ακόμη και για εκείνους που έχουν τεθεί σε εξουσία επάνω μας, και να ζητούμε την ειρήνη του τόπου όπου μας έθεσες. Δώσε μας, όπως υποσχέθηκες, καρδιά που υπακούει, και ανάμειξε, ακόμη και στην διόρθωσή Σου, την αγαθότητά Σου με τη δικαιοσύνη Σου. Διότι Εσύ είσαι Θεός που ακούς την προσευχή των ταπεινών, και σε Σένα αποδίδουμε δόξα, στον Πατέρα, και στον Υιό, και στο Άγιο Πνεύμα, τώρα και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →