Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Εκκλησιαστής
Εκκλησιαστής 7-8 — Eterniseed (Ανατολική Ορθόδοξη)
Άνοιγμα
Στην Ανατολική Εκκλησία η φωνή του Εκκλησιαστή υψώνεται σαν θυμίαμα μέσα στην Πασχαλινή αγρυπνία, οδηγώντας μας στη φωτεινή λύπη που χαρακτηρίζει την πορεία από την εικόνα στην ομοίωση. Ο Εκκλησιαστής 7 και 8 δεν προσφέρουν τακτικές απαντήσεις αλλά ανοίγουν την καρδιά στο μυστήριο ενός κόσμου που ακόμη στενάζει κάτω από την κατάρα, όμως ήδη μεταμορφώνεται από τον αναστημένο Χριστό. Εδώ η σοφία δεν είναι σκάλα προτάσεων αλλά αργός θάνατος στην πλάνη, καθημερινή στροφή προς τον τάφο που έγινε νυμφώνας. Οι πιστοί ακούν αυτά τα κεφάλαια όχι ως συμβουλή για αυτοβελτίωση αλλά ως πρόσκληση να σταθούν με τους αγίους ενώπιον των ανεξερεύνητων κρίσεων του Θεού, μαθαίνοντας να αριθμούν τις ημέρες μας στο φως της αναστάσεως. Το στρεβλό δεν μπορεί να γίνει ευθύ με ανθρώπινη πονηρία· μόνο ο Σταυρός ισιώνει ό,τι η αμαρτία έσκυψε. Έτσι ο Εκκλησιαστής μας οδηγεί στην ίδια λειτουργική σιωπή που προηγείται κάθε Θείας Λειτουργίας, όπου ομολογούμε και τη ματαιότητα όλων των πραγμάτων και τη νίκη που ήδη την κατέπιε.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ανάγνωσε αργά, επιτρέποντας στις λέξεις να αντηχούν όπως στις Λειτουργίες της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Παρατήρησε πώς ο Εκκλησιαστής τοποθετεί τον θάνατο πριν τη γέννηση, τη λύπη πριν το γέλιο και τον οίκο του πένθους πριν τον οίκο του συμποσίου. Πρόσεξε την επαναλαμβανόμενη συμβουλή να φοβόμαστε τον Θεό ανάμεσα σε άρχοντες που φαίνεται να ευημερούν στην αδικία. Παρατήρησε την επανειλημμένη ομολογία ότι κανείς δεν μπορεί να ανακαλύψει το πλήρες έργο του Θεού από την αρχή μέχρι το τέλος. Άφησε το κείμενο να σου πιέσει τα όρια της ανθρώπινης όρασης ενώ ταυτόχρονα αφυπνίζει τον πόθο για την ημέρα που κάθε κρυμμένο πράγμα θα αποκαλυφθεί στο φως της ογδόης ημέρας. Ανάγνωσε όχι για να κυριαρχήσεις στο απόσπασμα αλλά για να κυριαρχηθείς από Εκείνον που μόνο αυτός κάνει όλα τα πράγματα ωραία στον καιρό τους.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Εκκλησιαστής αρχίζει δηλώνοντας ότι η ημέρα του θανάτου είναι καλύτερη από την ημέρα της γέννησης, όχι για να δοξάσει την απελπισία αλλά για να αποκαλύψει την πλάνη ότι η ζωή κάτω από τον ήλιο μπορεί να εξασφαλιστεί με την ηδονή ή τη φήμη. Στην Ανατολική ανάγνωση αυτή η προτίμηση του τέλους έναντι της αρχής έχει ήδη χρωματιστεί από το Πάσχα: ο τάφος γίνεται ο τόπος όπου συμβαίνει η αληθινή γέννηση. Η καρδιά γίνεται καλύτερη από τη λύπη του οίκου του πένθους επειδή εκεί η ψυχή μαθαίνει να αποσπάται από τις φευγαλέες σκιές και να επιθυμεί το αιώνιο γαμήλιο συμπόσιο. Η σοφία ενισχύει περισσότερο από πολλούς άρχοντες ακριβώς επειδή διδάσκει τον φόβο του Κυρίου, τη μόνη στάση που επιβιώνει όταν θρόνοι καταρρέουν και οι ισχυροί λησμονιούνται. Ωστόσο το κείμενο αρνείται να αφήσει τη σοφία να γίνει κτήμα· ακόμη και ο σοφός άνθρωπος σύντομα λησμονείται, υπενθυμίζοντάς μας ότι η θέωση δεν είναι ποτέ ιδιωτικό επίτευγμα αλλά συμμετοχή στην κοινωνία των αγίων που έχουν ήδη περάσει από τον θάνατο στη ζωή. Όταν ο Εκκλησιαστής μιλά για το στρεβλό που δεν μπορεί να γίνει ευθύ, η παράδοση ακούει και την αμετάκλητη πληγή της πτώσης και την υπόσχεση ότι μόνο τα απλωμένα χέρια του Εσταυρωμένου μπορούν να αποκαταστήσουν ό,τι τα ανθρώπινα χέρια έχουν στρεβλώσει. Το κεφάλαιο 8 βαθαίνει το μυστήριο τοποθετώντας τον πιστό ενώπιον επίγειας εξουσίας της οποίας η καρδιά συχνά κρύβεται στο κακό. Η εντολή να τηρούμε την εντολή του βασιλιά δεν είναι τυφλή υποταγή αλλά ασκητική πειθαρχία που γυμνάζει την ψυχή να αναμένει τον αληθινό Βασιλιά του οποίου οι κρίσεις είναι ανεξερεύνητες. Ο Εκκλησιαστής ομολογεί ότι εφάρμοσε την καρδιά του για να γνωρίσει το έργο του Θεού και το βρήκε αδύνατο· αυτή η ομολογία δεν είναι αποτυχία αλλά η αρχή της γνήσιας γνώσης. Στη λειτουργία αυτή η άγνοια γίνεται δοξολογία: στεκόμαστε ενώπιον των αγίων θυρών, κεκαλυμμένοι όμως ακτινοβόλοι, αναγνωρίζοντας ότι το πλήρες νόημα των ημερών μας θα αποκαλυφθεί μόνο όταν ο Αμνός ανοίξει το βιβλίο. Έτσι τα κεφάλαια μετακινούν τον αναγνώστη από ηθική παρατήρηση σε λειτουργική στάση, από υπολογισμό σε θαυμασμό, από την προσπάθεια ελέγχου των αποτελεσμάτων στην χαρούμενη παράδοση που μόνο αυτή ανοίγει τον δρόμο προς την ομοίωση.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Αυτά τα κεφάλαια στέκονται σε ζωντανή συνομιλία με την υπόλοιπη Γραφή καθώς το ίδιο Πνεύμα που ενέπνευσε τον Εκκλησιαστή επισκίασε επίσης την Παρθένο και ανέστησε τον Χριστό από τους νεκρούς. Η επιμονή ότι κανείς δεν μπορεί να βρει το έργο του Θεού από την αρχή μέχρι το τέλος βρίσκει την ηχώ της στην κραυγή του αποστόλου ότι τώρα βλέπουμε δι' εσόπτρου εν αινίγματι. Η συμβουλή να φοβόμαστε τον Θεό ανάμεσα σε άδικους άρχοντες προλαμβάνει τους μάρτυρες που υπάκουσαν στις επίγειες εξουσίες μόνο μέχρις ότου αυτές οι εξουσίες απαιτούσαν ό,τι ανήκει μόνο στον Θεό. Στην ερμηνευτική κληρονομιά της Εκκλησίας η φωνή του Εκκλησιαστή ενώνεται με τον ψαλμωδό που δηλώνει ότι οι κρίσεις του Κυρίου είναι άβυσσος μεγάλη και με τους πατέρες που δίδαξαν ότι η αληθινή θεολογία αρχίζει στη σιωπή ενώπιον του μυστηρίου. Ο Πασχαλινός φακός μεταμορφώνει κάθε δήλωση ματαιότητας σε κήρυγμα ότι ο ίδιος ο θάνατος καταπιέστηκε· ο οίκος του πένθους γίνεται ο ίδιος ο τόπος όπου οι μυροφόρες γυναίκες άκουσαν πρώτα την αναγγελία της αναστάσεως. Έτσι ο Εκκλησιαστής 7–8 δεν στέκεται μόνος αλλά συμμετέχει στη μεγάλη αρμονία του κανόνα, οδηγώντας κάθε αναγνώστη στην ίδια κίνηση από την εξορία στον νυμφώνα που αφηγείται ολόκληρη η Γραφή.
Απαντήστε
Απόκριση
Πού στην καθημερινή σου ζωή εξακολουθείς να ζητάς να ισιώσεις ό,τι μόνο ο Σταυρός μπορεί να θεραπεύσει, και πώς η ανάμνηση του θανάτου μπορεί να χαλαρώσει απαλά αυτή την προσκόλληση; Όταν στέκεσαι ενώπιον εκείνων που έχουν εξουσία των οποίων οι τρόποι φαίνονται κρυμμένοι ή άδικοι, ποια πρακτική εσωτερικής ησυχίας θα μπορούσε να σε βοηθήσει να τηρείς την εντολή του βασιλιά χωρίς να παραδίδεις τον φόβο του Θεού; Πώς η φωτεινή λύπη που καλλιεργείται σε αυτά τα κεφάλαια μπορεί να διαμορφώσει τον τρόπο που εισέρχεσαι στον οίκο του πένθους ή στον οίκο του συμποσίου αυτή την εβδομάδα, ώστε και τα δύο να γίνουν τόποι βαθύτερης κοινωνίας με τον αναστημένο Κύριο;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε των ζώντων και των νεκρών, που έκρυψες το πλήρες μέτρο των έργων Σου από τους σοφούς και τα αποκάλυψες σε νήπια, χάρισέ μας τη σοφία που έρχεται μόνο μέσω του Σταυρού. Δίδαξέ μας να αριθμούμε τις ημέρες μας στο φως της αναστάσεώς Σου, ώστε ο οίκος του πένθους να γίνει για εμάς η πύλη της ζωής. Όταν άρχοντες ανεβαίνουν και πέφτουν και το στρεβλό παραμένει στρεβλό στα μάτια μας, κράτησέ μας στον φόβο που είναι η αρχή της αληθινής γνώσης. Ας γίνει η φωτεινή λύπη αυτών των κεφαλαίων ο καθημερινός μας άρτος, οδηγώντας μας από κάθε μάταιη επιδίωξη στην κοινωνία των αγίων Σου. Δια πρεσβειών της Θεοτόκου και πάντων των δικαίων, Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον ημάς και σώσον ημάς. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.